پسرم
جمجمه‌ام را آورده‌ام
چهارده سال می‌گذرد
آن روز جمجمه‌ام را در کوچه‌های تبریز گرداندند
آن شب از موضعی آویختند
نیمه شب مریدی جمجمه‌ام را برد و پنهان کرد
حالا دفنم کن
اسماعیل!
از جنگ‌ها و سفرها و آوارگی‌ام خسته شدم
دفنم کن.

برشی کوتاه از کتاب شعر: #مراثی_محله_های_مرده
شاعر : #ایرج_ضیایی
#نشر_حکمت_کلمه
@hekmatkalame

متنی خواندم از آقای بیژن اشتری و با پرسش دوستی پیرامون آن یادداشت، رسیدم به این:

لبّ کلام آقای اشتری این بود: ما دو هفته است نتوانسته‌ایم نفتی بفروشیم، با نفروختن نفت حکومت نمی‌رود، بلکه تورم بر گرده‌ی مردم و نهادهای مدنی فشار می‌آورد و در نهایت حالا که ما نمی‌توانیم نفت بفروشیم خوشحالم که عربستان و شیوخ هم نمی‌توانند، بفروشند»

اما چند پرسش

آیا بر اساس متر و معیار مشخصی می‌توان اثبات کرد که در ایران هم با فشار اقتصادی -لزومن چون ونزوئلا (مثال آقای اشتری)- ما به تورم بالایی می‌رسیم و حکومت با تندروها بیشتر جولان می‌دهند؟ در عالم علوم انسانی این نیز احتمالی‌ست اما این هم هست که اتفاقات دیگری بیفتد کاملن متفاوت با ونزوئلا.
این نوع به هراس افکندن ساختار هراس سوریه‌ای شدن را دارد . با این تفاوت که در پایانش یکجور ناسیونالیسم بر پایه‌ی تقابل ایران و اعراب و دل‌خنک‌شدگی دارد.

پرسش دوم این است که باید بپرسیم چه کردیم که امروز به نتوانستن داد و ستد با جهان دچار شدیم؟ چه کردیم که به این روز افتادیم؟
آنگاه تا می‌توانیم خطاهامان را اصلاح کنیم به قوانین بین‌المللی و تعهدات سیاسی پایبند باشیم و قدرت‌جویی را نه با ترک قدرت نظامی که در شکل‌های دیگرش نیز دنبال کنیم. مثال اگر ایران را به سرزمین سرمایه‌گذاری‌های امن بدل کنیم احتمال امنیتش بسیار بیشتر می‌شود چون هیچ کشوری راضی نمی‌شود سرمایه‌اش دود شود.

نادیده گرفتن این نکات از طرف دوستان خود سبب تعجب و پرسش است.

و سوم این‌که برخورد احساسی با رنگمایه‌ی استدلال‌های حاکمیت‌پسند که حالا که ما نمی‌توانیم بفروشیم پس آنها هم نفروشند و خوشحال باشیم از این نکته.

بسیار استدلال ناپخته‌ و غلطی‌ست.
چرا که باز همان پرسش مطرح است چرا ما نمی‌توانیم بفروشیم و بعد مهم‌تر حالا که در منطقه‌ی پر تنش ما تنش‌ها زیاد شده به‌خصوص برای ما آیا امنیت همسایگانمان به نفع ماست یا آشوبشان.

با استدلال آقای اشتری که نوشته‌اند تورم می‌تواند تندروها را بر سرکار بیاورد اینطور که در میان اعراب هم با نفروختن نفت و مشکلات اقتصادی تندروهای مخالف ایران که برای ما دردسرهای بیشتری دارند بر سر کار می‌آیند.

بنابراین سیاست می‌گوید نفعت را بجوی و در این نفع دیگران را هم سهیم کن که سهامداران مدافع منافع تو باشند.

نه اینکه نفعی بجویی که دیگران در آن خیری نمی‌بینند و ندارند بلکه برایشان ضرر است و وقتی بخواهند جلوی کارت را بگیرند آن وقت برایشان دردسر رخ بدهد و تو خوشحال باشی که چنین شد و دروغ نمی‌گویم.

زن، حیات، حیاط و کتاب
باغچه‌ی دفتر #نشر_حکمت‌_کلمه

@hekmatkakame

خواجه میرغیاث‌الدین
و از جرم بدخشان... در وصایای خود هر طبقه اشخاص مخصوصاً علما و شیوخ را از ریا ممانعت فرموده... آنانی که در لباس شیخوخیت می‌خواهند اشتهاری برای خود حاصل نموده و بالواسطه حقوق همنوعان خود را تلف و در این لباس احکام مقدس شرعی را سواستعمال بنمایند... نفرین می‌نماید:

هر غول کمر به شیخی بسته
در مسند معرفت نشسته
هر لحظه چو عنکبوت بدرو
در دام کمند بست هر سو
تا از پی اشتهار نامش
شاید مگسی فتد به دامش
زان رخنه به دین و ملت افتاد
در ملک رواج بدعت افتاد.


از ارمغان بدخشان تالیف شاه عبدالله بدخشی. به کوشش فرید بیژن‌ ص۱۱۱

پی‌نوشت: این حرف‌ها و حکم سه تن از یاران قلم در هیاهوی شیپور فوتبال‌هاتان گم می‌شود همیشه.

@andaromidvari

اسمش سبحان قلی، تخلصش قلی از جمله رؤسای سابق درواز بدخشان می‌باشد. تاریخ میلاد و وفاتش معلوم نیست... مطلع دیوانش بعد از ایفای حمد و نعت این است:
از میری و شاهیت نه عار است
این کسب رسول و چاریار است
از میر بود رفاه اقوام
وز شاه بود امان ایتام
از عدل شهان جهان بود شاد
ملت معمور و ملک آباد
افسوس به دست اهل ظلام
این منصب نیک گشته بدنام

ارمغان بدخشان
شاه عبدالله بدخشی
به کوشش فرید بیژن
ص۱۳۸
@andaromidvari

اگر چیزی داری که با آن بتوان نوشت
-----------------------------------------

مجبور نبودم کوتاه ترین راه را انتخاب کنم
نبایست به مسیریابی محلی ها اعتنا می کردم
بر هر میان بری شن های روان پراکنده است
بله آقا! من در حال غرق شدن ام
من یک فیلسوف حرفه ای هستم، تمام عمرم
در باب ماهیت اندیشیده ام، معنای زندگی و دیگر چیزهای مهم
می توانم برایت برخی از دستاوردهایم را بیان کنم
اگر چیزی که با آن بتوان نوشت داری.

#پشت_میز_با_مارکس
شاعر: #ماتئی_ویسنی_یک
مترجم: #حسین_مکی_زاده_تفتی
#نشر_حکمت_کلمه
@hekmatkalame

بیانیه‌ای برای سه تن از کانونیان و ماجراهای آن

یکی دو روز پیش صحبتی با دوستی پیش آمد
پیرامون نظر آن دسته از دوستان که می‌گفتند خطاب نامه مشخص باشد.
آن دوست مخالف بود که این خود رسمیت بخشیدن به نهاد و جاییست که از بیخ کانون نویسندگان و در کنارش ما را قبول ندارد.
از طرفی این هم هست که خطاب قرار دادن موجب می‌شود امکان پاسخ‌گویی بیشتر شود.

چرا؟
چون تقریبن در تمام این سال‌ها بیانیه‌های این چنین هزینه‌ی چندانی برای‌شان نداشته‌است.
جز آن نامه‌ی ۱۳۴ نویسنده که در شرایطی خاص برای‌ حاکمیت هزینه داشت، جز این نه گفتن و آری گفتن ما نه این‌ها را از تصمیمی برگردانده است و نه به تصمیمی واداشته است.

این می‌تواند چیز دیگری هم برای ما روشن کند که آیا نام‌ها، وزنه‌ها، در چنین موقعیتی هنوز اثر گذارند یا نه؟

آنچه دیده‌ایم نام‌های بزرگان ما بر این‌ها چندان اثری ندارد. چرا که این‌ها از بیخ و بن ما را قبول ندارند. مگر نام‌ها در رسانه‌های بین‌المللی بیاید که این نام‌ها با این حکم و با این تصمیم حکومت ایران مخالفند؛ هرچند باز هم برای این‌ها اهمیتی ندارد.

این را نوشتم برای آن دسته از دوستان که در این بیانیه دنبال اسمند. دنبال نامند.

این‌طور چیزها حداقل در این خاک اسم برنمی‌دارد.
تنها حسن این اعتراض گستره‌ی آن است.
طیف وسیعی که دربر گرفت. همان تکیه‌گاه مجهول رسانه‌های رسمی حکومت: خواست و مطالبه‌ی جمعی و مردم که اینجا شکل واقعی‌اش در حال نطفه بستن است.

و هر چه این طیف بزرگ‌تر باشد بارش سنگین‌تر است.

پی‌نوشت:
چگونگی پیوستن به این بیانیه و امضا کردن آن هم خود حائز معناهای فراوانی‌ست.
نگاه کنید بسیاری از نام‌ها دیر رسیدند طوری که قطار رفته بود.
و این یعنی نام‌ها عقب‌ مانده‌اند. نام‌ها دیگر پیش‌قراول نیستند. پیش‌آهنگ نیستند. نام‌ها اگر واقعن نامی باشند زیر بار خود مانده‌اند، سنگین شده‌اند که دیر می‌رسند به چیزها.

شهر کوچک من، کبودراهنگ، تاریخ گمشده‌‌ی عظیمی دارد.
اما در همین عصر نزدیکمان کسانی سربرآورده‌اند یگانه. یکیش همین شیخ موسی ادیب نثری، به روایتی، روایت ادوارد براون، اولین‌ نویسنده‌ی رمان به سبک غربی، مدیر یکی از اولین مدارس مدرن تو بگو رهرو میرزا حسن رشدیه، ریاضی‌دان و یکی از آخرین شارحان مثنوی معنوی.
یادم می‌آید سال ۷۷ کنکور هنر می‌دادم در ولایت ایشان و رمانش، عشق و سلطنت یکی از سؤال‌ها بود جز من کسی نمی‌دانست و جواب نداده بودند. این است سرنوشت قوم ما. فراموشی. فراموشی و گسست.
@andaromidvari

عاشقانه‌های یک فرمالیست روس
پست ۱


"در باره عشق نمی‌نویسم. من فقط در باره آب و هوا خواهم نوشت"

فرمالیست روس، ویکتور‌ شکلوفسکی در کتاب در باب نظریۀ نثر(۱۹۸۳) نوشت:
"رومن یاکوبسون و من همزمان عاشق زنی بودیم، اما تقدیر چنین بود که من کتابی در این باب بنویسم. این کتاب از زنی‌ می‌گوید که اصلا به من گوش نمی‌دهد. اما من مثل یک موج غلتان بر ساحل، مثل یک تاج محوناشدنی از نور، همیشه با اویم."


شکلوفسکی رمانِ نامه نگاری دارد با عنوان "باغ‌وحش یا نامه‌هایی نه در باره عشق"(۱۹۲۳). این رمان بارها در روسیه تجدید چاپ شد و به انگلیسی نیز تا کنون با دو ترجمه منتشر شده است. نامه‌های مردی عاشق از برلین به معشوقه‌ای بی‌تفاوت به نام آلیا، در مسکو.  

برای دهه‌ها تصور می‌شد آلیا نویسنده و‌ شاعری فرانسوی است که بخاطر اشعارش و همچنین شعرهایی که دیگران برایش سروده‌اند شهرتی یافته است. 
اما این زن که هم یاکوبسون و هم شکلوفسکی را ناکام گذاشت در واقع کسی نبود جز الزا تریوله، شاعر و نویسنده روسی-فرانسوی همسر مایاکوفسکی و سپس معشوقه و همسر لویی آراگون. 
"باغ‌وحش یا، نامه‌هایی نه در بارۀ عشق" به شیوه نامه نگارانه نوشته شده است. قطعاتی از این رمان را مرو می‌کنیم:


نامه چهار

در باب سرما، در باب خیانت پیتر، در بارۀ ولیمیر خلبنیکف و مرگ او*. در باب نوشتن بر صلیب او. بیشتر: درباب عشق خلبنیکف، در باب ظلمِ دوست‌ نداشتن، در باره ناخن‌ها، فنجان، و در باب این که فرهنگ انسان بر اساس راهی به سوی دوست داشتن شکل گرفته است.


من در بارۀ عشق نخواهم نوشت. فقط در باره آب‌وهوا می‌نویسم.
هوای برلین امروز مطبوع است.
آسمان آبی، خورشید برفراز خانه‌ها. خوشید مستقیم دارد به سمت ‌پانسیون مارزان می‌تابد. در اتاق ایکن‌والد. من در سمت دیگر آپارتمان زندگی می‌کنم.
بیرون هوا دلنشین و تازه است. 
امسال در برلین برف نداشتیم. 
امروز‌ پنجم فوریه است... هنور کلمه‌ای در بارهٔ عشق نیست.
یک کت پاییزه می‌پوشم؛ اگر هوا سردتر بشود، مجبورم فقط اسمش را کت زمستانی بگذارم.
از یخبندان و کلاً از هوای سرد بیزارم.
پیتر حواری، عیسی را به خاطر هوای سرد انکار کرد. شب دلنشینی بود، او کنار آتش آمد، کنار آتش نظر جمعی اشتراکی بود؛ خدمتکارها از پیتر در باره عیسی پرسیدند و پیتر او‌ را انکار کرد. خروسی آواز داد. اگر شب گرمی بود پیتر همانجا در تاریکی می‌ماند، خروس آوازی بیهوده فریاد می‌کرد، مثل بقیهٔ خروس‌ها، و انجیل هیچ آیرونی نمی‌داشت.
چقدر خوب است که عیسی در روسیه مصلوب نشده است: ما آب‌وهوای قاره‌ای داریم، با یخبندان و توفان و بوران؛ جمع شاگردان عیسی می‌بایست چهارراه‌ها را رها می‌کردند و گرد آتش‌ جمع می‌شدند، برای انکار صف می‌بستند.
مرا ببخش ولیمیر خلبنیکف، بخاطر گرم کردن خود کنار آتشِ دفاترِ تحریریهٔ دیگران. به خاطر انتشار کتاب خودم، و نه کتاب تو.
اقلیم ما قاره‌ای است، استاد!



*منظور ولیمیر خلبنیکف، شاعر معروف روس است.

#ویکتور_شکلوفسکی
#ترجمه
#باغ_وحش
#رمان_روس

ترجمهٔ این قطعات را تقدیم می‌کنم به دوست شاعرم فریاد ناصری و نامه‌هایش و آلیای نامه‌های او، که این تشابه غریب شگفت‌زده‌ام‌ کرده است.
@ashoftar

محمدعلی نجفی پیش از آنکه برای من شهردار تهران باشد وزیر آموزش و پرورش بود.

وقتی بر سر کار شهرداری تهران شد و آن بلواها به راه افتاد چون روز آشکارم بود که این بلواها نه از سر خیرخواهی که از سر سهم‌خواهی است.

حالا آقای وزیر، خواجه‌‌محمدعلی نجفی، به سعایت از پا درآمده است اما این ابتدای ویرانی‌ست نه تنها برای خواجه که برای بارگاه.

در سیستمی که ما خم شدن و کفش پوشیدن حاجبانش را هم نمی‌بینیم و گوز هم سانسور می‌شود چطور ناگه زندگی خواجه را بر آفتاب می‌اندازند و چنان می‌کنند که مرد سیاست چنین ناپختگی و بی‌هنری کند که شیطان خشم بر تو بنشیند به قول روای که علی عهده‌الراوی.

بعد تلویزیون که صدای قاروقور شکم را هم از فیلتر رد می‌کند که مبادا به نشانه‌ای از نشانه‌های خداوند بربخورد، ذوق زده می‌دود به آگاهی، اسلحه را نشان می‌دهد. فشنگ می‌شمارد.
تلویزیون نه البته تلویزان حیف یک‌طرفه است. نمی‌شود شیشه‌اش را باز کرد و گفت: آقای خبرنگار آن هشت ‌ گلوله‌ی باقی مانده هم دیر یا زود شلیک می‌شوند.

و این که خواجه شاخی بود از اصل دولت «در وی حسد کردند و محضرها ساختند و در اعتقاد وی سخن گفتند و وی را به غزنین آوردند در روزگار سلطان محمود و به قلعت باز داشتند، چنان که بازنموده ام در تاریخ یمینی، و وی رفت و آن قوم که محضر ساختند رفتند، و ما را نیز می بباید رفت». تاریخ بیهقی

و داری که شاخ‌هاش را بیندازند از حیات افتد و دار ممات شود.

@andaromidvari

کوی نومیدی مرو اومیدهاست
سوی تاریکی مرو خورشیدهاست.

مولانا

من پشت سنگم
سنگ پشتم
و صبر
ادامه‌ی سنگی‌ست
که در پشت می‌برم.

اوراد حاشا
فریاد ناصری

خانم منیره پنج‌تنی، شاعر و مترجم ارزشمند، بخشی از منظومه‌ی "نغمه‌های اسکندریه" را به‌زیبایی دکلمه کرده‌اند.

🌹🌹امید که لذت ببرید.
@andaromidvari

حالا که جهان دروغ بزرگی بیش نیست
شعر راست می‌گوید
ما در تنهایی می‌میریم
و هم‌سایه‌هامان
عکس‌های شاعرانه‌ی ما را
به دیوار خانه‌هاشان می‌زنند.
#سرزدن
#فریاد_ناصری
#فریادناصری
#نشر‌حکمت‌کلمه

‍ ‍ 🎧 شعر: #گزارش
📝 شاعر: #فریاد_ناصری
از کتاب شعر: #سرزدن
📚 نشر: #حکمت_کلمه
🎙 با صدای: #بهار_سجادی

@hekmatkalame
@sedayehdastan

کودکان کوه المپ هیچگاه فرزندان غار حرا را نخواهند پذیرفت.

جمیل مریچ
@andaromidvari