" حکمت" شعری از:
#نغمه_های_اسکندریه #گزیده_اشعار_عاشقانه_میخاییل_کوزمین
#میخاییل_کوزمین
ترجمه #بابک_شهاب

@hekmatkalame

این عادت خونی ماست
وقتی گریه می‌کنیم می‌دویم
بهتر است روی این حرف‌ها سنگ بگذاریم

به لهجه‌های مختلف فارسی
کلمات را آب می‌دهم
لبان مادران زیادی غنچه خواهد داد

#فریاد_ناصری
#سرزدن
#نشر_حکمت_کلمه
#نشرحکمت‌کلمه

بندهایی از شعر «او»
کتاب #نغمه_های_اسکندریه #گزیده_اشعار_عاشقانه_میخاییل_کوزمین
#میخاییل_کوزمین
ترجمه #بابک_شهاب

@hekmatkalame

صحبت‌های دکتر اذکایی در شب باباطاهر:

از برخی نوشته‎های اهل حق در کردستان مثل «سرانجام‌نامه» و «شاهنامه حقیقت» مشخص می‎شود که بابا طاهر اهل حق است. در باب اهل حق، بهترین مقاله همان مقاله مینورسکی است که او خود به کردستان و گوران هم رفته و نوشته که در سنت آن دیار، باباطاهر یکی از چهار فلک ادواری آن‌جا است

وی افزود: دکتر پورجوادی در اثر خود اتهام بابا طاهر به زندقه را تقریباٌ نادیده گرفته و از کنار آن گذشته است. اما باید دانست که بابا طاهر مانوی‌مسلک بوده و از بزرگان مانویت به شمار می‎رفته است. زندقه همان ثنویت و مانویت است و بابا طاهر «زندیق» بوده است. آقای دکتر پورجوادی در کتاب «عین‎القضات و استادان او» که کتابی ارزشمند است، عرفان عراق عجم را نادیده گرفته‎اند. من درباره این کتاب مقاله‎ای نوشتم که در مجله معارف نشر دانشگاهی منتشر شد. اما این نکته نیز قابل انکار نیست که به عکس آن‌چه تا کنون تصویر می‏شده و بیان شده که عرفای بزرگ تماماٌ از خراسان برخاسته‎اند و سرچشمه تصوف خراسان است، باید گفت غرب ایران خاستگاه عرفان نظری و عملی ایران است و در واقع عرفان از غرب ایران به نقاط شرقی و خراسان رسوخ کرده است. عرفان نظری و تصوف عملی ما مستقیماٌ میراث مذهب مانویت است که زادگاهش همدان بوده.

این نکته هم ناگفته نماند که شیعه اثنی‌عشری با مانویت قرابت‎های بسیاری دارد. دوازده امام در تشیع همان دوازده حواری در مانویت است. حتی کلمه «امام» عربی نیست بلکه سریانی است. تقریباٌ تمامی مناسک مانویت وارد مذهب تشیع شده است. در آیین اسلامی نام ماه روزه‎داری، رمضان است و رمضان به قول عربی‎دان‌ها کلمه «عُجمه» است یعنی عربی نیست. رمضان همان تعبیر سریانی «یَمگان» است که همان ماه روزه‎داری مانوی است.

میراث مانویت که از زهد و تقوا تا فلسفه اخلاق و عادات و مناسک تا انواع هنرها را در بر می‎گیرد، اندک اندک در تمام جهان رخنه کرد. بسیاری از فرقه‎های مسیحی مثل فرانسیس‎ها و بوگومیل‎ها در اصل مانوی‎اند. تمامی مسیحیان دیرنشین مطلقاٌ مانوی هستند که به آن‌ها «اصحاب الادیره» می‎گویند.

مانویان به بزرگان خود « ویژدگان» ( گزیدگان) می‎گفتند . بسیاری از تعابیر مانوی معرب شده که خانم مری بویس در کتابش از این‌ها یاد کرده است. با نظر به زهد و تقوی و پرهیز مانویان، ویژدگان نمی‎توانسته‎اند تأهل اختیار کنند و گوشت بخورند. آن‌ها گیاه‎خوار بوده‎اند و باباطاهر دقیقاٌ همین احوالات را داشته است. مانویت یک آیین زاهدانه و اخلاقی است. آن‌ها در ازای این پرهیزها «تصعید روانی» می‎کرده‎اند، یعنی به کارهای هنری می‎پرداخته‎اند و هنرمندانی بسیار عالی بوده‎اند. مانی خود نقاشی طراز اول بوده است. نقاشی‎های مانی و میراث عظیم او از چین تا اروپا گسترش یافته است. آواز همسرایان با ارگ در کلیساها برداشتی از «حَزوه خوانی» مانویان است که اجرای جمعی سرودهای مذهبی بوده است.

آلفریک در کتاب ارجمند خود به نام « نوشته‎های مانی» به این نتیجه رسیده که تمام نقاشی‎های کلیسایی و حتی کارهای لئوناردو داوینچی وامدار میراث مانی است. خلاصه آن که دنیا به مذهب مانویت سخت مدیون است و این دو هنر برجسته اروپا یعنی نقاشی و ساز و موسیقی وامدار مانویان است

. سید علی عمادالدین نسیمی متخلص به نسیمی، شاعر و متفکر حروفیه در قرن هشتم هجری بود. او بنا به منابعی از مردمان آذربایجانی و بنا به منابعی دیگر از اهالی حلب است. از شاعران صوفیِ بزرگِ ترکی در اواخر سدهٔ ۱۴ و اوایل سدهٔ ۱۵ میلادی به‌شمار می‌آید. دو دیوان، یکی به فارسی و دیگری به ترکی، به نظم درآورد و قصائدی عربی نیز سرود.
... نسیمی را در شهر حلب پوست از تن باز کردند

شکست در شعر یا به سوی خودویرانگری در ادبیات


مقاله‌ی تیمور آقامحمدی

بر کتاب سربازهای خسته پشت خاکریز‌های تخت
#فریاد_ناصری
#نشرچشمه

امروز اتفاقی دوباره یافتمش

در آن مقام که حافظ برآورد آواز

فریاد ناصری


دوران غول‌ها گذشته است.

این یک گزاره‌ است. گزاره‌ای که بارها می‌شنویم. با مغلطه‌ی تکرار باورش می‌کنیم بی‌ که دلیل خواسته باشیم و استدلالی محکمش کرده باشد.

دوران چیزهای درجه یک گذشته است.
چرا؟ چون زبان در خدمت استبداد و زبان رسانه‌ها و تبلیغات، زبان را قلب کرده است.
اینجا کمی استدلال می‌بینیم اما پنهان‌کاری هم وجود دارد.
پنهان کاری ناتوانی و ضعف، اگر استبداد و رسانه و تبلیغات، زبان و مفاهیم را قلب می‌کنند. تاریخ نشان داده است آثار هنری دوباره سرزمین‌های تسخیر شده را بازپس می‌گیرند. پس اگر ما نمی‌توانیم سرزمین‌هایمان را پس بگیریم. هنر و دین و معنویت و ادبیات و اساطیر و روایت‌هامان اگر ذره‌ذره به تسخیر استبداد و رسانه و دروغ درآمده این ضعف ماست و اگر ما ضعیفیم لزومن این نمی‌تواند سبب این نتیجه شود که دوران بزرگان و آثار درجه یک به سرآمده است.

چنین استدلالی شبیه استدلال ملایی است که بر سر منبر از فساد روحانیون می‌گوید تا دوباره اعتباری کسب کند.

این یک مغلطه است. کوتوله مدام تکرار می‌کنند تا همه باور کنند زمان بزرگان سرآمده و بپذیرند چهره‌ای اگر مانده همین کوتوله‌ها هستند.

اینان پروکرستس‌های زمانه‌ی مایند. با تکرار «دوران غول‌ها سرآمده است» دوران بزرگان و درجه یک‌ها سرآمده است و با مغلطه‌ای که ظاهر صادقانه دارد اعتبار جمع می‌کنند. تا بزرگان را به سلیقه‌ی کوتوله‌ها بر تخت بخوابانند و کوتاه کنند و حتا کوتولگی خویش را بزرگ‌تر نشان بدهند.

نویسنده و شاعر و ادیب ذلیل و خوار امروزی که می‌خواهد مخاطب را به خواری عادت بدهد و ذلیلی را پاس می‌دارد لابد اگر فردوسی و ناصرخسرو و سعدی و حافظ و خاقانی زنده بودند و مفاخره‌ای می‌نوشتند آنها را خود بزرگ‌بین و خودشیفته می‌نامید.
در ترکی مثلی هست که کور به خدا چطور نگاه می‌کند؟ خدا هم به کور همان‌طور نگاه می‌کند.
کاتبان امروز که خود را کوچک می‌بینند باقی هم آنها را کوچک می‌بینند.

آه منطق شهید شده، استدلال رها شده در کپشن‌های دروغ و غرغرو.

اوردا و بوردا
سوموگو خوردا
ووروب کله‌غیین
اوخشورو کوردا

به هر جا
با استخوان‌های ظریفش

سربند کلاغی‌اش را بسته و
شبیه کردها شده‌است

http://hekmatkalame.com/%d9%86%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%af%db%8c%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%db%8c%d8%aa/

یادداشت‌ها و مقالات مرا اینجا بخوانید

سلسله‌ای سادات طباطبایی بسحقیه

امامت جمعه و جماعت دارالسلطنه اصفهان که بزرگ منصب و عظیم ریاست است، تاکنون که از یکصد سال فزون است در خانه‌ی این سادات عالی درجات انحصار و استقرار دارد. احکام صادره و فتوای وارده‌ی از ایشان وحی منزل و آیت مرسل است...
ظریفی از یکی از اهل سوق پرسید که چه گویی در خط میرعمادالحسنی و خط آقا؟
چنانش بکوفتند که به مرگ مشرف شد. گمان عوام کالانعام چنین بود که ناسزایی گفته است.

#دستورالاعقاب
رساله‌ی انتقادی و سیاسی از اوایل عصر قاجار
میرزا مهدی نواب طهرانی

پیشگفتار کتاب #آهو_کشی_یا_آهوی_کوهی
نویسنده : #پیمان_دهقانپور
چاپ اول ۱۳۹۸
#نشرحکمت_کلمه
@hekmatkalame

من
پري كوچك غمگيني را
مي شناسم كه در اقيانوسي مسكن دارد

فروغ

این درّ نه در آن حقیر دریاست

کمال خجندی

ای آب‌های روی هم رفته!
با جرات گریز بیامیز

یدالله رویایی

عکس رویت چون فتد در آب، آب از خود رود

کمال خجندی

گفتاری از داریوش آشوری:

مدرنیته بسیج سراسری است.

این پول‌ها پا در می‌آورند، به خیابان می‌آیند و انقلاب می‌شود.

http://mihantv.com/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa/%d9%be%d8%b1%d8%b4%d9%90-%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%a7%db%8c-%d9%84%d9%86%da%af/

در حال خواندن فرهنگ «تراجم الاعاجم» هستم. فرهنگی از سده‌ی شش بعضی‌ها مدعی شده‌اند این فرهنگ مرتب شده‌ی «لسان التنزیل» است که در مقدمه‌ی کتاب مذکور، از فرهنگ دهخدا قولی خلافِ این آورده‌اند.
از شیرینی‌های لغات فارسی و برگردان‌ها که بگذریم خواستم در چند کلمه شریک‌تان کنم:

العالَم: گونه‌ای از مخلوقات

آمین و اَمین: چنین باد (سریانی)

الخَلقُ: آفریدن. و دروغ گفتن. و اندازه کردن

کوثر: نیکی بسیار. و گویند جویی‌ست در بهشت. و گویند چهار یار مصطفی (ص): ابوبکر و عمر و عثمان و حضرت امیر.

واَنحر: دست بر سینه نه

نحر: کشتن شتر. و دست بر سینه نهادن در نماز

الثقلین: پری و آدمی.

قصد از آوردن این کلمات ورود به جهان پنهان کتاب است. سویه‌های باوری و عقیدتی ناگفته مانده و اطلاعاتی که در زبان حفظ شده‌اند.

بیشتر این کلمات و برگردان‌ها نشانگر سنی بودن مؤلف است که نشانه‌های شیعی را به گونه‌ای دیگر می‌فهمد.

از طرفی باید ببینم اَمین که مترادف آمین آمده با صفت امین که صفت پیامبر بود یکی‌ست یا نه؟ اگر یکی باشند، سریانی بودنش جالب‌تر می‌شود.

@faryad_naseri

در ادامه خواندن «تراجم الاعاجم» رسیدم به این‌که امین صفت شهر مکه هم هست.

بلد الامین به معنای شهر استوار که مکه را گویند. یادم آمد باره خوانده‌ام دقت نکرده‌ام.

از دیگر نکات جالب برگردان‌ها عینی بودن فهم مترجم از واژهاست نه ذهنی و ماورایی به‌طور مثال

الحنیف: برگشته از کیشهاء (کیش‌های) بد.
نمی‌گوید مسلمان شده یا تسلیم شده یا هر چیز دیگری. می‌گوید برگشته از کیش بد.

الطغیان، الطاغیه: از حد در گذشته پس طاغوتی شدن چیزی را از حد گذراندن است.

التَّوَلِّی: برگشتن، دوستی داشتن با کسی، به کار کسی قیام کردن.

زکوه: حق خدای که به درویش دهند.

قرآن و دعا هم هر دو خواندن معنی شده‌اند.

یعنی تو از راه و روش بد برگردی و راه و روش درست بگزینی حنیف و ایمان آورده و از گرویدگانی وگرنه کافر و ناگرویده به راه و رسم درستی.

@faryad_naseri

سومین یادداشت از خواندن «تراجم الاعاجم»

در سوره‌ی الیل و سوره الشمس چند نکته نظرم را جلب کرد. یکی معنای وجه که صورت و رضا آورده شده است. بعد دیدم ما در كنایات خودمان معنای رضا را به شکلهایی به کار می‌بریم. به کاری روی آوردن و به سمتی و چیزی رو کردن یا روی گردان شدن و رو گرفتن از چیزی، در خود معنای رضا داشتن هم دارد. رضایتی که به میل و تمنا می‌رسد.

نکته‌ی بعدی قاطعیت یک چیز بود برای رساندن معنای چند واژه. تن برای نفس و جسم و جسد و بدن. همان‌طور که آشکار است امروزه این کلمات هاله‌ها و تفاوت‌های معنایی زیادی دارند در حالی که ذکر تن برای همه‌ی این واژه‌ها بیانگر فهم مادی ما در وقت‌های گذشته است.

نکته‌ی بعدی فهم عام ما از واژه‌ی بعث و بعثت است که البته درباره‌اش با دقت بیشتری باید سخن گفت. یا به قول عزیزی فهم استعاری ما از این واژه عام شده است، یعنی برگزیده شدن.
در حالی که در سوره‌ی شمس الانبعاث، برخاستن آورده شده است.

پی‌نوشت: جواد نوری عزیز متذکر شد که در قرآن فعل بعثت و برانگیخته شدن برای کلاغ هم به کار رفته است.

بعث یعنی برانگیختگی و بعثت یعنی برانگیخته شدن توسط کسی، یعنی کسی چیزی را به کاری برانگیخته کند
و‌فعل عام نیز هست، در قرآن کلاغ نیز برای امری مبعوث شده است،
فبعث الله غراب لیبحث فی الارض لیریه کیف یواری سواه اخیه قال یا ویلتاه اعجزت و ان اکون مثل هذا الغراب....


@faryad_naseri

چهارمین یادداشت از «تراجم الاعاجم»
در یادداشت پیشین حرف بیشتر بر سر بعث و بعثت رفت. این یادداشت را هم با همین واژه می‌آغازیم.
در سوره‌ی مطففین مینه‌ی بعث، برانگیختن و فرستادن آورده شده است.

کمی هم شاعرانه برویم. کُنُوس را «در جایگاه شدن آهو» نوشته است،
الكُنَّسُ و الخُنَّسُ را ستارگان متحیر؛ باید که این دو، ستارگان ویژه‌ای باشند. (باید بگردم و بجورم. دوستی اگر داناست. زحمت گشتن ما را کم کند)

یکی دو‌ هم کلمه باید در یادداشتهای پیشین می‌آوردم و فراموش کرده‌ام. مثلن دنیا که زن نزدیکتر فهم شده و ما در فرهنگهای دم دست زن بسیار نزدیکی کننده هم برایش داریم.

و در آخر السفر با تشدید سین و سکون فاء و راء با پیش که سین با زبر (السَّفر) نوشتن است و با زیر (السِّفر) نامه، سافر هم نویسنده است.

@faryad_naseri