. سید علی عمادالدین نسیمی متخلص به نسیمی، شاعر و متفکر حروفیه در قرن هشتم هجری بود. او بنا به منابعی از مردمان آذربایجانی و بنا به منابعی دیگر از اهالی حلب است. از شاعران صوفیِ بزرگِ ترکی در اواخر سدهٔ ۱۴ و اوایل سدهٔ ۱۵ میلادی به‌شمار می‌آید. دو دیوان، یکی به فارسی و دیگری به ترکی، به نظم درآورد و قصائدی عربی نیز سرود.
... نسیمی را در شهر حلب پوست از تن باز کردند

شکست در شعر یا به سوی خودویرانگری در ادبیات


مقاله‌ی تیمور آقامحمدی

بر کتاب سربازهای خسته پشت خاکریز‌های تخت
#فریاد_ناصری
#نشرچشمه

امروز اتفاقی دوباره یافتمش

در آن مقام که حافظ برآورد آواز

فریاد ناصری


دوران غول‌ها گذشته است.

این یک گزاره‌ است. گزاره‌ای که بارها می‌شنویم. با مغلطه‌ی تکرار باورش می‌کنیم بی‌ که دلیل خواسته باشیم و استدلالی محکمش کرده باشد.

دوران چیزهای درجه یک گذشته است.
چرا؟ چون زبان در خدمت استبداد و زبان رسانه‌ها و تبلیغات، زبان را قلب کرده است.
اینجا کمی استدلال می‌بینیم اما پنهان‌کاری هم وجود دارد.
پنهان کاری ناتوانی و ضعف، اگر استبداد و رسانه و تبلیغات، زبان و مفاهیم را قلب می‌کنند. تاریخ نشان داده است آثار هنری دوباره سرزمین‌های تسخیر شده را بازپس می‌گیرند. پس اگر ما نمی‌توانیم سرزمین‌هایمان را پس بگیریم. هنر و دین و معنویت و ادبیات و اساطیر و روایت‌هامان اگر ذره‌ذره به تسخیر استبداد و رسانه و دروغ درآمده این ضعف ماست و اگر ما ضعیفیم لزومن این نمی‌تواند سبب این نتیجه شود که دوران بزرگان و آثار درجه یک به سرآمده است.

چنین استدلالی شبیه استدلال ملایی است که بر سر منبر از فساد روحانیون می‌گوید تا دوباره اعتباری کسب کند.

این یک مغلطه است. کوتوله مدام تکرار می‌کنند تا همه باور کنند زمان بزرگان سرآمده و بپذیرند چهره‌ای اگر مانده همین کوتوله‌ها هستند.

اینان پروکرستس‌های زمانه‌ی مایند. با تکرار «دوران غول‌ها سرآمده است» دوران بزرگان و درجه یک‌ها سرآمده است و با مغلطه‌ای که ظاهر صادقانه دارد اعتبار جمع می‌کنند. تا بزرگان را به سلیقه‌ی کوتوله‌ها بر تخت بخوابانند و کوتاه کنند و حتا کوتولگی خویش را بزرگ‌تر نشان بدهند.

نویسنده و شاعر و ادیب ذلیل و خوار امروزی که می‌خواهد مخاطب را به خواری عادت بدهد و ذلیلی را پاس می‌دارد لابد اگر فردوسی و ناصرخسرو و سعدی و حافظ و خاقانی زنده بودند و مفاخره‌ای می‌نوشتند آنها را خود بزرگ‌بین و خودشیفته می‌نامید.
در ترکی مثلی هست که کور به خدا چطور نگاه می‌کند؟ خدا هم به کور همان‌طور نگاه می‌کند.
کاتبان امروز که خود را کوچک می‌بینند باقی هم آنها را کوچک می‌بینند.

آه منطق شهید شده، استدلال رها شده در کپشن‌های دروغ و غرغرو.

اوردا و بوردا
سوموگو خوردا
ووروب کله‌غیین
اوخشورو کوردا

به هر جا
با استخوان‌های ظریفش

سربند کلاغی‌اش را بسته و
شبیه کردها شده‌است

http://hekmatkalame.com/%d9%86%d9%88%d8%b4%d8%aa%d9%87-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d8%af%db%8c%d8%b1-%d8%b3%d8%a7%db%8c%d8%aa/

یادداشت‌ها و مقالات مرا اینجا بخوانید

سلسله‌ای سادات طباطبایی بسحقیه

امامت جمعه و جماعت دارالسلطنه اصفهان که بزرگ منصب و عظیم ریاست است، تاکنون که از یکصد سال فزون است در خانه‌ی این سادات عالی درجات انحصار و استقرار دارد. احکام صادره و فتوای وارده‌ی از ایشان وحی منزل و آیت مرسل است...
ظریفی از یکی از اهل سوق پرسید که چه گویی در خط میرعمادالحسنی و خط آقا؟
چنانش بکوفتند که به مرگ مشرف شد. گمان عوام کالانعام چنین بود که ناسزایی گفته است.

#دستورالاعقاب
رساله‌ی انتقادی و سیاسی از اوایل عصر قاجار
میرزا مهدی نواب طهرانی

پیشگفتار کتاب #آهو_کشی_یا_آهوی_کوهی
نویسنده : #پیمان_دهقانپور
چاپ اول ۱۳۹۸
#نشرحکمت_کلمه
@hekmatkalame

من
پري كوچك غمگيني را
مي شناسم كه در اقيانوسي مسكن دارد

فروغ

این درّ نه در آن حقیر دریاست

کمال خجندی

ای آب‌های روی هم رفته!
با جرات گریز بیامیز

یدالله رویایی

عکس رویت چون فتد در آب، آب از خود رود

کمال خجندی

گفتاری از داریوش آشوری:

مدرنیته بسیج سراسری است.

این پول‌ها پا در می‌آورند، به خیابان می‌آیند و انقلاب می‌شود.

http://mihantv.com/%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%aa/%d9%be%d8%b1%d8%b4%d9%90-%d8%a8%d8%b2%d8%b1%da%af-%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%a7%db%8c-%d9%84%d9%86%da%af/

در حال خواندن فرهنگ «تراجم الاعاجم» هستم. فرهنگی از سده‌ی شش بعضی‌ها مدعی شده‌اند این فرهنگ مرتب شده‌ی «لسان التنزیل» است که در مقدمه‌ی کتاب مذکور، از فرهنگ دهخدا قولی خلافِ این آورده‌اند.
از شیرینی‌های لغات فارسی و برگردان‌ها که بگذریم خواستم در چند کلمه شریک‌تان کنم:

العالَم: گونه‌ای از مخلوقات

آمین و اَمین: چنین باد (سریانی)

الخَلقُ: آفریدن. و دروغ گفتن. و اندازه کردن

کوثر: نیکی بسیار. و گویند جویی‌ست در بهشت. و گویند چهار یار مصطفی (ص): ابوبکر و عمر و عثمان و حضرت امیر.

واَنحر: دست بر سینه نه

نحر: کشتن شتر. و دست بر سینه نهادن در نماز

الثقلین: پری و آدمی.

قصد از آوردن این کلمات ورود به جهان پنهان کتاب است. سویه‌های باوری و عقیدتی ناگفته مانده و اطلاعاتی که در زبان حفظ شده‌اند.

بیشتر این کلمات و برگردان‌ها نشانگر سنی بودن مؤلف است که نشانه‌های شیعی را به گونه‌ای دیگر می‌فهمد.

از طرفی باید ببینم اَمین که مترادف آمین آمده با صفت امین که صفت پیامبر بود یکی‌ست یا نه؟ اگر یکی باشند، سریانی بودنش جالب‌تر می‌شود.

@faryad_naseri

در ادامه خواندن «تراجم الاعاجم» رسیدم به این‌که امین صفت شهر مکه هم هست.

بلد الامین به معنای شهر استوار که مکه را گویند. یادم آمد باره خوانده‌ام دقت نکرده‌ام.

از دیگر نکات جالب برگردان‌ها عینی بودن فهم مترجم از واژهاست نه ذهنی و ماورایی به‌طور مثال

الحنیف: برگشته از کیشهاء (کیش‌های) بد.
نمی‌گوید مسلمان شده یا تسلیم شده یا هر چیز دیگری. می‌گوید برگشته از کیش بد.

الطغیان، الطاغیه: از حد در گذشته پس طاغوتی شدن چیزی را از حد گذراندن است.

التَّوَلِّی: برگشتن، دوستی داشتن با کسی، به کار کسی قیام کردن.

زکوه: حق خدای که به درویش دهند.

قرآن و دعا هم هر دو خواندن معنی شده‌اند.

یعنی تو از راه و روش بد برگردی و راه و روش درست بگزینی حنیف و ایمان آورده و از گرویدگانی وگرنه کافر و ناگرویده به راه و رسم درستی.

@faryad_naseri

سومین یادداشت از خواندن «تراجم الاعاجم»

در سوره‌ی الیل و سوره الشمس چند نکته نظرم را جلب کرد. یکی معنای وجه که صورت و رضا آورده شده است. بعد دیدم ما در كنایات خودمان معنای رضا را به شکلهایی به کار می‌بریم. به کاری روی آوردن و به سمتی و چیزی رو کردن یا روی گردان شدن و رو گرفتن از چیزی، در خود معنای رضا داشتن هم دارد. رضایتی که به میل و تمنا می‌رسد.

نکته‌ی بعدی قاطعیت یک چیز بود برای رساندن معنای چند واژه. تن برای نفس و جسم و جسد و بدن. همان‌طور که آشکار است امروزه این کلمات هاله‌ها و تفاوت‌های معنایی زیادی دارند در حالی که ذکر تن برای همه‌ی این واژه‌ها بیانگر فهم مادی ما در وقت‌های گذشته است.

نکته‌ی بعدی فهم عام ما از واژه‌ی بعث و بعثت است که البته درباره‌اش با دقت بیشتری باید سخن گفت. یا به قول عزیزی فهم استعاری ما از این واژه عام شده است، یعنی برگزیده شدن.
در حالی که در سوره‌ی شمس الانبعاث، برخاستن آورده شده است.

پی‌نوشت: جواد نوری عزیز متذکر شد که در قرآن فعل بعثت و برانگیخته شدن برای کلاغ هم به کار رفته است.

بعث یعنی برانگیختگی و بعثت یعنی برانگیخته شدن توسط کسی، یعنی کسی چیزی را به کاری برانگیخته کند
و‌فعل عام نیز هست، در قرآن کلاغ نیز برای امری مبعوث شده است،
فبعث الله غراب لیبحث فی الارض لیریه کیف یواری سواه اخیه قال یا ویلتاه اعجزت و ان اکون مثل هذا الغراب....


@faryad_naseri

چهارمین یادداشت از «تراجم الاعاجم»
در یادداشت پیشین حرف بیشتر بر سر بعث و بعثت رفت. این یادداشت را هم با همین واژه می‌آغازیم.
در سوره‌ی مطففین مینه‌ی بعث، برانگیختن و فرستادن آورده شده است.

کمی هم شاعرانه برویم. کُنُوس را «در جایگاه شدن آهو» نوشته است،
الكُنَّسُ و الخُنَّسُ را ستارگان متحیر؛ باید که این دو، ستارگان ویژه‌ای باشند. (باید بگردم و بجورم. دوستی اگر داناست. زحمت گشتن ما را کم کند)

یکی دو‌ هم کلمه باید در یادداشتهای پیشین می‌آوردم و فراموش کرده‌ام. مثلن دنیا که زن نزدیکتر فهم شده و ما در فرهنگهای دم دست زن بسیار نزدیکی کننده هم برایش داریم.

و در آخر السفر با تشدید سین و سکون فاء و راء با پیش که سین با زبر (السَّفر) نوشتن است و با زیر (السِّفر) نامه، سافر هم نویسنده است.

@faryad_naseri

پنجمین یادداشت از «تراجم الاعاجم»

بسیار بارها شنیده‌ایم که داوود رسول کتابی داشته هرچند که شریعت نویی نیاورده اما چون رسولان صاحب شریعت کتاب داشته است و این کتاب داشتن رسولان چه استعاره‌ی خوب و خوشی‌ست.

در تراجم الزُّبُر، نبشته‌ها فهم شده است و مفردش را الزبور آورده است. پس داودد صاحب نوشته بوده است.

و واژه‌ی شیعه که امروز بر پیروان فرزندان رسول اسلام اشاره دارد، «گروهی هم دل» آورده شده است.

الوحی این واژه را ما امروز چنین می‌فهمیم: رسیدن سخنان خداوند به رسولان است که فرشتگان می‌آورند. در حالی که در تراجم سخن پوشیده فهم شده است.

دو واژه‌ی دیگر که می‌خواستم در میان بگذارم. یکی امام است که برابر نخستش را پیش‌رو آورده است و دیگری روح که برابرش قرآن آورده.
-------
پی‌نوشت:
در یکی از زیرنویس‌ها دیدم هسته‌ی میوه و گیاهان را استه آورده است. همین به واژه روشنم کرد که پس این هست و است گیاهان است و من چه کور بودم بعد رفتم سراغ دانه، دان با وند ه. اولی با بن گذشته و ه، این اما با بن آینده و ه. دانه تمام دانش گیاه است به یکجا. است و هست اوست.

پی‌نوشت دوم: چگونه تسلیت بگویم به مردم و چگونه خودم را تسلی بدهم، قهر طبیعت را می‌شود تحمل کرد بی‌تدبیری و رها کردن مردم را چگونه تحمل کنیم؟

@faryad_naseri

ششمین یادداشت «تراجم الاعاجم»

نام و واژه‌ی بعل از آن‌رو برایم مهم است که به باور سردار صالحی این واژه تبار که‌بعل و که‌بل و کابل و همچنین قبله است. گشتن دین در جهان را سردار صالحی گاه قبله‌گردانی می‌خواند.
در قرآن و به نقل از تراجم بعل بتی‌ست که به‌دست الیاس رسول شکسته شد و هم‌چنین شوهر است.
می‌شود این داده‌ها را در تاریخ خانواده خواند. در زن‌سالاری و مردسالاری و جنگ بین فرادست و فرو دست شدن شکل‌های خانواده.
-البته این تنها یک حدس و گمان است اما گمانی که می‌شود ردش را گرفت و یا ردش کرد یا پذیرفتنیش کرد- بعد از بعد جانّ است که قابل دقت است. سه برابر در تراجم برایش دیده‌ام پدر یا مادر جن، مار بزرگ که جنین و اجنه هم با این واژه همریشه‌اند. اگر روایت فریفته شدن آدم و اوا یا حوا را به یاد آوریم که در روایت مسیحی ماری آنها را فریفت و در روایت اسلامی شیطان می‌شود این اختلاف را اینجا بر سر واژگان دید که شیطان هم از جنیان است و جانّ مار بزرگ است.

اما آخرین واژه‌ی این یادداشت ولایت است که هم پادشاهی و هم دوستی در برابر آورده شده است.
----
پی‌نوشت:
تاکنون هییچ دقت کرده‌اید که در واژ‌ه‌های بچه و ببم و بم و baby این باء و ب چیست در آغازشان؟ گمان من این است این ب و باء همان فعل بی در زبانهای ایرانی و Be لاتین است. بود و بودن کوچک: بچه.
این را هم بگویم من ریشه‌شناسی بچه را ندیده‌ام. اگر کسی دیده و مستند دارد و غیر از این است، لطف کند، برساند.

@faryad_naseri

هفتمین یادداشت «تراجم الاعاجم»

شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید نویسنده‌ی تراجم جایی معاد را مکه دریافته است. الی معاد: الی مکه.

در یادداشت پیشین هم اشاره‌هایی به واژه‌ی بعل کردم و در سوره‌ی نور دیدم البَعلُ را شوهر نوشته است.

الصَّلوة را که بیشتر ترجمه‌ها نماز نوشته‌اند با فعل قیام کردن در تراجم کنشت جهودان آورده است و در زیر نویس اشاره کرده است که اصل لغت عبرانی است.

قبل از این کلمات در سوره‌ی بلد ذو را خوانده بودم که برابرش، خداوند آورده بود امروز در گپی که با دوستی تازه گپ -کورش رضاپور- داشتم حرف از زاگرس و زیگورات شد. گمانم ذو می‌تواند با زا و زی اول این کلمات خوانده شود. اگر زاگرس و زیگورات به معنای کوه خدا باشد چنان‌که ایشان گفتند.

@faryad_naseri

 

دوباره جهان را نگاه خواهم کرد

در هیأت گیاهی که

بر شانه جاده رسته است.

 دوباره خواهی رقصید

بر دامن کوهی بلند

در لباس گلی وحشی

 خودم را نگاه خواهم کرد

به شکل جوانی

تو را نگاه خواهم کرد

در پوستی تازه

که جهان را نگاه می کنی

که می رقصی

 مرگ سرافکنده را باش!

از کتاب #سرزدن
#فریاد_ناصری

در این کانال به جز معرفی و نقد
چند کتاب را به شکلی کارگاهی کار کرده‌ام.
انیس‌العشاق
در حد مختصر فصوص‌ ابن‌عربی که ناقص ماند
تراجم‌الاعاجم
به شکل ناقصی چهل مجلس نخشبی
اما کتاب سوار بر ابدیت را می‌خواهم در دفتر نشر حکمت‌کلمه در چند جلسه‌ی رایگان بخوانم و بخوانیم و شرح دهم و شرح دهیم.
متقاضیان
به این نشانی پیام دهند:
@faryadnaseri