http://www.ibna.ir/fa/doc/book/282536/%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D9%88%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1

گزیده‌ی اشعار میخاییل کوزمین
#بابک_شهاب
#نشر_حکمت_کلمه
#ایبنا

ما دوستی داشتیم که هر کجا که هست عمرش دراز باد قبل از سال‌ هشتاد و هشت ما را مدام به کار سیاسی تشویق و ترغیب می‌کرد.
من هم مدام ذکر خیر میرزا حسن رشدیه و آخوندزاده را می‌کردم که قبل از کار سیاسی کار فرهنگی، چون باور دارم کسی که نفهمد در سیاست هم خطا می‌کند.
گذشت و گذشت و گذشت حالا امروز که نود و هشت است بعد ده سال حرفم هنوز همان است.
ملتی که زورش می‌آید خبر و تبلیغ یک کتاب را بپسندند و به اشتراک بگذارد عاقبتش می‌شود این مشارکت گله‌ای در یک فریب بزرگ.
ملتی که نمی‌خواهد بخواند و بفهمد به صورت گله‌ای هجوم می‌آورد به رقت قلب، به احساسات مد روز، به ابزار شدن برای مشتی احمق.
علاج این مملکت فرهنگ است. فرهنگ هم زوری نمی‌شود.

✔️ چشم بستن
نگاهم می‌کردی
ولی هرگز نشد
مرا به عنوان مرد زندگی‌ات
انتخاب کنی
از آن سوی بطری‌ها، از آن سوی اجساد
نگاهم می‌کردی
و من فکر می‌کردم
شاید که می‌خواهی بازی‌ام بدهی
بی‌تردید پنداشتی آن‌قدر دیوانه هستم
که به پشت چشمانت وارد شوم
به چاه سرگشوده‌ی این آسانسور

پس چشم بستم
و منتظر ماندم تا تو یک درخت نخل شدی
با یک کلاغ
یا اقیانوس خاکستری و پهناور باد
یا اقیانوس خاکستری و پهناور ذهن
حالا به من نگاه کن
که با هر که بگویی ازدواج کرده‌ام جز با تو #کتاب_خواستن
#لئونارد_کوهن
ترجمه: #آزاده_کامیار
#نشر_حکمت_کلمه
#شعر

در برابر اشغال چه استراتژی‌ای داریم؟

گیرم حتا یک نفر در میان جمع به غیرعادی‌ترین شکل ممکن ناساز است. جمع باید با او چه کند؟ آن غیر عادی‌ترین را در حادترین شکل‌های روانی هم تصور کنید.

یعنی بین دو بازه‌ی تعقل و منطق که شکل‌های گوناگونی دارد. جنون نیز شکلی از تعقل است.

شکلی از عقلانیت - بدون بحث بر سر سستی یا درستی پایه‌های استدلالی‌اش- حاکم می‌شود و شروع می‌کند به روفتن شکل‌های دیگر، این پیکرهای روفته‌شده چه باید بکنند؟

این دیگری‌ها جمع شوند، گروه و حزب تشکیل بدهند با تکیه بر اکثریت گروه مقابل را از قدرت برکنار کنند؟
- گروه مقابل تمام راه‌های چنین جریانی را از پیش بسته است-

این دیگری‌ها جمع شوند با چوب و چماق و سلاح به گروه مقابل حمله کنند؟
-گروه مقابل سنگها را نه تنها بسته و سگ‌ها را گشاده است بلکه سنگ‌ها از پیش برای خودش جمع کرده است-

دیگری‌ها جمع کنند بروند، خاکی دیگر پیدا کنند و ریشه‌‌شان را در آنجا به زمین فرو کنند. گرفت و نگرفتش هم معلوم نیست.
-گروه مقابل چنان برخورد کرده که هیچ خاکی به روی کل این جماعت تر و خشک باز نیست، بعد گیرم که باز باشد خانه را چطور رها کنیم؟-

دیگری‌ها هر چیزی را دوست دارند طرف مقابل آن چیز را حذف می‌کنند، پاک می‌کنند، محو می‌کنند.

این دیگری‌ها چه باید بکنند؟ افسرده شوند؟ خودکشی کنند؟ خود را به نفهمی و ندیدن بزنند؟
این دیگری‌ها...

من یکی از این دیگری‌هام و در مقابل این روایت، روایت دیگری دارم.
مثل روایت حمام، تلویزیون، رادیو، ویدئو، ماهواره، چادر و مانتو... روایت آب جاری زندگی که سنگ را هم می‌سابد.

سعدی نوشته است:
چون نداری ناخن درنده تیز
با ددان آن به که کم‌ گیری ستیز

اما ننوشته است دد که به خان و مانت زد چه کن.

استراتژی ایرانی همیشه این بوده است. از دو جوان یکی به قربانگاه برود و یکی را رهاند.

بعد هم گفته است: سر هر کوی و برزن کارد بر گلوی گوسفندان است. نسل گوسفند آیا برافتاده است؟

من اما می‌گویم آن جریان زندگی را تقویت کنیم.
#فریاد_ناصری

این کتاب‌ها هر کدام قصه‌ای دارند و وجودشان جهان و مرزهای جهان مرا رنگ می‌زند.
قصه‌هایشان را مدام در ذهنم مرور می‌کنم از کجا آمدند و چطور ذره‌ذره شکل گرفتند و چطور به دنیا آمدنشان را شادی کردم گاهی حتا بیش از مؤلفان و مترجمانشان.
برای تک‌تک‌شان تلاش می‌کنم.
تلاش می‌کنم تا به دست‌های بیشتری برسند. دستهایی که آنها را ورق می‌زنند. بر روی خطهایشان می‌روند.

و این تصویر و تصور روحم را جلا می‌دهد چراکه من هنوز از هیچ‌چیز چون کتاب بر سر ذوق نمی‌آیم.
یادم می‌افتد دوران دبیرستان کیف بزرگی داشتم. هر شب که می‌رفتم تا پیش مادر بزرگم بمانم تا تنها نباشد پرش می‌کردم از کتاب انگار فرصتم همان یک‌شب است.

فکر کنید هر شب دیوان عراقی و وحشی و سعدی و مولانا را با خودم می‌بردم انگار که شب کش خواهد آمد تا من همه را ببلعم.

تصور خوانده شدن این کتاب‌ها در من آن حسی را زنده می‌کند که در نوجوانی از خواندن داشتم و تا اکنون با من است.

هنوز از خطی، ایده‌ای، تصویری مست می‌شوم و می‌گردم کسی را پیدا کنم و بگویم ببین! ببین چه کرده و چه گفته است.

پس بیایید نزدیک‌تر تا بگویمتان که ببینید چه کرده‌اند و چه نوشته‌اند.

مشتاق بودن یعنی آزادی


پرنده‌ی اسیر در قفس، توانایی پرواز دارد، اما نمی‌تواند بال‌هایش را باز کند و اوج بگیرد. باید به خودم یادآوری کنم آن‌کس که در هر شرایطی مشتاق می‌ماند مثل پرنده‌ی آزادی‌ست که به بلندی‌ها می‌رسد.


#دانش_شادی
#ددی_جانکی
#آرزو_حیدری
#مسابقه
#جایزه
#نشر_حکمت_کلمه
#حکمت_کلمه

برای جنگیدن با حزن چیزی جز شعر ندارم. حزن که چنگ می‌اندازد بر راه نفسم. حزنی که می‌رود تا پشت پلک و آب می‌شود من چنگ به شعر می‌زنم.
شعر می‌خنداندم. می‌گوید این نیز بگذرد.

چند شب پیش بیتی با دو ضبط دیدم. بیت از سنایی است و مولانا در مکتوباتش آورده:
از صدف در طلب ز آهو ناف
دل ز مردان طلب ز نادان لاف
به حدیقه‌الحقیقه سنایی سر زدم
دیدم ضبطش این است:
از تقی دین طلب ز رعنا لاف
از صدف در طلب ز آهو ناف
از هم‌دم پرسیدم کدام بیت خوش‌تر است گفت: بیت مولانا!
نظر شما چیست؟ من فعلن با آنکه گفت بیت مولانا قوتی مهیا کنم تا بعد بگویم کدام بهتر است.
#فریاد_ناصری

گل قحبه


بیت سنایی یا مولانا

اگر چه بیت مولانا روان‌تر است اما بیت سنایی در جهان شعری عالمانه‌تر است و کنج و گوشه‌های قشنگ‌تری دارد اگر دقت کنیم.

در ظاهر امر رعنا و آهو نسبت دارند. هر دو زنانه‌اند اگر چه در مفهوم زنانگی را در سمت لف نهاده است و البته این هم خود با آرایه‌ای ادبی ساخته شده است.

اما حرف من زن‌ستیزی در شعر کلاسیک نیست بلکه می‌خواهیم ببینیم کدام بیت از امکانات شعری بیشتری بهره‌ برده است.

از تقی دین طلب ز رعنا لاف
بار سنگین این مصرع بر دوش رعنا است.

و اما رعنا:

۱. زیبا و خوشگل.
۲. [مجاز] خوش‌قد‌وقامت؛ بلند: سرو رعنا.
۳. [قدیمی] زن گول و نادان.
۴. [قدیمی] زن خودبین و خودآرا
که مترادف با

۱. ابله، احمق
نیز آمده است.
و رعنا:

(تلفظ: raenā) (عربی) زیبا و دلفریب ؛ زن خویشتن آرا ؛ (در قدیم) ویژگی آن که یا آنچه به سبب داشتن ظاهر زیبا ، قدرت ، یا ثروت بسیار ، خودخواه و گستاخ شده است ؛ (به مجاز) بلند و کشیده ؛ گلی که از درون سرخ و از بیرون زرد باشد.

شعر سنایی با این بیت آغاز می‌شود:
دوستی با مقامر و قلاش
یا مکن یا چو کردی آن را باش...

این قلاش است که رعنا را معنادار می‌کند و در جهان این شعر رعنا و قلاش یکی‌اند و هم معنا.

اما قلاش:

۱. بیکاره؛ ولگرد.
۲. مفلس؛ بی‌چیز: ◻︎ کمال نفس خردمند نیک‌بخت آن است / که سرگران نکند بر قلندر قلاش (سعدی۲: ۴۶۳).
۳. رند: ◻︎ سرّ قلاشان ندانی راه قلاشان مرو / دیدۀ بینا نداری راه درویشان مبین (سنائی۲: ۶۳۷).
۴. حیله‌گر

و هنر سنایی در این شعر تعلیمی آنجاست که معنای تمثیلی «گل رعنا» را با زر بیان می‌کند.

اما گل رعنا:

گل رعنا

لغت‌نامه دهخدا

گل رعنا. [ گ ُ ل ِ رَ ] (ترکیب وصفی ، اِ مرکب ) گل دوروی . (آنندراج ). گل دورنگ و آن گلی باشد از اندرون سرخ و بیرون زرد. (غیاث ). وردالحماق . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ). گل قحبه . وردالفجار : 
جفت پرکبر نیش بی شهد است 
گل رعنا دوروی و بدعهد است .

سنایی (حدیقةالحقیقة). (البته این بیت مثال از شعر مورد نظر نیست هرچند از عجب روزگار این هم از سنایی و حدیقه است)

خب چگونه این زردی و سرخی گل رعنا به طلا محول می‌شود تا در ذهن تداعی‌ها کار خودشان را بکنند؟

زرد رویی زر از قریت بدست

ورنه سرخست تا قرین خودست

سنایی در پشت حرف جهان شعری را برمی‌سازد. با مقامر و قلاش و رعنا و آهو زرد و سرخ گل‌رعنا و زر تا در این دوگانه از امر اصیل و‌ جعلی سخن بگوید.

اینجاست که نسبت معنایی و تناسبی رعنا در شعر او برتر از کنایه‌ی دل طلبیدن مولانا می‌ایستد. دلی که مجاز از شجاعت و اصالت می‌شود اما آیا مخالف و متضاد دل داشتن نادانی‌ است؟

آیا نادانی می‌تواند آن شبکه‌ی معنایی مقامر و قلاش و رعنای سنایی را برساند؟


تکمله:
نکته‌ی دیگر این است که موضع اصلی بیت در نزد سنایی لف‌ونشر است. تقی که امر اصیل است و صدف و در نشانه‌اش وَ رعنا جعلی است و آهو و ناف نشان آن. اما در مولانا این موضع اسلوب معادله می‌شود. هرچند کماکان دوتایی‌های حاضرند و نشانه‌ها هم. تنها این‌که همانطور که گفتم در سنایی تقی و رعنا (در و ناف و نافه) در تقابل و‌تضاد هستند اما در مولانا مردان و نادان آن تقابل تقی و رعنا را ندارند.

#فریاد_ناصری

سنایی » حدیقة الحقیقه و شریعة الطریقه » الباب التاسع فیالحکمة والامثال و مثالب شعراء‌المدّعین ومذّمة‌الاطباء والمنجّمین

 

چون ستودی بسی عدولان را

سخنی گوی بوالفضولان را

آنکه بی‌آلتند و بی‌مایه

همه عریان چو کیر بی‌خایه

یا طلبکار زرق و تزویرند

یا جهان را به حسبه می‌گیرند

شعر برده به گازر و جولاه

خواسته زو بهای کفش و کلاه

همچو خلقانیان کهن پیرای

کرده یک شعر را دو گرده بهای

همچو سگ در به در به دریوزه

خوانده مر زهر را شکر بوزه

مدح شاهان به عامیان برده

دیو را هوش خویش بسپرده

یک رمه ناحفاظ و نابینا

در عبارت فرخچ و نازیبا

جای خلخال تاج بنهاده

شعرشان همچو ریششان ساده

هیچ نشناخته معانی را

بد زبانی ز خوش زبانی را

تابه از آفتابه نشناسند

شکل چرخ از ذوابه نشناسند

نزد ایشان کراسه با کاسه

هست یکسان چو تاس با تاسه

شاه را مدحت امیر برند

میر را در علو به تیر برند

عامیان را خدایگان خوانند

مهتران را به پاسبان خوانند

مدح و ذم نزدشان چو یکسانست

کس زنشان چو خانه ویرانست

همه محتاج لقمهٔ نانند

همه بی‌آلتند و حیرانند

همه ناشسته روی و منحوسند

همه تطفیل خوی و جاسوسند

همه با روی و طلعت شومند

زان همه ساله خوار و محرومند

بی‌زبانی ورا زبانی کرد

آلت خویش بی‌زبانی کرد.


پی‌نوشت: سنایی بر این شعر نامی ننهاده است اما بهتر است نامش را بگذاریم«کس زنشان چو خانه ویرانست».

قلندر: کال/قال/گال+اند+ار: صدازننده. همان که شب‌های دراز بیدار بوده است.

سعدی در گلستان حکایتی دارد با این عنوان و متن:

دو کس را حسرت از دل نرود و پای تغابن از گل بر نیاید تاجر کشتی شکسته و وارث با قلندران نشسته.

یا مرو با یار ازرق پیرهن

یا بکش بر خان و مان انگشت نیل

دوستی با پیلبانان یا مکن

یا طلب کن خانه ای درخورد پیل

سنایی هم در شعری دریاب حشر و نشر سروده و نوشته است:

 

دوستی با مُقامر و قلّاش

یا مکن یا چو کردی آن را باش

دوستی کز پی پیاله کنند

ندهی پوست پوست کاله کنند...

به دوستی گفتم قلاشی و قلندری شیوه‌ای از زیست بوده است. شیوه‌ای که بر ناآشنایان آن حسرت و تغابن خواهد داشت.

هم سنایی پرهیز می‌دهد و هم سعدی، از دوستی با قلاشان و هم می‌گویند اگر دوستی کردید پس آماده باشید.

سنایی از سر قلاشان می‌گوید:
سرّ قلاشان ندانی راه قلاشان مرو

این حرف از سرّ به میان آوردن، به راه و روش قلاشی هاله‌ای باطنی و صوفیانه می‌دهد به‌خصوص اگر بدانیم سعدی هم گفته است:

کمال نفس خردمند نیک‌بخت آن است
که سر گران نکند با قلندر قلاش

شما فکر می‌کنید این شیوه‌ی زیست غارتگرانه چه ویژگی‌های داشته است؟

‍ ‍ چهل و هشتمین شماره#هفته‌_نامه_آوای_پرآو
منتشر گردید.می‌خوانید:
نگاهی به اشعار #فریاد_ناصری در کتاب «سر زدن» از #فریبا_چلبی‌یانی
خوانش‌ زنده‌یاد‌ #منصور_خورشیدی از یک شعر #احمد_بیرانوند/
مدیر مسئول: #علی_کرمی
سردبیر: #عبدالله_سلیمانی
بخش داستان: #فریبا_چلبی‌یانی
شعر: #رضا_خان_بهادر
همکار ترجمه در این شماره: #زلما_بهادر


#هفته‌_نامه_ادبی_آوای_پرآو
@avaye_parav
@hekmatkalame

📌سپاس که با ما همراهید.

 حکایت غلامان عمید خراسان و دیوانه‌ی ژنده‌پوش

حتمن بخوانید و مقایسه کنید جسارت و زمانه را:

در خراسان بود دولت بر مزید

زانک پیدا شد خراسان را عمید

صد غلامش بود ترک ماه روی

سرو قامت، سیم ساعد، مشک بوی

هر یکی در گوش دری شب‌فروز

شب شده در عکس آن در همچو روز

با کلاه شفشه و با طوق زر

سر به سر سیمن برو زرین سپر

با کمرهای مرصع بر میان

هر یکی را نقره خنگی زیر ران

هرک دیدی روی آن یک لشگری

دل بدادی حالی و جان بر سری

از قضا دیوانه‌ای بس گرسنه

ژنده‌ای پوشیده سر پا برهنه

دید آن خیل غلامان را ز دور

گفت آن کیستند این خیل حور

جملهٔ شهرش جوابش داد راست

کین غلامان عمید شهرماست

چون شنید این قصه آن دیوانه زود

اوفتاد اندر سر دیوانه دود

گفت ای دارندهٔ عرش مجید

بنده پروردن بیاموز از عمید

گر ازو دیوانه‌ای ، گستاخ باش

برگ داری لازم این شاخ باش

ور نداری برگ این شاخ بلند

پس مکن گستاخی و بر خود مخند

خوش بود گستاخی دیوانگان

خویش می‌سوزند چون پروانگان

هیچ نتوانند دید آن قوم راه

چه بدو چه نیک جز زان جایگاه

 @andaromidvari

۱. حتمن خوانده‌اید و می‌دانید که در وقایع مشروطه وقتی روس‌ها می‌خواستند ثقه‌الاسلام و چند تن دیگر را به دار بیاویزند محرم بود و دسته‌جات عزاداری و قمه‌زنی به راه، پیکی دوید که خانه خراب‌ها چرا قمه را بر خود می‌زنید بر دشمن بزنید. برخود زدند و دشمن ثقه‌شان را دار زد.

۲. ترکان نوحه‌ای دارند که به وقت شور حسینی فریادش می‌زنند: «کاش او گون بو دم‌ده اولاییدیم کربلاده اولاییدیم نینواده»
همیشه کربلا را جایی مثل جنوب ایران تصور کرده‌ام آن نخل‌ها و نیزارها، آتش هم که بوده است.

۳. خیلی سال پیش که تلویزیون ایران را نگاه می‌کردم صدایی پخش می‌کرد از مطهری که روایتی می‌گفت از وقایع حکومت امام اول که خلخال از پای زنی یهود برده‌اند و صدای امام درآمده است که در مملکت اسلامی خلخال از پای زنی ببرند اگر از غصه بمیریم رواست.

۴. امام اول شیعیان دید که ورق جامعه چرخیده و او را نمی‌خواهند بیست و پنج سال رفت و سراغی از سیاست و حکومت نگرفت تا به قول راویان مردم رفتند سراغش.

۵. باز می‌دانیم که امام اول شیعیان درباره‌ی قاتلش چه سفارش‌ها که نکرد. مبادا او را مثله کنید. اگر مردم تنها یک ضربه بزنید.

۶. پیامبر اسلام بعد از فتح مکه خانه‌ی بزرگترین دشمنش، ابوسفیان، را خانه‌ی امن قرار داد.

۷. در آخرین حج اگر اشتباه نکنم پیامبر اسلام مردم را جمع کرد که هرکس حقی به گردن من دارد بگوید. عربی بلند شد که فلان‌وقت خیزرانت یا تازیانه‌ات به من خورد. پیامبر گفت: بگیر و بزن تا حقت به گردنم نماند.

۸. همین مقدار برای باورمندان کفایت است تا بسنجند و بدانند مگر از کسانی باشند که خدا بر چشم و گوش و قلبشان مهر زده باشد تا نبینند و نفهمند.
و به یاد داشته باشیم که پیامبر اسلام درباره‌ی مردم گفته است:
لایجمعهم علی ضلاله: بر باطل و گمراهی جمع نمی‌شوند.

سرگذشت باغیان

بوندس بوندس

این تکرار نام زرتشت خورگان است که اگر شنیده باشید نقل است که استاد مزدک بوده و در روم درس خوانده و آمده‌است به ایران. به‌قولی او مزدک اول است و مردم مشهور که بر استاد سایه فکند مزدک دوم.

در جزییات مناقشه نیست که حالا تاریخ و سند بکشانیم که این بوندس با بودا اشتباه شده است و آن فلان بهمان است. قصد یادآوری سرگذشتی‌ست که خیلی‌ها نه که فراموش کرده‌اند حتا نمی‌دانند.

سرگذشت باغی‌ها

اما این باغی با آن «باغی» که شیخان گویند فرق دارد. آن به کسی اطلاق می‌شود که بیعت شکسته و بر پیشوایش خروج کرده است. هر چند در معناهای دیگر هم آمده است. یکی کسی‌ست که «خوردن و نوشیدن محرمات، در حال اضطرار نیز بر آنان روا نیست».
آن باغی که ما می‌گوییم غیر از این است.
مردمانی است که انوشه‌روان عادلمان درختشان کرده است. انوشیروان خسرو عادل چنین کرده است:

پس از گسترش آیین مزدک، خسرو انوشیروانراضی به این نشد که آیین مزدک را قبول کند. در برابر اصرار قباد مبنی بر قبول کردن این آیین در روزی که مزدک صدهزار تن از پیروانش را برای دیدار و نمایش به قباد گردآورده بود، از پدرش مهلت پنج‌ماهه خواست تا موبدان را آماده بحث و مجادله با مزدک کند و اگر مزدک در این مناظره شکست خورد قباد آنان را به او واگذارد تا خسرو هر آنچه می‌خواهد با آن‌ها انجام دهد.[۱۱۲] در مجلس مناظره‌ای که برگزار شد چند موبد و دو اسقف مسیحی نیز حضور داشتند؛ نام موبدانی که خسرو یکم برای منظره با مزدک دعوت کرده بود، پسرماهداد، ویه‌شاپور، دادهرمزد، آذرفرنبغ، آذربد،آذرمهر و بخت‌آفرید بود. نام دو اسقف مسیحی حاضر در جلسه گلونازس و بازانس بودند.[۱۱۳] آنان توانستند با غلبه بر مزدک در مناظره، شاه را قانع کنند که آیین مزدک ناروا است.[۱۱۴] در این مجلس مناظره که ریاست آن را خسرو یکم برعهده داشت[۱۱۵] اتهاماتی نظیر «طرفداری از برادری و برابری»، «طرفداری از پدید آمدن رفاه اجتماعی و مخالفت با اختلافات طبقاتی»، «موافقت با پدری واقعی و مخالفت با ابدال»، «مخالفت با احتکار مال و زن» و «نفس تضاد موجود در جامعه»[۱۱۶] بر مزدک وارد شد. بر اساس گزارش فردوسی، ظاهراً خسرو با توطئه‌ای سه‌هزار تن از مزدکیان را در روزمهرگان در باغی جمع کرد[۱۱۷] و آنان را مانند درخت بر روی زمین کاشت به طوری که سرهای آن‌ها در زیر خاک و پاهایشان در هوا بود و پس از آن مزدک را هم به همان باغ فراخواند و او را از پاهایش به دار آویخت و تیر باران کرد

شکفته شد به گلوها
صدای غرش رودان
شکوفه زد به نگاهان
صدای ساز و سرودان

دگر نه یکّه ‌ و تنها
که باهمیم، همه چون کوه
شبیه سختی سنگیم
بسان صاعقه بشکوه

نه خشم و کینه که مهر است
میان سینه‌ی ماها
شکسته باد سیاهی
به دست نور تو‌ ماها!

که ما تنیم، تن واحد
وطن وطن که تن ماست
لباس روح شهیدان
غبار دشت و دمن‌‌هاست

شکفته شد به گلوها...

سرود دی ماه ۹۶. باز نویسی آذر ۹۸