ان‌در امیدواری...
1.11K subscribers
823 photos
155 videos
217 files
544 links
سرگردانم بین شعر و فلسفه
دانشجوی دکتری فلسفه هنر
Download Telegram
دیروز نقل قولی خواندم از شبیری زنجانی مجتهد که گزین و لب حرفش این بود روحانیت دیگر آن جایگاه والا و برین را ندارد و این نتیجه‌ی آگاهی و سواد مردم است. البته در حرف اعتراضی نبود بلکه بیشتر اعتراف و دعوت به پذیرش واقعیت جدید بود.

چنین حرفی درباره‌ی جایگاه شعر و شاعر در جهان و ایران هم سال‌هاست می‌شنویم و بسیاری‌ها پذیرفته‌اند و بسیاری هم چون من اگرچه از پذیرفتن ناچارم اما محزونم می‌کند. با اینهمه مدام خودم را به پرسش می‌کشم تا واقعیت را در تمام جوانبش ببینم و بپذیرم.

هنر و دین برای چه به وجود آمده‌اند و هستند؟ اولین پاسخ این است. پاسخ‌گویی به نیازها و پرسش‌ها.
پرسش بعد این است: کدام نیازها و پرسش‌ها؟
حتا می‌شود پرسید که چنین نگاهی نگاهی‌ست مبادله‌ای یعنی تقاضایی بوده و عرضه‌ای به میان آمده، انسان می‌خواسته چیزی را بداند و‌کسی پاسخی آورده است.
حالا پرسش تازه این است که آیا انسان پاسخش را گرفته است که حالا هم شیخ و هم شاعر ... همه معترفند که دیگر آنچه که بودند نیستند. یا پرسش‌های انسان چیز دیگری شده است.
هرچند که من فکر می‌کنم به شکلی کلی انسان امروز انسان بی پرسش است. او از بی پاسخی پرسش‌هایش خسته شده و در میان پاسخ‌های متناقض ناگهان تصمیم گرفته تا پرسش‌های عذاب آور را در چاه ویلی بریزد و درش را با سنگ بپوشاند. انسان امروز انسان بی پرسشی که تنها در پی پر کردن اوقاتش است. اوقات خالی و‌ تنها ریزش‌های وقتند به سمت آن چاه پر از پرسش، پس تلاش کن پر کنی دهان حفره‌ها را تا پرسشی عذابت ندهد. مدام برنامه داشته باش. از کار تا سفر تا دورهمی.
سنگها را بریز بر دهان پرسش‌های سخت و عذاب آور. این طور دین نه سلوکیست درونی که مراسمات خوش توریستی است گاهی در معابد چین گاهی در تجمعات کارناوالی و هنر چیز جالبی‌ست که نفوذی ندارد. نفوذ و عمق دو امر ممنوعه‌ی انسان امروزند. هر چیزی که از اعماق حرف بزند محکوم به نابودی است.

@faryad_naseri
Forwarded from نشر حکمت کلمه
قصه‌گو و سه داستان دیگر
اچ. اچ. مونرو
ترجمه‌ي کامران برادران
#نشر_حکمت_کلمه
@hekmatkalame
Forwarded from نشر حکمت کلمه
ناگهان مرد از گوشه‌ای که نشسته بود درآمد که: «انگار قصه‌گوی خیلی ماهری نیستید.»
عمه از این حمله‌ی غیرمنتظره به خشم آمد و در دفاع، با لحنی خشک و رسمی، گفت: «گفتنِ قصه‌ای که بچه‌ها هم بفهمند و هم خوش‌شان بیاید کارِ سختی است.»
مرد گفت: «موافق نیستم.»
عمه پرخاش کرد: «شاید شما بخواهید قصه‌ای برایشان بگویید.»
دختری که از خواهرِ کوچکش بزرگ‌تر بود گفت: «برایمان قصه بگویید!»
مرد شروع کرد: «یکی بود یکی نبود....

قصه‌گو و سه داستان دیگر
اچ. اچ. مونرو
ترجمه‌ي کامران برادران
#نشر_حکمت_کلمه
@hekmatkalame
سنت پترزبورگ عکس از #میثم_داد_خواه @faryad_naseri آدرس اینستاگرام عکاس: @meysamdadkhah
اگر روزگاری نه چندان دور نقاشی از واقع‌نمایی عکاسی هراسیده بود. اگر روزگاری عکاسی با همان تلواسه‌های نخستش فکر کرد که حالا نقاشی را به میدان مبارزه بخواند و هر دو در گمان‌شان به بی‌راهه بودند اما امروز با دیدن این عکس از #میثم_داد_خواه عزیز با خودم گفتم این دیگر عکاسی نیست بلکه یک نقاشی است. این عکس هیولی‌یِ نقاشی را در تک‌تک زوایایش دارد. در مرزی برزخی ایستاده است درست لحظه‌ای که شاتر به فشاری تکان خورده است. یک نقاشی امپرسیونیستی به آنی رقم خورده است. در این عکس زمان در کمیتش برای خلق یک نقاشی به فشرده‌ترین حالت خود رسیده و در کیفیتش برای اثری چنین به ناب‌ترین درجاتش تعالی پیدا کرده است.
نامه‌ی بیست و سوم
آلی جان
جایی که مصیبت زیاد شود یاد خدا هم زیاد می‌شود. من هم که در حالت عادی بیماری پیامبران را دارم ببین در رنج و مصیبت صاحب چه معجزات و کرامت‌هایی می‌شوم. دوست روشن‌فکری که دست برقضا رئیس دانشگاهی شده حالا چند روزی آمده بود پیشم نصیحت به نمازم می‌کرد.
گفتم عزیزم من نماز نخوانده توهم ولایت دارم. نماز هم که بخوانم لابد صاحب کتاب می‌شوم. نه که نخوانده‌ام. خوانده‌ام اما این دوست‌مان حرفش چیز دیگری بود انگار در این زمانه‌ی مصیبت توانسته با نماز و اخلاص، خودش را از نکبت و ادبار نجات دهد و به پاداش دنیوی‌اش هم برسد. کاری ندارم به مذهب و ایمانش. حرفم سر این است که مردم ترسیده‌اند از ادبار و دین را تعویذ فوت‌کردنی گرفتهاند تا بخوانند و فوت کنند به خودشان که تاریکی را از خودشان بتارانند. دقیقن دین را برده‌اند به گذشته‌های دورش. نذر و نیاز و قربانی. دود و بخور و هدیه.
گفتم عزیزم! من با همین زبان خودم با او حرف می‌زنم. با او حرف می‌زنم. با او حرف می‌زنم. گمانم دچار اختلال روانی شده‌ام. مگر کسی مدام با کسی که نیست حرف می‌زند؟ مگر کسی مدام از بدآوردن می‌ترسد و با کسی که نیست حرف میزند، دعالوگ می‌کند؟
آه! ای که نیستی روبهروی من! ای ندیدنی! روزهای روشنی بیار.
خدا را هم باید در شادی و شادمانی پیدا کرد وگرنه به مصیبت و رنج، هرکسی چشم سوی آسمان می‌چرخاند که کجایی پس؟
.../12/90
 
باز نشر نامه های آلی------------@faryad_naseri
Forwarded from نشر حکمت کلمه
پشت جعد درشت موهای سیاهش
خال دانایی را دیدم،
سیاره‌ای تنها که آهسته می‌چرخید.

#کتاب_شبهایم
#لی_یانگ_لی
#آزاده_کامیار
#نشر_حکمت_کلمه @hekmatkalame
می‌دانم
تمبر را
روی دوستت دارم
خیس کرده‌ای
اما پرنده‌ی روی تمبر پریده و
دوستت دارم را
برای جفت خودش برده

🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈🌈
#سربازهای_خسته
#فریاد_ناصری
#نشر_چشمه
@faryad_naseri
قدیما می‌گفتن یه جوری حرف بزن خدا خوشش بیاد
الان میگن یه جوری حرف بزن...

البته شعر هم داریم که آقا خوبه
آقا ماهه
@faryad_naseri
نامه‌ی بیست و چهارم
آلی جانم
وقتی به کسی خیره می‌شوی نه همان‌کس در پیش، که همان هم هست. کس در کار و بار، خاصه که کار و بارش کلمه باشد، خیره می‌شوی به گفتش آنوقت رد کلماتش را خوب می‌توانی بزنی. تو راست می‌گویی. من از آلی که نام تو بود و پیش از تو نام برادر دیگرم بود. جاهایی به دیگران هم چهره دادم اما این از آنجا آب می‌خورد که من به هر که خیره شوم، نگاه خیره، آنوقت در سرم طرف گفتم می‌شود. این‌جاست که تضاد و تناقض‌هام رو می‌شوند. مرا با تضادها و تناقض‌هام ببین آلی جان!
من دوست دارم که بست و پیوند بین دوستان دور از همم باشم. این کمی شاید چهره‌ام را خطی خطی می‌کند اما مرا با همین خط‌خوردگی‌هام ببین. اصیل‌ترین وقت من آن‌جاست که غرق تماشام. در نگاه خیره‌ام. آنجا من منم. عریان از هر چیز تاریکی. شوق و اشتیاق خالصم اما چه متناقض دوست داشته‌ام. وقتی مثلن غرق تماشای امین قضایی بودم هیچ وقت هم گپی با خودش نداشتم. وقتی و هنوز غرق تماشای محسن عمادی‌ام. محسن را هم هیچ‌وقت ندیده‌ام. از جایی تو را دیدم. در تو خیره شدم. در شاعری که تویی به اسم علیرضا آدینه، نه مردی که در جهان هر روزی‌ست بل شاعریت تو را تماشا می‌کنم. آرش اله‌وردی. مازیار نیستانی... اما این وسط مرا سردار برده است. از سردار نمی‌توانم هیچ چشم بردارم که ناخدای من است.
دوست داشتن من همین نگاه خیره‌ی من است. دوست‌داشته‌شدنم را هم این‌گونه می‌خواهم. می‌بینی آدم‌هایی را که دوست می‌دارم؟ در دوری‌شان از هم همه بن کلمه را دارند. من از این بن عز آدمها را می‌بینم و عزیزم می‌شوند. پر از تضاد و تناقض و ناهم‌خوانی. مرا ناهم‌خوان ببین برادرم. همیشه در حال نفی خودم. همیشه در شوق دیدن چهره‌ای خواندنی. تو ایستاده‌ای پشت آلی و تمام تناقض‌هایم را به سمت تو پرتاب می‌کنم تا ببینی. همه‌ی ما همینیم. پر از شکاف پر از نقض. تمام سطح زندگی‌مان همین است. مردم را نگاه کن. مثلن در موسیقی از شهرام شپره تا شجریان و محسن نامجو گوش می‌دهند برای اینکه راحتند و خودشان را محدود و مجبور نکرده‌اند. جای هر چیز را می‌دانند. می‌دانند گریه فرم عزاست. رقص فرم شادی. ما مثلن خواستیم علیه فرمها و شکل‌های جاافتاده باشیم بی‌شکل شدیم. مردم خندیدند ما گریه کردیم. مردم گریستند ما خندیدیم. بعد هم گفتیم اینها چرا به ما گوش نمی‌دهند و هیچ نپرسیدیم ما چرا به اینها گوش نمی‌دهیم؟ به اینها که نذر می‌دهند و عکسشان را در صفحه‌ی آزادی یواشکی می‌گذارند. سر هم کلاه می‌گذارند و بعد دور هم جمع می‌شوند و برای فلان زندانی پول جمع می‌کنند. مردم مجموعه‌ی همین تناقضات‌اند که چیزی در آن جریان دارد و کم کمک چیزهای تاریک گذشته را از آنها می‌تراشد و به سمت روشن امروزشان می‌آورد. جنگ همین تناقضات.
۹۳/۸/۲
#فریاد_ناصری —------------------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri
این یک‌ طرف دیوار اتاقی‌ست که حالا وقت‌هاست که ابا دارم از بودن در آن. باغ و عمارت من. اتاقی که دنیای من بود اما تهش فقط یک اتاق بود.
#فریاد_ناصری
بیش از ده سال است که روز نداشته‌ام که خالی از کلمات نویسنده‌ای باشد که برای من الگوی مثالی نوشتن و اندیشیدن است. سردار صالحی، داستان‌نویس که این نام برایش بسیار کوچک است. سفرنامه‌های قاجار را گشته‌است. سه کتاب مقدس آل ابراهیم را بلعیده است. و تاریخ را به شکلی که زیسته‌است می‌فهمد.
و در همه‌ی این‌ها لغت، رد و نشانش بوده است تا در یابد. در یافته‌است. نثرش استخوان قلم فارسی است. تاریخ را با لغت و ریشه‌شناسی فهمیده و رد زده است که ما کیستیم.
داستان‌هایش در سپهر داستان سیاسی از یگانه‌ترین‌ داستان‌‌های فارسی‌اند. گشتن‌هایش در متون همه ناب و دست اول‌اند.
و در فهم تاریخ صاحب حرف و نظری‌ست که تا ندارد، گیرم که حرفش چنان غریب باشد که جای حرف در آن زیاد باشد اما کو کسی که حرفش را بخواند و بگوید سردار تو بی‌راه رفته‌ای. بر من حق آموزگاری دارد. وقتی تلاش کردم گزینی از داستان‌هایش را منتشر کنم با نشر چشمه که نپذیرفتند بعدها هم خودش دیگر رضایت نداد. این روزها هر چه داشت و‌ نداشت را از روی سایت خودش برداشت. خودش را زدود. حق دارد. این‌همه سال نوشته است. درست و ناب نوشته است چه کسی دیدش، خواندش.
دوستانش چه کسانی بودند؟ نسیم خاکسار، اکبر سردوزامی... یا حتا آنها که به او کمی نزدیک بودند مثل کوشیار پارسی یا رضا قاسمی هیچ کدام یکبار هم اشاره‌ای به او ‌نکردند. رضا قاسمی در کتابخانه‌ی دوات کتابی از او گذاشته و اکبر سردوزامی هم وقتی داستانی از او منتشر کرده بود. همین.
من این یادداشت هیچ را اینجا می‌نویسم تا ردی برای فردا باشد.
برای فردایی که قضاوت می‌کند کار و بارمان را. لغت سردار تنهاست اما ماندنی‌ست. حرف و‌نظرش صیقل می‌خورد و آفتاب درونش، آفتاب ناب جنونش آشکار می‌شود که چه غریبانه دریافته بود.
#سردار_صالحی
#قضاوت
#نویسنده #پژوهشگر #تاریخ
@faryad_naseri
❤1
خدایا!
مرا یاری ده
تا معنی طراوت را
به باغی که در آن گرفتارم
بیاموزم
_
راهی به‌سوی پاریس
#حسن_صفدری
#آلن_لانس
@faryad_naseri
نامه‌ی بیست و پنجم
آلی جان
تقلیل یافتن امر فکری به یک بازی بی‌نتیجه‌ی کتاب خواندن، نوشتن، مشغول‌شدن به فلسفه و تئوری وقت‌هاست که در کشور ما اعتبار خود را از دست داده است و تبدیل به یک بازی تخدیری بی‌نتیجه شده است. جایگزینی برای امکان‌هایی که نیست. امکان‌هایی که افراد یک جامعه را در شدن‌شان یاری می‌کند و برمی‌سازد. نویسنده‌شدن، شاعرشدن بی آن که در یک عرصه‌ی باز اتفاق افتاده باشد، شخصیت‌سازی کاذبی‌ست که تنها میل شدن فرد را ارضاء می‌کند.
از طرفی این جای‌گاه نمادین کاذب بیخ و بن فکر و فرهنگ برساخته از فکر و کتاب و نوشتن را نیز با خود کاذب و بی‌حاصل می‌کند. و همه‌چیز را بدل می‌کند به یک سرگرمی تخدیری. در حالی که هر کتاب و هر فکر و ایده‌ای در هر جامعه‌ای بنا به ضرورتی نوشته و اندیشیده و پرداخته می‌شود تا جواب‌گوی نیاز و بازکننده‌ی راهی تازه باشد وگرنه لفاظی و کلمه‌سازی و بازی با اسم‌ها و تئوری‌ها خودبه‌خود و به تنهایی هیچ ارزشی ندارند. صبح تا شب در جمع‌های فوکویی و بارتی و ژیژکی نشستن و دور از معضلات جامعه از دانش و قدرت و درجه‌ی صفر فلان حرف‌زدن همان کارکردی را دارد که حرف‌های معتادان در جمع‌های پا منقلی.
فکر را تبدیل به یک چیز شیک و تعریف‌شده کردن، فکر را تبدیل به فلسفه کردن و فلسفه را به آدم‌ها نسبت‌دادن همه و همه پله پله دور شدن از درآمیختگی فکر با زندگی است و بازندگی است.
فکر چاره‌ساز آدمی است. چاره‌سازی که با آن به حل و فصل معضلاتش بپردازد و از تنگناهای درونی و بیرونی‌اش در زیست بگذرد اما وقتی فکر نیز تبدیل به کالا و قابل مصرف می‌شود. برایش دوره‌های کوتاه و بلند تعریف می‌کنند تا در این دوره‌ها با پرداخت مبلغی فلسفه‌ی فلان فیلسوف را با خودت به خانه‌ات ببری و چند کتاب را در کنار دیگر وسایل تزیینی خانه‌ات بچینی. فکر از در ‌یافتن می‌افتد و در بستگی‌یِ یک بازی مسخره گرفتار می‌شود و از فکر بودن تهی می‌شود. برای همین یک جامعه با گرفتاری‌های خودش به سمتی می‌رود و روزبه روز معضلاتش بیشتر می‌شود و فکر و فرهنگ و تولیدات اندیشگانی‌اش به سمتِ بی ربط دیگری وَ این جداافتادگی جامعه را شقه شقه و چند شخصیتی می‌کند که هرکس در آن ساز خودش را می‌زند. از درون چنین جامعه‌ای مردمان هزار چهره بیرون مي‌آیند. این هزارچهره‌گی خود نفی چهره است. جامعه‌ی شقه شقه شده مردمان بی‌چهره می‌پرورد آلی جان.
3/2/91
#فریاد_ناصری —-----------باز نشر نامه های آلی @faryad_naseri