#معرفی_اساتید

دکتر فاطمه توفیقی

- پژوهشگر دانشگاه بن
- هیئت علمی دانشگاه ادیان قم
- دکتری دین و ادبیات از دانشگاه گلاسگو

با آثاری در تفسیر متون مقدس، اندیشه اسلامی مدرن، نظریه‌های دین‌پژوهی

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

#معرفی_اساتید

دکتر سید حمید موسویان

- مدیر گروه مطالعات زنان پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
- دانش‌آموختۀ رشتۀ #دین‌پژوهی است و دکترای خود را در دانشگاه ادیان و مذاهب اخذ کرده است. رسالۀ دکتری او در حوزۀ پدیدارشناسی #دین و #هرمنوتیک بوده است. علاوه بر این، وی دانش‌آموختۀ #حوزه_علمیه_قم است و سال‌ها به تحصیل در دروس #خارج_فقه و اصول پرداخته است.
-دارای سابقه تدریس در دانشگاه‌های تهران، قم، مفید، ادیان و مذاهب است.
حوزه‌های پژوهشی مورد علاقه وی دین‌پژوهی، حقوق بشر به‌ویژه حقوق زنان، و مبانی فهم و تفسیر متن دینی است.
تاکنون از وی یادداشت‌ها، مقالات و سخنرانی‌های متعددی منتشر شده است.

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

سومین مدرسهٔ تابستانی اندیشه دینی معاصر آدم (مجازی) | شهریور ۱۴۰۵

‌🔻 با ارائۀ ۹ استاد و پژوهشگر برجسته از ایران و آلمان

🔻 ۱۵ ساعت ارائۀ آموزشی
چهارشنبه، پنج‌شنبه ۱۸ و ۱۹
و
چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵

◀️ با رویکرد علمی و انتقادی به پرسش ها و‌چالش های معاصر درباره جنسیت و‌جایگاه آن در جهان اجتماعی و دینی
‌
🎓 اعطای گواهی
🌐 برگزاری جلسات مجازی در اسکای روم
👥 شبکه‌سازی و تعامل علمی

🔗 جهت شرکت در مدرسه تابستانه اینجا را کلیک کنید و در صورت نیاز به راهنمایی، @genderstudies21 در تلگرام پیام دهید.

❌برنامه خانم دکتر مبلغ به دلایل شخصی ایشان کنسل شد.

#مدرسه_تابستانی
#آدم
#مطالعات_زنان
#مطالعات_جنسیت
#رویکرد_مراقبت_محور
#هوش_مصنوعی
#دید_زنانه_نگر
#پرواداری
#فلسفه
#الهیات_زنانه_نگر

⚡️  پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

#معرفی_اساتید

دکتر احمد شاکرنژاد

- عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی و دانش‌آموختۀ دکتری فلسفۀ دین و دکتری #عرفان_اسلامی است و در حوزه‌های فلسفۀ دین، عرفان و مطالعات معنویت پژوهش و تدریس می‌کند.
- محور اصلی فعالیت‌های علمی او مطالعه و تحلیل تحولات معنویت و دینداری در جهان معاصر و همچنین نسبت میان تجربه‌های معنوی و صورت‌های نوپدید معنویت‌گرایی است.
او در این زمینه به بررسی معنویت‌های جدید، الگوهای معاصر سلوک و تحول شیوه‌های زیست دینی، و نیز مباحثی چون #الهیات_معنوی و #سلامت_معنوی پرداخته است.
بخشی از پژوهش‌های او نیز به مطالعه تطبیقی و تحلیل الگوهای سیر و سلوک در سنت اسلامی و صورت‌های جدید آن در جهان معاصر اختصاص دارد.
از آثار او می‌توان به «معنویت‌گرایی جدید» و «فرهنگنامۀ آثار عرفانی» و مقالات متعدد دربارۀ معنویت معاصر و الگوهای سیر و سلوک اشاره کرد.

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

#معرفی_اساتید

دکتر محسن شرفایی

- رئیس پژوهشکده معارف اسلامی در جهان معاصر، بنیاد پژوهشهای اسلامی
- پژوهشگر و مدرس حوزۀ ادیان و عرفان تطبیقی است و دکترای خود را در این رشته در سال1395 از واحد علوم و تحقیقات تهران دریافت کرد.
- او از سال ۱۳۹۱ در بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی فعالیت می‌کند و هم‌اکنون مدیریت پژوهشکدۀ معارف اسلامی در #جهان_معاصر این بنیاد را بر عهده دارد.
- کارنامۀ #پژوهشی او شامل شش کتاب تألیفی، بیش از شانزده مقالۀ علمی-پژوهشی به فارسی و چهار مقاله به زبان انگلیسی در نشریات بین‌المللی، و تألیف مدخل‌های متعدد در دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، و فرهنگ آثار ایرانی- اسلامی است.
- دو اثر او «ادیان خراسان در عصر امام رضا(ع)» و «تاریخ بدن در ادبیات»(جمعی از مولفان) در جشنوارۀ #کتاب_سال_رضوی و کتاب سال جمهوری اسلامی شایستۀ تقدیر شناخته شدند.
📚حوزه‌های پژوهشی او: تصوف و عرفان اسلامی، مطالعات تطبیقی ادیان، دین هندویی و زیارت در ادیان. همچنین تدریس در دانشگاه‌های #فردوسی مشهد، حکیم سبزواری، #ادیان و مذاهب از سوابق آموزشی ایشان به شمار می‌آید.

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

#معرفی_اساتید

دکتر محبوبه پرتواعلم

- دكتری جامعه شناسي مطالعات فرهنگي و كارشناسي ارشد روان‌شناسی شخصيت ؛ كارشناسي ارشد مطالعات زنان ؛كارشناسي روان‌شناسی كودكان

- مدرس و رئيس مركز آموزش‌هاي تخصصي و ضمن خدمت دانشكده رفاه
- عضو هيئت امنا و مشاور مديرعامل بنياد فرهنگي رفاه و مؤسس مدارس دخترانه و دبستان پسرانه رفاه
- عضو هيئت مديره كانون مدارس اسلامي كشور و دبير كانون مركز تهران

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

#معرفی_اساتید

دکتر محمدمهدی مجاهدی

- عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
- محقق و مدرس نظریه‌ی سیاسی مقایسه‌ای،الهیات سیاسی و فلسفه سیاسی
- پژوهشگر پسادکتری در کالج علمی برلین (WiKo)
- پژوهشگر مدعو، مرکز مطالعات عالی هنر، علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه کیمبریج (CRASSH)
- پژوهشگر مدعو، مرکز مطالعات عالی هنر و علوم اجتماعی هلند (NIAS)
- فلوشیپ‌های آموزشی و پژوهشی در دانشگاه‌های آمستردام (UvA)، لیدن (LU)، و آزاد برلین (FU)

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

🎥 نشست نواندیشی دینی و حقوق زنان

🎙سخنرانی

📚پنل‌های فقهی و نظری

🌟با حضور اساتید و پژوهشگران برجسته - آذر ۱۴۰۴

⚡️  پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

#معرفی_اساتید

دکتر علی مهجور

- مدیر گروه دین پژوهی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر
- عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب
- دانش‌آموختۀ فلسفه و دین‌پژوهی، پژوهشگر و مدرس فلسفه و مطالعات دین است. - بخش مهمی از فعالیت‌های علمی او بر فلسفۀ اخلاق متمرکز است. و در پژوهش‌های خود به موضوعاتی همچون شهود اخلاقی، مبانی و پیش‌فرض‌های اخلاق، رابطۀ اخلاق و دین، نظام‌های اخلاقی دینی و تاریخ مفاهیم اخلاقی در سنت فلسفی غرب پرداخته است.
بررسی اخلاق در زمینۀ بعثت پیامبر اسلام و تحلیل امکان فهم نظام اخلاقی قرآن نیز از دیگر محورهای پژوهشی اوست.
در کنار فلسفۀ اخلاق، وی در حوزه‌هایی چون فلسفه دین، #متافیزیک زمان، تاریخ #فلسفه و مطالعه پدیدارشناسانۀ #عاشورا و #فرهنگ_ایرانی نیز پژوهش‌هایی انجام داده است.

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

#معرفی_اساتید

استاد مهدی مهریزی

- عضو هیأت موسس پژوهشکده اندیشه دینی معاصر؛
- دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، مسؤول مرکز تحقیقات دارالحدیث، مسؤول کتابخانه تخصصی فقه و حقوق و سردبیر فصل‌نامه علوم حدیث؛
- دروس مقدماتی حوزه را در حوزه علمیه مشهد و دروس تخصصی فقه،اصول و فلسفه را در قم گذرانیده است. خارج فقه را از آیات: وحید خراسانی، تبریزی و فاضل لنکرانی استفاده نمود. فلسفه را نیز از آیات: محمدعلی گرامی، حسن‌زاده، جوادی آملی و انصاری شیرازی فراگرفت. ایشان پس از گذراندن ۱۱ سال درس خارج حوزه به تدریس در دانشگاه پرداخته و به عنوان دانشیار دانشکده علوم حدیث بازنشست شد.

- از ایشان تعداد زیادی کتاب منتشر شده است که اکثرا در موضوع مطالعات زنان می‌باشد. کتاب‌های «زن»، «فقه زنان»، «نواندیشی دینی و مسئله زن»، «زن و فرهنگ دینی»، «شخصیت و حقوق زن در اسلام»، «فمینیسم» و «حجاب»، از جمله آثار ایشان در موضوع مطالعات زنان است. ایشان همچنین دارای بیش از 130 مقاله در زمینه علم حدیث است و برنده جایزه کتاب سال ایران در سال ۱۳۸۶ به خاطر اثری با عنوان «دانشنامه عقاید اسلامی» شد

اطلاعات بیشتر و ثبت نام:
rccrta.ac.ir
@genderstudies21

📚 #معرفی_کتاب | دین و دولت؛ جستارهایی در اندیشه سیاسی اسلامی معاصر

- گردآورنده: محمدهای زاهد غروی
- ناشر: انتشارات سهل | قم، تابستان ۱۴۰۵
- ۴۴۴ صفحه | نوبت اول

🔹 نسبت دین و دولت از مهم‌ترین مسائل اندیشه سیاسی معاصر است؛ مسئله‌ای که با پرسش‌هایی درباره حکومت دینی، مشروعیت، آزادی، حاکمیت مردم، شریعت و حدود قدرت پیوند خورده است.

این کتاب حاصل یکی از کوشش‌های علمی ـ پژوهشی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر برای بازاندیشی در این نسبت است.

کتاب در چهار بخش، موضوعاتی چون مبانی فلسفی و اخلاقی اندیشه سیاسی اسلامی، فقه و حقوق حکومت دینی، نسبت اسلامیت و جمهوریت و چالش‌های جهان اسلام را بررسی می‌کند.

📖 «دین و دولت» نه در پی ارائه پاسخی نهایی، بلکه با طرح دیدگاه‌های متنوع، خواننده را به دوباره اندیشیدن درباره دین، دولت، قدرت و جایگاه مردم فرامی‌خواند.

🌐 جهت آشنایی بیشتر: معرفی کتاب «دین و دولت؛ جستارهایی در اندیشه سیاسی اسلامی معاصر

⚡️  پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ گستره دین در قرائت‌های حداکثری

✍️ #رضا_تاران

رویکرد حداکثری، مدعی حضور دين در همه‌ صحنه‌ها و عرصه‌هاست و معتقد است: تمامي رفتارهاي انسان، اعم از رفتارهايی که از عواطف یا خرد او سرچشمه می‏‌گیرد یا رفتارهایی که جنبه سياسي، فرهنگي و یا اقتصادي دارد و نیز رفتارهايی که برخاسته از انگیزه‌‏های فردي و اجتماعي است، همه را می‌‏توان در زیر چتر دین جمع کرد.

اين گستردگي، عرصه‌ فعاليت و کارکرد عقل را تنگ نمي‌کند، بلکه عقل نيز با یاری گرفتن از دين، شاخص و ملاک رفتارها را تشخيص مي‌دهد و با توجه به این که دين، نسبت به هیچ مسئله‌اي از مسائل أخروي بي‌تفاوت نيست؛ بنابراین، نسبت به مسائل دنيوي نيز نمي‌تواند بي‌تفاوت باشد.

بنا بر این دیدگاه، دين جامع و کامل بايد در عرصه‌هاي علم، فرهنگ، تمدن، اقتصاد، سياست، حکومت، هنر، صنعت، خانواده و ... حضور داشته باشد و درباره حسن و قبح و نیز بايد و نبايد در آنها حکم کند.

این دیدگاه، تشکيل حکومت توسط پيامبر اکرم (ص) و برخي از امامان معصوم (ع) و نيز موضع‌گيري اسلام در تمامي صحنه‌هاي سياست، حکومت، اقتصاد و ... را دليلي بر اين مدعا در نظر می‏‌گیرند.

در تبیین رویکرد و قرائت حداکثری، شماری از متفکران معاصر از جمله سیدمحمدباقر صدر، حسینعلی منتظری، عبدالله جوادی آملی، محمدتقی مصباح یزدی و... را می‌توان نام برد که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت، در چارچوب رویکرد حداکثری، بر گستره شریعت و نسبت دین با سیاست، جامعه و حکومت تأکید کرده‌اند.

از نظریه «حق الطاعة» و گستره تکالیف الهی تا نظریه «دین گسترده» و نسبت دین با حکومت و سیاست، و از تأکید بر جامعیت شریعت در عرصه‌های فردی و اجتماعی تا نظریه «ولایت حداکثری الله»، طیفی از دیدگاه‌ها را می‌توان در چارچوب رویکرد حداکثری به دین جای داد.

🔰 برشی از «دین در همه عرصه‌ها؛ روایت رویکرد حداکثری»

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ رسالت حوزه علمیه در جهان یکپارچه امروز

✍️ #سیدابوالفضل_موسویان

امکاناتی که امروزه فراهم شده، چه‌بسا ۵۰ سال پیش یا ۱۰۰ سال پیش وجود نداشت. ما باید از این امکانات بهره کافی ببریم. حوزه‌های ما باید از این ابزار و امکاناتی که امروز در اختیارشان قرار گرفته، استفاده کنند؛ نه اینکه فقط همان مطالبی را که پیشینیان گفته‌اند، با کم و زیاد کردن یک «إِن‌قُلت» تکرار کنند.

با توجه به این امکانات، باید نگاهمان را نسبت به گذشته وسیع‌تر کنیم. امروز واقعاً با یک جهانِ درهم تنیده روبه‌رو هستیم. دیگر حتی نمی‌شود شرایط شهر و روستا را کاملاً جدا از هم دید. اینترنت و راه‌های ارتباطی به همه‌جا رسیده و جوانی که در روستا زندگی می‌کند نیز با بسیاری از مسائلی که در شهر و در جهان می‌گذرد، آشناست.
بنابراین، ما باید نگاهی به وسعت جهان به مسائل داشته باشیم. امکانات امروز این فرصت را فراهم کرده است که حوزه‌های علمیه با توجه به مسائل مختلفی که در جهان مطرح است، پاسخ‌های مناسب ارائه کنند و نگاه شریعت را به یک برنامه عملی تبدیل کنند، نه اینکه فقط درباره آن حرف‌های تئوریک بزنند.

نباید چیزی بگوییم که خودمان و خانواده‌هایمان نتوانیم آن را اجرا کنیم. آنچه ارائه می‌شود باید قابل عمل و قابل ارائه در جهان امروز باشد.


🔰 برشی از «اندیشه امام، فقه حکومتی و چالش‌های جهان معاصر»

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ نماز باران، تقابل دو نگاه معرفتی به غیر مسلمانان

✍️ #سیدمحمدعلی_ایازی

نحوه مواجهه فقه با غیرمسلمانان، تنها به احکام خاصی که در ابواب عبادات و معاملات درباره آنان آمده محدود نمی‌شود، بلکه تا حد زیادی از نوع تلقی فقیه از انسان، جایگاه او در نظام آفرینش، رحمت الهی و امکان رابطه او با خداوند تأثیر می‌پذیرد. از این رو، برخی مسائل فرعی و کمتر مبتلابه فقهی می‌توانند به‌منزله آینه‌ای برای آشکار ساختن مبانی معرفتی و کلامی نهفته در اجتهاد فقهی عمل کنند.

مشارکت غیرمسلمانان در «نماز استسقاء» از جمله این مسائل است؛ مسئله‌ای که با وجود فقدان نص خاص درباره جواز یا منع حضور آنان، در فقه شیعه و سنی محل اختلاف قرار گرفته و آرای متنوعی از منع و کراهت تا جواز مشارکت آنان پدید آمده است.

این مسئله با وجود فرعی و کم‌ابتلا بودن، نمونه‌ای روشن از تأثیر انسان‌شناسی و الهیات فقیه بر فرآیند استنباط است؛ به‌گونه‌ای که تعریف «خودی» و «غیرخودی» می‌تواند حتی دامنه رابطه انسان با خداوند و حق او برای دعا و نیایش را تحت تأثیر قرار دهد. در برابر این نگاه، رویکردی که انسان را پیش از هر تقسیم اعتباری، آفریده و بنده خداوند می‌داند، زمینه گسترده‌تری برای همزیستی، کرامت انسانی و مناسبات مسالمت‌آمیز فراهم می‌کند.

به عبارت دیگر، مسئله نماز باران، در ظاهر پرسشی درباره یک عمل عبادی است؛ اما در عمق خود، پرسشی درباره انسان است: آیا انسان بیرون از مرز اعتقادی ما، همچنان می‌تواند مخاطب رحمت خداوند، صاحب دعا، دارای کرامت و حتی اهل نجات باشد؟

تاریخ فقه نشان می‌دهد که دو نگاه درباره «دیگری دینی» در کنار یکدیگر وجود داشته است: نگاهی که تفاوت اعتقادی را به محرومیت از رحمت، پذیرش دعا و سعادت پیوند می‌زند، و نگاهی که میان تفاوت عقیده و محرومیت از رحمت الهی ملازمه‌ای نمی‌بیند.

ظرفیت نواندیشی دینی در روزگار ما آن است که با بازخوانی مبانی انسان‌شناختی، قرآنی و کلامی این دو رویکرد، از انحصارگرایی نجات‌محور به سوی الهیاتی حرکت کند که ضمن حفظ باور به حقیقت دینی، امکان کرامت، خیر، تقرب و نجات انسانِ دیگری را نیز به رسمیت می‌شناسد.

بنابراین بحث از «نماز باران» آینه‌ای است که از خلال آن می‌توان تحول نگاه فقه به انسانِ دیگر، مفهوم نجات، رحمت الهی، رواداری و نسبت میان حقانیت و کرامت انسانی را مشاهده کرد.

🔰 برشی از «کتاب "در آسمان فقاهت شیعی"؛ از میراث فقاهت تا افق‌های نواندیشی»

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ روایتی از یک استاد و شاگرد؛ شبیری زنجانی و محمد خاتمی

✍️ #علیرضا_تابش

در سال ۱۳۸۵، هنگام سامان دادن کتابخانه شخصی سیدمحمد خاتمی، میان کتاب‌های قدیمی، به نامه‌ای برخوردم. رنگ کاغذ نامه، تا جایی که به یاد دارم، آبی‌رنگ بود. نامه از آیت‌الله شبیری بود برای محمد خاتمی جوان، با خطی خوش نوشته شده بود؛ از سال‌های طلبگی او در قم.

آنچه از مضمون نامه در ذهنم مانده، تمجید استاد از استعداد علمی و فکری شاگردش بود. تعبیری هم داشت که برایم ماندگار شد؛ به این مضمون که همان‌طور که کریستف کلمب قاره آمریکا را کشف کرد، او نیز محمد خاتمی را در حوزه کشف کرده است.

سال‌ها از آن روز گذشته است. شاید امروز بیش از آن زمان، معنای این جمله را می‌شود فهمید. استاد، در طلبه‌ای جوان چیزی دیده بود که هنوز برای بسیاری آشکار نشده بود.

بعدها مسیر زندگی هر دو متفاوت و پرفرازونشیب شد، اما آن رابطه استاد و شاگرد و تواضع همیشگی آقای خاتمی نسبت به استادش، در حافظه باقی ماند.

شاید برای شناخت یک عالم، همیشه نباید فقط سراغ رساله عملیه و کتاب و درس او رفت. گاهی می‌توان او را از آدم‌هایی شناخت که درباره‌شان سخن گفته، از شاگردانی که تربیت کرده، از خاطراتی که برایش مانده و از شیوه‌ای که با مردم و با اهل فرهنگ سخن گفته است.

آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی، در زمره عالمانی بود که بخش بزرگی از عمر پر برکت خود را در حوزه علم و فقاهت گذراند و در این راه، به یکی از مراجع برجسته روزگار ما بدل شد، اما آنچه از ایشان در ذهن من مانده، فقط مقام علمی و مرجعیت نیست. تصویر مردی است که در عین دقت علمی، اهل شنیدن بود، در عین برخورداری از دانش فراوان، متواضع بود و در میان سخن از فقه و حدیث، می‌توانست با شعر و هنر و تاریخ فرهنگی این سرزمین نیز وارد گفت‌وگو شود.

🔰 برشی از «فقاهت در آینه اخلاق»

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ استناد به حدیث در مسائل اجتماعی؛ چرا باید احتیاط کرد؟

✍️ #مهدی_مهریزی

🔸استناد به حدیث در حوزه مسائل اجتماعی یا حقوق اجتماعی، مشکلات خاصی دارد که در امور عبادی و اخلاقی نیست. در حوزه مسائل اجتماعی، عقلا به درک و تجربه خود توجه دارند و نمی‌توانند در برابر هر حکمی تسلیم باشند؛ چون پای حقوق مردم در میان است.

بنابراین، آن تسامح و تساهلی که در برخی احکام فردی وجود دارد، اینجا ممکن نیست. آثار استناد به حدیث در این قلمرو، با جان و مال و آبروی انسان‌ها سر و کار دارد و از این رو اهمیت خاصی پیدا می‌کند.

🔸 هفت مشکل مهم در استناد به حدیث
مهم‌ترین مشکلات استناد به حدیث را می‌توان در هفت مسئله خلاصه کرد:

۱. غلبه نقل شفاهی: در دو قرن اول، نقل حدیث عمدتاً شفاهی بوده و میان شنیدن و نوشتن حدیث فاصله وجود داشته است؛ مسئله‌ای که زمینه فراموشی، خطا در شنیدن و تلفظ را فراهم می‌کرد.

۲. عدم نقطه‌گذاری خط عربی: تا قرن دوم یا سوم، خط عربی نقطه‌گذاری نشده بود و این مسئله در مواردی خوانش‌های متفاوت و تصحیف و بدخوانی را به دنبال داشته است.

۳. نقل به معنا: محدثین شیعه و سنی، نقل به معنا را جایز می‌دانستند. به همین دلیل، برخی عالمان، خصوصیات لفظی روایات را قابل استناد نمی‌دانستند.

۴. وضع و جعل: تقریباً واقعیتی است که کسی آن را انکار نمی‌کند که در دوره حضور، حدیث جعلی وجود داشته است؛ اگر بحثی باشد، در کم و کیف آن است.

۵. وضعیت نسخه‌ها و استنساخ: بسیاری از نسخه‌های کتاب‌های روایی به خط مؤلف نیست و استنساخ، مشکلاتی مانند تصحیف، بدخوانی و ناخوانایی دارد. حتی گاهی مسئله دست‌کاری‌های ایدئولوژیک نیز قابل طرح است.

۶. اسناد و مسائل رجالی: ما سلسله‌های سند را بر اساس توثیقات علمای رجال ارزیابی می‌کنیم؛ در حالی که خود این توثیقات نیز در مواردی مرسل است. این اشکال، به‌ویژه در استناد به روایاتی که قرار است بر اساس آنها احکام سنگین صادر شود، جدی است.

۷. تفکیک نشدن حیثیت‌های مختلف معصوم: شیعه و اهل سنت، فی‌الجمله پذیرفته‌اند که معصوم، افزون بر حیثیت وحیانی، حیثیت فردی و حکومتی نیز داشته است؛ اما دقیقاً نمی‌دانیم کدام رفتار حکومتی بوده و کدام رفتار، به تعبیر مرحوم صدر، تبلیغی و دائمی.

🔸 آیا می‌توان بر اساس این متون حکم سنگین صادر کرد؟
این مشکلات هفتگانه، همه مشکلات استناد به حدیث نیست. فقها و اصولی‌ها با هر یک از آنها که برخورد کرده‌اند، به اصول عقلایی متوسل شده و مسئله را حل کرده‌اند؛ اما اگر متنی داشته باشیم که این مشکلات را با هم دارد، آیا اصلی وجود دارد که همه مشکلات را رفع کند؟

چگونه می‌توان بر اساس متونی که هنوز مشکلات‌شان رفع نشده، کسی را کشت یا جریمه کرد؟

🔸 لزوم احتیاط در حقوق انسان‌ها
به نظر می‌رسد ما در حوزه مسائل اجتماعی و حقوق انسان‌ها، خواه دماء باشد، خواه امور مالی و خواه آزادی‌های انسان، باید احتیاط کنیم.

سیره عقلا هم این است که اگر با خبری مواجه شوند که حتی از نظر فقهی صحیح و موثق است، اما مربوط به دماء یا حقوق اولیه انسان‌ها می‌شود، احتیاط می‌کنند. واقعاً هم استناد به خبر واحد در امور مهمه، دور از احتیاط است.

🔰 برگرفته از «آسیب‌شناسی استناد به حدیث در حوزۀ مسائل اجتماعی»

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ ولایت مطلقه و مرزهای شخص‌محوری

✍️ #سیدصادق_حقیقت

تصور نادرست این است که یک شخص در حال حکومت است و ولایت مطلقه دارد؛ پس بر اساس تشخیص فردی خود، مثلاً تصمیم می‌گیرد دایره آزادی‌های مشروع را تغییر دهد و بر اساس این سلیقه شخصی، دستور به تغییر قوانین یا برخورد با افراد می‌دهد.

این برداشت، قطعاً خطاست. امام خمینی صراحتاً این تلقی را رد می‌کنند که یک شخص بخواهد چنین قدرت نامحدودی داشته باشد. ایشان می‌فرمایند تعبیر به اینکه حکومت در چارچوب احکام الهی دارای اختیار است، به کلی برخلاف گفته‌های من است.

دعوای امام با شورای نگهبان آن زمان دقیقاً بر سر همین بود؛ اعضای شورا تصور می‌کردند حکومت مقید به چارچوب احکام اولیه و ثانویه است، اما امام می‌فرمودند اصلاً بحث بر سر شخص نیست، بلکه نهاد حکومت دارای این اختیارات است.

ایشان تصریح می‌کنند که حکومت، شعبه‌ای از ولایت مطلقه رسول‌الله (ص) و یکی از احکام اولیه اسلام، و مقدم بر تمام احکام فرعیه، حتی نماز و روزه و حج است. در تمام این عبارات، محور کلام امام، «حکومت» است، نه یک شخص.

بنابراین، ولایت مطلقه، ولایتِ شخص در ماورای احکام اولیه و ثانویه نیست، بلکه ولایتِ حکومت در این ساحت است.

فتوای امام مبنی بر اینکه رأی دوسوم نمایندگان مجلس در موضوعات عرفیه کفایت می‌کند نیز، نمونه بارز دیگری از نهادمحوری است.

🔰 برشی از «نقش فرد و نهاد در اندیشه سیاسی امام خمینی»

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

#نشست_علمی #چهارشنبه‌های_نواندیشی

📣 نشست هفتم از سلسله‌نشست‌های «جنگ و جامعه»

🔹 جنگ و حرج؛ مبنای فقهی تصمیم به جنگ منجر به حرج جامعه
تصمیم به جنگ، تنها یک تصمیم نظامی یا سیاسی نیست؛ این تصمیم می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای زندگی مردم و وضعیت عمومی جامعه به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، فقه چگونه نسبت میان تصمیم به جنگ، پیامدهای اجتماعی آن و قاعده «حرج» را بررسی می‌کند؟

پژوهشکده اندیشه دینی معاصر در ادامه برنامه‌های «چهارشنبه‌های نواندیشی»، هفتمین نشست از سلسله‌نشست‌های «جنگ و جامعه» را به بررسی این موضوع اختصاص داده است.

🎙 سخنران:
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدهادی حاضری

🗓 زمان: چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۰:۳۰

📍 مکان: پژوهشکده اندیشه دینی معاصر

از علاقه‌مندان به مباحث فقهی، اجتماعی و نسبت میان دین و مسائل معاصر دعوت می‌شود در این نشست علمی همراه ما باشند.

#چهارشنبه‌های_نواندیشی
#جنگ_و_جامعه
#جنگ_و_حرج
#پژوهشکده_اندیشه_دینی_معاصر