⚡️غربالگری هنر اصلی پیامبر بود

♻️(بازگشت به سرچشمه در سایه‌سار اندیشه‌های دکتر داود فیرحی)

✍#اکبرـمحمدی
(عضو هیئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر)

🔹در بستر تاریخ، هرگاه سخن از تحول و دگرگونی به میان آمده، نام پیامبر گرامی اسلام، حضرت محمد(ص)، به عنوان چراغی فروزان در دل تاریکی‌ها و جهل‌ها درخشیده است. مبعث آن بزرگوار، نه تنها آغازگر رسالت الهی و ابلاغ پیام آسمانی بود، بلکه به مثابه یک پیمان اجتماعی و اخلاقی در زمانی بود که جنگ و غارت تعیین‌کننده مناسبات سیاسی بود و مدارای سیاسی و فرهنگی کمتر جایی در میان مردم داشت. پیامبر(ص) با رسالت خود، این وضعیت را تغییر داد و انسان را به سوی تعالی و کمال در سایه صلح و آرامش و همزیستی تشویق کرد. چیزی که در سایه تغییر و تحولات دوره خلفای راشدین به فراموشی سپرده شد.

🔹باید اذعان کرد که برداشت کنونی ما از سیره سیاسی-اجتماعی پیامبر(ص) چندان با واقعیت او همخوانی ندارد. برداشت‌های رایج از اسلام عمدتاً مربوط به دوره خلفاست که به سلیقه خود تحریفات و تغییراتی در سیره آن حضرت ایجاد کردند. نکته‌ای که روسو نیز در کتاب قرارداد اجتماعی به آن اشاره می‌کند و می‌نویسد:«حضرت محمد، نظریات صحیح داشت و سازمان سیاسی خود را به خوبی تنظیم نمود. تا زمانی‌که شیوه حکومت او در میان خلفای وی باقی بود، حکومت دینی و دنیوی یعنی شرعی و عرفی یکی بود و مملکت هم به‌خوبی اداره می‌شد.(فصل هشتم-مذهب مدنی).

🔹کتاب«پیامبری و قرارداد» دکتر داود فیرحی، که در کمتر از شش ماه به چاپ دوم رسیده است، تلاش کرده تا پنجره‌ای بدون واسطه به زندگی سیاسی-اجتماعی پیامبر بگشاید و ابعاد جدیدی از این شخصیت بزرگ را در کانون توجه قرار دهد. این اثر با نگاهی عمیق و تحلیلی، به بررسی نقش پیامبر در شکل‌گیری هنجارها و ارزش‌های اجتماعی صدر اسلام می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه پیامبر اسلام براساس توافق و قرارداد، بنیان‌های یک جامعه متعالی را پی‌ریزی کرد. فیرحی در این کتاب با زبانی شیوا و دلنشین، خواننده را به سفری در تاریخ می‌برد تا دریابد که سیره سیاسی پیامبر(ص) فراتر از یک رهبری مذهبی، یک الگوی جامع برای ساختن جامعه‌ای انسانی و اخلاقی است.

🔹از نکات کلیدی این کتاب، مفهوم «قراردادگرایی» است که فیرحی آن را میراث پیامبر اسلام می‌داند. این مفهوم، به انسان مسلمان یادآوری می‌کند که همزیستی مسالمت‌آمیز با پیروان ادیان، مذاهب، مکاتب و عقاید مختلف نه تنها ممکن است، بلکه ضروری است. پیامبر با ایجاد توافقات اجتماعی و سیاسی در مدینه و فراتر از آن، نمونه‌ای از همزیستی مسالمت‌آمیز را ارائه داد که امروز نیز می‌تواند برای جوامع چندفرهنگی و چندمذهبی الگو باشد.

🔹پيامبر اسلام ظرف ده سال از هجرت، اكثريت قبايل و مناطق حجاز را به عضويت جامعه اسلامي درآورد و بیش از ١٣٢ قرارداد با قبايل و دول مختلف منعقد کرد، تا جایی که حتي مشركان نیز طرف برخی از قراردادهای پیامبر بودند. با این همه چگونه می‌توان این همه دلیل و شاهد و فعل پیامبر را نادیده گرفت و بر اقتدارگرا بودن دولت و حکمرانی آن حضرت اصرار ورزید!

🔹کتاب«پیامبری و قرارداد» به خوانندگانش یک دیدگاه دموکراتیک و متفاوت از زندگی سیاسی-اجتماعی پیامبر ارائه می‌دهد. در ادامه با استناد به این کتاب، نگاهی نو و بی‌واسطه به سیره سیاسی پیامبر اسلام می‌اندازیم

🔸پیامبر دو معجزه مهم بیشتر نداشت یکی قرآن بود و دیگری قرارداد مدینه. قراردادی که به تاسیس دولت منجر شد و قرآنی که به رواج مذهب انجامید دو معجزه مهم پیامبر هستند.(ص151)

🔸قراردادها و پیمان‌های موجود از پیامبر اسلام، چنان تعدد و تواتر دارند که دولت آن حضرت را می‌توان «دولت قراردادی» نامید.(ص20)

🔸پیامبر با قرارداد وارد مدینه می‌شود و با قرارداد شهر را می‌سازد؛ سپس با قرارداد، قوای خود را در بیرون از مدینه توسعه می‌دهد نه اینکه جنگی وجود نداشت بلکه جنگ نیز مبتنی بر قرارداد بود.(ص62)

🔸اگر یک سیستم سیاسی جدید با سنت‌های مثبت قدیمی درگیر بشود خیلی زود مشروعیت خود را از دست می‌دهد. پیامبر اسلام سنت‌های مثبت را حفظ کرد و به قبایل اجازه داد سنت خود، پرچم خود و اقتصاد خودشان را داشته باشند.(ص126)

🔸تا زمانی که مکه فتح نشده است سنت اشرافی مکی وارد نظام سیاسی اسلام نمی‌شود. در سنت مکه همواره سلسله مراتبی وجود دارد اما سنت مدنی، مردمی است. در عین حال هر دو مبتنی بر مشورت هستند اما یکی دموکراسی الگارشیک است و دیگری دموکراسی مردمی. این دو سنت مهم در تمدن اسلامی باقی می‌ماند و با گذشت زمان، سنت مکی بر سنت مدنی غلبه پیدا می‌کند چرا که بعد از پیامبر این مکه است که حافظ دولت اسلامی می‌شود.(ص75)

🔸 درست همانند یونان در جهان اسلام نیز  دو گرایش متفاوت وجود داشت. گرایشی که تصور اقتدارگرایانه داشت و گرایشی که مبتنی بر...

متن کامل یادداشت را در اینجا بخوانید

پيامبر صلى الله عليه و آله:
 إنّما بعثت لأتمّم مكارم الأخلاق‏
 
من تنها برانگيخته شده‌ام تا اخلاق بزرگوارانه را به كمال رسانم.


نهج الفصاحه ص۳۴۵، بحارالأنوار(ط-بیروت) ج۶۸

رفتار پیامبرانه
كانَ صلى الله عليه و آله ... لا يَحسَبُ اَحَدٌ مِن جُلَسائِهِ اَنَّ اَحَدا اَكرَمُ عَلَيهِ مِنهُ؛
 
پيامبر صلى الله عليه و آله چنان با هم نشينان رفتار مى‌نمودند كه هيچ يك از آنان گمان نمى‌كرد كسى نزد آن حضرت از وى گرامى‌تر باشد.

https://t.me/andishedinimoaser

⚡️بینایی در تاریکی

پیش از آن‌که متخصصان علوم پزشکی و فوق ستاره‌های پرطرفدار در دنیای مجازی رهبران زندگی روانی ما شوند و الگوهای زندگی‌مان را روایت کنند، فیلسوفان یا حکیمان روایتگران اصلی روح و روان بودند. فیلسوفانی که داستان‌های‌شان را در این کتاب با شما به اشتراک می‌گذارم زمان قابل توجهی را صرف کاوش در غارهای خود و بازتعریف آنچه در آن غارها دیده‌اند کردند. هیچ یک از آنها اگر لباس سیاه بپوشید و آهنگی غمناک گوش دهید به شما اعتراضی نخواهند کرد_ نیازی هم به این کار ندارند. آنها اجازه می‌دهند تا با خیال راحت دربارهٔ زوال و مرگ فکر کنیم بی‌آن‌که ما را «بیمارِ مرگ‌اندیش» یا «غم‌دوست» خطاب کنند. زمانی که نیازمند سرپناهی هستیم تا از نور بگریزیم می‌توانیم به این شش فیلسوف هستی‌گرا که با تاریکی مأنوس بودند رجوع کنیم: آدر لرد، ماریا لوگونس، میگل دی اونامونو، سی. اس. لوییس، گلوریا انزالدوا و سورن کی‌یرکگور. وقتی خورشید شروع به سوزاندن می‌کند آنها می‌توانند برای‌مان سایه بسازند. سخنان آنها و رویکردی که در مورد خشم، اندوه، سوگ، افسردگی و اضطراب اتخاد کردند به من کمک می‌کند تا سرم را بالا نگه دارم. امیدوارم به شما نیز کمک کند.

🔹بینایی در تاریکی مجموعه‌ای از تأملات فلسفی خوشبینانه نیست که در روشنایی به صحبت از حالات تاریک بپردازد؛ از شما نمی‌خواهد که برای اندوه خود سپاسگزار باشید یا اضطراب خود را دوست بدارید، بلکه این کتاب یک نقد اجتماعی است که بر اساس اندیشه‌های شش فیلسوف در دفاع از آن حالات روحی نگاشته شده. در روشنایی حالات تاریک‌مان موجب می‌شوند درهم‌شکسته و پریشان به نظر برسیم؛ در تاریکی اما ما کاملاً انسان به نظر می‌رسیم؛ انسان طبیعی. هر حال روحی مجموعه چشم‌های جدیدی است که به کمک آنها می‌توانیم دنیایی را ببینیم که دیگران نمی‌توانند _یا نمی‌خواهند. هر فیلسوف در این کتاب واژگان و گفتمان جدیدی برای حالات تاریک‌مان عرضه می‌کند. و در حالی که هیچ کدام از آنها افسردگی شما را یک قدرت برتر نمی‌داند یا اصرار ندارد که از آن یک نتیجهٔ مثبت بگیرد، اما حاصل کارشان بهتر از این است که به شما که درگیر افسردگی هستید بگویند: «تو دوست داشتنی هستی علی‌رغم بیماری‌ات.» آنها می‌دانند که هر یک از ما ترکیب منحصربه‌فردی از تاریکی و روشنایی هستیم و این که هر ترکیب از سیاهی و سپیدی قابل احترام، باشکوه و کاملاً انسانی است. آنها می‌توانند به ما یاد دهند که چگونه در تاریکی ببینیم.

🔹جانشینان افلاطون به ما آموختند که حالات تاریک را با نور علم، روان‌شناسی و دین ارزیابی کنیم. من شما را دعوت می‌کنم که به میراث فکری خود شک کنید و این احتمال را در نظر بگیرید که برای یافتن وقار و شکوه در حالات روحیِ تاریک لازم است که از درون روشنایی بیرون بیایید و به غار تاریک برگردید. از این شعر نویسنده و فعال محیط زیست آمریکایی وندل برى، الهام می‌گیرم که گفت:

"رفتن به دل تاریکی با چراغی در دست، شناختن روشنایی‌ست.
برای شناخت تاریکی تاریک باید شد، نامرئی باید شد،
و آن‌گاه درمی‌یابی که تاریکی هم شکوفا می‌شود و آواز سر می‌دهد،
و پاهای تاریک و بال‌های تاریکش به حرکت و جوشش در می‌آیند."

اگر این گفتهٔ وندل بری درست باشد که حالات تاریک در تاریکی بسیار بهتر شناخته و درک می‌شوند، پس بیایید از نور افکندن بر آنها اجتناب کنیم.

🔹همهٔ ما حالات تاریک را تجربه کرده‌ایم‌. برخی از ما در همین لحظه در حال تجربهٔ یکی از آن حالات روحی هستیم و برخی دیگر در آستانهٔ ورود به یکی از آن حالات. با مقاومت در برابر انبوه عروسک‌گردانانی که کتابچه‌های پرفروش سپاس‌گزاری دائمی و تظاهر به شادی را دست‌فروشی می‌کنند، بگذارید در مدت مطالعهٔ این کتاب به غار برویم تا هر آنچه که میتوانیم در تاریکی بدانیم را ببینیم و بیاموزیم. بینایی در تاریکی راهی است برای دیدن به این معنا که راهی است برای دانستن. دانستن آن‌چه که تصور می‌کردیم می‌دانیم اما نمی‌دانستیم. از این‌پس چراغ‌ها را خاموش خواهیم کرد و از تظاهر به شاد بودن دست خواهیم کشید. این ایده که باید از تاریکی ترسید یا از آن فرار کرد را تعلیق خواهیم کرد و صدایی که می‌گوید یادگیری تنها در روشنایی روز اتفاق می‌افتد را ناشنیده می‌گیریم. در اینجا هیچ عروسک‌گردانی وجود ندارد_فقط فیلسوفانی حضور دارند که خشم، اندوه، سوگواری، افسردگی و اضطراب را به خوبی شناخته‌اند.»

🌐(بینایی در تاریکی، ماریانا الساندری، ترجمه مرتضی هاشمی، نشر دیوار، ص ۳۱_۳۵‌)

@sedigh_63
https://t.me/andishedinimoaser

⚡️نگرش منابع اسلامی به رعایت پیمان‌ها،عهد نامه‌ها و میثاق‌ها در روابط ملی و بین‌المللی

🔹«قرآن در وفای به پیمان‌ها و قردادها در همه موارد تاکید دارد و با شدت تمام بر آن پای می فشرد و پیمان شکنی را به سختی سرزنش می‌کند و آنان را به مجازات‌های سنگین تهدید می‌کند چنان که وفاداران به پیمان‌ها را می‌ستاید. در این زمینه آیات به قدری زیاد است که نیاز به نقل آنها نیست.(علامه طباطبائی، المیزان،جلد ۵، صفحه۱۵۹)

🔸رسول خدا(ص) وفاداری به پیمان را با دینداری مساوی دانسته و می فرماید:« لادین لمن لا عهد له»(مجلسی،بحار الانوار،جلد72،صفحه97 )
امیر مومنان علی(ع) در دستور العمل خود به مالک اشتر می فرماید: « وَإِنْ عَقَدْتَ بَيْنَکَ وَبَيْنَ عَدُوِّکَ عُقْدَةً، أَوْ أَلْبَسْتَهُ مِنْکَ ذِمَّةً، فَحُطْ عَهْدَکَ بِالْوَفَاءِ، وَارْعَ ذِمَّتَکَ بِالاَْمَانَةِ، وَاجْعَلْ نَفْسَکَ جُنَّةً دُونَ مَا أَعْطَيْتَ »، اگر با دشمنت پیمان بستی و او را از جانب خويش (جامه) امان و آسودگى پوشاندى، به عهدت وفا کن و تعهداتت را محترم بشمار و جانت را سپر تعهداتت قرار ده (نهج البلاغه، نامه ۵۳).

🔹آن حضرت در ادامه فلسفه لزوم پایبندی به عهد و پیمان را تشریح می کند و می فرماید: « فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْ فَرَائِضِ اللهِ شَيْءٌ النَّاسُ أَشَدُّ عَلَيْهِ اجْتِمَاعاً، مَعَ تَفَرُّقِ أَهْوَائِهِمْ وَتَشَتُّتِ آرَائِهِمْ، مِنْ تَعْظِيمِ الْوَفَاءِ بِالْعُهُودِ. وَقَدْ لَزِمَ ذَلِکَ الْمُشْرِکُونَ فِيمَا بَيْنَهُمْ دُونَ الْمُسْلِمِينَ لِمَا اسْتَوْبَلُوا مِنْ عَوَاقِبِ الْغَدْرِ؛ فَلاَ تَغْدِرَنَّ بِذِمَّتِکَ ، وَلاَ تَخِيسَنَّ بِعَهْدِکَ»

🔸زیرا هیچ یک از فرائض الهی مانند وفای به عهد نیست که همه مردم با تفکرهای مختلف روی آن اتفاق نظر داشته باشند حتی مشرکان عصر جاهلیت در روابط میان خود و نه مسلمانان آن را مراعات می کردند چرا که عواقب پیمان شکنی را دریافته بودند . از این رو هرگز پیمان را نقض نکن و در عهدت خیانت و خلاف روا مدار.

🔺در ادامه امیر مومنان عهد و پیمان الهی را مایه امنیت از سوی خداوند دانسته که خداوند سبحان با رحمت خویش میان بندگان گسترانیده است.
امام باقر در همین زمینه می فرماید: «ادای امانت به نیکوکار و بدکار و وفای به عهد به نیکوکار و بدکار و نیکی به پدر و مادر، نیکوکار باشند یا بدکار، سه چیزی است که خداوند به هیچ کس در آنها اجازه مخالفت نداده است.»


🌐بخشی از صفحات ۸۶ و ۸۷ کتاب «بررسی فقهی اصل در روابط خارجی دولت اسلامی» تالیف سید جواد ورعی،نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه،چاپ اول ۱۳۹۰

https://t.me/andishedinimoaser

لزوم خویشتن‌داری حاکم
  
🎙بهروز مرادی

«شرح عهدنامه‌ی حضرت علی‌ع
            به جناب مالک اشتر»

🔹نظام حاکم خویشتن‌داری کند
🔸با معترضین تندی نکند
🔹دست روی مخالفان بلند نکند
🔸حتی سخن تند به معترضان نگوید

https://t.me/andishedinimoaser

امام على عليه السلام :

 لا تَكُنْ عَبدَ غَيرِكَ و قَد جَعلَكَ اللّه ُ حُرّا، و ما خَيرُ خَيرٍ لا يُنالُ إلاّ بِشَرٍّ ، و يُسرٍ لا يُنالُ إلاّ بعُسْـرٍ؟!

بنده ديگرى مباش، كه خدا تو را آزاد آفريد. در آن نيكى كه جز با بدى و آن آسانى كه جز با سختى به چنگ نيايد، چه خير و بركتى است؟

غرر الحكم: ۱۰۳۱۷

https://t.me/andishedinimoaser

⚡️آزادی مناسک دینی یکی از موارد آزادی عقیده دین و مذهب در مباحث حقوقی است.
⚡️آزادی در جهان امروز سنگ بنای حقوق بشر شناخته می‌شود.
⚡️به باور حقوق‌دانان و متفکران بدون آزادی نمی‌توان سخنی از حقوق انسان به میان آورد.

🔹آزادی یکی از حقوق اساسی به شمار میآید که هر انسان و اجتماع انسانی باید آن را به رسمیت بشناسد و در حفظ آن بکوشد. به باور برخی از حقوق دانان با توجه به این که اجرای مناسک دینی نوعی اجتماع انسانی است این بحث با حق آزادی اجتماعات نیز مرتبط است.

🔸آزادی دین و مذهب از زیر مجموعه‌های آزادی عقیده و بیان است. آزادی عقیده و بیان از مصادیق آزادی‌های فکری به عنوان یک آزادی بنیادین و اساسی است.

🔹آزادی عقیده به این معناست که:

شخص بتواند آنگونه که می‌خواهد فکر کند یا اعتقاد داشته باشد و هر فکر و اعتقادی اعم از اخلاقی، اجتماعی، فلسفی، سیاسی، اقتصادی یا مذهبی را آزادانه انتخاب کند؛ بی‌آنکه با نگرانی، بیم، فشار یا تجاوزی از ناحیه دولت یا اشخاص روبه رو شود و نیز مجبور نباشد عقیده‌ای را بپذیرد یا به داشتن عقیده خود اعتراف کند. همچنین این آزادی مستلزم حق فرد بر ابراز و بیان عقاید به طور آزادانه و اداره زندگی خود بر پایه عقاید و وجدانش می‌باشد. این آزادی، ذاتی است و قابل اسقاط یا واگذاری نیست.

🔶در مکاتب حقوق بشر، آزادی مذهب یا دین به معنای آزادی فرد در گزینش مذهب یا دین دلخواه خویش است و این که دیگران حق ندارند فرد را در این زمینه مورد اجبار قرار دهند. این حق، شامل آزادی تغییر مذهب هم می‌شود.

به طور کلی آزادی دین و مذهب شامل سه جنبه اصلی است:

1⃣حق انتخاب مذهب و عقیده؛
2⃣منع تبعیض مذهبی؛
3⃣عمل به مناسک و تعالیم مذهبی.

🌐برشی از کتاب "آزادی دینی از منظر فقه اسلامی" نویسنده؛ سیدحمید موسویان(عضو هیئت علمی گروه پژوهشی اندیشه دینی معاصر) انتشارات لوگوس ۱۴۰۳

https://t.me/andishedinimoaser

📚معرفی_کتاب

«بررسی فقهی حضور زنان در عبادت‌های جمعی»

🔹سیدضیاء مرتضوی
🔸نشر میراث شرق ۳۹۰ صفحه
🔹بهمن ۱۴۰۳. عرضه: پایگاه میراث شرق

🔷شرکت بانوان در عبادتهای جمعی زنان که لازمه آن نوعاً حضور در مجامع عمومی مانند مساجد است، آیا با ملاحظات ویژه‌ای که شارع حکیم درباره زنان دارد، سازگاری کامل دارد؟ خاستگاه و محدوده این ملاحظات چیست؟ در این پژوهش به مجموعه‌ای از مسائل عبادی جمعی زنان پرداخته شده و بر رجحان آنها استدلال و تاکید شده است.

🔶شرکت زنان شوهردار در این دست عبادات در پیوند با فتوای مشهور فقیهان مبنی بر شرط اذن شوهر در خروج از خانه، یک پرسش کلی را در برابر مشارکت زنان پدید آورده است و در این اثر به تفصیل استدلال شده است که تنها در فرض ناسازگاری خروج زن با حقوق واجب شوهر چنین شرطی وجود دارد.

🔷در دو فصل نخست، از نگاه کلی نخست به عبادت زنان و حضور جمعی آنان و ضرورت جامع‌نگری در حضور اجتماعی آنان و نیز عبادت زنان در ادیان توحیدی پرداخته شده است. فصل پایانی کتاب به بررسی خاستگاه برخی تفاوت‌ها میان احکام عبادی زن و مرد اختصاص یادفته است. ویرایش نخست کتاب، سال ۱۳۸۸ منتشر شده است.

https://t.me/andishedinimoaser

امام حسین(ع) فرمود:

إِنّ قَوْماً عَبَدُوا اللّهَ رَغْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ التّجّارِ وَ إِنّ قَوْمَاً عَبَدُوا اللّهَ رَهْبَةً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ وَ إِنّ قَوْمَاً عَبَدُوا اللّهَ شُكْراً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الاَحْرَارِ وَ هِىَ اَفْضَلُ الْعِبَادَةِ».

«گروهى خدا را از روى ميل به بهشت عبادت مى‏كنند، كه اين عبادت تجارت‏كنندگان است و گروهى خدا را از ترس دوزخ مى‏پرستند و اين عبادت بردگان است، و گروهى خدا را به سبب شايستگى مى‏پرستند، و اين عبادت آزادگان است كه برترين عبادت است».

تحف العقول، ص ۲۷۹

https://t.me/andishedinimoaser

#نشست_رونمایی_کتاب

🔰رونمایی از کتاب درآمدی بر قاعده کرامت در فقه

         کرامت ذاتی انسان و اقتضائات آن

باحضور:

🔹استاد سیدجواد ورعی(استاد تمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)

نویسنده کتاب:

🔸دکتر مهدی پورحسین(هيئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر)

زمان:     چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۴۰۳
ساعت:      ۹:۱۵

پخش زنده از صفحه اینستاگرام اندیشه دینی معاصر

📍https://instagram.com/andishedinimoaser

https://t.me/andishedinimoaser

امام حسين عليه السّلام
(هنگامى كه رهسپار كربلا بودند) فرمود:

"به راستى، دنيا تغيير چهره داده و ناشناخته گشته و نيكى آن در حال نابودى است و از آن جز رطوبتى كه در ته ظرفى مانده و جز زندگى وبال آور، همچون چرا گاهى كه جز گياه بيمارى‏زا و بى‏مصرف چيزى در آن نمى‏رويد، باقى نمانده است.

آيا نمى‏بينيد كه به حقّ عمل نمى‏شود و از باطل دست برنمى‏دارند؟! به طورى كه مؤمن حق دارد كه به مرگ و ديدار خدا مشتاق باشد. به راستى، من چنين مرگى را جز سعادت ندانم و زندگى در كنار ظالمان را جز هلاكت نخوانم! همانا مردم دنياپرستند و دين از سر زبان آنها فراتر نرود و دين را تا آنجا كه زندگى‏شان را رو به راه سازد بچرخانند و چون در بوته آزمايش گرفتار شوند دينداران اندك گردند."

https://t.me/andishedinimoaser

#فایل_صوتی

🎙محمد‌مهدی مجاهدی

🔰رویداد محافظه‌کاری(از تریلوژی محافظه‌کاری، اصلاح‌طلبی، انقلابی‌گری)

محافظه‌کاری


https://t.me/andishedinimoaser

⚡️تمایز انسان، اراده و اختیار

🔷از دیگر دارایی‌های انسان که تمایز وی با دیگر موجودات را نمایان می‌سازد، اراده و اختیار است، البته به دقت فلسفی می‌توان میان اراده و اختیار تفاوت قائل شد و اراده را به "عزم به دنبال شوق" و اختیار را به "تصدیق در برتر دانستن" معنا کرد، اما در این جا با تسامح هر دو واژه درباره فرایند تصمیم‌گیری انسان برای انتخاب خیر و شر به کار می‌رود، گرچه برخی از نحله‌های فکری با انگیزه‌های دینی، اصل اراده و اختیار را در انسان منکر شده و او را محکوم به جبر می‌دانند، اما چه به حکم عقل و تجربه و چه با لحاظ آموزه‌های دینی، در مکتب اهل بیت (ع)، انسان در محدوده وسیعی از محیط پیرامون خود، مختار است و با اراده ناشی از نفس خود، عمل می‌کند.

🔶لذا روشن است که انسان از زمانی که خود را بشناسد، بنا به اقتضای ظرفیت وجودی خویش، تصمیم می‌گیرد و عمل می‌کند. بدین معنا که نسبت به آنچه که آن را موجب سعادت، مایه رشد و عامل خوشبختی می‌بیند، علاقمند شده بدان دل می‌بندد؛ ذهن پس از این دلبستگی به کار می‌افتد و کیفیت تحقق این میل و جاذبه را پی می‌جوید و پس از عزم بر یک طرف و از میان گزینه‌های متعدد، یکی را انتخاب و سپس مورد دلخواه را به اجرا در می‌آورد. در این فرایند، این قدرت اراده و اختیار انسان است که انجام و تحقق هر مرحله یا تمام مراحل را و یا توقف حرکت در هر قسمت را امضاء می‌کند.

🔷به تعبیر دیگر انسان از آن جهت که موجودی دارای اراده و اختیار است، اثر خود را به اجبار و بدون انتخاب انجام نمی‌دهد بلکه همیشه در میان دوراهی است و این خود اوست که باید اثر خود و عمل خود را انتخاب و اختیار کند و چنان که استاد شهید مطهری گفتنه‌اند اساساً «کلمه اختیار از ماده «خیر» است یعنی از دو طرف خیر و شر، مصلحت و غیر مصلحت، آن که خیر است آن را برگزیند که در مورد انسان، اگر غیر از این باشد، با انسانیت انسان منافات دارد». از سوی دیگر، انسان از آن جهت که به نیروی «عقل» و «اراده» مجهز است قادر است در مقابل میل‌ها مقاومت و ایستادگی کند و خود را از تحت تأثیر نفوذ جبری آنها، آزاد سازد و بر همه میل‌ها حکومت کند. چنان که می‌تواند همه میل‌ها را تحت فرمان عقل قرار دهد و برای آنها جیره‌بندی کند.

🌐برشی از کتاب #قاعده_کرامت_در_فقه اثر مهدی پورحسین. انتشارات لوگوس

https://t.me/andishedinimoaser

#نشست_رونمایی_کتاب

🔰رونمایی از کتاب درآمدی بر قاعده کرامت در فقه

         کرامت ذاتی انسان و اقتضائات آن

باحضور:

🔹استاد سیدجواد ورعی(استاد تمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)

نویسنده کتاب:

🔸دکتر مهدی پورحسین(هيئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر)

زمان:     چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۴۰۳
ساعت:      ۹:۱۵

پخش زنده از صفحه اینستاگرام اندیشه دینی معاصر

📍https://instagram.com/andishedinimoaser

https://t.me/andishedinimoaser

بمناسبت انتشار کتاب درآمدی بر قاعده کرامت در فقه برگزار گردید:

✅موضوع جلسه:   کرامت ذاتی انسان و اقتضائات آن

با حضور:
🔹استاد سیدجواد ورعی(استاد تمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)

و نویسنده کتاب:
🔹دکتر مهدی پورحسین(هيئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر)

🔸زمان:   ۱۷ بهمن ۱۴۰۳ - پژوهشکده اندیشه دینی معاصر


https://t.me/andishedinimoaser

⚡️در باب کرامت ذاتی انسان
⚡️گزارش جلسه رونمایی از کتاب "درآمدی بر قاعده کرامت در فقه"

     ✍مهدی پورحسین

(نویسنده کتاب و عضو هیئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر)

🔹اساساً دینمان و به تبعش فقهمان، کرامت ذاتی انسان را به رسمیت می‌شناسد.

🔸مسأله مهم این است که اگر کرامت ذاتی انسان در فقه و یا حتی در دینمان کرامت ذاتی به اثبات رسد طبعاً می‌شود مشخص کرد که حد و حدود استفاده از این در فقه چگونه است.

🔹محل اثبات کرامت ذاتی برای انسان، در فقه نیست؛ چون اصلاً فقه چنین رسالتی ندارد که کرامت ذاتی برای انسان، اثبات کند.

🔸اینکه کرامت ذاتی در فقه، اثبات شود، از نظر من رسالت فقها نبوده و آن را هم دنبال نمی‌کرده‌اند. الان هم باید به سراغ علوم دیگر رفت و به همین علت، ما هم در این کتاب به دنبال اصل آفرینش انسان و مهندسی خلقت درباره انسان، نگاه کلی ادیان آسمانی به انسان، نظرگاه علوم عقلی یا شهودی مثل عرفان به او رفتیم.

🔹به چه اعتبار، همه ادبیات فقهی یا حتی روایی ما درباره به انسان مؤمن و مسلمان است؟

🌐پیوند به مطالعه متن کامل گزارش

https://t.me/andishedinimoaser

⚡️ارزیابی از مواجهه‌ معرفتی اصولی با اخباری ذیل مسأله حجیّت ذاتی قطع

✍حسین واله


📍سخن از معرفت ‌شناسی اصول فقه در دو مقام توصیفی و هنجاری مطرح می‌شود. رویکرد توصیفی به معنای معرفت‌ شناسی اصول فقه در مقام «هست» و شامل فقه اصولی و فقه اخباری خواهد بود که در این مقاله از آن سخن به میان می‌آید. رویکرد هنجاری در معرفت ‌شناسی اصول فقه نیز در مقام «باید» و شامل چیستی معرفت فقهی، منابع معرفت فقهی و امکان معرفت فقهی است که می‌توان آن را در پژوهش‌ های دیگری مورد بررسی قرارداد.

📍 در اینجا تلاش شده ضمن بیان جایگاه علم اصول فقه در استنباط ‌های فقهی، نقش محوری و اهمیّت مسأله حجیّت ذاتی قطع به‌عنوان یک عنصر معرفتی مشترک در تمامی استدلال ‌های فقهی توصیف شود. در همین راستا ابتدا خاستگاه این مسأله، چرایی طرح آن و مبانی مختلف اتّخاذ شده از سوی اصولیان در خصوص حجیّت ذاتی قطع در علم اصول فقه مورد بررسی قرارگرفته است؛ در ادامه با توجه به دقّت ‌های عقلی و شناختی که از سوی اصولیان برای اثبات ذاتی بودنِ حجیّت قطع لحاظ شده است پیش‌ فرض‌ های معرفت ‌شناسانه آنان نیز مشخّص‌شده و در پایان، ارزیابی از نزاع معرفتی اخباری با اصولی (واقع‌گرایی) و نحوه‌ مواجهه‌ ناکارآمد اصولی در پاسخ به اخباری (ذهن‌گرایی) مطرح می‌ شود. طبق یافته ‌های این تحقیق، امکان ارائه تبیینی کارآمدتر از ساختار حجیّت در اصول فقه به ‌عنوان نظریه جایگزینِ حجیّت ذاتی قطع و در پاسخ به اخباریگری همچنان وجود دارد.

🌐متن کامل این مقاله را در سایت پژوهشکده اندیشه دینی معاصر مطالعه کنید


https://t.me/andishedinimoaser

⚡️انقلاب اسلامی از آرمان تا واقعیت

       ✍سیدجواد ورعی

🔸انقلاب اسلامی ملت ایران یکی از بزرگترین حوادث قرن پانزدهم هجری بود که با هدایت و رهبری امام خمینی(ره) به وقوع پیوست. ملتی که از استبداد رژیم ستم‌شاهی پهلوی و تبعیض و بی‌عدالتی از‌ یک سو، و تحقیر خود از سوی قدرت‌های بزرگ جهانی به ویژه آمریکا از سوی دیگر، به تنگ آمده بود، برای رسیدن به آزادی، عدالت و استقلال، به ندای رهبری روحانی و مرجعی شجاع پاسخ داده، قدم به میدان مبارزه نهاد. گرچه مبارزات گروهها، سازمانها و جریانات متعدد ملی، مذهبی و غیرمذهبی در کشور سابقه داشت، اما وقتی ملت ایران بسان امواجی خروشان، به صورت یکپارچه به حرکت درآمد و به دعوت امام خمینی رویکرد مقاومت و  نافرمانی مدنی از رژیم شاهنشاهی را در پیش گرفت و با هدف براندازی، از هر گونه تلاش و مجاهدت، ایثار و فداکاری دریغ نورزید، پایه های حکومت نامشروع پهلوی به لرزه درآمد، و نهضت اسلامی ملت ایران در بهمن 1357 به پیروزی رسید.

🔸نهضتی که از سال 1341 با رهبری روحانیت آغاز شده بود، پس از گذراندن فراز و نشیب‌ها و تحمل رنجها و مرارت‌ها، و انواع محرومیت‌ها، تبعیدها، زندان‌ها، و شهادت‌ها به ثمر نشست. انقلابی که با اتحاد نیروهای مبارز به نتیجه رسیده بود، بعد از پیروزی گرفتار سهم خواهی‌ها، تنگ نظری‌ها، قدرت طلبی‌ها، جاه طلبی‌ها و دشمن‌‌های داخلی و خارجی شد، ماه‌ها طول کشید تا ساختار نظام سیاسی شکل بگیرد؛ سال‌ها زمان برد تا آرامش و امنیت در کشور حکمفرما شود؛ هشت سال جنگ ناجوانمردانه قدرت‌های بزرگ بر ملت مظلوم ایران تحمیل شد و بهترین جوانان این مرز و بوم جان عزیز خود را فدای دفاع از میهن اسلامی کردند.

🔹بر این همه گرفتاری می‌توان خامی و بی‌تجربگی طیف گسترده ای از نیروهای انقلاب در اداره امور کشور را هم افزود؛ این همه موجب شد تا این حقیقت آشکار شود که از «آرمان» تا «واقعیت» فاصله زیادی است.
 تحلیل و ارزیابی اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی و سنجش میزان تحقق آنها در طول نزدیک به نیم قرن از عمر نظام سیاسی جمهوری اسلامی، بررسی علل و عوامل موفقیت ها و ناکامی‌ها یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.

🔸بررسی جامع و همه جانبه این علل و عوامل از توان و ظرفیت افراد خارج است و نیازمند تلاش جمعی در نهادهای پژوهشی است.
 
🔹نویسنده که بخشی از تاریخ نهضت را به چشم خود دیده و در سنین نوجوانی با امواج خروشان ملت همراه شده، بنابر وظیفه دینی و ملی خود، در مناسبت های مختلف گوشه ای از ابعاد این نهضت الهی را به رشته تحریر در آورده است. باور دارد که انقلاب اسلامی در زمانه خویش حرکتی صحیح و برخاسته از عمق ایمان ملتی بود که از استبداد و تحقیر جانش به لب رسیده بود و رهاییاش را در پیروی از رهبری روحانی مشاهده می کرد که بخشی از عمر خویش را در راه نجات ملتی ستمدیده صرف کرده بود و صادقانه به دنبال تحقق اهداف و آرمان‌های ایشان بود. در این راه زندان و حصر، تبعید و اهانت را به جان خریده و با خدای خویش عهد بسته بود تا جان در بدن دارد، برای رهایی ملتی رنجدیده از ستم، استبداد و استعمار از هیچ کوششی دریغ نورزد. به عهد خویش وفا کرد و نظامی بر اساس رأی و انتخاب مردم را بنیاد نهاد تا زین پس ملت ایران، سرنوشت خویش را خودش تعیین کند. هیچ قدرت خارجی و داخلی برای او تکلیف معین نکند. باور داشت که ما حق نداریم چیزی را بر ملتمان تحمیل کنیم.

🔹قدرت‌های سلطه‌گر حاضر به پذیرش خواست و اراده ملت ایران نبودند و تا واپسین لحظاتِ انقلاب در تدارک کودتا، و پس از تأسیس نظام برخاسته از اراده ملت، به تلاش خود برای براندازی آن ادامه دادند. در داخل نیز جریانی در پی نادیده گرفتن حق مردم بر تعیین سرنوشت خود بوده، و آنان را دراین زمینه محجور قلمداد می کردند، و با دستیابی به اهرم های قدرت، روز به روز میان حکومت و مردم فاصله انداختند. به جای حفظ و حراست از «جمهوری اسلامی»، در اندیشه جایگزینی «حکومت اسلامی» بودند.

🔸نمی‌‌توان این واقعیت را پنهان کرد که بخش گسترده ای از مردم، به ویژه در میان نسل جوان از جمهوری اسلامی فاصله گرفتند و حتی نسبت به اصل انقلاب دچار تردید شدند. تبیین  اهداف و آرمان های انقلاب اسلامی و نقد عملکردها، و تلاش برای بازگرداندن جمهوری اسلامی به ریل صحیح خود یک وظیفه دینی و ملی است.

https://t.me/andishedinimoaser

⭕️ فایل صوتی جلسه تئوری انقلاب در فقه شیعه


🎙 آیت‌الله محمد سروش محلاتی

https://t.me/andishedinimoaser