اندیشه دینی معاصر
2.8K subscribers
366 photos
124 videos
62 files
1.95K links
پژوهشکده اندیشه دینی معاصر(آدم) به منظور ارتقای اندیشه‌ورزی در دین و بازسازی اندیشه دینی با نیازهای نو شونده، در میانه تحجر و دین‌گریزی، رویکرد نواندیشی دینی را برگزیده است.
ارتباط با ما:
@andishedini
andisheh.moaser@gmail.com
https://t.me/andishedini
Download Telegram
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #علی_مهجور

⏪ رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(6): رویکرد الاهیاتی به واقعه عاشورا

🔘 پنجشنبه‌شب، بیست و یکم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #علی_مهجور

⏪ رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(7): رویکرد جامع به واقعه عاشورا

🔘 جمعه‌شب، بیست و دوم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #سیدحمید_موسویان

⏪ رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(1): چیستی رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا

🔘 شنبه‌شب، بیست و سوم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
👌1
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #سیدحمید_موسویان

⏪ رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(2): مراقبت‌محوری در تاریخ عاشورا

🔘 یکشنبه‌شب، بیست و چهارم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #سیدحمید_موسویان

⏪ رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(3): حسین(ع) چتری برای همه

🔘 دوشنبه‌شب، بیست و پنجم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #سیدحمید_موسویان

⏪ رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(4): عزاداری؛ کنشی زنانه برای حفظ پیام عاشورا

🔘 سه‌شنبه‌شب، بیست و ششم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
❤1
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #سیدحمید_موسویان

⏪ رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(5): غلبه خوانش مردانه بر فهم تاریخ عاشورا

🔘 چهارشنبه‌شب، بیست و هفتم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
⚫️ شب‌های محرم

🔷 #سیدحمید_موسویان

⏪ رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(6): عاشورا؛ قدرت‌طلبی یا مداراجویی

🔘 پنجشنبه‌شب، بیست و هشتم محرم الحرام   /   رأس ساعت ۲۱

☑️ آدرس اینستاگرام:
https://instagram.com/andishedinimoaser?igshid=1duss2kutb1bt

☑️ آدرس آپارات:
https://www.aparat.com/andishedinimoaser
برنامه‌ شب‌های محرم در یک نگاه
(محرم ۱۴۴۷/ تیرماه ۱۴۰۴)


↙️ سخنرانی‌ها

1️⃣ امر به معروف و نهی از منکر؛ امر فراگیر اجتماعی یا نهاد تخصصی مدنی

2️⃣ حرکت حسینی از منظر حاکمیت وقت؛ تشویش اذهان عمومی

3️⃣ هیئت؛ حرکت از محتوا به فرم

4️⃣ نیروهای اجتماعی و تکوین و تطور کلان‌روایت عاشورا

5️⃣ انسان فرزند دنیا؛ تأملی بر رابطه دین و زندگی روزمره

6️⃣ عاشورا؛ تاریخ و امر قدسی

7️⃣ کنش اخلاقی امام حسین(ع) در واقعه عاشورا

↙️ معرفی کتاب


📚 ۱. معرفی و نقد منابع عاشورا (اثر سیدعبدالله حسینی)

📚 ۲. چهره‌ها در کربلا (اثر محمدباقر پورامینی)

📚 ۳. عاشوراشناسی (اثر محمد اسفندیاری)

📚 ۴. کتاب عاشورا؛ فساد و اصلاح (اثر داود فیرحی)

📚 ۵. عقلانیت در عاشورا (اثر محمد سروش محلاتی)

📚 ۶. ثارالله (اثر محمدحسین عندلیب‌زاده)

📚 ۷. اخلاق در عاشورا (اثر محمد سروش محلاتی)

📚 ۸. شهادت‌نامه امام حسین(ع) (اثر محمدی ری‌شهری)

↙️ تبیین رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۱): رویکرد اسطوره‌ای

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۲): رویکرد عرفانی

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۳): رویکرد آئینی

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۴): رویکرد عاطفی

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۵): رویکرد هنجاری

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۶): رویکرد الاهیاتی

🔰 رویکردهای ایرانی به واقعه عاشورا(۷): رویکرد جامع

↙️ تبیین رویکردهای زنانه‌نگر به واقعه عاشورا

📗 رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(۱): چیستی رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا

📗 رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(۲): مراقبت‌محوری در تاریخ عاشورا

📗 رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(۳): حسین(ع) چتری برای همه

📗 رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(۴): عزاداری؛ کنشی زنانه برای حفظ پیام عاشورا

📗 رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(۵): غلبه خوانش مردانه بر فهم تاریخ عاشورا

📗 رویکرد زنانه‌نگر به عاشورا(۶): عاشورا؛ قدرت‌طلبی یا مداراجویی

➖➖➖➖➖➖➖➖➖
✍️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر
@andishedinimoaser
✍️ مؤسسه خانه اندیشوران

@andishvaran1400
❤2👏2👌1
✳️ زیست مؤمنانه
اصل زندگی دینی گونه‌ای معطوف بودن به خداوند است؛ یعنی زندگی‌ای است که هرجای آن گونه‌ای عطف به خداوند دیده می‌شود. مشابه آنچه در استحاله اجتماع نقیضین است؛ به این معنا که بدون این استحاله، هر استدلالی فرو می‌ریزد. در عین اینکه وقتی استدلال را می‌بینید، گویا هیچ جا از امتناع اجتماع نقیضین استفاده نکرده‌اید، اما اصل و روح هر استدلالی این استحاله بوده است. ماجرای خداوند و عطف به او نیز چنین وضعیتی دارد؛ جهت‌گیری و نقطه اصلی این سبک زندگی، خداوند است و اگر آن را کنار بگذاریم، ساختار حیات ایمانی هم فرو می‌ریزد.

✍️ دکتر محسن جوادی / زیست مؤمنانه در نهج البلاغه

🔰 برگرفته از کتاب «زیست مؤمنانه در جهان معاصر»، به کوشش سیدحمید موسویان، میراث اهل قلم، 1401، ص21

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
👍1
✳️ تبارشناسی نواندیشی دینی در گفتگو با عبدالوهاب فراتی

🔸 پرسش: ممکن است کسی بگوید جریان نواندیشی حوزوی با نائینی شروع شده یا به تغییرات و تحولات آن اشاره کند. اما اگر بخواهیم به رویدادهای بعد از پیروزی انقلاب بپردازیم، به نظر می‌رسد که این جریان سه آبشخور اصلی داشته است. نخست، گروهی بودند که حول آیت‌الله منتظری جمع شده و با کتابخانه سیاسی و مدرسه‌هایی که سامان می‌دادند، فعالیت خود را آغاز کردند. گروه دوم، حول آقای عبائی خراسانی شکل گرفتند که دفتر تبلیغات و مجله «حوزه» را اداره می‌کردند. سومین گروه، طلابی بودند که برای تحصیل به دانشگاه‌های مختلف رفتند و پس از آن صاحب فضل و مدرک شدند. این سه گروه در سال‌های بعد از جریان دوم خرداد به هم پیوستند. هرچند اختلافاتی بین آن‌ها وجود داشت، در نهایت تلاش کردند که خود را از «بنیادگرایان» و «سکولارها» متمایز کنند. به نظر شما این تمایز شکل گرفته است یا نه؟

🔹پاسخ: این تمایز، به خصوص در حوزه، با مشکلات زیادی روبه‌رو بود. برخلاف محافل دانشگاهی، کاربست این مفاهیم و اصطلاحات در حوزه به‌شدت لغزنده است و تشخیص مرزهای آن با جریان‌های فعال دیگر در حوزه، دشوار. در حوزه، گفت‌وگویی منسجم و مشخص درباره خطوط قرمز یا سبز تفکر مذهبی وجود ندارد و به همین دلیل، این فضا دچار به‌هم‌ریختگی زیادی است. به‌طور خاص، نمی‌توان به‌طور دقیق ادعا کرد که بنیان‌های نواندیشی در فقه، ریشه در جریان‌هایی مانند کتابخانه سیاسی آقای منتظری یا کسانی که هم دروس حوزوی و هم دانشگاهی را گذراندند، دارد. تفکر نواندیشانه بیشتر به دوره‌های اخیر برمی‌گردد و در آن دوره، چنین تمایزی قابل مشاهده نبود.

بنابراین، شاید مجموعه آنچه که بعد از انقلاب در حوزه رخ داد، باعث شکل‌گیری تفکراتی در حوزه شد که می‌کوشید اولاً خود را از جریان تحجّرگرایی در قم جدا کند و ثانیاً از متهم شدن به پیروی از جریان روشنفکری دینی تهران، هویتی ثالث بیابد که امروز به‌عنوان «نواندیشی دینی» شناخته می‌شود.

با این حال، در حالی که این جریان خود را از دو جریان دیگر جدا می‌سازد، همچنان این مفاهیم در حوزه لغزنده‌اند و هنوز داوری یک‌دستی از آن‌ها وجود ندارد. وقتی از نواندیشی دینی صحبت می‌شود، برخی گمان می‌کنند که این جریان در حوزه شکل گرفته تا نقش اپوزیسیون جریان انقلاب را ایفا کند یا به‌دنبال کنار گذاشتن بحث ولایت فقیه و سوق دادن تفکر عمومی حوزه به سمت دولت مدنی یا دموکراتیک است. از طرفی، خود نواندیشی دینی نیز تأکید دارد که این جریان در امتداد روشنفکری مذهبی یا دینی در تهران نیست، چون آن جریان بعد از حوادث سال ۸۸ هم از نظر معرفتی و هم اجتماعی به بن‌بست رسید و نواندیشی دینی در حوزه، به‌عنوان یک جریان جدید در جریان مذهبی به‌وجود آمده است.

البته باید یادآور شد که خود روشنفکری حوزوی در مفهوم عام خود نیز می‌تواند نواندیشی به مفهوم جدید آن باشد و تبار آن لزوماً به تحولات بعد از انقلاب برنمی‌گردد. به نظر من، ریشه‌های روشنفکری حوزوی به دوره زعامت مرحوم بروجردی در قم بازمی‌گردد. در گزارش «تراب حق‌شناس» که در آن دوره برای تحصیل به قم رفته است، او اشاره می‌کند که شاهد ظهور نسلی از طلبه‌ها بود که در تمایز با تفکر سنتی حوزه، به‌دنبال پاسخ به پرسش‌های جدید و برون‌رفت‌های نوین بودند که او این جریان را «روشنفکری حوزوی» می‌نامد. به همین دلیل، این اصطلاح نخستین‌بار توسط تراب حق‌شناس به ادبیات حوزه وارد شد و این جریان، بستری قدیمی‌تر از تحولات بعد از انقلاب داشته است.

به‌طور کلی، تبار این نوع نگرش را می‌توان به عصر آیت الله بروجردی برگرداند و آن را در دل تحولات گسترده‌تر فکری در حوزه جای داد.


🔰 برگرفته از کتاب «دینداری نواندیشانه؛ چالش‌ها و اولویت‌ها (در گفتگو با نواندیشان حوزوی)» رضا تاران، خانه اندیشوران، 1402، ص137-139.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
❤2
⚡️ هویت ایرانی، زاده‌ کتیبه نیست، خَلقِ تاریخ است و صبر قرون.
⚡️ هویت ایرانی، آزموده در آتش‌ها و افروخته در اندیشه‌هاست.
⚡️ ایرانی بودن، سکونت در خاک نیست، زیستن در افقی از معناست.

✍️ احمد مبلغی: هویت ایرانی، زاده‌ کتیبه نیست، خَلقِ تاریخ است و صبر قرون

✳️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر: در جستجوی درک رابطه‌ شریعت و فطرت در بستر فرهنگ ایرانی، می‌بایست به پیچیدگی‌های این پیوند و تعاملات عمیق میان ایمان دینی و سرشت انسانی توجه کنیم. در این رهگذر، حجت الاسلام والمسلمین احمد مبلغی، با تأمل در مفهوم شریعت و فطرت، بر آن تأکید دارند که شریعت نه تنها مخالف فطرت نیست بلکه آن را تکمیل و هدایت می‌کند. فطرت انسانی، به‌عنوان بخشی از ذات الهی انسان، از نخستین لحظات وجودش با دستورات و راهنمایی‌های الهی آشنایی دارد؛ شریعت نیز به‌عنوان تجلی اراده‌ الهی، این فطرت را در مسیر کمال و عدل هدایت می‌کند.

این پیوند در فرهنگ ایرانی، که عمیقاً ریشه‌دار و تاریخ‌ساز است، به‌ویژه در نسبت با مفاهیمی چون هویت ایرانی، پررنگ‌تر می‌شود. هویت ایرانی نه تنها به‌عنوان یک سازه‌ اجتماعی و فرهنگی، بلکه به‌عنوان نمود عینی از فطرت در این سرزمین ظهور یافته است. ایرانی بودن، چنانکه در کلام حجت الاسلام مبلغی آمده، بیش از یک هویت نژادی یا جغرافیایی است؛ بلکه تبلور فطرتی است که در بستر شریعت و تمدن ایرانی رشد کرده و در طول قرون در کتب، اندیشه‌ها و سنت‌ها پرورش یافته است.

در این متن، نویسنده با بررسی ابعاد مختلف رابطه‌ شریعت و فطرت، تلاش می‌کند نشان دهد که این پیوند نه تنها در سطح فردی بلکه در سطح اجتماعی و فرهنگی نیز، به شکوفایی هویت‌های جمعی منجر شده است. این تفکر، در پیوند با هویت ایرانی، گامی به سوی درک عمیق‌تر از تعامل بین دین، فطرت، و فرهنگ ایرانی است.

🌐 متن اصلی این مطلب را می‌توانید در سایت اندیشه دینی معاصر بخوانید.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
👌3👎1