#نشست_علمی #مسائل_زنان

🔰با همکاری مشترک پژوهشکده اندیشه دینی معاصر و معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، نشست علمی زیر برگزار می‌شود:


🔹دلیل انگاری سیره‌ی متشرعه در نفی حکمرانی زنان
🎙با ارائه: دکتر علی الهی خراسانی (عضو هیات علمی پژوهشکده‌ی بنیاد پژوهش‌های اسلامی)

🔹تاثیر ذهنیت‌های سنتی بر فهم دینی از حقوق اجتماعی زنان
🎙 با ارائه: هدی مصطفائی(دانشجوی دکتری مطالعات زنان)

⏰ : دوشنبه 28 مهر 1404 ، ساعت 17
📍: مشهد، پژوهشکده ثامن، سناباد 41 ، تقاطع اول، سمت راست

🌐: لینک مجازی جلسه در گوگل میت
https://www.meet.google.com/thm-ztpx-pkn

✳️ تنوع در دل وحدت؛ رؤیای اقتصادی شهید صدر

✍️ #محمدرضا_یوسفی‌شیخ‌رباط
در روش شهید صدر، احکام نقشی کلیدی در کشف مکتب اقتصادی اسلام دارند، اما او در این مسیر با مشکلی بنیادین روبه‌رو بود: دسترسی نداشتن به همه احکام الهی. وی تصریح می‌کرد که شاید تنها پنج درصد از احکام موجود، به طور قطع، الهی و واقعی باشند. ازاین‌رو، شهید صدر بر ضرورت روش فقیهان تأکید نمود؛ روشی که در آن، احکام اجتهادی به جای احکام واقعی می‌نشینند. احکام اجتهادی، نتایج تلاش علمی مجتهدانی است که با رعایت موازین و اصول معتبر، در پی دستیابی به احکام واقعی برمی‌آیند. هرچند این احکام ممکن است با احکام واقعی تفاوت داشته باشند، اما به دلیل اتکا بر روش معتبر، از حجیت و اعتبار شرعی برخوردارند.
شهید صدر پس از طرح سازوکارهای سلامت اجتهاد، به نکته‌ای مهم اشاره می‌کند: از اجتهادهای گوناگون، احکام متفاوت و در نتیجه مکتب‌های اقتصادی متنوعی پدید می‌آیند که همگی، به سبب مشروعیت روش استنباط، از اعتبار شرعی برخوردارند. بدین‌سان، او به تعدد مکتب‌های اقتصادی اسلام باور دارد؛ مکتب‌هایی که هرچند در جزئیات متفاوت‌اند، اما در بنیاد و هدف، در چارچوب اسلام باقی می‌مانند. این نگرش، نوعی پلورالیسم اقتصادی در دل وحدت دینی را نشان می‌دهد.
بااین‌حال، شهید صدر بر این باور است که جامعه ناگزیر از گزینش یک مکتب برتر برای اجراست. او برای این انتخاب، سه معیار ارائه می‌کند: نخست، برخورداری از قوی‌ترین عناصر درونی؛ دوم، توانایی در حل مشکلات اقتصادی زندگی؛ و سوم، توان تحقق اهداف عالی اسلام. بدین‌ترتیب، هرچند همه مکتب‌های اقتصادی معتبرند، اما تنها مکتبی که از این سه ویژگی برخوردار باشد، می‌تواند به عنوان مکتب برگزیده و کارآمد اقتصاد اسلامی شناخته شود.

🔰 برگرفته از کتاب «اندیشه دینی معاصر: رویکردها و چالش‌ها؛ دفتر دوم»، پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، نشر میراث قلم، 1399، ص213-214.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

#نشست_علمی #مسائل_زنان

🔸پژوهشکده اندیشه دینی معاصر با همکاری معاونت ریاست‌جمهوری در امور زنان و خانواده وگروه فقه زنان و خانواده پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر برگزار می‌کند:

📚 موضوع نشست:
«مرجعیت زنان؛ ابعاد و چالش‌ها»

🟢 ارائه‌دهنده:
حجت‌الاسلام‌ و المسلمین مهدی سجادی‌امین
عضو هیئت‌علمی گروه فقه و حقوق پژوهشگاه زن و خانواده

🔵 ناقد:
حجت‌الاسلام‌ و المسلمین محمدهادی فاضل بابلی
عضو شورای علمی گروه فقه امور زنان و خانواده
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر

🟣 دبیر جلسه:
حجت‌الاسلام‌ و المسلمین دکتر مهدی سعادتی‌نسب
عضو گروه فقه تخصصی زن و خانواده
مرکز پژوهشی مؤسسه عالی فقه و علوم اسلامی

🗓 زمان برگزاری:
دوشنبه ۵ آبان ۱۴۰۴ – ساعت ۱۸:۳۰

📍 مکان:
قم، خیابان دورشهر، کوچه ۳۰، پلاک ۵۳
پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر

🌐 امکان حضور مجازی:🔻
🔗 bbb.riicj.com/rooms/ffe-obk-afb-qiq/join

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ درخشش آثار پژوهشکده اندیشه دینی معاصر در سومین دوسالانه‌ کتاب عاشورا

سومین دوره دوسالانه کتاب عاشورا در آبان‌ماه ۱۴۰۴ با ارزیابی ۱۹۴ عنوان کتاب و انتخاب ۱۵ اثر منتخب از میان ۳۸ نامزد نهایی برگزار شد. در این رویداد برجسته، دو اثر علمی از پژوهشکده اندیشه دینی معاصر در کانون توجه و مورد تقدیر ویژه قرار گرفتند. هدف اصلی این دوسالانه ترویج فرهنگ عاشورایی و شناسایی آثار فاخر در حوزه تاریخ، تحلیل واقعه عاشورا و فرهنگ عزاداری است.

کتاب‌های «رویکردهای ایرانی به واقعه‌ی عاشورا» و «عاشورا؛ فساد و اصلاح»، با قلم اساتید و پژوهشگران پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، در این دوره از دوسالانه برگزیده و شایسته تقدیر شناخته شدند.

1ـ رویکردهای ایرانی به واقعه‌ی عاشورا؛ اثر دکتر علی مهجور، با نگاهی پدیدارشناسانه به رابطه ایرانیان به واقعه عاشورا، به‌عنوان اثر برگزیده در رشته تحلیل و تبیین عاشورا معرفی شد. این کتاب که به همت پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، توسط انتشارات نیستان در ۴۲۶ صفحه منتشر شده، تفسیرهای ایرانی از عاشورا را در هفت رویکرد مختلف بررسی کرده و عاشورا را نه‌تنها به‌عنوان یک رخداد تاریخی، بلکه به‌عنوان یک منبع فرهنگ‌ساز در ایران معرفی می‌کند.

2ـ عاشورا؛ فساد و اصلاح؛ اثر استاد فقید دکتر داود فیرحی، که مجموعه‌ای از نُه سخنرانی ایشان است، نیز در همین دوره شایسته تقدیر شناخته شد. این کتاب که به همت پژوهشکده اندیشه دینی معاصر و با تنظیم دکتر علی مهجور منتشر شده، تحلیل‌های عمیق تاریخی و جامعه‌شناختی دکتر فیرحی از واقعه عاشورا را در بازه‌ای ۲۴‌ساله از تاریخ صدر اسلام ارائه می‌دهد. این اثر، عاشورا را نه تنها به‌عنوان یک قیام مذهبی، بلکه به‌عنوان یک منبع اصلاح و مبارزه با فساد در دوران معاصر معرفی می‌کند.

این درخشش علمی گواهی بر تعهد پژوهشکده اندیشه دینی معاصر به ترویج معارف عاشورا و بازتعریف این فرهنگ در بستر زمان است.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)
🌐 http://www.andishedini.com

✳️ فخرفروشی حاکمان: پیش‌درآمدی بر استبداد

✍️ #هادی_سروش

وقتی حاکمان در مسیر تفاخر و فخرفروشی گام می‌زنند، این نشان‌دهنده‌ی شروع فاصله میان دولت و مردم است. حاکمیت‌هایی که تنها به قدرت خود می‌اندیشند و توهمی از قدرت نامحدود دارند، به تدریج مردم را از خود دور می‌کنند. این دولت‌ها که غرق در خودخواهی و تکبر هستند، به هیچ مصلحتی توجه نمی‌کنند و بدون در نظر گرفتن خواسته‌های ملت، مسیرشان را پیش می‌برند.

تفاخر و تکبر در نهایت به استبداد سیاسی منجر می‌شود و این همان نقطه‌ای است که فاصله‌ی حاکمیت از مردم شروع می‌شود. همان‌طور که امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند: «بدترین حالت برای زمامداران نزد مردم صالح زمانی است که فکر کنند به تفاخر علاقه دارند و امورشان بر اساس کبر و خودخواهی است.» (نهج‌البلاغه، خ 216)

حاکمان باید از مردم بیاموزند و در تواضع و فروتنی رفتار کنند، نه اینکه خود را بالاتر از مردم بدانند و همواره در تلاش برای نصیحت و آموزش آن‌ها باشند. حضرت علی (ع) به ما می‌آموزد که «کسی که خود را تربیت کرده و به اصلاح نفس خود پرداخته است، شایسته‌تر از آن است که معلم دیگران باشد.» (نهج‌البلاغه) این سخنان، یادآوری می‌کند که حکمرانی صحیح تنها با فخر و تکبر امکان‌پذیر نیست.

دولت‌هایی که در مسیر فخرفروشی و استبداد قرار می‌گیرند، مردم را به طعمه‌هایی برای خود تبدیل می‌کنند. همان‌طور که حضرت علی (ع) در نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «سلاطینشان درندگان و مردم عادی طعمه‌های آن‌ها و فقرا مرده‌های آن‌ها می‌شوند.» (نهج‌البلاغه، خطبه 108) دولتی که در مسیر ظلم و خشونت گام می‌برد، خود را از مردم جدا کرده و آن‌ها را در معرض نابودی قرار می‌دهد.

🔰 برگرفته از «خطر شکاف بین حاکمیت‌ها و ملت‌ها»؛ در سایت جماران

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

#نشست_علمی

✳️ بررسی چالش‌های قانون عادلانه در نظام‌های حقوقی فقه مبنا و پیامدهای آن بر حقوق انسانی

🔸 با معرفی و گفتگو در خصوص کتاب «عدالت فقه و قانون»

🔸اثر دکتر محمدهادی حاضری (عضو هیئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر)

📌 زمان: دوشنبه 12 آبان‌ماه، ساعت 15 الی 17

📌 مکان: تهران، دفتر مرکزی کمیسیون حقوق بشر اسلامی ایران


🌐 لینک امکان حضور مجازی:
https://app.bigbluebutton.me/join/kui67uk3n5

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ خطر ظاهرگرایی دینی در جامعه

✍️ #سیدضیاء_مرتضوی

🔹 یکی از مهمترین آسیب‌های جوامع دینی، ظاهرگرایی و تقدم فروع بر اصول است؛ یعنی همان جامعه‌ای که به فاطمه زهرا(س) ظلم می‌کند و دربرابر تضییع حق مسلمش بی‌تفاوت است، می‌خواهد برایش تشییع جنازه باشکوه بگیرد تا ثواب ببرد.

🔹 وصیت حضرت زهرا مبنی بر تشییع مخفیانه، مقابله با این کج فهمی جامعه و انحراف در دین است. آن حضرت وقتی با سکوت و بی‌تفاوتی مدعیان اسلام مواجه می‌شود، وصیت به تدفین مخفیانه می‌کند؛ چرا که نمی‌خواهد جامعه‌ای که با سکوت و بی‌تفاوتی خود ظلم را تایید کرده، در تشییع و تدفین او حضور یافته و نمایشی برای حفظ ظاهر اسلام درست کند.

عباس عموی پیامبر(ص) دنبال آن بود که ضمن احترام به حضرت زهرا(س)، با تشییع و تدفین عمومی پیکر ایشان، ظواهر امور دینی را حفظ کرده و آن را در جامعه زیبا نشان دهد. این نشانه بروز انحراف در جامعه اسلامی بلافاصله پس از فوت پیامبر(ص) بود که اصل و فرع در دین جابجا شد؛ اصل، که رعایت حق انسان‌ها و مقابله با ظلم است، تحت الشعاع فرع (حفظ ظاهر و برگزاری تشییع جنازه باشکوه) قرار گرفت.

🔹 جامعه امروز ما هم به این انحراف مبتلاست و جان انسان‌ها و حق الناس کم اهمیت شده و حفظ ظواهر دینی و تشییع جنازه پر اهمیت دیده می‌شود.

رعایت ظاهر دینی و عیادت و تشییع و تدفین حضرت زهرا(س)، در واقع، سرپوش گذاشتن بر گناه بزرگ بی‌تفاوتی جامعه در برابر ظلم آشکاری بود که نسبت به آن حضرت روا داشته بودند. در حالی که حضرت زهرا چهل روز پیاپی به در خانه مسلمانان می‌رفت، هیچ‌کس شجاعت پاسخ دادن به درخواست یاری آن حضرت را نداشت؛ سکوت و بی‌تفاوتی جامعه در برابر ظلم آشکار به یک انسان، آن هم دختر پیامبر که حقش قابل انکار نیست، گناهی نابخشودنی بود.

🔹 امروز نیز شاهدیم که برخی آقایان، نسبت به ریختن خون انسان‌ها، از هر طرف که باشد یا آسیب دیدن بسیاری از افراد و خانواده‌ها، اهمیت چندانی نمی‌دهند؛ اما حفظ ظاهر و حجاب را که البته در جای خود مهم است، بر اصولی که حفظ جان انسان‌ها و حقوق مردم است، اولویت می‌دهند؛ این همان ظاهرگرایی در دین است.

فقهای بزرگ ما، قاعده‌ای دارند به نام «حرمت تنفیر از دین» که براساس آن، رفتار و فعلی که موجب تنفر مردم و جامعه از دین شود، حرام است؛ حالا ببینید در این دوره چقدر از جوان‌ها و مردم از دین زده شده‌اند؛ آیا رفتار ما شامل این قاعده نمی‌شود؟ آیا در قرآن نداریم که نجات جان یک انسان، نجات کل انسان‌ها و کشتن یک انسان غیر قاتل، کشتن همه انسان‌هاست؟

🔹 وقتی امیرمومنان(ع) را با ریسمان می‌بردند، فاطمه زهرا(س) خلیفه را مخاطب قرار داد و فرمود: چرا به ما ظلم می‌کنی؟ اگر پریشان کردن مو زشت نبود، به خدا قسم موهایم را پریشان می‌کردم و شکوه به خدا می‌بردم، آنجا فردی گفت علی را رها کنید و رها کردند.

چرا باید وضع ظلم و تضییع حقوق مردم، جان انسانها، چشم انسانها و آزادی انسانها به وضعی برسد که زنان راهی جز پریشان کردن مو برای تظلم و دادخواهی نداشته باشند و کسانی که ادعای دینداری دارند، نه تنها از مظلوم حمایت نکنند، بلکه با وارونه کردن اولویتها بخواهند ظلم را توجیه کنند؟

https://t.me/szmortazavi/636
⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

نشست علمی با موضوع «مرجعیت زنان؛ ابعاد و چالش‌ها» با همکاری مشترک پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، معاونت ریاست‌جمهوری در امور زنان و خانواده و گروه فقه زنان و خانواده پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر برگزار گردید.

نشست علمی «مرجعیت زنان؛ ابعاد و چالش‌ها» با طرح دیدگاه‌های متنوع فقهی و اجتماعی، تلاش کرد ابعاد مختلف مسئله را در چارچوبی علمی و منصفانه بررسی کند. محور اصلی مباحث، تفکیک میان شئون ولایی و غیرولایی مرجع تقلید و تبیین نقش جنسیت در هر یک از این دو ساحت بود.

در این نشست، دکتر مهدی سجادی‌امین با تأکید بر این‌که اجتهاد و افتاء فرایندی علمی و جنسیت‌ناپذیر است، تفاوت‌های فقهی میان زن و مرد را ناظر به حوزه شئون ولایی دانست و تصریح کرد که نفی ولایت از زنان به معنای سلب حق نیست، بلکه از سنخ رفع مسئولیت و تکلیف است. در مقابل، حجت‌الاسلام والمسلمین فاضل بابلی ضمن تأیید امکان اجتهاد برای زنان، بر ضرورت بازخوانی ادله فقهی و تاریخی در زمینه مرجعیت تأکید نمود و یادآور شد که نباید مرجعیت علمی با ولایت اجتماعی خلط شود.

همچنین در بخش پایانی نشست، دکتر توفیقی با نقد برخی مبانی سنتی، بر لزوم بازاندیشی در ساختار نهادی مرجعیت و امکان مشارکت زنان در قالب‌های شورایی یا تخصصی تأکید کرد و بر اهمیت تفکیک مباحث فقهی از تحلیل‌های اجتماعی و کلامی اشاره داشت.

🌐 گزارش تفصیلی این نشست علمی در سایت پژوهشکده اندیشه دینی معاصر در دسترس است.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✅ «فیرحی و تجدد»

نقد و بررسی اندیشه دکتر داوود فیرحی

با حضور:

_دکتر جهانگیر معینی علمداری
«هیئت علمی دانشگاه تهران»

_دکتر رضا تاران
«هیئت علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر»

_دکتر عبدالمجید مبلغی
«هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی »

زمان: شنبه ۱۷ آبان ماه ۱۴۰۴ | ساعت ۱۴:۳۰

مکان: دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم‌سیاسی، سالن دکتر عنایت

@politics_law
⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ بازخوانی سیره متشرعه و ذهنیت‌های سنتی در مواجهه با نقش سیاسی-اجتماعی زنان

نشست علمی با بررسی موضوعات «دلیل‌انگاری سیره متشرعه در نفی حکمرانی زنان» و «تأثیر ذهنیت‌های سنتی بر فهم دینی از حقوق اجتماعی زنان» با همکاری مشترک پژوهشکده اندیشه دینی معاصر و معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در محل پژوهشکده‌ ثامن مشهد برگزار گردید.

دکتر علی الهی خراسانی و هدی مصطفائی در این نشست با بررسی ریشه‌های فقهی، فلسفی و فرهنگی دیدگاه‌های رایج درباره نقش زنان در ساختار قدرت و اجتماع را بررسی نمودند.

این محفل علمی با طرح گفت‌وگویی میان رویکرد فقهی و رویکرد فرهنگی، بستری برای ورود به بحث‌های اصلی درباره نسبت دین و بازخوانی جایگاه زن در ساختار فقهی فراهم ساخت.

🌐 گزارش تفصیلی این نشست علمی در سایت پژوهشکده اندیشه دینی معاصر در دسترس است.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ بازتعریف دین در متن جهانی‌شدن

✍️ #سیدمحمد_خاتمی

در جهان امروز، مباحث دین‌پژوهی از کلاس‌های دانشگاهی تا گفت‌وگوهای دوستانه گسترده شده است؛ اما بسیاری از این بحث‌ها اثر فوری ندارند. برای رسیدن به نتیجه، باید از اینجا آغاز کنیم که اکنون کجاییم، مسئلۀ اصلی چیست و چه کاری باید بی‌درنگ انجام دهیم. سپس باید این مسئلۀ کلی را به مسائل مشخص و قابل بررسی تبدیل کنیم.
به گمان من، نخستین مسئله این است که دین، امری فردی است یا اجتماعی؟ این پرسش برای ما که ایمان عمیق به دین داریم، یک مسئله جدی است؛ اما برای ناظران بیرونی فقط یک سؤال است. دین، هم رفتار فردی را سامان می‌دهد و هم جنبه‌های اجتماعی دارد؛ جنبه‌ای که هیچ‌کس نمی‌تواند انکار کند. دین معنابخش زندگی است و اخلاق را زنده نگه می‌دارد، اما کارکردش فقط همین نیست. بسیاری از احکام دینی، اجتماعی‌اند و وجه عمومی دین نقشی اساسی دارد.
با این حال، بحث بر سر «نظام اجتماعی دین» همچنان باز است. هنوز روشن نیست چه نظامی را می‌توان «دینی» نامید. از سوی دیگر، جهان امروز بر پایه نظم‌ها و قراردادهایی بنا شده که در مواردی با دیدگاه اجتماعی دین سازگار نیست. اگر قرار است در یک جامعه دینی زندگی کنیم، ناچاریم دربارۀ این تفاوت‌ها بیندیشیم و راهی برای مواجهه خردمندانه با آنها پیدا کنیم.
نه می‌توان از جهان برید و نه می‌توان دین را کنار گذاشت. تعامل جهانی بخشی ضروری از زندگی امروز است، اما بخش‌هایی از نظام دینی با نظامات جهانی تنش دارد. راه درست، یافتن راه‌حلی است که هم دینداری ما را حفظ کند و هم ما را در برابر جهان قرار ندهد؛ زیرا جنگیدن با دنیا به سود دین هم نیست.
پس باید به نوعی «پیمان جهانی» برسیم؛ پیمانی که در سایۀ آن بتوانیم با جهان تعامل کنیم و در عین حال، هویت دینی خود را پاس بداریم.

🔰 برگرفته از کتاب «اندیشه دینی معاصر؛ رویکردها و چالش‌ها (دفتر اول)»، پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، به کوشش حسن پویا، نشر موسسه فرهنگی دین‌پژوهی بشرا، 1395،  ص27-28.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ استاد آستانه‌نشین

بررسی اندیشه و آثار مرحوم دکتر داود فیرحی را در پنجمین سالگرد فقدان این نواندیش دینی، در پرونده ویژه روزنامه ایران بخوانید.
با آثاری از سید صادق حقیقت، مهدی فدایی مهربانی، رضا تاران، کاوه حسین‌زاده و بهنام مدی

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ نجات ایران از استبداد و اقتدارگرایی؛ میراث جاودان دکتر فیرحی

✍️ #سیدعلی_میرموسوی

استاد فقید در واپسین آثارش به روشنی دلبستگی و تعلق خود را به جریانی نشان داد که به نجات ایران از استبداد و اقتدارگرایی چشم دوخته‌اند و نگران‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ چیره‌گی گفتمانی هستند که از مذهب برای تقویت چنین نظام سیاسی بهره می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد.

او در ستیز با این گفتمان بسیار کوشید تا از امکانات فقه برای ارائه تفسیری دموکراتیک از مذهب یاری جوید. اما در دو اثر [«دولت مدرن و بحران قانون» و «مفهوم قانون در ایران معاصر»] تا انداز‌ه‌ای از این نگاه فاصله گرفت و با بازاندیشی بنیادی‌‌تر در دشواره دولت مدرن‌، در راه شناسایی و حل مسائلی گام برداشت که به گفته او «آشوب‌زدگی سنت»‌ از آن بر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خیزد.

او در این راه، چالش قانون و شریعت را به عنوان مهم‌‌‌‌ترین چالش فراروی شکل‌گیری دولت مدرن در ایران‌، طرح و ابعاد آن را واکاوی کرد. همچنین به خوبی نشان داد که اسلام سیاسی نه تنها به حل این چالش کمک نکرد‌، بلکه آن را پیچیده‌‌تر ساخت و برون‌شد از آن را سخت‌‌تر کرد.

پیشنهاد او برای حل این چالش در اصل «تحول بنیادین در مذهب شیعه» است و نخستین گام در راه تحقق آن فرارفتن از خوانش ایدئولوژیکی است که در سایه اسلام سیاسی گرفتار آن شده است.

🔰 برشی از کتاب «الهی‌دان سیاست؛ یادنامه استاد داود فیرحی»، پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (کمیته سالگرد دکتر فیرحی)، ص63.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✍#سید_زین_العابدین_صفوی

ببار ای باران
چه به حساب نماز‌های من
چه به جوابِ نیازهای من
فقط ببار
نترس
تو را مصادره نخواهم کرد


@zeinoddin43
https://t.me/andishedinimoaser

✳️ نقش مناسبات اجتماعی در تفاوت دیه مسلمان و غیرمسلمان

✍️ #سيدابوالفضل_موسویان

در حالی که فقهای فریقین اتفاق نظر دارند که دیه مسلمان هزار دینار یا ده هزار درهم یا صد شتر و... است در باره دیه غیرمسلمان اختلاف کرده‌اند. برخی دیه آنان را برابر با دیه مسلمان می‌دانند و برخی تا هشتصد درهم پایین آورده‌اند؛ گرچه مقدار دیه در آیات قرآن تعیین نگردیده است، اما در برخی روایات، دیه غیر مسلمان کمتر از مسلمان دانسته شده است. سه دسته روایت وجود دارد که منشأ سه دیدگاه در میان فقیهان شیعه شده و فقها برای جمع میان آنها راه‌های گوناگونی را طی کرده‌اند.

در این مقاله پس از بیان دیدگاه‌ها و نقل روایات، به بررسی این سه نظریه خواهیم پرداخت و در پایان، دیدگاه نگارنده بیان می‌شود. نظر نگارنده این است که اختلاف در روایات، بر اساس اختلاف در مناسبات اجتماعی در جامعه، پدید آمده است و روایت برابری دیه، ناظر بر نظام شهري و روایات دیگر با نظام قبيله‌اي پيشين که هر کس تابع مقررات قبيله بود، مطابق است.

🌐 متن کامل این مقاله در سایت پژوهشکده اندیشه دینی معاصر در دسترس است.

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✳️ نان و نماز؛ پیوندی فراتر از نیاز

✍️ #رضا_بابایی

🔹بعد از جملۀ «اقتصاد زیربنا است»، سه نشانه می‌توان گذاشت: نشانۀ شگفتی(!)، علامت سؤال و نقطه. در دورۀ دبیرستان، وقتی تازه با مکتب‌ها و آیین‌ها آشنا می‌شدیم، آن جمله را فقط برازندۀ علامت تعجب و استهزا(!) می‌دیدیم. سالیانی گذشت و روزگار به صد شعبده، تأثیر اقتصاد را در فرهنگ و سیاست و حتی اخلاق و معنویت پیش چشم‌مان آورد.

📌 شنیدیم که پیامبر اسلام هم گفته است: «لولا الخُبز ماصلّینا و ماصُمنا؛ نان نباشد، روزه و نماز هم نیست.»

📌 از عطار نیشابوری(در مصیبت‌نامه) خواندیم که از اهل دلی پرسیدند: اسم اعظم خدا چیست و او گفت: نان. پرسیدند چگونه؟ گفت: آیا فراموش کردید که در سال خشک‌سالی و قحطی نیشابور، مردم به مسجدها نمی‌آمدند و نماز و روزه را رها کردند، و چون نان به سفره‌ها بازگشت، نماز و روزه نیز به میان مردم بازآمد؟ کدام اسم خدا، چنین برق‌آسا درهای مسجد را باز می‌کند و صدای مؤذن را در شهر می‌پراکند و مردم را به مسجد و محراب بازمی‌آورد؟

📌 ابوسعید ابوالخیر نیز در اسرار التوحید، از زبان عاقلی دیوانه‌نما نقل می‌کند که «نان از اسمای حسنای خدا، بلکه اسم اعظم او است.»(اسرار التوحید، تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی، ج2، ص583)

🔸اندک‌اندک نشانۀ شگفتی‌نما(!) رفت و جای خود را به علامت سؤال داد. آیا واقعا شکم خالی، ایمان ندارد؟ تا آب قنات نباشد، کسی به آب حیات نمی‌اندیشد؟ در اندیشۀ پاسخگویی به این پرسش‌ها بودیم که دست روزگار، نشانۀ سؤال را هم برداشت و نقطه را جای آن گذاشت. دانستیم که اقتدار سیاسی و فرهنگی بدون رونق اقتصادی، مثلث دو ضلعی است؛ سایۀ دیوار بدون دیوار است؛ کلاه بی‌سر و ابر بی‌باران است.

📌 در معتبرترین متون شیعی آمده است: عده‌ای از بردگان(موالی) نزد علی(ع) رفتند و از خلیفۀ وقت شکایت کردند که درهای حکومت و خلافت را به روی ما بسته‌ است. ما را به بازی نمی‌گیرد. هستیم و نیستیم. امام(ع) از آنان خواست با وی به مسجد النبی(ص) بیایند. وقتی به مسجد رسیدند، امام(ع) داخل شد، ولی از آنان خواست که بیرون مسجد بمانند. امام(ع) داخل شد و با گروهی از مسئولان بلندپایۀ خلافت که در آنجا اجتماع کرده بودند، گفت‌وگو کرد. چندی‌بعد، امام(ع) بیرون آمد و گفت: آنان پذیرای شما نیستند. اما چه باک! من از پیامبر خدا(ص) شنیدم که خدا آنچه از راه تجارت به شما می‌دهد، بیش از آن است که از راه حکومت می‌بخشد(اصول کافی، باب النوادر، ح59).

🔖 بازنشر یک‌پست: نان، نام خدا است

⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

#نشست_علمی #مسائل_زنان

🔸معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری با همکاری پژوهشکده اندیشه دینی معاصر برگزار می‌کند:

📚 موضوع نشست:
«فقه، عدالت جنسیتی و توازن حقوق زن و مرد»

🟢 سخنرانان:

🔹آیت‌الله دکتر سید مصطفی محقق داماد(استاد حقوق دانشگاه شهید بهشتی)

🔹 دکتر زهرا بهروز آذر (معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده)


🗓 زمان برگزاری:
شنبه 8 آذر ۱۴۰۴ – ساعت 10 تا 12

📍 مکان:
معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری



⚡️ پژوهشکده اندیشه دینی معاصر (آدم)

✅اطلاعیه

🔹با توجه به تداوم آلودگی هوا در شهر تهران و تصمیم استانداری تهران مبنی بر غیرحضوری شدن مراکز آموزشی و دانشگاهی و همچنین دورکاری دستگاه‌های اداری، به اطلاع می‌رساند نشست "نشست تخصصی فقه، عدالت جنسیتی و توازن حقوق زن و مرد" که قرار بود روز شنبه برگزار شود، کنسل و برگزاری آن به تاریخ دیگری که متعاقبا اعلام می‌گردد، موکول گردید.

@womengov