🔍 کتیبه‌ها و سنگ‌نبشته‌ها در عربستان پیشااسلامی

✨ گزارشِ نشست


🔻 در پانزدهمین و آخرین نشست از مجموعه‌‌ی نشست‌های «پانزده مقاله‌ی قرآنی» به دعوت دین‌آنلاین و دوست دانشور و گرامی‌ام،‌ علی سلطانی، درباره‌ی مقاله‌ای از اَندرو ریپین سخن گفتم. عنوان مقاله «کتیبه‌های عربستان جنوبی و تفسیرِ قرآن» است. در آن نشست همچنین درباره‌ی مطالب زیر توضیح و گزارشی ارائه کردم:

🔅 مشخصات کتاب‌شناختی مقاله
🔅 آشنایی اجمالی با اَندرو ریپین و کارنامه‌ی علمی او
🔅 روش تفسیر‌پژوهی اَندرو ریپین
🔅 فهرست انواع شواهد مادی در دین‌پژوهی
🔅 خط و زبان در عربستان پیشااسلامی و طبقه‌بندی آن‌ها
🔅 تفاوت کتیبه‌ها و سنگ‌نبشته‌ها (گرافیتی‌ها)
🔅 یافته‌های پژوهشگران از محتوای سنگ‌نبشته‌ها در عربستان
🔅 تضاد بعضی یافته‌های مادی با منابع متنیِ عربی و اسلامی
🔅 معرفی چند پژوهشگر برتر کتیبه‌شناس در زمینه‌ی اسلام‌پژوهی
🔅 معرفی چند منبع برای دسترسی به فهرست و محتوای کتیبه‌ها و سنگ‌نبشته‌ها


🔻 آوای این نشست‌ در دسترس است که در فرسته‌ی زیر آن را از دین‌آنلاین هم‌رسان می‌کنم.


#قرآن #قرآن‌پژوهی #تفسیر_قرآن #کتیبه #سنگ‌نبشته #اندرو_ریپین #عربستان #پیشااسلامی #خط #زبان
#Quran #Quranic_Studies #Quran_Exegesis #Inscription #graffiti #Andrew_Rippin #Arabia #Pre_Islamic #Script #Language

🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes

🔍 چگونه قرآنِ عربی در زمانی پدیدار شد که منطقه‌ی غربِ عربستان فاقدِ سنّتی تثبیت‌شده برای نگارش زبانِ عربی بود؟

✨ تازه‌های نشر

📌 اطلاع‌رسانی انتشارِ کتاب «زبان‌نگاره‌ها و کُراسه: نگارش و دین در عربستان در حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلادی» با ویراستاریِ فِرِد دانِر و رِبِکا هَسِل‌باخ-اَندی در ۲ جولای ۲۰۲۲ میلادی



🔻 هفته‌ی میلادیِ گذشته، ۲ جولای ۲۰۲۲ میلادی، تازه‌ترین کتاب از مجموعه‌ی «خاورِ نزدیک در دوران باستان متأخر و سده‌های میانه‌ی اسلامی» با عنوان «زبان‌نگاره‌ها و کُراسه: نگارش و دین در عربستان در حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلادی» منتشر شد و از سوی ناشر رایگان در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است. فِرِد دانِر و آنتوآن بُقو سرویراستانِ این مجموعه‌اند که با احتساب این مجلّد تاکنون ۳ شماره از آن منتشر شده است. هدفِ این مجموعه،‌ که زیر نظر «مؤسسه‌ی خاورشناسیِ دانشگاه شیکاگو» در ایالات متحده‌ی امریکا فعالیت می‌کند، انتشارِ آثاری است که در شناختِ خاورِ نزدیک میان سال‌های ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ میلادی مساهمتی قابل‌توجه دارند.


🔻 شماره‌ی سوم از این مجموعه، یعنی کتاب «زبان‌نگاره‌ها و کُراسه: نگارش و دین در عربستان در حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلادی» مجموعه‌‌ی مقاله‌هایی است که در همایشی با همین نام در سال ۲۰۱۷ میلادی در دانشگاه شیکاگو برگزار شده بود و اینک —پس از آنکه فِرِد دانِر و رِبِکا هَسِل‌باخ-اَندی آن را ویراسته‌اند— منتشر شده است. پرسش اصلی که مقاله‌های این کتاب هریک به نحوی در پی پاسخ‌دادن به آن بوده‌اند اینچنین صورت‌بندی شده است: چگونه قرآنِ عربی در زمانی پدیدار شد که منطقه‌ی غربِ عربستان فاقدِ سنّتی تثبیت‌شده برای نگارش زبانِ عربی بود؟


🔻 کتاب «زبان‌نگاره‌ها و کُراسه: نگارش و دین در عربستان در حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلادی» ۳۱۲ صفحه دارد و —پس از فهرست‌ها، نقشه‌ها و معرفی، و پیش از کتاب‌شناسی و نمایه— دربردارنده‌ی ۱۳ مقاله است:

۱) زبان‌نگاره و کُراسه در عربستانِ دورانِ باستان متأخر: نظری اجمالی | فِرِد دانِر
۲) شفاهی و مکتوب در دین‌های عربستانِ‌ شمالیِ کهن | مایکِل مَک‌دانِلد
۳) منظرِ دینیِ عربستانِ شمال‌ِغربی آنچنانکه در کتیبه‌های نَبَطی، نَبَطی-عربی، و عربیِ پیشااسلامی منعکس شده‌اند | لَیلی نِعمِه
۴) یک واو برای [قاعده‌مند کردن یا] حکومت بر همه‌ی آن‌ها: سرآغاز و سرنوشتِ واو-افزایی در عربی و املاء آن | احمد الجلّاد*
۵) عربی و أعجَمی در قرآن: زبانِ وحی در حجازِ دورانِ محمّد | رابِرت هُیلَند
۶) کُراسه، زبان، و یهودیانِ عربستان | گُردِن نیوبی
۷) زبان‌نگاره، متن، و بایبل به زبانِ عربی: شواهدِ قرآنی | سیدنی گریفیت
۸) زبانِ طهارتِ آیینی در قرآن و زبانِ عربیِ‌جنوبیِ کهن | سلیمان دوست
۹) اختراعِ کتابی مقدّس | فِرانسوا دِروش
۱۰) زبان‌نگاره یا کُراسه؟ [بررسی] قدیمی‌ترین سنگ‌قبرهای عربی در پرتوی گورنبشته‌های یهودی و مسیحی | کایْل لانگ‌وُرث
۱۱) جنگ‌های دینی و شهادت در سنگ‌نبشته‌های عربی (دهه‌های ۷۰ تا ۱۱۰ هجری / ۶۹۰ تا ۷۳۰ میلادی) | ایلکا لیندْسْتِت
۱۲) نگارش و تطوّرِ اصلاح‌شناختی سوره‌های قرآن | آدام فلاوِرز
۱۳) طایفه‌مردِ مخاصمه‌جو در روایتِ قرآنی و ضدیّتِ مسلمانان اولیه با خلافتِ موروثی | حمزه ظَفَر

* به نظر می‌آید که عنوان مقاله‌ی احمد الجلّاد (One Waw to Rule Them All) —به‌کنایه یا مطایبه— به عبارتی معروف در کتاب‌های «ارباب حلقه‌ها» نوشته‌ی جان تالکین اشاره دارد: "یک حلقه برای حکومت بر همه‌ی آن‌ها" (One ring to rule them all)


📗 برای دسترسی به نسخه‌ی رایگان و الکترونیکی کتاب می‌توانید از این پیوند به آشیانه‌ی عنقاء استفاده کنید.
برای ارجاع به کتاب از عبارت زیر بهره بگیرید:
Donner, Fred, and Rebecca Hasselbach-Andee. Scripts and Scripture: Writing and Religion in Arabia circa 500-700 CE. Chicago: Late Antique and Medieval Islamic Near East (LAMINE), 2022.
برای دسترسی به پایگاه اینترنتی «مؤسسه‌ی خاورشناسیِ دانشگاه شیکاگو» بنگرید به اینجا.
برای دسترسی به کتاب‌های رایگانِ مجموعه‌ی «خاورِ نزدیک در دوران باستان متأخر و سده‌های میانه‌ی اسلامی» در دانشگاه شیکاگو بنگرید به اینجا.


#قرآن #قرآن‌پژوهی #زبان‌شناسی_تاریخی #عربستان #باستان_متأخر #زبان‌نگاره #کراسه
#Quran #Quranic_Studies #Arabia #Historical_Linguistics #Late_Antiquity #Script #Scripture


🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes