عنقاء
7.37K subscribers
156 photos
79 videos
21 files
328 links
✨ عنقاء: جُستارهایی نقّادانه در دین‌پژوهی

🖋 ارتباط با مسؤول (زهیر میرکریمی)
https://t.me/zoheir_mirkarimi

💡 بازتاب‌دادن پژوهش‌های حوزه‌ی مطالعات ادیان به معنای تأیید یا رد آن‌ها نیست.
Download Telegram
🔍 نیاز به دیگریِ مؤیدِ ما و توسل به مرجعیّت

✨ روش‌شناسی

📌 نقد و بررسی کتاب «انسان موجود ناشناخته» نوشته‌ی اَلِکسیس کارِل از سوی فرهنگ مهروش در ۱۰ تیر ۱۴۰۲


🔻به احتمال زیاد نام «اَلِکسیس کارِل» و کتاب «انسان موجود ناشناخته» را از زبان بعضی سخنرانان در منابر و مجالس که به «یافته‌های این دانشمندِ غربیِ برنده‌ی جایزه‌ی نوبل» در تأیید ادعاهای دینی و فرهنگی خود استناد می‌کنند شنیده‌اید. کارِل و کتابش در حدود ۸۰ سال گذشته مستمسکی پرکاربرد برای کسانی بوده است که در موضوع‌هایی همچون غرب‌ستیزی، سنت‌گرایی، و تبلیغ باورهای دینی و کلامی به دنبال یک «دیگریِ غربیِ دانشمندِ مؤیدِ ما» بوده‌اند. در دهه‌های اخیر، ارجاع به بعضی گزاره‌‌های گزینشی از کتاب «انسان موجود ناشناخته» و بزرگ‌کردن شخصیت علمی کارِل (که توسل به مرجعیّت برای اثبات ادعا را قوّتِ دوچندان می‌بخشد) در کنار ارجاع به بعضی گزاره‌های مشابه و گزینشی از اینشتاین و پلانک و ... نَقل و نُقل بعضی منابر و سخنرانی‌ها برای تأیید بعضی از مدعیات مذهبی و فرهنگی بوده است.

🔻 اما به نظر می‌آید که آنچه در زبان فارسی از آثار کارِل در دسترس است و در منابر و مدارس و مجالس با ظاهری علمی به مثابه‌ی مؤیدی غربی برای مدعیات «ما» استفاده می‌شود نه تنها درست و کامل نقل نشده‌اند، بلکه مطالبی غیرنقادانه، سطحی، نادقیق، و البته گزینشی‌اند که با توجه به شناختِ آن عالِم یا سخنران از ذائقه‌ی مخاطب‌اش در بسته‌بندی‌های به‌ظاهر علمی و روزآمد عرضه می‌شوند.

🔻 دانشور و استاد ارجمند، فرهنگ مهروش، در سخنرانی اخیر خود در ۱۰ تیر ۱۴۰۲ با عنوان واکاوی جایگاه کتاب انسان موجودی ناشناخته اثر اَلِکسیس کارِل در گفتمان الهیات معاصر ایران، تاریخ و زمینه‌های ظهور کتاب «انسان موجود ناشناخته» را بیان می‌کند و سپس با ارائه‌ی چکیده‌ای از محتوا و مدعیات کتاب بر اساس متن انگلیسی (و نه بر اساس ترجمه‌ای ذبیح‌اله‌منصوری‌‌طور که دربردارنده‌ی افزودگی‌ها و حذف‌های بسیارند) به بررسی علل اقبال بعضی از عالمان و سخنرانان مسلمان به این کتاب می‌پردازد.

📖 در این سخنرانی به این پرسش‌ها پرداخته شده است: "ترویج این کتاب از سوی چه گروه‌ها و با چه گرایش‌هایی صورت گرفته است؟ آیا این اثر توانسته مطالعات موجود و ضعف‌های نظری در بازنمودن یک نظریه‌ی انسانِ بومی و مدرن را جبران کند؟ استنادات به این اثر در دور‌ی پیش از انقلاب اسلامی عموماً با چه هدفی انجام شده است؟ این کتاب با توسعه‌ی گفتمان علوم انسانی اسلامی در دو دهه‌ی اخیر چه جایگاهی داشته است؟"

🔻 تاکنون هیچ کار نقادانه‌ای در این سطح به زبان فارسی موجود نبوده است که به بررسی اثر کارِل پرداخته باشد و علل اقبال ایرانیان و مسلمانان به این کتاب را بررسی کرده باشد؛ و از این جهت سخنرانی فرهنگ مهروش در این موضوع یگانه است و نمونه‌ای است از بررسی نقّادانه و عالمانه‌ی کتابی تأثیرگذار. صوت ضبط‌شده‌ی سخنان ایشان و برگه‌های ارائه (اسلایدها) ‌را از کانال ایشان در زیر این فرسته ارسال خواهم کرد.

🔻گوش سپردن به این سخنرانی را به علاقه‌مندان پیشنهاد می‌کنم (و به‌ویژه به سخنرانان و عالمانی که چنین استفاده‌هایی از گزاره‌های کتاب کارِل و گزاره‌های مشابه از دیگران می‌کنند؛ هرچند بعید است که این سخنان به گوش ایشان برسد).


#تفکر_نقادانه #الکسیس_کارل #انسان_موجود_ناشناخته #فرهنگ_مهروش
#Critical_thinking #Alexis_Carrel #Man_the_Unknown #Farhang_Mehrvash

🖋 زهیر میرکریمی
@anqanotes