راستی‌آزمایی ادعای وزیر ارشاد: «حکومت پهلوی با وحشی‌گری و خشونت با مخالفان برخورد می‌کرد»

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

محمد مهدی اسماعیلی وزیر ارشاد ۲۸ اسفند ۱۴۰۰ در گفتگو با خبرگزاری ایرنا گفت: «حکومت پهلوی با خشونت و وحشی‌گری با مخالفان خود از نوجوان تا میانسال و پیر برخورد می‌کرد». او افزود: «برخی شبکه‌های خارجی به دنبال تطهیر دوران پهلوی هستند و ما با همه ابزارها مقابل پروژه رسانه‌ای آنها می‌ایستیم».

آیا ادعای اسماعیلی درست است و حکومت پهلوی با «وحشی‌گری و خشونت» با مخالفان برخورد می‌کرد؟

بررسی گزارش‌های منتشر شده توسط «عفو بین‌الملل» در سال‌های منتهی به انقلاب ۱۳۵۷ نشان می‌دهد که آمار دقیقی از تعداد زندانیان سیاسی که این نهاد به تنهایی بتواند تایید کند وجود نداشته است. در گزارش این نهاد حقوق بشری بین‌المللی با استناد به اظهارات یک مقام مسئول حکومت وقت در روزنامه گاردین نوشته شده که در سال ۱۹۷۸ حدود ۲۲۰۰ زندانی سیاسی در ایران وجود داشته است. همچنین این سازمان در گزارش سال ۱۹۷۶ از قول پرویز ثابتی رئیس «ساواک» نوشته است که تعداد زندانیان سیاسی در ایران ۳۲۰۰ نفر است. عددی که به نوشته این گزارش، برخی روزنامه‌نگاران خارجی و گروه‌های مخالف حکومت شاهنشاهی آن را نادرست و رقم واقعی را چیزی حدود ۲۵ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر می‌دانستند.

به گفته کارشناسان، با توجه به جمعیت ایران در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی و تعداد زندان‌ها این عدد بسیار دور از ذهن و اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد.

نمونه‌وار روزنامه همدلی تیرماه ۱۳۹۸ در گزارشی که به افزایش روز افزون تعداد زندانیان پرداخته بود، نوشت: «بر اساس آمارها تعداد زندانیان قبل از انقلاب با توجه به جمعیت ۳۶ میلیون نفری آن زمان، حدود ۱۰ هزار نفر بوده است.»

به باور بسیاری به راحتی می‌توان گفت که به طور قطع از این تعداد، همه آنان به «جرم سیاسی» در زندان نبوده‌اند.

برای نمونه یاسر عرب، مستندساز و پژوهشگر اجتماعی نیز بهمن ۱۳۹۷ در یادداشتی به مناسبت چهل سالگی انقلاب ۱۳۵۷، درباره وضعیت زندان در ایران چهل سال بعد از انقلاب نوشت: «در ایران به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، حدود ۲۹۰ نفر در زندان هستند و ۲۵ درصد جمعیت کیفری زندان‌ها را افراد بازداشت شده پیش از محاکمه (بازداشت موقت) تشکیل می‌دهند. بر اساس آمارها تعداد زندانیان قبل از انقلاب با توجه به جمعیت ۳۶ میلیون نفری حدود ۱۰ هزار نفر بوده است. اگر بنا باشد که آمار رشد زندانیان را بر اساس جمعیت محاسبه کنیم باید میزان زندانیان درون زندان‌های ایران با توجه به دو برابر شدن جمعیت کشور به حدود ۲۰ هزار نفر می‌رسید اما میزان جمعیت کشور ما از ابتدای انقلاب تاکنون ۲ برابر، و میزان زندانیان ما حدود ۲۹ برابر شده است.»

نمی‌توان گفت که در حکومت پیشین به هیچ عنوان «زندانی سیاسی» وجود نداشته و یا «نقض حقوق بشر» صورت نمی‌گرفته است اما آنچه که به طور قطع می‌توان گفت این است که رفتار حکومت شاهنشاهی پهلوی با مخالفانش قابل مقایسه با آنچه جمهوری اسلامی در این سال‌ها انجام داده و همچنان نیز انجام می‌دهد، نیست.

ادامه راستی‌آزمایی را در لینک زیر بخوانید.

#راستی_آزمایی #حقوق_بشر
@aposiran

راستی آزمایی ادعای هدیه تهرانی: پتروشیمی میانکاله محیط زیست منطقه را از بین می‌برد.

✍🏼 نیلوفر غلامی، همکار ارشد در موسسه ترویج جامعه باز

زمزمه‌هایی که از سال ۹۶ مبنی بر ساخت یک مجتمع پتروشیمی در مازندران به گوش می‌رسید، در روزهای پایانی سال ۱۴۰۰ و با کلنگ زنی وزیر کشور با عنوان «پروژه پتروشیمی میانکاله» در مرتع حسین‌آباد واقع در پنج کیلومتری «منطقه حفاظت شده میانکاله» عملی شد. رخدادی که موجب اعتراض مردم منطقه، فعالان محیط زیست و تعدادی از شخصیت‌های مشهور و راه‌اندازی کارزار #نه_به_پتروشیمی_میانکاله شد. پتیشن اینترنتی مخالفت با این طرح تاکنون به بیش از ۳۸ هزار امضا رسیده است.

در روزهای اخیر، هدیه تهرانی بازیگر سرشناس سینمای ایران نیز با حضور در منطقه میانکاله به این کارزار پیوسته است. به گفته او احداث این مجتمع پتروشیمی محیط زیست منطقه را از بین خواهد برد. او با انتشار تصاویری در همین زمینه در صفحه اینستاگرامش نوشت: «آیا این مردم، آیا این پرندگان، آیا این طبیعت، آیا این حیوانات باز هم آینده‌ای روشن و‌سر سبز خواهند دید و باز هم زندگی در این منطقه جاری خواهد بود؟»

در این یادداشت ضمن راستی آزمایی ادعای هدیه تهرانی، در گفتگو با دکتر ناصر کرمی اقلیم‌شناس و پژوهشگر محیط زیست به این پرسش خواهیم پرداخت که آیا احداث پتروشیمی میانکاله موجب آسیب به محیط زیست این پناهگاه حیات‌وحش خواهد شد؟

پروژه «پتروشیمی میانکاله»، اسفندماه ۱۴۰۰ و بعد از سفر ابراهیم رئیسی به مازندران دوباره به جریان افتاد. اقدامی که به گفته فعالان محیط زیست اجرای آن «به شدت خطرناک» است و اکوسیستم را به «فروپاشی» می‌کشاند.

هرچند گفته می‌شود که این پروژه قرار است با سرمایه‌گذاری ۸۰ هزار میلیارد تومانی «بخش خصوصی» اجرا شود. از آنجا که در ایران چیزی به نام بخش خصوصی واقعی وجود خارجی نداشته و هرچه هست بخش «شبه دولتی» همچون «سپاه پاسداران» است، نمی توان ادعای «سرمایه گذاری بخشی خصوصی» را باورپذیر دانست.

از سوی دیگر در حالی وزیر کشور با پشتیبانی برخی از اعضای مجلس شورای اسلامی کلنگ احداث این پروژه را به زمین زده است که به گفته رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، این پروژه فاقد «مجوز محیط زیستی» است.

دکتر ناصر کرمی اقلیم‌شناس و پژوهشگر محیط زیست در گفتگو با «موسسه ترویج جامعه باز» در این خصوص گفت: «این پروژه پر از «راز مگو» است و مشخص نیست چه نوع پتروشیمی است و چه «ظرفیت و فناوری» دارد». او همچنین افزود: «ادعا می‌شود این پروژه ارزیابی محیط زیستی دارد اما نمی‌گویند چطور به این ارزیابی رسیده‌اند که احداث آن منطبق با معیارهای محیط زیست است. یا اینکه سرمایه‌گذار و مالک این پروژه کیست؟ این را هم نمی‌گویند و همین نگران کننده است.»

ادامه راستی‌آزمایی را اینجا بخوانید.

#راستی_آزمایی #محیط_زیست #میانکاله
@aposiran