پراکسولوژی به مثابه روش علوم اجتماعی قسمت ۱
طی نسل گذشته، انقلابی واقعی در رشته اقتصاد به وقوع پیوسته است منظور من انقلاب شناخته شده کینزی نیست، بلکه مقصودم انقلاب بی سر و صداتر و در عین حال عمیق تر در روش شناسی این رشته است. این تغییر صرفا در نوشته های رسمی تعداد انگشت شماری از روش شناسان آگاه رخ نداده است؛ این تغییر تا حد زیادی بی آنکه مورد توجه قرار بگیرد گسترش یافته و امروزه به تمام بخشهای تحقیق و مطالعه در این رشته نفوذ کرده است. برخی از آثار این انقلاب روش شناختی بسیار آشکار است. اجازه دهید تا یک فرد غیر متخصص در اقتصاد یک مقاله یا تک نگاری در یک ژورنال علمی را انتخاب کند و به مقایسه آن با یکی از نمونه های نسل قبلش بپردازد؛ اولین چیزی که به ذهنش خطور می کند غیر قابل درک بودن مقاله جدیدتر است. مقاله قدیمیتر به زبان معمولی نوشته شده بود و با تلاش اندکی برای مردم عادی قابل درک بود؛ در حالی که مقاله جدیدتر تقریبا به کنی به زبان ریاضیاتی، جبری یا هندسی است همان طور که یکی از اقتصاددانان شناخته شده اظهار تاسف کرده است" امروزه علم اقتصاد اغلب مانند یک زیر شاخه درجه سوم ریاضیات به نظر می رسده، شاخه ای که خود ریاضی دان برای آن احترام چندانی قائل نیست"
البته این ریاضیاتی شدن شتابان اقتصاد تقریبا با هر حوزه دیگری از دانش، که شامل تاریخ و ادبیات نیز میشود مشترک است
https://t.me/austrianschool
طی نسل گذشته، انقلابی واقعی در رشته اقتصاد به وقوع پیوسته است منظور من انقلاب شناخته شده کینزی نیست، بلکه مقصودم انقلاب بی سر و صداتر و در عین حال عمیق تر در روش شناسی این رشته است. این تغییر صرفا در نوشته های رسمی تعداد انگشت شماری از روش شناسان آگاه رخ نداده است؛ این تغییر تا حد زیادی بی آنکه مورد توجه قرار بگیرد گسترش یافته و امروزه به تمام بخشهای تحقیق و مطالعه در این رشته نفوذ کرده است. برخی از آثار این انقلاب روش شناختی بسیار آشکار است. اجازه دهید تا یک فرد غیر متخصص در اقتصاد یک مقاله یا تک نگاری در یک ژورنال علمی را انتخاب کند و به مقایسه آن با یکی از نمونه های نسل قبلش بپردازد؛ اولین چیزی که به ذهنش خطور می کند غیر قابل درک بودن مقاله جدیدتر است. مقاله قدیمیتر به زبان معمولی نوشته شده بود و با تلاش اندکی برای مردم عادی قابل درک بود؛ در حالی که مقاله جدیدتر تقریبا به کنی به زبان ریاضیاتی، جبری یا هندسی است همان طور که یکی از اقتصاددانان شناخته شده اظهار تاسف کرده است" امروزه علم اقتصاد اغلب مانند یک زیر شاخه درجه سوم ریاضیات به نظر می رسده، شاخه ای که خود ریاضی دان برای آن احترام چندانی قائل نیست"
البته این ریاضیاتی شدن شتابان اقتصاد تقریبا با هر حوزه دیگری از دانش، که شامل تاریخ و ادبیات نیز میشود مشترک است
https://t.me/austrianschool
Telegram
پژوهشکده اقتصاد اتریشی
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی
@AustrianSchool
@AustrianSchool
👍4
قسمت ۲
اما با توجه به این تصور رایج مبنی بر اینکه اقتصاد علمی با تمرکز ویژه بر کمیتهاست، این رشته سریع تر وفراتر از هر رشته دیگری در مسیر ریاضیاتی و آماری گام برداشته است. تاکید بر ریاضیات نشانه ای از تغییری عمیق تر در این رشته است؛ یعنی پذیرش سریع چیزی که به طور کلی میتوانیم آن را پوزیتیویسم» به عنوان راهنمای پژوهش و معیار ساخت موفقیت آمیز تئوری اقتصادی بنامیم. این نفوذ در حال رشد پوزیتیویسم ریشه در تلاش رشته های علوم اجتماعی برای تقلید از علم (ظاهرا) بسیار موفق فیزیک دارد متاسفانه فیزیک برای تمام دانشمندان علوم اجتماعی و تقریبا برای تمام روشنفکران به عنوان ملکه علوم، جایگزین فلسفه شده است به نظر میرسد که فلسفه در دست پوزیتیویست ها تقریبا به تفسیری مفصل و تبیینی از فیزیک تبدیل شده که اغلب خدمتگزار آن علم معتبر است. آنچه پوزیتیویست ها به عنوان روش شناسی فیزیک می فهمند، نزد آنها به جایگاه روش علمی ارتقا یافته و هر رویکرد انحرافی از موضع علم منع شده است چراکه الزامات آزمون دقیق پوزیتیویستی را برآورده نمی کند. با وجود امکان ساده سازی افراطی مطلب مدلپوزیتیویستی روش علمی را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد:
گام اول دانشمند نظم تجربی یا قوانین میان متغیرها را مشاهده می کند.
گام دوم تعمیم های تبیینی فرضی ساخته میشوند که مطابق آنها می توان قوانین مشاهده شده را استنباط و در نتیجه تبیین کرد.
گام سوم. از آنجا که میتوان فرضیههایی رقیب چارچوب بندی کرد که هر کدام قادر به توضیح کلیت قوانین تجربی مشاهده شده هستند، توضیح منسجم یا پیوسته کافی نیست؛ برای تایید فرضیه ها باید از آنها استنباط های دیگری انجام داد که با مشاهدات تجربی قابل آزمون باشد.
گام چهارم از ساخت و آزمایش فرضیه ها مجموعه گسترده تری از تعمیم ها توسعه می یابد که در صورتی که آزمایشهای تجربی ردشان کند می توان آنها را کنار گذاشت با با توضیحات جدیدی جایگزینشان کرد که وسیع تری از پدیده ها را پوشش میدهد.
https://t.me/austrianschool
اما با توجه به این تصور رایج مبنی بر اینکه اقتصاد علمی با تمرکز ویژه بر کمیتهاست، این رشته سریع تر وفراتر از هر رشته دیگری در مسیر ریاضیاتی و آماری گام برداشته است. تاکید بر ریاضیات نشانه ای از تغییری عمیق تر در این رشته است؛ یعنی پذیرش سریع چیزی که به طور کلی میتوانیم آن را پوزیتیویسم» به عنوان راهنمای پژوهش و معیار ساخت موفقیت آمیز تئوری اقتصادی بنامیم. این نفوذ در حال رشد پوزیتیویسم ریشه در تلاش رشته های علوم اجتماعی برای تقلید از علم (ظاهرا) بسیار موفق فیزیک دارد متاسفانه فیزیک برای تمام دانشمندان علوم اجتماعی و تقریبا برای تمام روشنفکران به عنوان ملکه علوم، جایگزین فلسفه شده است به نظر میرسد که فلسفه در دست پوزیتیویست ها تقریبا به تفسیری مفصل و تبیینی از فیزیک تبدیل شده که اغلب خدمتگزار آن علم معتبر است. آنچه پوزیتیویست ها به عنوان روش شناسی فیزیک می فهمند، نزد آنها به جایگاه روش علمی ارتقا یافته و هر رویکرد انحرافی از موضع علم منع شده است چراکه الزامات آزمون دقیق پوزیتیویستی را برآورده نمی کند. با وجود امکان ساده سازی افراطی مطلب مدلپوزیتیویستی روش علمی را میتوان به صورت زیر خلاصه کرد:
گام اول دانشمند نظم تجربی یا قوانین میان متغیرها را مشاهده می کند.
گام دوم تعمیم های تبیینی فرضی ساخته میشوند که مطابق آنها می توان قوانین مشاهده شده را استنباط و در نتیجه تبیین کرد.
گام سوم. از آنجا که میتوان فرضیههایی رقیب چارچوب بندی کرد که هر کدام قادر به توضیح کلیت قوانین تجربی مشاهده شده هستند، توضیح منسجم یا پیوسته کافی نیست؛ برای تایید فرضیه ها باید از آنها استنباط های دیگری انجام داد که با مشاهدات تجربی قابل آزمون باشد.
گام چهارم از ساخت و آزمایش فرضیه ها مجموعه گسترده تری از تعمیم ها توسعه می یابد که در صورتی که آزمایشهای تجربی ردشان کند می توان آنها را کنار گذاشت با با توضیحات جدیدی جایگزینشان کرد که وسیع تری از پدیده ها را پوشش میدهد.
https://t.me/austrianschool
Telegram
پژوهشکده اقتصاد اتریشی
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی
@AustrianSchool
@AustrianSchool
👍4👌1
قسمت ۳
از آنجا که تعداد متغیرها تقریبا بی پایان است، آزمایش مرحله سه مانند مشاهدات مرحله یک تنها میتواند در آزمایشهای کنترل شده» انجام شود، که در آن همه متغیرها به جز متغیرهای مورد مطالعه ثابت نگه داشته میشوند. در این صورت تکرار شرایط آزمایش باید نتایج را تکرار کند. توجه داشته باشید که در این روش شناسی ما با استفاده از فرضیه های به مراتب گسترده تر و آزمایشی تر از آنچه با قطعیت شناخته شده یعنی قواعد تجربی فراتر میرویم این همان واقعیتی است که باعث میشود افراد عادی به اشتباه تصور کنند که نیوتن پیشینان خود را سرنگون کرد و به نوبه خود توسط «اینیشتن» سرنگون شد. در واقع آنچه رخ میدهد چندان از جنس جایگزینی نیست بلکه افزودن توضیحات کلی تر برای طیف وسیع تری از پدیده هاست. تعمیم های نیوتن و اینیشتن آزمایشی تر از این واقعیت است که برای تولید مولکول آب دو اتم هیدروژن با یک اتم اکسیژن ترکیب می شود. حال تا این مدل پوزیتیویستی روش شناسی فیزیک را به چالش بکشم اما مطالعات من درباره فلسفه علم باعث میشود تا گمان کنم که این مدل به شدت ناقص و ناکافی است. ادعای من بیشتر این است که به کارگیری یکجا و غیر انتقادی این مدل در اقتصاد طی ده های اخیر تمام این رشته را به شدت به بیراهه کشانده است. با این حال بیشتر اقتصاد دانان معاصر خبر ندارند که یک سنت روش شناختی رقیب وجود دارد. این سنت که روش اکثر اقتصاددانان کلاسیک قدیمی است از سوی لودویگ فون میزس برجسته ترین نظریه پرداز و به کار گیرنده مدرن آن، «پراکسولوژی» نامیده شده است پراکسولوژی بیان می کند که در علوم اجتماعی یعنی جایی که انسانها و انتخابهای انسانی در آن دخالت دارند تحقق گام سوم غیر ممکن است؛ چرا که حتی در جاه طلبانه ترین جوامع تمامیت خواه نیز ثابت نگه داشتن تمام متغيرها غیر ممکن است هنگامی که با دنیانی واقعی فعالیتهای انسانی روبه رو می شویم، نمی توان آزمایشهای کنترل شده انجام داد.
https://t.me/austrianschool
از آنجا که تعداد متغیرها تقریبا بی پایان است، آزمایش مرحله سه مانند مشاهدات مرحله یک تنها میتواند در آزمایشهای کنترل شده» انجام شود، که در آن همه متغیرها به جز متغیرهای مورد مطالعه ثابت نگه داشته میشوند. در این صورت تکرار شرایط آزمایش باید نتایج را تکرار کند. توجه داشته باشید که در این روش شناسی ما با استفاده از فرضیه های به مراتب گسترده تر و آزمایشی تر از آنچه با قطعیت شناخته شده یعنی قواعد تجربی فراتر میرویم این همان واقعیتی است که باعث میشود افراد عادی به اشتباه تصور کنند که نیوتن پیشینان خود را سرنگون کرد و به نوبه خود توسط «اینیشتن» سرنگون شد. در واقع آنچه رخ میدهد چندان از جنس جایگزینی نیست بلکه افزودن توضیحات کلی تر برای طیف وسیع تری از پدیده هاست. تعمیم های نیوتن و اینیشتن آزمایشی تر از این واقعیت است که برای تولید مولکول آب دو اتم هیدروژن با یک اتم اکسیژن ترکیب می شود. حال تا این مدل پوزیتیویستی روش شناسی فیزیک را به چالش بکشم اما مطالعات من درباره فلسفه علم باعث میشود تا گمان کنم که این مدل به شدت ناقص و ناکافی است. ادعای من بیشتر این است که به کارگیری یکجا و غیر انتقادی این مدل در اقتصاد طی ده های اخیر تمام این رشته را به شدت به بیراهه کشانده است. با این حال بیشتر اقتصاد دانان معاصر خبر ندارند که یک سنت روش شناختی رقیب وجود دارد. این سنت که روش اکثر اقتصاددانان کلاسیک قدیمی است از سوی لودویگ فون میزس برجسته ترین نظریه پرداز و به کار گیرنده مدرن آن، «پراکسولوژی» نامیده شده است پراکسولوژی بیان می کند که در علوم اجتماعی یعنی جایی که انسانها و انتخابهای انسانی در آن دخالت دارند تحقق گام سوم غیر ممکن است؛ چرا که حتی در جاه طلبانه ترین جوامع تمامیت خواه نیز ثابت نگه داشتن تمام متغيرها غیر ممکن است هنگامی که با دنیانی واقعی فعالیتهای انسانی روبه رو می شویم، نمی توان آزمایشهای کنترل شده انجام داد.
https://t.me/austrianschool
Telegram
پژوهشکده اقتصاد اتریشی
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی
@AustrianSchool
@AustrianSchool
👍4
قسمت ۴
بیاید تا یک مثال جدید از یک پدیده اقتصادی معمولا نامطلوب یعنی تورم شتابان چند سال اخیر آمریکا را در نظر بگیریم. انواع تبیین های نظری رقیب برای توضیح این موضوع وجود دارد؛ از افزایش عرضه پول گرفته تا افزایش ناگهانی طمع در گروه یا گروههایی از مردم ، هیچ راه پوزیتیویستی تجربی برای تصمیم گیری میان این نظریههای مختلف وجود ندارد. هیچ راهی وجود ندارد که بتوان با ثابت نگه داشتن همه متغیرهای توضیحی و تغییر متغیر مورد نظر برای دیدن اینکه چه اتفاقی برای سطح قیمتها می افتد این نظریات را رد یا تایید کرد. علاوه براین در علوم اجتماعی نمونه مشابه شناخته شده ای از اصل عدم قطعیت هایزنبرگ وجود دارد: علم پوزیتیویستی شامل پیش بینی هایی میشود اما چطور میتوان هنگامی که خود عمل پیش بینی نیروهای موجود را تغییر میدهد پیش بینی ها را آزمایش کرد؟ از این رو، اقتصاددان الف وقوع یک رکود شدید در شش ماه آینده را پیش بینی می کند؛ بر همین اساس دولت اقداماتی را برای مقابله با رکود قریب الوقوع انجام می دهند مردم و بازار سهام واکنش نشان میدهند و به همین ترتیب در این صورت رکود هرگز رخ نمیدهد. آیا این بدان معناست که اقتصاددان پیش بینی خود را بر اساس نظریه های اشتباهی استوار کرده بود؟ یا اینکه نظریه ها درست بودند. اما داده های واقعی مناسب نبود؟ یا اینکه او واقعا درست می گفت اما اقدامات سریع انجام شده مانع از وقوع این رویداد وحشتناک شد؟ . تصمیم گیری میان این گزینه ها وجود ندارد. یک مثال دیگر را در نظر بگیرید اقتصاددانان کینزی بر این باورند که رکودهای شدید را میتوان با مقادیر هنگفت کسری بودجه و مخارج دولت درمان کرد دولت ایالات متحده از اواخر دهه ۱۹۳۰ در مقیاسی بزرگ در گیر کسری بودجه شد اما این کار فایده ای نداشت اقتصاددانان مخالف ادعا میکنند که این شکست نادرستی نظریات کینزی را ثابت میشد. در مقاین کینزیها پاسخ میدهند که مقیاس این مخارج به اندازه کافی گسترده نبود و کسریهای بزرگتر میتوانست ورق را برگرداند بار دیگر در اینجا نیز هیچ راه پوزیویستی تجربی برای تصمیم گیری این ادعای رقیب وجود ندارد.
از کتاب فردگرایی و فلسفه علوم اجتماعی روتبارد به ترجمه مهران خسروزاده
https://t.me/austrianschool
بیاید تا یک مثال جدید از یک پدیده اقتصادی معمولا نامطلوب یعنی تورم شتابان چند سال اخیر آمریکا را در نظر بگیریم. انواع تبیین های نظری رقیب برای توضیح این موضوع وجود دارد؛ از افزایش عرضه پول گرفته تا افزایش ناگهانی طمع در گروه یا گروههایی از مردم ، هیچ راه پوزیتیویستی تجربی برای تصمیم گیری میان این نظریههای مختلف وجود ندارد. هیچ راهی وجود ندارد که بتوان با ثابت نگه داشتن همه متغیرهای توضیحی و تغییر متغیر مورد نظر برای دیدن اینکه چه اتفاقی برای سطح قیمتها می افتد این نظریات را رد یا تایید کرد. علاوه براین در علوم اجتماعی نمونه مشابه شناخته شده ای از اصل عدم قطعیت هایزنبرگ وجود دارد: علم پوزیتیویستی شامل پیش بینی هایی میشود اما چطور میتوان هنگامی که خود عمل پیش بینی نیروهای موجود را تغییر میدهد پیش بینی ها را آزمایش کرد؟ از این رو، اقتصاددان الف وقوع یک رکود شدید در شش ماه آینده را پیش بینی می کند؛ بر همین اساس دولت اقداماتی را برای مقابله با رکود قریب الوقوع انجام می دهند مردم و بازار سهام واکنش نشان میدهند و به همین ترتیب در این صورت رکود هرگز رخ نمیدهد. آیا این بدان معناست که اقتصاددان پیش بینی خود را بر اساس نظریه های اشتباهی استوار کرده بود؟ یا اینکه نظریه ها درست بودند. اما داده های واقعی مناسب نبود؟ یا اینکه او واقعا درست می گفت اما اقدامات سریع انجام شده مانع از وقوع این رویداد وحشتناک شد؟ . تصمیم گیری میان این گزینه ها وجود ندارد. یک مثال دیگر را در نظر بگیرید اقتصاددانان کینزی بر این باورند که رکودهای شدید را میتوان با مقادیر هنگفت کسری بودجه و مخارج دولت درمان کرد دولت ایالات متحده از اواخر دهه ۱۹۳۰ در مقیاسی بزرگ در گیر کسری بودجه شد اما این کار فایده ای نداشت اقتصاددانان مخالف ادعا میکنند که این شکست نادرستی نظریات کینزی را ثابت میشد. در مقاین کینزیها پاسخ میدهند که مقیاس این مخارج به اندازه کافی گسترده نبود و کسریهای بزرگتر میتوانست ورق را برگرداند بار دیگر در اینجا نیز هیچ راه پوزیویستی تجربی برای تصمیم گیری این ادعای رقیب وجود ندارد.
از کتاب فردگرایی و فلسفه علوم اجتماعی روتبارد به ترجمه مهران خسروزاده
https://t.me/austrianschool
Telegram
پژوهشکده اقتصاد اتریشی
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی
@AustrianSchool
@AustrianSchool
👍5
برای پراکسولوژیست پیش بینی کردن کاری بسیار شبیه به کار مورخ است مورخ در تلاش است تا وقایع گذشته را با استفاده از علل پیشین آنها توضیح دهد؛ به طور مشابه، پیش بینی کننده نیز تلاش میکند تا وقایع آینده را بر اساس رویدادهای حال حاضر و گذشته که پیش از این شناخته شده اند، پیش بینی کند. او تمام دانش علمی خود اعم از دانش اقتصادی، سیاسی، نظامی، روانشناسی و تکنولوژیک را به کار می گیرد؛ اما با این حال کار او در نهایت به جای یک علم دقیق، یک هنر است. در نتیجه، به طور اجتناب ناپذیر برخی از پیش بینی کنندگان از دیگران بهتر عمل میکنند و پیش بینی کنندگان برتر به کارآفرینان، سفته بازارن، ژنرالها و قماربازان انتخاباتی یا فوتبالی موفق تری تبدیل میشوند.
روتبارد
https://t.me/austrianschool
روتبارد
https://t.me/austrianschool
👍9
چرا دولت نزد خیلیها محبوب است
رایان مکمیکن از میزس وایر
یکی از بهیادماندنیترین بخشهای خاطرات فردریک داگلاس، بردهٔ فراری آمریکایی، جایی است که او تعریف میکند چگونه گروهی از بردهها با گروهی دیگر بر سر اینکه ارباب کدامیک پولدارتر یا قدرتمندتر است جر و بحث میکردند. داگلاس میگوید این بردهها ترکیبی از «سندروم استکهلم» و توهم بزرگی داشتند؛ انگار که عظمت اربابشان به خودشان هم منتقل میشود.
او مینویسد بردهها رفتار اربابانشان را نه با معیارهای درست و عادلانه، بلکه در مقایسه با اربابهای دیگر میسنجیدند. خودش هم وقتی برده بود همین طور فکر میکرد:
«بارها وقتی برده بودم از من میپرسیدند آیا ارباب مهربانی دارم. یادم نمیآید هیچ وقت جواب منفی داده باشم. با اینکه میدانستم دقیقاً راست نمیگویم، چون مهربانی اربابم را با مهربانیِ بردهداران دیگر میسنجیدم… بردهها مثل بقیهٔ مردم تعصب پیدا میکنند و گمان میکنند ارباب خودشان از بقیه بهتر است، حتی وقتی واقعیت برعکس باشد… بردههای مزرعهٔ ما وقتی با بردههای مزرعهٔ دیگر روبهرو میشدند معمولاً بدون دعوا از هم جدا نمیشدند؛ یک گروه به ثروت اربابش میبالید و گروه دیگر به زرنگی یا قدرت او در شلاق زدن ارباب رقیب.»
داگلاس نتیجه میگیرد که برده بودن خودش بد بود، اما بردهٔ یک آدم فقیر بودن ننگ بزرگتری بود.
امروز هم همین است
به گفتهٔ مکمیکن، امروز هم در آمریکا و جاهای دیگر داستان عوض نشده است. خیلی از شهروندان، که در واقع قربانی حکومتاند، احساس افتخار میکنند چون خیال میکنند اربابانشان از اربابان کشورهای دیگر بهترند. آنها به همین بسنده نمیکنند که بگویند حکومتشان «کمتر بد» است؛ بلکه یک گام جلوتر میروند و به حاکمان خود فضیلت و نیکی نسبت میدهند.
جملاتی مثل «آنها امنیت ما را حفظ میکنند» یا «کارشان سخت است، نباید زیاد سرزنششان کرد» نمونهٔ همین طرز فکر است. حتی اگر سیاستمداران فاسد باشند، مردم یاد گرفتهاند که به مقام و منصب احترام بگذارند؛ انگار خودِ نهاد حکومت مقدس است، نه افراد.
زبانی برای تحسین ارباب
طرفداران دولت برای نهادهای قدرت نامهای پرطمطراق میسازند: «جمهوری ما»، «تجربهٔ بزرگ ما» و … تا مالیاتدهندگان فکر کنند در سرنوشت حکومت سهم دارند. بعضیها حتی با شنیدن اینکه دولت آمریکا ممکن است ضعیف یا نابود شود دچار ترس میشوند؛ انگار نبود همین حاکم از داشتن هر حاکم دیگری هم بدتر است. در حالی که همین دولت با مالیات، تورم و مقررات، طبقهٔ حاکم (ژنرالها، قضات، بانکداران و مدیران) را ثروتمند و امن نگه میدارد.
مردم به خود میگویند: «اربابان ما با اربابان مزرعهٔ مالیاتی همسایه فرق دارند؛ ما حق رأی داریم.» ولی رأی یک فرد در میان صدها میلیون رأی هیچ اثر واقعی ندارد و هر انتخابی که واقعاً به ضرر ساختار قدرت باشد به سادگی توسط سیستم دائمی قدرت بیاثر میشود. داگلاس گفته بود بردهها فکر میکردند عظمت اربابشان به خودشان منتقل میشود؛ امروز هم شهروندان همین اشتباه را تکرار میکنند.
سلطهٔ بدن و ذهن
دولت مدرن با زور مستقیم ــ دادگاه، زندان، ارتش و پلیس ــ ما را به اطاعت وادار میکند: یا تبعیت میکنیم یا زندانی و حتی کشته میشویم. ولی بسیاری از قربانیان فقط سلطهٔ بدنی را نمیپذیرند، بلکه ذهنشان هم تسلیم میشود: سرود ملی میخوانند، به پرچم تعظیم میکنند و داستانهای قهرمانانهٔ رسمی را بازگو میکنند.
فرقِ «تحمل» با «پرستش»
حتی اگر کسی وجود یک حکومت برای نظم عمومی را بپذیرد، این به معنی تقدیس اخلاقی آن نیست. آگوستین قدیس حدود ۱۶۰۰ سال پیش حکومت را از نظر اخلاقی همردیف دزدان دریایی میدانست:
«وقتی یک دزد کوچک کشتیها را غارت میکند به او دزد میگویند؛ اما وقتی کسی با ناوگان بزرگ همین کار را در خشکی میکند، امپراتور نام میگیرد.»
آگوستین حکومت را برای مصلحت تحمل میکرد، نه اینکه آن را خوب بداند. ولی امروز این هم کافی نیست؛ خیلیها میخواهند نهفقط حکومت را بپذیرند بلکه آن را ستایش کنند.
بردگی یادگرفتنی است
علت این گرایش، عادت و آموزش طولانی است. «اتین دو لا بئتی» در رسالهٔ گفتار در باب بردگی داوطلبانه در قرن شانزدهم نوشت:
«انسان به آنچه عادت کرده طبیعی میپندارد… اسبهای اصیل اول از دهنه بیزارند ولی بعد آن را دوست دارند و با افتخار زیر زین میخرامند. انسانها هم به بندگی خو میگیرند و آن را حق ارباب میدانند، چون همیشه همینطور بوده است.»
او میگفت اگر آموزش کافی باشد، مردم میتوانند هر اربابی را، هرقدر ستمگر، تحسین کنند؛ مخصوصاً اگر یاد گرفته باشند که استثمارگران خود را «نگهبان امنیت و رفاه» بدانند.
رایان مکمیکن از میزس وایر
یکی از بهیادماندنیترین بخشهای خاطرات فردریک داگلاس، بردهٔ فراری آمریکایی، جایی است که او تعریف میکند چگونه گروهی از بردهها با گروهی دیگر بر سر اینکه ارباب کدامیک پولدارتر یا قدرتمندتر است جر و بحث میکردند. داگلاس میگوید این بردهها ترکیبی از «سندروم استکهلم» و توهم بزرگی داشتند؛ انگار که عظمت اربابشان به خودشان هم منتقل میشود.
او مینویسد بردهها رفتار اربابانشان را نه با معیارهای درست و عادلانه، بلکه در مقایسه با اربابهای دیگر میسنجیدند. خودش هم وقتی برده بود همین طور فکر میکرد:
«بارها وقتی برده بودم از من میپرسیدند آیا ارباب مهربانی دارم. یادم نمیآید هیچ وقت جواب منفی داده باشم. با اینکه میدانستم دقیقاً راست نمیگویم، چون مهربانی اربابم را با مهربانیِ بردهداران دیگر میسنجیدم… بردهها مثل بقیهٔ مردم تعصب پیدا میکنند و گمان میکنند ارباب خودشان از بقیه بهتر است، حتی وقتی واقعیت برعکس باشد… بردههای مزرعهٔ ما وقتی با بردههای مزرعهٔ دیگر روبهرو میشدند معمولاً بدون دعوا از هم جدا نمیشدند؛ یک گروه به ثروت اربابش میبالید و گروه دیگر به زرنگی یا قدرت او در شلاق زدن ارباب رقیب.»
داگلاس نتیجه میگیرد که برده بودن خودش بد بود، اما بردهٔ یک آدم فقیر بودن ننگ بزرگتری بود.
امروز هم همین است
به گفتهٔ مکمیکن، امروز هم در آمریکا و جاهای دیگر داستان عوض نشده است. خیلی از شهروندان، که در واقع قربانی حکومتاند، احساس افتخار میکنند چون خیال میکنند اربابانشان از اربابان کشورهای دیگر بهترند. آنها به همین بسنده نمیکنند که بگویند حکومتشان «کمتر بد» است؛ بلکه یک گام جلوتر میروند و به حاکمان خود فضیلت و نیکی نسبت میدهند.
جملاتی مثل «آنها امنیت ما را حفظ میکنند» یا «کارشان سخت است، نباید زیاد سرزنششان کرد» نمونهٔ همین طرز فکر است. حتی اگر سیاستمداران فاسد باشند، مردم یاد گرفتهاند که به مقام و منصب احترام بگذارند؛ انگار خودِ نهاد حکومت مقدس است، نه افراد.
زبانی برای تحسین ارباب
طرفداران دولت برای نهادهای قدرت نامهای پرطمطراق میسازند: «جمهوری ما»، «تجربهٔ بزرگ ما» و … تا مالیاتدهندگان فکر کنند در سرنوشت حکومت سهم دارند. بعضیها حتی با شنیدن اینکه دولت آمریکا ممکن است ضعیف یا نابود شود دچار ترس میشوند؛ انگار نبود همین حاکم از داشتن هر حاکم دیگری هم بدتر است. در حالی که همین دولت با مالیات، تورم و مقررات، طبقهٔ حاکم (ژنرالها، قضات، بانکداران و مدیران) را ثروتمند و امن نگه میدارد.
مردم به خود میگویند: «اربابان ما با اربابان مزرعهٔ مالیاتی همسایه فرق دارند؛ ما حق رأی داریم.» ولی رأی یک فرد در میان صدها میلیون رأی هیچ اثر واقعی ندارد و هر انتخابی که واقعاً به ضرر ساختار قدرت باشد به سادگی توسط سیستم دائمی قدرت بیاثر میشود. داگلاس گفته بود بردهها فکر میکردند عظمت اربابشان به خودشان منتقل میشود؛ امروز هم شهروندان همین اشتباه را تکرار میکنند.
سلطهٔ بدن و ذهن
دولت مدرن با زور مستقیم ــ دادگاه، زندان، ارتش و پلیس ــ ما را به اطاعت وادار میکند: یا تبعیت میکنیم یا زندانی و حتی کشته میشویم. ولی بسیاری از قربانیان فقط سلطهٔ بدنی را نمیپذیرند، بلکه ذهنشان هم تسلیم میشود: سرود ملی میخوانند، به پرچم تعظیم میکنند و داستانهای قهرمانانهٔ رسمی را بازگو میکنند.
فرقِ «تحمل» با «پرستش»
حتی اگر کسی وجود یک حکومت برای نظم عمومی را بپذیرد، این به معنی تقدیس اخلاقی آن نیست. آگوستین قدیس حدود ۱۶۰۰ سال پیش حکومت را از نظر اخلاقی همردیف دزدان دریایی میدانست:
«وقتی یک دزد کوچک کشتیها را غارت میکند به او دزد میگویند؛ اما وقتی کسی با ناوگان بزرگ همین کار را در خشکی میکند، امپراتور نام میگیرد.»
آگوستین حکومت را برای مصلحت تحمل میکرد، نه اینکه آن را خوب بداند. ولی امروز این هم کافی نیست؛ خیلیها میخواهند نهفقط حکومت را بپذیرند بلکه آن را ستایش کنند.
بردگی یادگرفتنی است
علت این گرایش، عادت و آموزش طولانی است. «اتین دو لا بئتی» در رسالهٔ گفتار در باب بردگی داوطلبانه در قرن شانزدهم نوشت:
«انسان به آنچه عادت کرده طبیعی میپندارد… اسبهای اصیل اول از دهنه بیزارند ولی بعد آن را دوست دارند و با افتخار زیر زین میخرامند. انسانها هم به بندگی خو میگیرند و آن را حق ارباب میدانند، چون همیشه همینطور بوده است.»
او میگفت اگر آموزش کافی باشد، مردم میتوانند هر اربابی را، هرقدر ستمگر، تحسین کنند؛ مخصوصاً اگر یاد گرفته باشند که استثمارگران خود را «نگهبان امنیت و رفاه» بدانند.
👍9👌3
Forwarded from مهرپویا علا
در این سه فایل صوتی آقای اویس ارشادیان بخش دیگری از کتاب بنیان نهایی علم اقتصاد از لودویگ فون میزس را خط به خط خوانده و توضیح داده است. در این سه فایل نقد میزس از رشتۀ علوم سیاسی و همچنین نقد میزس بر آنارشیسم را خواهید یافت:
(بخش ۱/۳)
https://t.me/oveissershadian/755
(بخش ۲/۳)
https://t.me/oveissershadian/756
(بخش ۳/۳)
https://t.me/oveissershadian/758
------------------------------------------------------------------
ایشان قبلاً هم در دو فایل دیگر بخشهای دیگری از همین کتاب را در کانالش توضیح داده است:
(چرا درآمد ملی یک مفهوم مارکسیستی است)
https://t.me/oveissershadian/751
(ارادۀ آزاد یا آزادی اراده)
https://t.me/oveissershadian/744
------------------------------------------------------------------
این کتاب میزس بهنظرم خیلی نیاز به چنین توضیحاتی دارد، چون کتابی مختصر و درعینحال نظری است. میزس بسیاری از موضوعات آن را قبلاً در کتابهای دیگرش مثل کنش انسانی، نظریهوتاریخ یا مسائل معرفتشناختی علم اقتصاد مورد بحث قرار داده بود (هر سه این کتابها تا جایی که میدانم به فارسی ترجمه شدهاند، ولی هنوز منتشر نشدهاند و شاید تا پایان سال یا زودتر منتشر شوند).
بنیان نهایی علم اقتصاد را میزس سال ۱۹۶۲ به زبان انگلیسی در ایالات متحد نوشت. در اینجا او ضمن بیان فشردهتر مباحث پیشین موضوع تازهای را هم مطرح میکند: نقد جریان پوزیتیویست، علمگرایی و دلالتهای دولتگرایانۀ آن. موضوع این کتاب به دلیل انتزاعی بودنش قدری دشوارتر از کتابهایی است که اساساً برای طیف گستردهتری از مخاطبان نوشته شدهاند. موضوع مورد بحث در این کتاب را میتوان با کتاب ضدانقلاب علم (The Counter-Revolution of Science) از فریدریش هایک مقایسه کرد. این کار هایک که بسیار هم کتاب آموزندهای است تا جایی که آگاهی دارم هنوز به فارسی ترجمه نشده است.
بنیان نهایی درواقع واپسین کتاب میزس بود. البته پس از این سال و حتی پس از درگذشت میزس باز از مجموع مقالات پیشین یا نوشتهها و متن سخنرانیهای بر جای ماندۀ او کتابهایی منتشر شدند. ولی واپسین کتابی که خود میزس نوشت و منتشر کرد همین بنیان نهایی بود که درست پنجاه سال پس از انتشار نخستین اثر عمدۀ او در ۱۹۱۲ منتشر میشد. شاید از یک نظر بتواند گفت جمعبندی نیم قرن کار فکری میزس است.
(بخش ۱/۳)
https://t.me/oveissershadian/755
(بخش ۲/۳)
https://t.me/oveissershadian/756
(بخش ۳/۳)
https://t.me/oveissershadian/758
------------------------------------------------------------------
ایشان قبلاً هم در دو فایل دیگر بخشهای دیگری از همین کتاب را در کانالش توضیح داده است:
(چرا درآمد ملی یک مفهوم مارکسیستی است)
https://t.me/oveissershadian/751
(ارادۀ آزاد یا آزادی اراده)
https://t.me/oveissershadian/744
------------------------------------------------------------------
این کتاب میزس بهنظرم خیلی نیاز به چنین توضیحاتی دارد، چون کتابی مختصر و درعینحال نظری است. میزس بسیاری از موضوعات آن را قبلاً در کتابهای دیگرش مثل کنش انسانی، نظریهوتاریخ یا مسائل معرفتشناختی علم اقتصاد مورد بحث قرار داده بود (هر سه این کتابها تا جایی که میدانم به فارسی ترجمه شدهاند، ولی هنوز منتشر نشدهاند و شاید تا پایان سال یا زودتر منتشر شوند).
بنیان نهایی علم اقتصاد را میزس سال ۱۹۶۲ به زبان انگلیسی در ایالات متحد نوشت. در اینجا او ضمن بیان فشردهتر مباحث پیشین موضوع تازهای را هم مطرح میکند: نقد جریان پوزیتیویست، علمگرایی و دلالتهای دولتگرایانۀ آن. موضوع این کتاب به دلیل انتزاعی بودنش قدری دشوارتر از کتابهایی است که اساساً برای طیف گستردهتری از مخاطبان نوشته شدهاند. موضوع مورد بحث در این کتاب را میتوان با کتاب ضدانقلاب علم (The Counter-Revolution of Science) از فریدریش هایک مقایسه کرد. این کار هایک که بسیار هم کتاب آموزندهای است تا جایی که آگاهی دارم هنوز به فارسی ترجمه نشده است.
بنیان نهایی درواقع واپسین کتاب میزس بود. البته پس از این سال و حتی پس از درگذشت میزس باز از مجموع مقالات پیشین یا نوشتهها و متن سخنرانیهای بر جای ماندۀ او کتابهایی منتشر شدند. ولی واپسین کتابی که خود میزس نوشت و منتشر کرد همین بنیان نهایی بود که درست پنجاه سال پس از انتشار نخستین اثر عمدۀ او در ۱۹۱۲ منتشر میشد. شاید از یک نظر بتواند گفت جمعبندی نیم قرن کار فکری میزس است.
Telegram
اویس ارشادیان
مفهوم سیستم حکومتی بینقص؟ (فایل اول)
درود دوستان.
در این بخش از فصل پنجم کتاب، میزس رویکرد سوسیالیستها، آنارشیستها و اندیشمندان علوم سیاسی به مفهوم حکومت را نقد میکند.
این بخش رو در سه فایل صوتی خوندم و در روزهای آینده فایل دوم و سوم رو هم منتشر می کنم.…
درود دوستان.
در این بخش از فصل پنجم کتاب، میزس رویکرد سوسیالیستها، آنارشیستها و اندیشمندان علوم سیاسی به مفهوم حکومت را نقد میکند.
این بخش رو در سه فایل صوتی خوندم و در روزهای آینده فایل دوم و سوم رو هم منتشر می کنم.…
👌4
Forwarded from سیگنال آزادی
درستش اینه که سطح تورم رو با سطح متغیر پولی (نقدینگی نسبت به GDP یا پول پرقدرت) بررسی کنیم، یا حداقل نرخ رشد نقدینگی رو با نرخ تورم. یعنی دادهی اشتباه وارد شده و همبستگی گمراهکننده شده.
اینکه همبستگی ساده بین دو سری زمانی پایین باشه، به هیچوجه به معنای نبود رابطه علی نیست. رشد نقدینگی دیر یا زود خودش رو به شکل تورم نشون داده. ممکنه با وقفه و گاهی پوشیده زیر کنترل قیمت یا یارانه.
نرخ ارز معمولاً کانالی هست که فشار نقدینگی و کسری بودجه از طریق اون به قیمتها منتقل میشه. به بیان ساده: نقدینگی بالا باعث فشار بر ذخایر ارزی و تراز پرداختها میشه و بعد کاهش ارزش پول ملی رخ میده و نتیجه اون تورم و جهش ارزی هست. پس نرخ ارز «سوپاپ انتقال» هست تا علت بنیادی.
رابطه علی و معلولی بین تورم و نرخ ارز: علت بنیادی: رشد نقدینگی (به خاطر کسری بودجه و سیاست پولی انبساطی). مکانیزم انتقال: افزایش تقاضای ارز / کمبود عرضه ارز → جهش نرخ ارز. معلول: جهش نرخ ارز باعث شتاب گرفتن تورم (بهویژه در اقتصادی وارداتمحور) میشود.
به زبان ساده:
رشد نقدینگی = علت اصلی تورم
تورم = معلول نهایی
نرخ ارز = کانال/واسطه انتقال
افزایش نقدینگی (به خصوص با کسری بودجه) باعث فشار بر ذخایر ارزی میشه؛ نتیجه افت ارزش پول داخلی و جهش نرخ ارز، و افزایش نرخ ارز سریعاً به قیمتها منتقل شده و تورم بالا میره.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍7
آنارشیستها ادعا می کنند نظمی اجتماعی که در آن هیچکس هیچ امتیازی به قیمت نقض امتیازهای دیگر شهروندان نداشته باشد، می تواند بدون هیچ اجبار و نیرویی برای جلوگیری از کنشهای مخرب برای جامعه سرپا بماند ... آنارشیستها این حقیقت انکار نشدنی را نادیده میگیرند که برخی انسانها بسیار کوته فکر یا ضعیف تر از آن هستند که بتوانند خودبه خود با شرایط زندگی اجتماعی سازگار شوند ... جامعه آنارشیستی هیچ پناهی جز رحم و شفقت تک تک اعضایش ندارد اگر اکثریت این آمادگی را نداشته باشند که با به کارگیری خشونت یا تهدید به کارگیری آن اقلیت را از نابود کردن جامعه باز دارند جامعه نمیتواند به موجودیت خود ادامه دهد
میزس
@AustrianSchool
میزس
@AustrianSchool
👍11
Forwarded from LiberTorch (Räihan)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جنبشهای سوسیال دموکرات در مشروطه ی فرانسوی مآب(اجتماعیون – عامیون)را میتوان موثرترین عامل نفوذ اندیشههای چپ دانست. سوسیال دموکراسی ابتدا در میان مهاجران ایرانی در قفقاز و روسیه رواج یافت و سپس در خطههای شمالی ایران و طهران گسترش پیدا کرد. اندیشه و رفتار چپگرایان ایرانی، با اصول اساسی مشروطیت راستین سازگاری نداشت. سوسیالیستهای ایرانی به تاسی از همتایان فرانسوی خود ایجاد نهضت مشروطه را حرکتی تاکتیکی برای گذار به مرحله ی انقلاب می دیدند. آرمان آنها فیصله دادن جنگ طبقاتی با لغو مالکیت خصوصی بود و در شیوه مبارزه نیز همانند انقلابیون فرانسوی و روسی، از به کار بردن روشهای افراطی و حتی ترور سیاسی ابایی نداشتند. ویژگی مهم دیگر آنها ادعای تطبیق اصول سوسیالیسم با اسلام بود که با همراهی امثال سید جمال الدین اسدآبادی و رفقا شکل گرفت.
👍9
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📖 نوشته ای از فون میزس در کتاب "سیاست اقتصادی"
🔹یکی از بزرگترین دروغهای تاریخ، این داستان قدیمی و تکراری است که کارخانه ها، زنان و کودکانی را به کار می گرفتند که پیش از آن زندگی های رضایت بختی داشتند. مادرانی که برای کار به کارخانه ها رفتند، چیزی برای خوردت نداشتند؛ آنها از خانه و آشپزخانه خود راهی کارخانه نشدند، بلکه بدان جهت به کارخانه ها رفتند که آشپزخانهای نداشتند و اگر آشپزخانه داشتند، چیزی نداشتند که در آن بپزند.
کودکان هم از آغوش گرم و نرم خانواده ها به کارخانه ها نرفتند. کودکانی که به کارخانه ها می رفتند گرسنه و در حال مرگ بودند. همه حرف هایی که درباره «دهشت وصف ناپذیر» سرمایه داری اولیه زده شده است، با همین یک مورد آمار، باطل میشود: دقيقا در همان سال هایی که سرمایهداری انگلستان پدید آمد، دقیقا در عصری که انقلاب صنعتی خوانده می شود، یعنی سال های ۱۷۶۰ تا ۱۸۳۰ و دقیقا در همان سال ها، جمعیت انگلستان دو برابر شد و معنای این ارقام این است که صدها هزار کودکی که در دوره های قبل از سرمایه داری می مردند، در این دوران زنده ماندند و بالیدند و مردان و زنان بالغ تبدیل شدند.
🔹یکی از بزرگترین دروغهای تاریخ، این داستان قدیمی و تکراری است که کارخانه ها، زنان و کودکانی را به کار می گرفتند که پیش از آن زندگی های رضایت بختی داشتند. مادرانی که برای کار به کارخانه ها رفتند، چیزی برای خوردت نداشتند؛ آنها از خانه و آشپزخانه خود راهی کارخانه نشدند، بلکه بدان جهت به کارخانه ها رفتند که آشپزخانهای نداشتند و اگر آشپزخانه داشتند، چیزی نداشتند که در آن بپزند.
کودکان هم از آغوش گرم و نرم خانواده ها به کارخانه ها نرفتند. کودکانی که به کارخانه ها می رفتند گرسنه و در حال مرگ بودند. همه حرف هایی که درباره «دهشت وصف ناپذیر» سرمایه داری اولیه زده شده است، با همین یک مورد آمار، باطل میشود: دقيقا در همان سال هایی که سرمایهداری انگلستان پدید آمد، دقیقا در عصری که انقلاب صنعتی خوانده می شود، یعنی سال های ۱۷۶۰ تا ۱۸۳۰ و دقیقا در همان سال ها، جمعیت انگلستان دو برابر شد و معنای این ارقام این است که صدها هزار کودکی که در دوره های قبل از سرمایه داری می مردند، در این دوران زنده ماندند و بالیدند و مردان و زنان بالغ تبدیل شدند.
👍19👎2
Forwarded from فردای اقتصاد
پاسخ معمار اقتصاد آلمان به ژنرال آمریکایی: تغییرشان ندادم نابودشان کردم! /زنگ تاریخ
◻️آلمان سه سال پس از پایان جنگ جهانی دوم همچنان زمینگیر بود. روسها شرق آلمان را شخم زده بودند و آمریکا و انگلیس در غرب آلمان مستقر بودند که تدریجاً ذیل عنوان آلمان شرقی و آلمان غربی به دو کشور مجزا تبدیل شدند.
◻️در آلمان غربی همانند بخش شرقی، اقتصاد فرو پاشیده بود، مغازهها خالی بود و مردم با جیرههای غذایی مختصری به زندگی ادامه میدادند. ژنرال لوسیوس کلی، حاکم آمریکایی آلمان غربی برای همه کالاها و خدمات قیمت دستوری مقرر کرده بود که تخطی از آن جرم و مستوجب مجازات بود.
◻️ژنرال آمریکایی در اواسط ۱۹۴۸ لودویگ ارهارد را به عنوان گرداننده امور اقتصادی منصوب کرد و او در یک روز تعطیل در زمانی که اشغالگران آمریکایی در تعطیلات بودند همه دستورات قیمتی ژنرال آمریکایی را ملغی اعلام کرد و در یک سخنرانی رادیویی گفت که از این پس قیمتهای آزاد جایگزین قیمتهای دستوری خواهند بود.
◻️بلافاصله پس از سخنرانی ارهارد، بازار سیاه یک شبه از آلمان غربی رخت بربست. کالاهایی که مردم ۱۰ سال بود در مغازهها ندیده بودند دوباره ویترین و قفسه مغازهها را پر کرد. بازار به کار افتاد و مردم از انبار کردن کالا و خدمات دست کشیدند.
◻️روز بعد، ژنرال آمریکایی لودویگ ارهارد را احضار کرد و پرسید تو قیمتهای ابلاغ شده (دستوری) را تغییر دادهای؟ ارهارد پاسخ داد: تغییرشان ندادم قربان نابودشان کردم! ژنرال پاسخ داد: اما مشاوران من میگویند این کار اشتباهی بزرگ است. ارهارد پاسخ داد: مشاوران من هم همین را میگویند قربان!
◻️ظرف چند سال، اقتصاد جنگزده آلمان حتی از اقتصاد انگلستان هم پیشی گرفت و به سرعت به قدرتمندترین اقتصاد اروپا تبدیل شد.
🔗زنگ تاریخ/ طردشدگان
#زنگ_تاریخ
◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️
@Feghtesad
◻️آلمان سه سال پس از پایان جنگ جهانی دوم همچنان زمینگیر بود. روسها شرق آلمان را شخم زده بودند و آمریکا و انگلیس در غرب آلمان مستقر بودند که تدریجاً ذیل عنوان آلمان شرقی و آلمان غربی به دو کشور مجزا تبدیل شدند.
◻️در آلمان غربی همانند بخش شرقی، اقتصاد فرو پاشیده بود، مغازهها خالی بود و مردم با جیرههای غذایی مختصری به زندگی ادامه میدادند. ژنرال لوسیوس کلی، حاکم آمریکایی آلمان غربی برای همه کالاها و خدمات قیمت دستوری مقرر کرده بود که تخطی از آن جرم و مستوجب مجازات بود.
◻️ژنرال آمریکایی در اواسط ۱۹۴۸ لودویگ ارهارد را به عنوان گرداننده امور اقتصادی منصوب کرد و او در یک روز تعطیل در زمانی که اشغالگران آمریکایی در تعطیلات بودند همه دستورات قیمتی ژنرال آمریکایی را ملغی اعلام کرد و در یک سخنرانی رادیویی گفت که از این پس قیمتهای آزاد جایگزین قیمتهای دستوری خواهند بود.
◻️بلافاصله پس از سخنرانی ارهارد، بازار سیاه یک شبه از آلمان غربی رخت بربست. کالاهایی که مردم ۱۰ سال بود در مغازهها ندیده بودند دوباره ویترین و قفسه مغازهها را پر کرد. بازار به کار افتاد و مردم از انبار کردن کالا و خدمات دست کشیدند.
◻️روز بعد، ژنرال آمریکایی لودویگ ارهارد را احضار کرد و پرسید تو قیمتهای ابلاغ شده (دستوری) را تغییر دادهای؟ ارهارد پاسخ داد: تغییرشان ندادم قربان نابودشان کردم! ژنرال پاسخ داد: اما مشاوران من میگویند این کار اشتباهی بزرگ است. ارهارد پاسخ داد: مشاوران من هم همین را میگویند قربان!
◻️ظرف چند سال، اقتصاد جنگزده آلمان حتی از اقتصاد انگلستان هم پیشی گرفت و به سرعت به قدرتمندترین اقتصاد اروپا تبدیل شد.
🔗زنگ تاریخ/ طردشدگان
#زنگ_تاریخ
◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️
@Feghtesad
👌10👍3
Forwarded from مهرپویا علا
چرا در مکتب اقتصاد اتریش ریاضیات وارد تحلیل اقتصادی نمیشود؟
از متن: با مطالعه و ثبت دادههایی که از انسانها ناشی شدهاند، ما در حال مطالعۀ انتخابهایی هستیم که انسانها در مقطعی از تاریخ انجام دادهاند. این وضعیت در مورد دادههای طبیعی برقرار نیست. دانشمند علوم طبیعی هدف و انگیزۀ اتمهای مس را از گذر دادن جریان الکتریکی مطالعه نمیکنند. اینکه اتمهای مس در مقایسه با اتمهای آهن رسانایی بالاتری دارند، نه به دلیل شوق و انگیزۀ بالاتر آنها بلکه به دلیل ساختار فیزیکی متفاوت آنهاست؛ برای مثال علت این امر را باید در آرایش متفاوت الکترونی آنها جستوجو کرد. علوم طبیعی با تعقیب و شناسایی این زنجیرههای علیت در پدیدههای طبیعی پیشرفت میکنند. در پدیدههای انسانی علیت وجود دارد، ولی این علیت در ذهن انسانهایی است که در راستای اهداف مدنظر خودشان دست به کنش میزنند.
https://B2n.ir/mw8558
از متن: با مطالعه و ثبت دادههایی که از انسانها ناشی شدهاند، ما در حال مطالعۀ انتخابهایی هستیم که انسانها در مقطعی از تاریخ انجام دادهاند. این وضعیت در مورد دادههای طبیعی برقرار نیست. دانشمند علوم طبیعی هدف و انگیزۀ اتمهای مس را از گذر دادن جریان الکتریکی مطالعه نمیکنند. اینکه اتمهای مس در مقایسه با اتمهای آهن رسانایی بالاتری دارند، نه به دلیل شوق و انگیزۀ بالاتر آنها بلکه به دلیل ساختار فیزیکی متفاوت آنهاست؛ برای مثال علت این امر را باید در آرایش متفاوت الکترونی آنها جستوجو کرد. علوم طبیعی با تعقیب و شناسایی این زنجیرههای علیت در پدیدههای طبیعی پیشرفت میکنند. در پدیدههای انسانی علیت وجود دارد، ولی این علیت در ذهن انسانهایی است که در راستای اهداف مدنظر خودشان دست به کنش میزنند.
https://B2n.ir/mw8558
اکوایران
چرا در مکتب اقتصاد اتریش ریاضیات وارد تحلیل اقتصادی نمیشود؟
احتمالاً کسانی که با متون اقتصادی «مکتب اتریش» آشنایی داشته باشند، متوجه یک نکته در آنها شده باشند: در این متون بهندرت اثری از معادلات و نمودارهای ریاضی یافت میشود؛ و این با تصوری که معمولاً از دانش اقتصاد در میان مردم رواج دارد ناسازگار است.
👌4
نقد سیاستگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی و کلانداده از منظر اقتصاد اتریشی
سیاستگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی و کلانداده بر این پیشفرض استوار است که با گردآوری، پردازش و تحلیل حجم عظیمی از دادههای رفتاری، میتوان الگوهای پایدار کنش انسانی را استخراج کرد و بر مبنای آنها، آیندهٔ اقتصادی و اجتماعی را پیشبینی و حتی هدایت نمود. در این رویکرد، دادههای گذشته بهمنزلهٔ «نمایندهٔ معتبر» آینده تلقی میشوند و مدلهای الگوریتمی جایگزین قضاوت انسانی و فرایندهای غیرمتمرکز بازار میگردند.
اما از منظر اقتصاد اتریشی، این پروژه از بنیاد با یک خطای معرفتشناختی مواجه است.
دادهها ذاتاً به گذشته تعلق دارند. هر دادهٔ مورد استفاده در الگوریتمهای سیاستگذاری—از دادههای مصرف و اشتغال گرفته تا الگوهای ترافیکی یا رفتارهای دیجیتال—بازتاب کنشهایی است که در شرایط خاصی از انتظارات، نهادها و محدودیتها رخ دادهاند. انتقال این دادهها به آینده، مستلزم فرض ثبات در معانی، ترجیحات و اهداف کنشگران است؛ فرضی که با ماهیت پویا و هدفمند کنش انسانی ناسازگار است.
میزس دقیقاً در نقد برنامهریزی اقتصادی هشدار میدهد که دادههای آماری نمیتوانند جایگزین فهم کنش شوند. سیاستگذار دادهمحور، بهجای آنکه از منطق کنش آغاز کند، از نتایج کنشهای گذشته حرکت میکند و میپندارد که با تعمیم آنها میتواند رفتار آینده را مهندسی کند. اما کنش انسانی، واکنشی مکانیکی به متغیرهای قابل اندازهگیری نیست؛ بلکه پاسخی معنادار به وضعیتهایی است که خودِ سیاستها نیز در شکلگیری آنها نقش دارند.
هایک این نقد را در قالب مسئلهٔ دانش صورتبندی میکند. دانش لازم برای هماهنگی اجتماعی—دانش دربارهٔ شرایط محلی، فرصتهای نوظهور، ترجیحات در حال تغییر و قضاوتهای ضمنی—بهطور پراکنده در میان افراد توزیع شده و بخش عمدهٔ آن هرگز به دادهٔ صریح تبدیل نمیشود. سیاستگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی، با تمرکز بر دادههای قابل ثبت، این دانش ضمنی را یا نادیده میگیرد یا اصولاً نامرئی میسازد. نتیجه آن است که مدلها، دقیقاً مهمترین مؤلفههای تصمیم انسانی را حذف میکنند.
پیامد عملی این رویکرد، شکلگیری نوعی جبرگرایی الگوریتمی است. وقتی سیاستها بر اساس پیشبینیهای دادهمحور طراحی میشوند، کنشگران یا باید خود را با این پیشبینیها تطبیق دهند، یا بهعنوان «انحراف از مدل» تلقی شوند. در هر دو حالت، بازار از یک فرایند کشف آزاد به سیستمی نیمهمهندسیشده بدل میشود که در آن، نوآوری و کارآفرینی—یعنی همان عواملی که آینده را میآفرینند—تحت فشار قرار میگیرند.
از منظر اتریشی، این مسئله بهویژه در کاربردهای هوش مصنوعی در سیاستهای پولی، بازار کار و تنظیمگری مالی آشکار است. الگوریتمهایی که بر دادههای تاریخی تورم، اشتغال یا مصرف آموزش دیدهاند، ناگزیر آینده را در قالب الگوهای گذشته میبینند. اما آیندهٔ اقتصادی دقیقاً در جایی شکل میگیرد که این الگوها میشکنند: در تغییر انتظارات، ظهور فناوریهای جدید، یا بازتعریف اهداف کنشگران. سیاستگذاری دادهمحور، با تثبیت الگوهای گذشته، خود به عاملی برای تشدید خطاهای سیستماتیک بدل میشود.
در نهایت، نقد اتریشی به هوش مصنوعی در سیاستگذاری، نقدی تکنولوژیهراسانه نیست؛ بلکه نقدی معرفتشناختی است. مسئله این نیست که داده یا الگوریتم «بد» هستند، بلکه این است که آنها را جایگزین چیزی کردهایم که قابل جایگزینی نیست: قضاوت انسانی، فرایند بازار و کشف غیرمتمرکز آینده. دادهها میتوانند گذشته را توصیف کنند؛ الگوریتمها میتوانند سناریو بسازند؛ اما آینده، تا زمانی که بهواسطهٔ کنش انسانی تحقق نیافته، نه داده است و نه قابل محاسبه.
سیاستگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی و کلانداده بر این پیشفرض استوار است که با گردآوری، پردازش و تحلیل حجم عظیمی از دادههای رفتاری، میتوان الگوهای پایدار کنش انسانی را استخراج کرد و بر مبنای آنها، آیندهٔ اقتصادی و اجتماعی را پیشبینی و حتی هدایت نمود. در این رویکرد، دادههای گذشته بهمنزلهٔ «نمایندهٔ معتبر» آینده تلقی میشوند و مدلهای الگوریتمی جایگزین قضاوت انسانی و فرایندهای غیرمتمرکز بازار میگردند.
اما از منظر اقتصاد اتریشی، این پروژه از بنیاد با یک خطای معرفتشناختی مواجه است.
دادهها ذاتاً به گذشته تعلق دارند. هر دادهٔ مورد استفاده در الگوریتمهای سیاستگذاری—از دادههای مصرف و اشتغال گرفته تا الگوهای ترافیکی یا رفتارهای دیجیتال—بازتاب کنشهایی است که در شرایط خاصی از انتظارات، نهادها و محدودیتها رخ دادهاند. انتقال این دادهها به آینده، مستلزم فرض ثبات در معانی، ترجیحات و اهداف کنشگران است؛ فرضی که با ماهیت پویا و هدفمند کنش انسانی ناسازگار است.
میزس دقیقاً در نقد برنامهریزی اقتصادی هشدار میدهد که دادههای آماری نمیتوانند جایگزین فهم کنش شوند. سیاستگذار دادهمحور، بهجای آنکه از منطق کنش آغاز کند، از نتایج کنشهای گذشته حرکت میکند و میپندارد که با تعمیم آنها میتواند رفتار آینده را مهندسی کند. اما کنش انسانی، واکنشی مکانیکی به متغیرهای قابل اندازهگیری نیست؛ بلکه پاسخی معنادار به وضعیتهایی است که خودِ سیاستها نیز در شکلگیری آنها نقش دارند.
هایک این نقد را در قالب مسئلهٔ دانش صورتبندی میکند. دانش لازم برای هماهنگی اجتماعی—دانش دربارهٔ شرایط محلی، فرصتهای نوظهور، ترجیحات در حال تغییر و قضاوتهای ضمنی—بهطور پراکنده در میان افراد توزیع شده و بخش عمدهٔ آن هرگز به دادهٔ صریح تبدیل نمیشود. سیاستگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی، با تمرکز بر دادههای قابل ثبت، این دانش ضمنی را یا نادیده میگیرد یا اصولاً نامرئی میسازد. نتیجه آن است که مدلها، دقیقاً مهمترین مؤلفههای تصمیم انسانی را حذف میکنند.
پیامد عملی این رویکرد، شکلگیری نوعی جبرگرایی الگوریتمی است. وقتی سیاستها بر اساس پیشبینیهای دادهمحور طراحی میشوند، کنشگران یا باید خود را با این پیشبینیها تطبیق دهند، یا بهعنوان «انحراف از مدل» تلقی شوند. در هر دو حالت، بازار از یک فرایند کشف آزاد به سیستمی نیمهمهندسیشده بدل میشود که در آن، نوآوری و کارآفرینی—یعنی همان عواملی که آینده را میآفرینند—تحت فشار قرار میگیرند.
از منظر اتریشی، این مسئله بهویژه در کاربردهای هوش مصنوعی در سیاستهای پولی، بازار کار و تنظیمگری مالی آشکار است. الگوریتمهایی که بر دادههای تاریخی تورم، اشتغال یا مصرف آموزش دیدهاند، ناگزیر آینده را در قالب الگوهای گذشته میبینند. اما آیندهٔ اقتصادی دقیقاً در جایی شکل میگیرد که این الگوها میشکنند: در تغییر انتظارات، ظهور فناوریهای جدید، یا بازتعریف اهداف کنشگران. سیاستگذاری دادهمحور، با تثبیت الگوهای گذشته، خود به عاملی برای تشدید خطاهای سیستماتیک بدل میشود.
در نهایت، نقد اتریشی به هوش مصنوعی در سیاستگذاری، نقدی تکنولوژیهراسانه نیست؛ بلکه نقدی معرفتشناختی است. مسئله این نیست که داده یا الگوریتم «بد» هستند، بلکه این است که آنها را جایگزین چیزی کردهایم که قابل جایگزینی نیست: قضاوت انسانی، فرایند بازار و کشف غیرمتمرکز آینده. دادهها میتوانند گذشته را توصیف کنند؛ الگوریتمها میتوانند سناریو بسازند؛ اما آینده، تا زمانی که بهواسطهٔ کنش انسانی تحقق نیافته، نه داده است و نه قابل محاسبه.
👍10👌1
Forwarded from تریبون آزاد
۱. تفاوت ماهیت «جامعه بزرگ» و «جامعه قبیلهای»
هایک ابتدا یادآوری میکند که غرایز اخلاقی ما در طول هزاران سال زندگی در گروههای کوچک (قبیله) شکل گرفته است.
در گروه کوچک (قبیله): همه یکدیگر را میشناسند و اهداف مشترک و مشخصی دارند (مثل شکار یا دفاع). در اینجا، اگر کسی سهم بیشتری بگیرد، باید بر اساس شایستگی یا نیاز باشد و این قابل تشخیص است.
در جامعه بزرگ (Great Society): میلیونها انسان با هم در تعاملاند بدون اینکه یکدیگر را بشناسند. نظم این جامعه مبتنی بر «قواعد انتزاعی» است، نه اهداف مشترک. بازار (کاتالاکسی) نتیجه تعاملات بیشمار است و هیچ «فرد» یا «مرکزی» مسئول توزیع ثروت نیست.
۲. چرا عدالت اجتماعی در جامعه بزرگ «مخل» است؟
هایک معتقد است وقتی سعی میکنیم اخلاقیات قبیله (مثل همبستگی برای یک هدف خاص) را به کل جامعه بزرگ تعمیم دهیم، دچار خطا میشویم.
نابود کردن سیگنالهای بازار: در بازار آزاد، قیمتها و درآمدها مثل «سیگنال» عمل میکنند تا به افراد بگویند کجا تلاش کنند. اگر دولت بخواهد به نام «عدالت اجتماعی» درآمدها را دستکاری کند (مثلاً تضمین کند که درآمد کشاورزان نباید کمتر از کارگران صنعتی باشد)، سیگنالها را قطع میکند. این کار باعث میشود افراد دیگر انگیزهای برای رفتن به جایی که نیاز واقعی وجود دارد نداشته باشند.
محافظت از منافع گروهی به جای کمک به فقرا: هایک استدلال میکند که در عمل، شعار عدالت اجتماعی بیشتر توسط گروههای ذینفع قدرتمند (مثل اتحادیهها یا صنایع خاص) استفاده میشود تا موقعیت خود را حفظ کنند، نه برای کمک به فقیرترین افراد. این گروهها خواستار حفظ «جایگاه نسبی» خود هستند که با پویایی جامعه آزاد در تضاد است.
۳. بیعدالتیِ تلاش برای عدالت!
این پارادوکس بزرگ هایک است. او میگوید تلاش برای اعمال عدالت اجتماعی (عدالت توزیعی) در جامعه بزرگ، ناگزیر به بیعدالتی منجر میشود زیرا:
برای اینکه نتایج «برابر» یا «عادلانه» (طبق نظر حاکم) به دست آید، حکومت باید با افراد «نابرابر» رفتار کند (تبعیض قائل شود).
حکومت باید آزادی افراد را بگیرد و به آنها دستور دهد چه کنند، تا الگوی توزیع ثروت به هم نریزد.
این مسیر در نهایت به توتالیتاریسم (تمامیتخواهی) ختم میشود، چون حکومت مجبور است تمام جزئیات زندگی اقتصادی را کنترل کند تا به «عدالت» مورد نظرش برسد.
۴. بازگشت به اخلاق قبیلهای
هایک این تلاشها را نوعی «اتاویسم» (Atavism) یا بازگشت به عقب میداند. او میگوید سوسیالیستها و کسانی که خواهان عدالت اجتماعی هستند، در واقع در حال واکنش نشان دادن به غرایز باستانی و قبیلهای خود هستند که با پیچیدگیهای تمدن مدرن سازگار نیست. آنها نمیتوانند بپذیرند که در یک جامعه پیچیده، شانس و تصادف نقش دارد و پاداش لزوماً با «فضیلت اخلاقی» فرد یکی نیست (بازار به «ارزشِ خدمت» پاداش میدهد نه به «نیتِ خوب» یا «سختکوشی» صرف).
کتاب قانون قانون گذاری آزادی جلد دوم فصل یازده
@TribooNAzaaaD
هایک ابتدا یادآوری میکند که غرایز اخلاقی ما در طول هزاران سال زندگی در گروههای کوچک (قبیله) شکل گرفته است.
در گروه کوچک (قبیله): همه یکدیگر را میشناسند و اهداف مشترک و مشخصی دارند (مثل شکار یا دفاع). در اینجا، اگر کسی سهم بیشتری بگیرد، باید بر اساس شایستگی یا نیاز باشد و این قابل تشخیص است.
در جامعه بزرگ (Great Society): میلیونها انسان با هم در تعاملاند بدون اینکه یکدیگر را بشناسند. نظم این جامعه مبتنی بر «قواعد انتزاعی» است، نه اهداف مشترک. بازار (کاتالاکسی) نتیجه تعاملات بیشمار است و هیچ «فرد» یا «مرکزی» مسئول توزیع ثروت نیست.
۲. چرا عدالت اجتماعی در جامعه بزرگ «مخل» است؟
هایک معتقد است وقتی سعی میکنیم اخلاقیات قبیله (مثل همبستگی برای یک هدف خاص) را به کل جامعه بزرگ تعمیم دهیم، دچار خطا میشویم.
نابود کردن سیگنالهای بازار: در بازار آزاد، قیمتها و درآمدها مثل «سیگنال» عمل میکنند تا به افراد بگویند کجا تلاش کنند. اگر دولت بخواهد به نام «عدالت اجتماعی» درآمدها را دستکاری کند (مثلاً تضمین کند که درآمد کشاورزان نباید کمتر از کارگران صنعتی باشد)، سیگنالها را قطع میکند. این کار باعث میشود افراد دیگر انگیزهای برای رفتن به جایی که نیاز واقعی وجود دارد نداشته باشند.
محافظت از منافع گروهی به جای کمک به فقرا: هایک استدلال میکند که در عمل، شعار عدالت اجتماعی بیشتر توسط گروههای ذینفع قدرتمند (مثل اتحادیهها یا صنایع خاص) استفاده میشود تا موقعیت خود را حفظ کنند، نه برای کمک به فقیرترین افراد. این گروهها خواستار حفظ «جایگاه نسبی» خود هستند که با پویایی جامعه آزاد در تضاد است.
۳. بیعدالتیِ تلاش برای عدالت!
این پارادوکس بزرگ هایک است. او میگوید تلاش برای اعمال عدالت اجتماعی (عدالت توزیعی) در جامعه بزرگ، ناگزیر به بیعدالتی منجر میشود زیرا:
برای اینکه نتایج «برابر» یا «عادلانه» (طبق نظر حاکم) به دست آید، حکومت باید با افراد «نابرابر» رفتار کند (تبعیض قائل شود).
حکومت باید آزادی افراد را بگیرد و به آنها دستور دهد چه کنند، تا الگوی توزیع ثروت به هم نریزد.
این مسیر در نهایت به توتالیتاریسم (تمامیتخواهی) ختم میشود، چون حکومت مجبور است تمام جزئیات زندگی اقتصادی را کنترل کند تا به «عدالت» مورد نظرش برسد.
۴. بازگشت به اخلاق قبیلهای
هایک این تلاشها را نوعی «اتاویسم» (Atavism) یا بازگشت به عقب میداند. او میگوید سوسیالیستها و کسانی که خواهان عدالت اجتماعی هستند، در واقع در حال واکنش نشان دادن به غرایز باستانی و قبیلهای خود هستند که با پیچیدگیهای تمدن مدرن سازگار نیست. آنها نمیتوانند بپذیرند که در یک جامعه پیچیده، شانس و تصادف نقش دارد و پاداش لزوماً با «فضیلت اخلاقی» فرد یکی نیست (بازار به «ارزشِ خدمت» پاداش میدهد نه به «نیتِ خوب» یا «سختکوشی» صرف).
کتاب قانون قانون گذاری آزادی جلد دوم فصل یازده
@TribooNAzaaaD
👍10
Forwarded from بهلول (Amirreza)
یکی از قویترین نظریههای اقتصادی در باب توضیح تورم Enemy Theory of Inflation نام دارد. طبق این نظریه تورم را دشمن ایجاد میکند و برای مبارزه با آن باید صدها نهاد نظامی و امنیتی و فرهنگی و مذهبی ایجاد کرد و بودجه آنها را تا حد امکان افزایش داد. اقتصاددانانی که پس از سالها تلاش و تحقیق به این نظریه مستحکم دست یافتهاند غالباً در رسانههای آزاد و مستقل تهران مشغول خدمت هستند.
در نتیجه زحمات همین متفکران بزرگ است که امروزه تهران در کنار کاراکاس به یکی از استراتژیکترین نقاط جهان تبدیل شده است. به طوری که کارشناسان معتقدند در صورت ترور یا زندهگیری مقامات این شهر جهان غرب با عواقب خردکننده و جبرانناپذیری مانند ابراز نگرانی عمیق وزارت خارجه روسیه و چین مواجه خواهد شد.
https://t.me/AmirrezaAbdolii/
در نتیجه زحمات همین متفکران بزرگ است که امروزه تهران در کنار کاراکاس به یکی از استراتژیکترین نقاط جهان تبدیل شده است. به طوری که کارشناسان معتقدند در صورت ترور یا زندهگیری مقامات این شهر جهان غرب با عواقب خردکننده و جبرانناپذیری مانند ابراز نگرانی عمیق وزارت خارجه روسیه و چین مواجه خواهد شد.
https://t.me/AmirrezaAbdolii/
Telegram
بهلول
amirreza abdoli
👍10👌1