دیپلماسی

🔵🔴معنای واقعی قدرت؛ پدر واقع‌گرایی چه درسی برای ترامپ دارد؟

📄 فارن افرز | دیوید ساکس

دیوید ساکس با بازخوانی اندیشه‌های هانس مورگنتا، از بنیان‌گذاران واقع‌گرایی در روابط بین‌الملل، استدلال می‌کند که «قدرت» در نگاه او هرگز مترادف استفاده بی‌حدومرز از زور نبود. مورگنتا سیاست بین‌الملل را مبارزه برای قدرت می‌دانست، اما هم‌زمان معتقد بود این قدرت باید با اخلاق، خویشتن‌داری و قضاوت سیاسی مهار شود.

نویسنده معتقد است دولت دوم ترامپ همین بخش از واقع‌گرایی را نادیده گرفته و قدرت را بیش از اندازه با نیروی نظامی برابر دانسته است. از نگاه او، استفاده مکرر از زور در ایران، ونزوئلا و حوزه کارائیب و تهدید متحدان سنتی، با واقع‌گرایی مورگنتا تفاوت اساسی دارد؛ زیرا واقع‌گرایی صرفاً توصیه به اعمال هر قدرتِ در دسترس نیست.

تجربه شخصی مورگنتا از ظهور نازیسم، فروپاشی جمهوری وایمار و جنگ جهانی دوم باعث شد او به این نتیجه برسد که رقابت قدرت بخشی اجتناب‌ناپذیر از سیاست است. اما همین تجربه به او آموخت که قدرتِ بدون محدودیت اخلاقی می‌تواند به «بربریت» و در عصر هسته‌ای حتی به فاجعه‌ای برای بشریت منجر شود.

در منطق مورگنتا، توازن قوا برای جلوگیری از سلطه یک کشور ضروری است، اما قواعد و هنجارها نیز اهمیت دارند. جوامع متمدن زمانی پایدار می‌مانند که دولت‌ها همه کارهایی را که از نظر نظامی قادر به انجامشان هستند، انجام ندهند. از این منظر، محدود کردن داوطلبانه قدرت نه نشانه ضعف، بلکه بخشی از سیاست‌ورزی عاقلانه است.

ساکس می‌نویسد مورگنتا آمریکا را زمانی قدرتمندتر می‌دید که نفوذش بر جذابیت سیاسی، دموکراسی، اتحادها و رضایت دیگر کشورها استوار باشد. قدرت واقعی از نگاه او توان تأثیرگذاری بر رفتار دیگران است و توسل به زور می‌تواند گاهی نشان دهد که ابزارهای سیاسی برای ایجاد این تأثیر شکست خورده‌اند.

جنگ ویتنام نمونه محوری مقاله است. مورگنتا از نخستین منتقدان مداخله آمریکا بود و استدلال می‌کرد تسلط کمونیست‌ها بر ویتنام توازن قدرت آسیا را به شکل تعیین‌کننده تغییر نمی‌دهد. او هشدار می‌داد جنگی فرسایشی نه‌تنها منافع آمریکا را تأمین نمی‌کند، بلکه به دموکراسی، انسجام داخلی و اعتبار بین‌المللی این کشور آسیب می‌زند.

نویسنده همین هشدار را به سیاست خارجی امروز آمریکا تعمیم می‌دهد. به اعتقاد او، اقدامات خارجی دولت ترامپ و فشار بر نهادهای داخلی دو مسئله جدا از یکدیگر نیستند؛ زیرا منبع اصلی قدرت آمریکا فقط ارتش آن نیست، بلکه دموکراسی، نهادها، متحدان و تصویری است که از خود در جهان ارائه می‌دهد.

ساکس در نهایت استدلال می‌کند که مورگنتا احتمالاً سیاستی را که «استفاده نکردن از قدرت» را اتلاف قدرت بداند، واقع‌گرایی تلقی نمی‌کرد. برای او قدرت باید در خدمت یک هدف سیاسی روشن قرار گیرد و استفاده از زور باید با محدودیت، قضاوت و درک پیامدهای بلندمدت همراه باشد.

جمع‌بندی مقاله این است که در دوره تشدید رقابت قدرت‌های بزرگ، آمریکا بیش از قدرت نظامی به «حکمت در استفاده از قدرت» نیاز دارد. از نگاه نویسنده، خویشتن‌داری، حفظ اتحادها، احترام به هنجارها و جلوگیری از جنگ‌هایی که بنیان‌های داخلی آمریکا را تضعیف می‌کنند، نه نقطه مقابل واقع‌گرایی بلکه بخشی اساسی از میراث مورگنتاست./فوکوس

T.me/bestdiplomacy