🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🌿

🔴#نقد_نقاشی

#گلهای_آنری_فانتن‌لتور


گل‌های آنری فانتن‌لتور نه طراوت شکننده و فناپذیر یاس‌ها و رزهای مانه را دارند و نه از صیرورت جاری در زنبق‌ها و آفتابگردان‌های ون‌گوگ برخوردارند. برعکس، در اصرار ۴۴ سالۀ فانتن‌لتور بر انکار میرایی گلبرگ‌ها، در یک قدمی تصویری رئال و تپنده، گل‌هایش به ورطۀ اشیائی تزئینی و رنگارنگ سقوط می‌کنند. شاید به همین دلیل است که در یاد نمی‌مانند. جالب است که فانتن‌لتور یک عمر به نقاشی از گل‌ها پرداخته؛ چنانکه گویی خواسته از پالت رنگش صرفاً امرار معاش کند و تظاهر فخرفروشانۀ خانه‌های بورژوایی را زینت دهد.
معدود سلف‌پرتره‌ها و نقاشی‌هایش از دیگران نیز در گیرودار تعهد عجیب او به ژست‌هایی بعضاً کلیشه‌ای و فضاسازی‌های کم‌جان، یا خنثی و بی‌رمق‌اند یا تصنعی و خفقان‌آور. و عصارۀ چند تابلوی بحث‌برانگیزش از جمع نقاشان، شاعران و نویسندگان هم‌عصرش نیز، احتمالأ پرترۀ آرتور رمبو است که توانسته در برابر گذر بیش از ۱۵۰ سال دوام بیاورد و فراموش نشود. البته دلیل این ماندگاری را بیش از بحث تبحر و خلاقیت فانتن‌لتور، باید در رازآلودگی شخصیت طاغی رمبو یافت.

در این میان اما، به گمان من، تابلوی کتاب‌خوانی او به سال ۱۸۷۷، یک شاهکار است. حساسیت و دقت او در ترسیم نقوش شرقی رومیزی در مقابل خلأ سبزفام پس‌زمینه، بیش از آنکه صحنه‌آرای تابلوی او باشد، گویی متأثر از فضای ذهنی دو زن است. اگر برای زنان قرن نوزدهم، به ویژه زنان بورژوا، کتاب خواندن مفرّی بود برای گریز از ملال زندگی، زن کتاب‌خوان تابلوی فانتن‌لتور، سیاح قلمرویی خیال‌انگیز و دور است و بی‌آنکه بداند، پرتوهای شگفتی از درونش می‌تابد و به اشیاء دوروبرش، به‌ویژه شاخه‌های گل، جان می‌بخشد. در نتیجه، به نظر می‌رسد که او برای نقاش ژست نگرفته؛ بلکه اجازه داده برشی از زندگی واقعی و روزمره‌اش در قاب نقاشی ثبت شود. در مقابل اما ترسیم آنچه که بر زن سمت چپ تابلو می‌رود، به‌غایت نوآورانه است.

شارلوت دوبور، خواهر همسر فانتن‌لتور، چندین بار موضوع نقاشی‌هایش بوده است. او حداقل سه نقاشی از شارلوت کشیده که یا در حال کتاب خواندن است و یا کسی برایش کتاب می‌خواند. اما در این تابلو، شارلوت حواسش پرت است. نگاه او به هیچ خیره شده. پس‌زمینه‌ای که نیم‌رخ‌اش را دربرگرفته به فضایی مالیخولیایی، به انتزاعی محض اشاره دارد. شارلوت هست، اما حضور ندارد؛ همچون همراه کتاب‌خوانش. اما کیفیت غیاب این دو متفاوت است. غیاب شارلوت از جنس غیاب‌هایی‌ست که در تابلوهای ادوارد هاپر شاهدیم. مغروق امری نااندیشیدنی شدن، و تسلیم شگفتی دهشتزایی بودن که یا تو را گرفتار واگویه‌هایی بی‌معنا می‌کند و یا مکاشفه‌ای خجسته را برایت رقم می‌زند. احتمالاً اگر می‌شد از افقی که نگاه شارلوت را به درون خود کشیده، ترجمانی بصری داشت به نقاشی‌های مارک روتکو می‌رسیدیم. به نیروی ناشناختۀ تپنده و شگرفی که آدمی را در لحظه‌های پیش‌پا‌افتادۀ روزمره گیر می‌اندازد. و چنان بخشنده و چنان بی‌رحم، روح آدمی را دربرمی‌گیرد، که در چرخش سنگین مدارهای حیات‌بخشش، راهی جز تسلیم باقی نمی‌گذارد. خدای‌گونه افقی که گذر از حدود تن را ممکن می‌کند؛ همچنان که نگاه شارلوت کیفیتی تاابد نامکشوف و همواره نو به قاب نقاشی فانتن‌لتور بخشیده است.


شرح تصاویر:
•The Reading~1877
Artist: Henri Fantin-Latour
•Office in a Small City~1953
Artist: Edward Hopper
•No.9 (Dark over Light Earth)~1954
Artist: Mark Rothko


🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸

🌸🍂🌸@Bookirancity