روزنه‌های کوچک زندگی
#A005
آرمان امیری @ArmanParian - وصیت‌نامه‌اش کوتاه بود: «فکر کردم دیگر وقت مردن است». گذاشت‌اش روی میز. خرت و پرت‌های دیگر را ریخت توی کشو. برای آخرین بار به دور تا دور اتاق چشم انداخت. همه چیز مرتب بود. هیچ‌وقت اینقدر وسواس نگرفته بود. لیوان شربت آغشته به زهر را برداشت. کنار پنجره رفت. روی صندلی مخصوصی که آماده کرده بود نشست و به بیرون چشم دوخت. سال‌ها در این خانه زندگی کرده بود اما به نظرش رسید هیچ‌گاه فرصت نشده است با آرامش از این پنجره به بیرون خیره شود. زیر بارش برف، زنی در پیاده‌رو قدم می‌زد. دخترک خردسالی پشت سرش تلاش می‌کرد تا درست روی جای پای مادر قدم بگذارد. بازی کودکانه زیبایی بود. با خود اندیشید هیچ‌گاه تجربه‌اش نکرده است. درست مثل آسوده نشستن کنار پنجره. مثل خیره شدن به شادی‌های کودکانه. ذهن‌اش به آرامی این افسوس‌های فراموش شده را مرور می‌کرد و دستش لیوان شربت آغشته به زهر را می‌فشرد.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A005
آرمان امیری @ArmanParian - وصیت‌نامه‌اش کوتاه بود: «فکر کردم دیگر وقت مردن است». گذاشت‌اش روی میز. خرت و پرت‌های دیگر را ریخت توی کشو. برای آخرین بار به دور تا دور اتاق چشم انداخت. همه چیز مرتب بود. هیچ‌وقت اینقدر وسواس نگرفته بود. لیوان شربت آغشته به زهر را برداشت. کنار پنجره رفت. روی صندلی مخصوصی که آماده کرده بود نشست و به بیرون چشم دوخت. سال‌ها در این خانه زندگی کرده بود اما به نظرش رسید هیچ‌گاه فرصت نشده است با آرامش از این پنجره به بیرون خیره شود. زیر بارش برف، زنی در پیاده‌رو قدم می‌زد. دخترک خردسالی پشت سرش تلاش می‌کرد تا درست روی جای پای مادر قدم بگذارد. بازی کودکانه زیبایی بود. با خود اندیشید هیچ‌گاه تجربه‌اش نکرده است. درست مثل آسوده نشستن کنار پنجره. مثل خیره شدن به شادی‌های کودکانه. ذهن‌اش به آرامی این افسوس‌های فراموش شده را مرور می‌کرد و دستش لیوان شربت آغشته به زهر را می‌فشرد.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
کابوس دنباله‌دار «تجلی اقتدار»
#M001
محمد افخمی @Mohamad_Afkhami - «اگرچه ما امروز توان پایان دادن به اختلافات‌مان را نداریم، هنوز می‌توانیم یکدیگر را یاری کنیم تا جهان برای تفاوت‌هایمان جای امنی باشد. چرا که در نهایت، بزرگترین اشتراک همه ما این است که ساکن این سیاره کوچک هستیم، هوای یک‌سانی تنفس می‌‌کنیم، به آینده فرزندانمان اهمیت می‌دهیم و همه فناپذیریم». از سخنرانی «جان کندی»- ژوئن ۱۹۶۳
در یادداشت قبل به «بحران موشکی کوبا» اشاره کردم. (+) جایی که کندی، بر خلاف نظر مقامات ارشد نظامی کشورش، از حمله به کوبا خودداری کرد و با راهکاری دیپلماتیک در برخورد با شوروی جهان را از لبه پرتگاه نابودی بازگرداند. بی‌مقدمه می‌توان پرسید: «اگر جرج بوش، رونالد ریگان، یا هر کدام از کاندیداهای جمهوری‌خواه این دوره در جایگاه کندی بودند، پس از اطلاع از طرح شوروی و مشورت با فرماندهان نظامی چه تصمیمی می‌گرفتند؟» اما بگذارید گزینه‌ها را محدود نکنیم. «به رخ کشدین اقتدار»، ژست مورد علاقه خیلی‌های دیگر هم بوده و هست!
جرقه اولیه «بحران موشکی کوبا» در ماجرای «خلیج خوک‌ها» زده شد. ماجرایی که خود زاده تقبیح رواداری بود. به دنبال انقلاب کمونیسیتی کوبا، عده زیادی از مخالفان دولت جدید، به ایالات متحده پناهنده شدند. کمپ مخالفان کوبا، در ایالت جنوبی فلوریدا، تحت حمایت‌های مالی شدید قرار داشت. هدف مشترک، سرنگونی دولت انقلابی کوبا بود. با این حال گفتمان تندروها هنوز آنقدر غالب نبود که هر هزینه‌ای توجیه‌پذیر شود. نه آیزنهاور و نه جانشین‌اش کندی، هیچ کدام خطر جنگ هسته‌ای را نادیده نمی‌گرفتند، ولو به قیمت سقوط پیاپی دولت‌های حامی ایالات متحده در آمریکای جنوبی. در نتیجه، جنگ‌طلبان ایالات متحده تصمیم گرفتند کندی جوان را در عملی انجام شده قرار دهند!
نقشه، فرستادن کوبایی‌ها به جنگ دولت انقلابی بود. همه می‌دانستند مخالفین به تنهایی شکست می‌خورند اما پیش‌بینی می‌شد دولت کندی، با هدف «به رخ کشیدن اقتدار» خود، مجبور به حمایت نظامی از آنان شود. پیش‌بینی غلط از آب درآمد. رییس جمهور حاضر به حمایت نظامی نشد. مخالفین در «خلیج خوک‌ها» شکست مفتضحانه‌ای خورند و به دنبال آن، «بحران موشکی کوبا» هم پیش آمد.
گروهی که آن روز طرفدار حمله نظامی به کوبا بودند، ترور کندی را سکوی پرتاب خود به سمت پیروزی قلمداد کردند. رویای این پیروزی اما دیری نپایید. طی ده سال بعد، با فرسایشی شدن جنگ ویتنام و مطرح‌تر شدن چین، جهان باز هم به سمت پر‌رنگ‌تر شدن دوگانه شرق و غرب پیش رفت. تصویر چین در غرب، به شری بزرگتر از شوروی بدل شد. غربی‌ها ویتنام را «چهره اقتدار ایالات متحده» می‌خواندند و کاهش تنش‌ها با چین را «هم‌آغوشی با شیطان»! این بار نوبت ریچارد نیکسون بود که جرات کند بر خلاف این گفتمان غالب عمل کند. او به چین سفر کرد، جنگ ویتنام را پایان داد و روابط با شوروی را بهبود بخشید. امروزه مبادلات تجاری چین و ایالات متحده ۶۰۰ میلیارد دلار در سال تخمین زده می‌شود. ما نمی‌دانیم توقف گفتمان «به رخ کشیدن اقتدار» توسط کندی، چه تعداد انسان را از مرگ یا زندگی در فقر و فلاکت نجات داد. فقط می‌دانیم امروزه کم‌تر کسی می‌تواند درباره چرایی ده سال جنگ در ویتنام توضیح دهد، اما معنی رشد اقتصادی را همه می‌فهمند!
سال‌های سال بعد، نوبت به یک رییس جمهور روس رسید تا قدم در راه «تجلی اقتدار» بگذارد. تصاویر ولادیمیر پوتین سوار بر خرس در رودخانه خروشان، همچون نماد ابرمردی در مسیر سعادت منتشر می‌شود. آن هم درست در زمانه‌ای که هیچ کس در ایالات متحده جرات نمی‌کند از افتضاح تاریخی جنگ عراق دفاع کند! نه فقط به خاطر دو تریلیون دلار مخارج و ده‌ها هزار کشته؛ بلکه به خاطر نتایج پیش‌بینی نشده حذف ناگهانی صدام. ظهور داعش، تنها یکی از محصولات این سیاست «تجلی اقتدار» بود. چه جای تعجب از طنزپردازی‌های روزگار که طرف مقابل هم دقیقا با همین رویای «تجلی اقتدار» برای خود «عمق استراتژیک» تعریف کرده است!
ارزش پول روسیه امروز یک سوم رقمی است که در ابتدای سال ۲۰۱۲ بود. تورم در همین مدت از ۳٪ به بیش از ۱۵٪ رسیده است. وضعیت برای کشوری که طی ۲۵ سال گذشته یک بار فروپاشی شوروی را تجربه کرده و بار دیگر یک ورشکستگی کامل اقتصادی را (بحران سال ۱۹۹۸) تراژیک به نظر می‌رسد، اما این هشدارها مانع دخالت نظامی در اوکراین و سوریه نمی‌شوند. حالا انبوهی از فریاد‌های تشویق‌آمیز نثار پوتین می‌شود و به نظر می‌رسد به این زودی‌ها کسی نخواهد پرسید: «خوشبینانه‌ترین» دست‌آورد این «تجلی اقتدار» روسی چه می‌تواند باشد؟
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
#M001
محمد افخمی @Mohamad_Afkhami - «اگرچه ما امروز توان پایان دادن به اختلافات‌مان را نداریم، هنوز می‌توانیم یکدیگر را یاری کنیم تا جهان برای تفاوت‌هایمان جای امنی باشد. چرا که در نهایت، بزرگترین اشتراک همه ما این است که ساکن این سیاره کوچک هستیم، هوای یک‌سانی تنفس می‌‌کنیم، به آینده فرزندانمان اهمیت می‌دهیم و همه فناپذیریم». از سخنرانی «جان کندی»- ژوئن ۱۹۶۳
در یادداشت قبل به «بحران موشکی کوبا» اشاره کردم. (+) جایی که کندی، بر خلاف نظر مقامات ارشد نظامی کشورش، از حمله به کوبا خودداری کرد و با راهکاری دیپلماتیک در برخورد با شوروی جهان را از لبه پرتگاه نابودی بازگرداند. بی‌مقدمه می‌توان پرسید: «اگر جرج بوش، رونالد ریگان، یا هر کدام از کاندیداهای جمهوری‌خواه این دوره در جایگاه کندی بودند، پس از اطلاع از طرح شوروی و مشورت با فرماندهان نظامی چه تصمیمی می‌گرفتند؟» اما بگذارید گزینه‌ها را محدود نکنیم. «به رخ کشدین اقتدار»، ژست مورد علاقه خیلی‌های دیگر هم بوده و هست!
جرقه اولیه «بحران موشکی کوبا» در ماجرای «خلیج خوک‌ها» زده شد. ماجرایی که خود زاده تقبیح رواداری بود. به دنبال انقلاب کمونیسیتی کوبا، عده زیادی از مخالفان دولت جدید، به ایالات متحده پناهنده شدند. کمپ مخالفان کوبا، در ایالت جنوبی فلوریدا، تحت حمایت‌های مالی شدید قرار داشت. هدف مشترک، سرنگونی دولت انقلابی کوبا بود. با این حال گفتمان تندروها هنوز آنقدر غالب نبود که هر هزینه‌ای توجیه‌پذیر شود. نه آیزنهاور و نه جانشین‌اش کندی، هیچ کدام خطر جنگ هسته‌ای را نادیده نمی‌گرفتند، ولو به قیمت سقوط پیاپی دولت‌های حامی ایالات متحده در آمریکای جنوبی. در نتیجه، جنگ‌طلبان ایالات متحده تصمیم گرفتند کندی جوان را در عملی انجام شده قرار دهند!
نقشه، فرستادن کوبایی‌ها به جنگ دولت انقلابی بود. همه می‌دانستند مخالفین به تنهایی شکست می‌خورند اما پیش‌بینی می‌شد دولت کندی، با هدف «به رخ کشیدن اقتدار» خود، مجبور به حمایت نظامی از آنان شود. پیش‌بینی غلط از آب درآمد. رییس جمهور حاضر به حمایت نظامی نشد. مخالفین در «خلیج خوک‌ها» شکست مفتضحانه‌ای خورند و به دنبال آن، «بحران موشکی کوبا» هم پیش آمد.
گروهی که آن روز طرفدار حمله نظامی به کوبا بودند، ترور کندی را سکوی پرتاب خود به سمت پیروزی قلمداد کردند. رویای این پیروزی اما دیری نپایید. طی ده سال بعد، با فرسایشی شدن جنگ ویتنام و مطرح‌تر شدن چین، جهان باز هم به سمت پر‌رنگ‌تر شدن دوگانه شرق و غرب پیش رفت. تصویر چین در غرب، به شری بزرگتر از شوروی بدل شد. غربی‌ها ویتنام را «چهره اقتدار ایالات متحده» می‌خواندند و کاهش تنش‌ها با چین را «هم‌آغوشی با شیطان»! این بار نوبت ریچارد نیکسون بود که جرات کند بر خلاف این گفتمان غالب عمل کند. او به چین سفر کرد، جنگ ویتنام را پایان داد و روابط با شوروی را بهبود بخشید. امروزه مبادلات تجاری چین و ایالات متحده ۶۰۰ میلیارد دلار در سال تخمین زده می‌شود. ما نمی‌دانیم توقف گفتمان «به رخ کشیدن اقتدار» توسط کندی، چه تعداد انسان را از مرگ یا زندگی در فقر و فلاکت نجات داد. فقط می‌دانیم امروزه کم‌تر کسی می‌تواند درباره چرایی ده سال جنگ در ویتنام توضیح دهد، اما معنی رشد اقتصادی را همه می‌فهمند!
سال‌های سال بعد، نوبت به یک رییس جمهور روس رسید تا قدم در راه «تجلی اقتدار» بگذارد. تصاویر ولادیمیر پوتین سوار بر خرس در رودخانه خروشان، همچون نماد ابرمردی در مسیر سعادت منتشر می‌شود. آن هم درست در زمانه‌ای که هیچ کس در ایالات متحده جرات نمی‌کند از افتضاح تاریخی جنگ عراق دفاع کند! نه فقط به خاطر دو تریلیون دلار مخارج و ده‌ها هزار کشته؛ بلکه به خاطر نتایج پیش‌بینی نشده حذف ناگهانی صدام. ظهور داعش، تنها یکی از محصولات این سیاست «تجلی اقتدار» بود. چه جای تعجب از طنزپردازی‌های روزگار که طرف مقابل هم دقیقا با همین رویای «تجلی اقتدار» برای خود «عمق استراتژیک» تعریف کرده است!
ارزش پول روسیه امروز یک سوم رقمی است که در ابتدای سال ۲۰۱۲ بود. تورم در همین مدت از ۳٪ به بیش از ۱۵٪ رسیده است. وضعیت برای کشوری که طی ۲۵ سال گذشته یک بار فروپاشی شوروی را تجربه کرده و بار دیگر یک ورشکستگی کامل اقتصادی را (بحران سال ۱۹۹۸) تراژیک به نظر می‌رسد، اما این هشدارها مانع دخالت نظامی در اوکراین و سوریه نمی‌شوند. حالا انبوهی از فریاد‌های تشویق‌آمیز نثار پوتین می‌شود و به نظر می‌رسد به این زودی‌ها کسی نخواهد پرسید: «خوشبینانه‌ترین» دست‌آورد این «تجلی اقتدار» روسی چه می‌تواند باشد؟
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
مکافات‌های آن «راه دیگر»!
#A006
آرمان امیری @ArmanParian - یک‌جایی در فیلم «سلما»، دیالوگی نقل می‌شود از «مارتین لوتر کینگ». عبارتی از یک سخنرانی او که یکی از دوستان‌اش یادآوری می‌کند: «ما پیروز خواهیم شد، چون راه دیگری نداریم»! (We would triumph because there could be no other way) به باور من، همین یک عبارت ساده که در ظاهر بیش از حد شعاری و یا شاعرانه به نظر می‌رسد، به یک تفاوت بنیادین میان ذهنیت آزادی‌خواهان آمریکایی با هم‌تایان ایرانی‌شان اشاره دارد: «آن‌ها گمان می‌کردند که هیچ راه دیگری ندارند»!
جامعه ایرانی طی تاریخ مبارزاتی‌اش همواره با تعدد گزینه‌های قابل تصور مواجه بوده است. معترض و منتقد ایرانی، همواره گمان کرده است که «راه دیگری هم داریم»! پس یا به صورت مداوم به دنبال آن «راه دیگر» گشته، یا دست‌کم به آن فکر کرده و در نتیجه نتوانسته مسیر خودش را با اطمینان کامل دنبال کند.
«انقلاب» اصلی‌ترین جایگزین برای منتقد ایرانی بوده است. یعنی به جای رفع مشکل سیستم، کل سیستم را متلاشی کنیم! گزینه‌های دیگری هم می‌توان نام برد که بسیار نفرت‌انگیز هستند، اما آشکارا مد نظر گروهی از ایرانیان بوده و حتی مورد استفاده قرار گرفته‌اند: توسل به عامل خارجی، قدرت‌های جهانی، درخواست تحریم یا دخالت نظامی و حتی همکاری با دشمن متجاوز!
با این حال، من گمان می‌کنم، شایع‌ترین و مضرترین «گزینه دیگر»ی که جامعه ایرانی از آن بهره برده، «سازگاری‌طلبی» است. این روی‌کردی است که بسیاری از ما در زندگی روزمره نیز با آن مواجه هستیم. سهل‌الوصول بودن «قانون‌شکنی» سبب شده تا ما در برخورد روزانه با موارد نامعقول یا نامطلوب، به جای اندیشیدن به راهکار اصلاح این قوانین، به دم دستی‌ترین راه حل ممکن، یعنی دور زدن قانون متوسل شویم! (حتی کارمندی که حقوق کافی دریافت نمی‌کند، اما به جای اعتراض به حقوق، از کیفیت کار خود می‌زند یا در ساعات کاری به فعالیت‌های دیگر می‌پردازد هم از مصادیق همین سازگاری‌طلبی است) به محض اینکه با توسل به این راه‌حل‌های میان‌بر، بخشی از فشار قوانین نامطلوب کاهش پیدا کرد، انگیزه فراگیر برای تغییر یا همان «پیروزی» از بین می‌رود.
سازگاری طلبی، چشم امید بستن به دخالت بیگانه و البته گوشه چشمی به انقلابی‌گری، همه و همه آلترناتیوهایی هستند که مانع تمرکز نیروی جامعه ایرانی در راستای اصلاحات بنیادین شده و می‌شوند.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A006
آرمان امیری @ArmanParian - یک‌جایی در فیلم «سلما»، دیالوگی نقل می‌شود از «مارتین لوتر کینگ». عبارتی از یک سخنرانی او که یکی از دوستان‌اش یادآوری می‌کند: «ما پیروز خواهیم شد، چون راه دیگری نداریم»! (We would triumph because there could be no other way) به باور من، همین یک عبارت ساده که در ظاهر بیش از حد شعاری و یا شاعرانه به نظر می‌رسد، به یک تفاوت بنیادین میان ذهنیت آزادی‌خواهان آمریکایی با هم‌تایان ایرانی‌شان اشاره دارد: «آن‌ها گمان می‌کردند که هیچ راه دیگری ندارند»!
جامعه ایرانی طی تاریخ مبارزاتی‌اش همواره با تعدد گزینه‌های قابل تصور مواجه بوده است. معترض و منتقد ایرانی، همواره گمان کرده است که «راه دیگری هم داریم»! پس یا به صورت مداوم به دنبال آن «راه دیگر» گشته، یا دست‌کم به آن فکر کرده و در نتیجه نتوانسته مسیر خودش را با اطمینان کامل دنبال کند.
«انقلاب» اصلی‌ترین جایگزین برای منتقد ایرانی بوده است. یعنی به جای رفع مشکل سیستم، کل سیستم را متلاشی کنیم! گزینه‌های دیگری هم می‌توان نام برد که بسیار نفرت‌انگیز هستند، اما آشکارا مد نظر گروهی از ایرانیان بوده و حتی مورد استفاده قرار گرفته‌اند: توسل به عامل خارجی، قدرت‌های جهانی، درخواست تحریم یا دخالت نظامی و حتی همکاری با دشمن متجاوز!
با این حال، من گمان می‌کنم، شایع‌ترین و مضرترین «گزینه دیگر»ی که جامعه ایرانی از آن بهره برده، «سازگاری‌طلبی» است. این روی‌کردی است که بسیاری از ما در زندگی روزمره نیز با آن مواجه هستیم. سهل‌الوصول بودن «قانون‌شکنی» سبب شده تا ما در برخورد روزانه با موارد نامعقول یا نامطلوب، به جای اندیشیدن به راهکار اصلاح این قوانین، به دم دستی‌ترین راه حل ممکن، یعنی دور زدن قانون متوسل شویم! (حتی کارمندی که حقوق کافی دریافت نمی‌کند، اما به جای اعتراض به حقوق، از کیفیت کار خود می‌زند یا در ساعات کاری به فعالیت‌های دیگر می‌پردازد هم از مصادیق همین سازگاری‌طلبی است) به محض اینکه با توسل به این راه‌حل‌های میان‌بر، بخشی از فشار قوانین نامطلوب کاهش پیدا کرد، انگیزه فراگیر برای تغییر یا همان «پیروزی» از بین می‌رود.
سازگاری طلبی، چشم امید بستن به دخالت بیگانه و البته گوشه چشمی به انقلابی‌گری، همه و همه آلترناتیوهایی هستند که مانع تمرکز نیروی جامعه ایرانی در راستای اصلاحات بنیادین شده و می‌شوند.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
پس از اطمینان مجددا تماس بگیرید!
#A007
آرمان امیری @ArmanParian - «مرضیه رسولی» هفته گذشته یادداشتی در روزنامه شرق منتشر کرد با عنوان «پس از اطمینان مجددا تماس بگیرید». (goo.gl/c4MTn1) یادداشت به این صورت آغاز می‌شد: «وقتی شماره ١٦٠٩ را گرفتم، صدای آن طرف خط گفت: شماره‌ای که با آن تماس گرفته‌اید اشتباه است. این شماره‌ای است که پارسال وزارت بهداشت برای شکایت از پزشکان زیرمیزی‌بگیر اعلام کرد». با این شروع خانم رسولی یک یادداشت بلندبالا در نقد وضعیت نظارت بر پزشکان و ماجرای بخیه در بیمارستان «خمینی‌شهر» می‌نویسد. دست‌آخر هم مطلب را به این صورت به پایان می‌برد: «اپراتور خواست پس از اطمینان مجددا تماس بگیرم».
۶ روز می‌گذرد تا بالاخره یادداشتی از یک چشم‌پزشک در روزنامه شرق منتشر شود. یادداشتی که جناب دکتر در آن به خانم خبرنگار یادآوری می‌کند که شماره مورد نظرشان ۱۶۹۰ بوده است و اگر ایشان به اشتباه ۱۶۰۹ را می‌گرفته‌اند مشکل خودشان است. (goo.gl/m7mBHX) در واقع، در تمامی لحظاتی که آن اوپراتور گویا مدام تکرار می‌کرده «پس از اطمینان دوباره تماس بگیرید»، خبرنگار محترم ما به جای اینکه فکر کند که این پیام دقیقا دارد چه چیزی را هشدار می‌دهد، فقط به این فکر کرده که این می‌تواند تیتر خوبی برای مطلب‌اش باشد!
اولین کاری که برای نوشتن این نوت کوتاه انجام دادم، این بود که یک زنگ به ۱۶۹۰ بزنم و ادعای دکتر چشم‌پزشک را بررسی کنم. ادعا درست بود. حالا با کمی آسودگی خاطر دارم به تصویر عجیب و مالیخولیایی ماشین بدون روحی فکر می‌کنم که مدام به انسانِ هوشمندِ خلاق نهیب می‌زند که «پس از اطمینان مجددا تماس بگیرید». اما انسان هوشمند، سرمست از قدرت تفکر، اراده و خلاقیت‌اش، تکرارهای کلیشه‌وار ماشین را نادیده می‌گیرد و در اشتباه خود بیشتر و بیشتر فرو می‌رود!
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A007
آرمان امیری @ArmanParian - «مرضیه رسولی» هفته گذشته یادداشتی در روزنامه شرق منتشر کرد با عنوان «پس از اطمینان مجددا تماس بگیرید». (goo.gl/c4MTn1) یادداشت به این صورت آغاز می‌شد: «وقتی شماره ١٦٠٩ را گرفتم، صدای آن طرف خط گفت: شماره‌ای که با آن تماس گرفته‌اید اشتباه است. این شماره‌ای است که پارسال وزارت بهداشت برای شکایت از پزشکان زیرمیزی‌بگیر اعلام کرد». با این شروع خانم رسولی یک یادداشت بلندبالا در نقد وضعیت نظارت بر پزشکان و ماجرای بخیه در بیمارستان «خمینی‌شهر» می‌نویسد. دست‌آخر هم مطلب را به این صورت به پایان می‌برد: «اپراتور خواست پس از اطمینان مجددا تماس بگیرم».
۶ روز می‌گذرد تا بالاخره یادداشتی از یک چشم‌پزشک در روزنامه شرق منتشر شود. یادداشتی که جناب دکتر در آن به خانم خبرنگار یادآوری می‌کند که شماره مورد نظرشان ۱۶۹۰ بوده است و اگر ایشان به اشتباه ۱۶۰۹ را می‌گرفته‌اند مشکل خودشان است. (goo.gl/m7mBHX) در واقع، در تمامی لحظاتی که آن اوپراتور گویا مدام تکرار می‌کرده «پس از اطمینان دوباره تماس بگیرید»، خبرنگار محترم ما به جای اینکه فکر کند که این پیام دقیقا دارد چه چیزی را هشدار می‌دهد، فقط به این فکر کرده که این می‌تواند تیتر خوبی برای مطلب‌اش باشد!
اولین کاری که برای نوشتن این نوت کوتاه انجام دادم، این بود که یک زنگ به ۱۶۹۰ بزنم و ادعای دکتر چشم‌پزشک را بررسی کنم. ادعا درست بود. حالا با کمی آسودگی خاطر دارم به تصویر عجیب و مالیخولیایی ماشین بدون روحی فکر می‌کنم که مدام به انسانِ هوشمندِ خلاق نهیب می‌زند که «پس از اطمینان مجددا تماس بگیرید». اما انسان هوشمند، سرمست از قدرت تفکر، اراده و خلاقیت‌اش، تکرارهای کلیشه‌وار ماشین را نادیده می‌گیرد و در اشتباه خود بیشتر و بیشتر فرو می‌رود!
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
حق حماقت و ضرورت انتقاد
#N001
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - کیتی پرایس (Katie Price) یک مدل سرشناس بریتانیایی است. از آن نمونه‌هایی که مورد تمسخر همیشگی کمدین‌های بی‌بی‌سی در برنامه پرمخاطب «QI: Quite Interesting» قرار می‌گیرد. دلیلش هم با کمی جستجو مشخص می‌شود: کیتی دنبال کننده‌های زیادی دارد، اما درست به مانند هم‌تای ایرانی‌اش (سحر قریشی) احتمالا راز این محبوبیت صرفا در همین «جذابیت بصری» خلاصه می‌شود. در جامعه‌ای که «مدل بودن» نقشی جا افتاده است، وجود چنین افرادی باعث تعجب نیست. دو میلیون فالوور او هم نشان دهنده انحطاط عقلی و فکری جامعه به شمار نمی‌آید، و البته به همبن میزان هم، تمسخر این چهره‌ها کاملا طبیعی و بدیهی است!
امثال «کیم کارداشیان» و «پاریس هیلتون» به تنهایی اثبات‌گر سبک‌مغزی یک جامعه نیستند. دنبال کنندگان اخبار و حاشیه‌های آن‌ها هم آمریکا را کشوری متشکل از توده‌هایی غافل و بی‌خرد نمی‌کند. تعبیر «لمپنیسم گستاخ» در این چرخه تبلور نمی‌یابد و طبیعتا دنبال کنندگان میلیونی آن‌ها به خاطر دنبال کردن جذابیت بصری و حاشیه‌های خاله زنکی مورد سرزنش قرار نمی‌گیرند.
آگاهی و دانش واجب نیست. مستحب است. حد آن را نیز کسی مشخص نکرده است. قطعاً بدون آن می‌توان به راحتی زندگی کرد، نقش خود را در جامعه یافت و همان‌طور که می‌بینیم بدون دستیابی به آن به شهرت رسید. اما در کفه دیگر ترازوی این شهرت‌های سهل‌الوصول، انتقاد و تمسخر هویت سطحی این افراد قرار دارد که نه تنها به همان میزان طبیعی و بدیهی، بلکه حتی «لازم و ضروری» هستند. شاید ناآشنایی با «فرانسیس فورد کاپولا» و شاهکاری چون «پدرخوانده» برای اهالی سینما گناهی نابخشودنی نباشد، اما قطعا سرزنش این بی‌اطلاعی برای کسی که در زمینه‌ای مرتبط با آن فعالیت می‌کند لازم و ضروری است.
* * *
مستندهای «حیات وحش» را صرفا برای زیست‌شناسان و جغرافی‌دانان تهیه نمی‌کنند. چنین برنامه‌هایی بستر گفتگو بر سر حقایق و نظرات علمی متخصصین نیستند. این‌ها را با هدف آموزش عمومی تولید می‌کنند و غالباً هم بینندگان به همین خاطر آن‌ها را نگاه می‌کنند. «دیوید اتنبروگ» (David attenbrough) که چهره و صدایش برای بیننده ایرانی نیز آشناست، بیشتر از شصت سال است که به تهیه‌کنندگی، نویسندگی و صداگذاری مستندهای طبیعی بی‌بی‌سی مشغول است. اطلاعاتی که وی در این مدت طولانی در اختیار بینندگانش قرار داده، تا همین دهه اخیر احتمالا کاربردی در زندگی روزانه مردم بریتانیا نداشته است. اما حالا که سر و صدای دانشمندان برای از دست رفتن کره زمین بلند شده است، کشورهایی با مردمانی مطلع‌تر از دانش طبیعی (به مدد چنین برنامه‌هایی) دست دولتمردان‌شان را برای هزینه در مواجهه با گرمایش کره زمین بازتر گذاشته‌اند. حالا این پدیده طبیعت، به تفاوت بزرگی میان کاندیداهای سیاسی تبدیل شده است و دانستن در مورد آن برای تحقق وظیفه شهروندی ضروری به نظر می‌رسد. چه اتفاقی می‌تواند به این خوبی کاربرد روزانه اطلاعات عمومی را نشان دهد؟
بی‌بی‌سی در سال ۲۰۰۲ برای انتخاب صد بریتانیایی برتر تاریخ نظرسنجی جالبی انجام داد. در این میان قاعدتا اثری از کیتی پرایس نبود، اما دیوید اتنبروگ در جایگاه شصت و سوم لیست قرار داشت.
کیتی پرایس و دیوید اتنبروگ به این دلیل از یک کشور انتخاب شدند تا نشان دهند که دنبال کنندگان میلیونی جذابیت بصری، نشان دهنده انحطاط عقلی و فکری جامعه به شمار نمی‌روند. در عین حال، این گزاره تا وقتی درست است که آن میلیون‌ها نفر، تفاوت میان این دو را تشخیص دهند! به محض اینکه در درک این تفاوت دچار مشکل شوند و دفاع علاقه شخصی به مقابله با ارزش و برتری آگاهی و دانش عمومی تبدیل شود، آنگاه واکنش به آن، سرزنش آن و تحقیر و تمسخر آن قطعا ضرورت پیدا می‌کند!
به قول دوستی، «حق احمق بودن، قطعا حقی است که اگر از آن دفاع نکنیم خطر سقوط به دام فاشیسم ما را تهدید می‌کند. اما قطعا بزرگترین حماقت آن است که دست به ستایش احمق‌ها و دفاع از حماقت‌شان بزنیم».
کانال «مجمع دیوانگان»: @Divanesara
#N001
امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - کیتی پرایس (Katie Price) یک مدل سرشناس بریتانیایی است. از آن نمونه‌هایی که مورد تمسخر همیشگی کمدین‌های بی‌بی‌سی در برنامه پرمخاطب «QI: Quite Interesting» قرار می‌گیرد. دلیلش هم با کمی جستجو مشخص می‌شود: کیتی دنبال کننده‌های زیادی دارد، اما درست به مانند هم‌تای ایرانی‌اش (سحر قریشی) احتمالا راز این محبوبیت صرفا در همین «جذابیت بصری» خلاصه می‌شود. در جامعه‌ای که «مدل بودن» نقشی جا افتاده است، وجود چنین افرادی باعث تعجب نیست. دو میلیون فالوور او هم نشان دهنده انحطاط عقلی و فکری جامعه به شمار نمی‌آید، و البته به همبن میزان هم، تمسخر این چهره‌ها کاملا طبیعی و بدیهی است!
امثال «کیم کارداشیان» و «پاریس هیلتون» به تنهایی اثبات‌گر سبک‌مغزی یک جامعه نیستند. دنبال کنندگان اخبار و حاشیه‌های آن‌ها هم آمریکا را کشوری متشکل از توده‌هایی غافل و بی‌خرد نمی‌کند. تعبیر «لمپنیسم گستاخ» در این چرخه تبلور نمی‌یابد و طبیعتا دنبال کنندگان میلیونی آن‌ها به خاطر دنبال کردن جذابیت بصری و حاشیه‌های خاله زنکی مورد سرزنش قرار نمی‌گیرند.
آگاهی و دانش واجب نیست. مستحب است. حد آن را نیز کسی مشخص نکرده است. قطعاً بدون آن می‌توان به راحتی زندگی کرد، نقش خود را در جامعه یافت و همان‌طور که می‌بینیم بدون دستیابی به آن به شهرت رسید. اما در کفه دیگر ترازوی این شهرت‌های سهل‌الوصول، انتقاد و تمسخر هویت سطحی این افراد قرار دارد که نه تنها به همان میزان طبیعی و بدیهی، بلکه حتی «لازم و ضروری» هستند. شاید ناآشنایی با «فرانسیس فورد کاپولا» و شاهکاری چون «پدرخوانده» برای اهالی سینما گناهی نابخشودنی نباشد، اما قطعا سرزنش این بی‌اطلاعی برای کسی که در زمینه‌ای مرتبط با آن فعالیت می‌کند لازم و ضروری است.
* * *
مستندهای «حیات وحش» را صرفا برای زیست‌شناسان و جغرافی‌دانان تهیه نمی‌کنند. چنین برنامه‌هایی بستر گفتگو بر سر حقایق و نظرات علمی متخصصین نیستند. این‌ها را با هدف آموزش عمومی تولید می‌کنند و غالباً هم بینندگان به همین خاطر آن‌ها را نگاه می‌کنند. «دیوید اتنبروگ» (David attenbrough) که چهره و صدایش برای بیننده ایرانی نیز آشناست، بیشتر از شصت سال است که به تهیه‌کنندگی، نویسندگی و صداگذاری مستندهای طبیعی بی‌بی‌سی مشغول است. اطلاعاتی که وی در این مدت طولانی در اختیار بینندگانش قرار داده، تا همین دهه اخیر احتمالا کاربردی در زندگی روزانه مردم بریتانیا نداشته است. اما حالا که سر و صدای دانشمندان برای از دست رفتن کره زمین بلند شده است، کشورهایی با مردمانی مطلع‌تر از دانش طبیعی (به مدد چنین برنامه‌هایی) دست دولتمردان‌شان را برای هزینه در مواجهه با گرمایش کره زمین بازتر گذاشته‌اند. حالا این پدیده طبیعت، به تفاوت بزرگی میان کاندیداهای سیاسی تبدیل شده است و دانستن در مورد آن برای تحقق وظیفه شهروندی ضروری به نظر می‌رسد. چه اتفاقی می‌تواند به این خوبی کاربرد روزانه اطلاعات عمومی را نشان دهد؟
بی‌بی‌سی در سال ۲۰۰۲ برای انتخاب صد بریتانیایی برتر تاریخ نظرسنجی جالبی انجام داد. در این میان قاعدتا اثری از کیتی پرایس نبود، اما دیوید اتنبروگ در جایگاه شصت و سوم لیست قرار داشت.
کیتی پرایس و دیوید اتنبروگ به این دلیل از یک کشور انتخاب شدند تا نشان دهند که دنبال کنندگان میلیونی جذابیت بصری، نشان دهنده انحطاط عقلی و فکری جامعه به شمار نمی‌روند. در عین حال، این گزاره تا وقتی درست است که آن میلیون‌ها نفر، تفاوت میان این دو را تشخیص دهند! به محض اینکه در درک این تفاوت دچار مشکل شوند و دفاع علاقه شخصی به مقابله با ارزش و برتری آگاهی و دانش عمومی تبدیل شود، آنگاه واکنش به آن، سرزنش آن و تحقیر و تمسخر آن قطعا ضرورت پیدا می‌کند!
به قول دوستی، «حق احمق بودن، قطعا حقی است که اگر از آن دفاع نکنیم خطر سقوط به دام فاشیسم ما را تهدید می‌کند. اما قطعا بزرگترین حماقت آن است که دست به ستایش احمق‌ها و دفاع از حماقت‌شان بزنیم».
کانال «مجمع دیوانگان»: @Divanesara
گندابی که خانم شادی صدر در آن غوطه می‌خورد!
#A008
آرمان امیری @ArmanParian - «سیدحسن خمینی» متولد ۱۳۵۱ است. در ابتدای دهه ۶۰ ایشان ۹ سال و در سال ۶۷ (زمان اوج‌گیری اعدام‌های بی‌حساب و کتاب) ایشان نهایتا ۱۶ سال سن داشته‌اند. طبیعتا نقشی در وقایع سیاسی آن دهه نداشته است. یک اصل انسانی فراگیر وجود دارد که خوشبختانه در تمام جهان به رسمیت شناخته می‌شود و در کشور ما هم به قوانین راه پیدا کرده است: «هر انسانی صرفا مسوول اعمال و رفتار خودش است».
حالا خانم شادی صدر، به عنوان یک «حقوق‌دان» یادداشتی نوشته و نسبت به استقبال اهالی رسانه از حضور انتخاباتی سیدحسن خمینی واکنش نشان داده. خانم صدر با اشاره به میراث «زندان و شکنجه و اعدام دهه ۶۰» به اینجا رسیده است که چون خمینی جوان، از گذشته پدران‌اش اعلام برائت نکرده، پس استقبال از او یک «تصویر هول‌ناک» است. خانم صدر در پایان‌بندی نوشته خود آورده است: «این تصاویر، هولناک‌اند زیرا عمق گندابی را که در آن غوطه می‌خوریم نشان می دهد». (اینجا: https://goo.gl/rHCd5m)
.
من فکر نمی‌کنم «گندابی» که خانم صدر احساس می‌کند در آن غوطه‌ور شده (و البته بنده خودم را در این غواصی همراه ایشان نمی‌بینم) محصول ثبت‌نام یک نامزد انتخاباتی باشد که نه جرمی علیه او به اثبات رسیده و نه حتی دقیقا مشخص است که چه اتهامی می‌شود به او وارد کرد. به نظرم اگر «گندابی» گرداگرد خانم حقوق‌دان را فراگرفته باشد، ناشی از آن است که یک عمر تعلیم حقوق و برچسب «فعالیت حقوق بشر» نتوانسته به ایشان یاد بدهد که «کسی مسوول اعمال پدران‌اش نیست. اصل بر برائت انسان‌هاست و تا زمانی که جرم آن‌ها به اثبات نرسیده حق نداریم به آن‌ها توهین کنیم!»
پی‌نوشت:
خانم شادی صدر یک چیزهایی هم در مورد لیاقت «ما ملت بدون حداقل اصول اخلاقی و انسانی» گفته‌اند که بنده از همین تریبون استفاده کرده و اشتراک خودم با ایشان در یک ملت فرضی با چنین ویژگی‌هایی را تکذیب می‌کنم. ایشان در مورد خودشان صحبت کرده‌اند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A008
آرمان امیری @ArmanParian - «سیدحسن خمینی» متولد ۱۳۵۱ است. در ابتدای دهه ۶۰ ایشان ۹ سال و در سال ۶۷ (زمان اوج‌گیری اعدام‌های بی‌حساب و کتاب) ایشان نهایتا ۱۶ سال سن داشته‌اند. طبیعتا نقشی در وقایع سیاسی آن دهه نداشته است. یک اصل انسانی فراگیر وجود دارد که خوشبختانه در تمام جهان به رسمیت شناخته می‌شود و در کشور ما هم به قوانین راه پیدا کرده است: «هر انسانی صرفا مسوول اعمال و رفتار خودش است».
حالا خانم شادی صدر، به عنوان یک «حقوق‌دان» یادداشتی نوشته و نسبت به استقبال اهالی رسانه از حضور انتخاباتی سیدحسن خمینی واکنش نشان داده. خانم صدر با اشاره به میراث «زندان و شکنجه و اعدام دهه ۶۰» به اینجا رسیده است که چون خمینی جوان، از گذشته پدران‌اش اعلام برائت نکرده، پس استقبال از او یک «تصویر هول‌ناک» است. خانم صدر در پایان‌بندی نوشته خود آورده است: «این تصاویر، هولناک‌اند زیرا عمق گندابی را که در آن غوطه می‌خوریم نشان می دهد». (اینجا: https://goo.gl/rHCd5m)
.
من فکر نمی‌کنم «گندابی» که خانم صدر احساس می‌کند در آن غوطه‌ور شده (و البته بنده خودم را در این غواصی همراه ایشان نمی‌بینم) محصول ثبت‌نام یک نامزد انتخاباتی باشد که نه جرمی علیه او به اثبات رسیده و نه حتی دقیقا مشخص است که چه اتهامی می‌شود به او وارد کرد. به نظرم اگر «گندابی» گرداگرد خانم حقوق‌دان را فراگرفته باشد، ناشی از آن است که یک عمر تعلیم حقوق و برچسب «فعالیت حقوق بشر» نتوانسته به ایشان یاد بدهد که «کسی مسوول اعمال پدران‌اش نیست. اصل بر برائت انسان‌هاست و تا زمانی که جرم آن‌ها به اثبات نرسیده حق نداریم به آن‌ها توهین کنیم!»
پی‌نوشت:
خانم شادی صدر یک چیزهایی هم در مورد لیاقت «ما ملت بدون حداقل اصول اخلاقی و انسانی» گفته‌اند که بنده از همین تریبون استفاده کرده و اشتراک خودم با ایشان در یک ملت فرضی با چنین ویژگی‌هایی را تکذیب می‌کنم. ایشان در مورد خودشان صحبت کرده‌اند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
👍1
یک ریسک سیاسی با پیام‌هایی آشکار!
#A009
آرمان امیری @ArmanParian - جناب آقای روحانی، امروز با حضور در محل ستاد انتخابات کشور، به عنوان نامزدی انتخابات مجلس خبرگان رهبری ثبت‌نام کردند. به نظرم اگر این اقدام را از جنبه‌های مختلف بررسی کنیم، در درجه نخست کمی «عجیب» به نظر می‌رسد و در درجه دوم پیام‌های مشخصی به همراه دارد.
چرا ریسک سیاسی؟
انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲، آقای روحانی را به ارشدترین مقام «انتخابی» حکومت بدل کرده است. یعنی در حال حاضر، هیچ مقامی در کشور وجود ندارد که به اندازه ایشان مورد اقبال «آرای مستقیم» مردم قرار گرفته باشند. این جایگاه، مشروعیتی منحصر به فرد در اختیار یک سیاست‌مدار قرار می‌دهد. مجوزی که در جریان اختلافات سیاسی می‌تواند از آن استفاده کند و خود را «بالاترین نماینده رای مردم» بخواند. بدین ترتیب، قرار گرفتن در فهرست نامزدهای مجلس خبرگان، از چند جهت برای شخص رییس جمهور نوعی «ریسک سیاسی» محسوب می‌شود.
نخست آنکه روحانی رقابت را به رقبای جناح مقابل (نظیر آقایان محمد یزدی، مصباح یزدی یا احمد خاتمی) واگذار کند. هرچند احتمال چنین شکستی زیاد نیست، اما اگر محقق شود، وجهه رییس جمهور چنان ضربه‌ای می‌خورد که ادامه دوران ریاست‌جمهوری ایشان نیز با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد. احتمال دوم این است که جناح اصلاح‌طلب و میانه‌رو برنده انتخابات باشد، اما باز هم آرای چهره‌های شاخصی همچون هاشمی رفسنجانی و سیدحسن خمینی از آقای روحانی بیشتر باشد. در این صورت، هرچند همچنان اعتبار جناحی ایشان آسیبی نمی‌بیند، اما باز هم وجهه «بالاترین نماینده آرای مستقیم مردم» از بین خواهد رفت. در عین حال، نمی‌توان نادیده گرفت که اگر روحانی موفق شود در این انتخابات نیز جایگاه نخست را کسب کند، با وزن و اعتباری دو چندان به فعالیت خود در دولت ادامه می‌دهد و در مجلس خبرگان نیز به کلیدی‌ترین چهره بدل خواهد شد. (اگر به یاد بیاوریم که این مجلس خبرگان احتمال دارد چه مسوولیت خطیری را برای آینده کشور به عهده بگیرد، آن وقت به اهمیت این نقش کلیدی بیشتر پی خواهیم برد)
دو پیام آشکار
اما ثبت‌نام آقای روحانی، اگر برای شخص خودشان یک ریسک سیاسی باشد، برای دیگر جناح‌های سیاسی، نهادهای حکومتی و البته رای‌دهندگان، چند پیام بسیار آشکار و مهم در پی دارد. نخستین و آشکارترین پیام، اهمیت ویژه این دوره از انتخابات خبرگان است. هرچند مشخص است که شاخک‌های جامعه از مدت‌ها پیش به چنین اهمیتی حساس شده بود، اما پذیرش ریسک حضور از جانب رییس جمهور بر این اهمیت تاریخی مهر تاییدی دوباره زده است. بدین ترتیب، می‌توان گفت که این ثبت‌نام به نوعی دعوت به مشارکت حداکثری مردم در انتخابات خبرگان نیز تعبیر شود.
پیام دیگر حضور رییس جمهور به عنوان یک نامزد انتخاباتی، می‌تواند دخالت و نظارت مستقیم شخص ایشان بر روند برگزاری و حتی تایید صلاحیت نامزدهای انتخاباتی باشد. روندی که به صورت سنتی در کشور ما با تردیدهایی مواجه بوده و برخی رفتارها و اظهارنظرهای پراکنده در مورد انتخابات اخیر باز هم به این تردیدها دامن زده است. حال اما شخص رییس دولت، به عنوان بالاترین مسوول اجرایی و برگزار کننده انتخابات به عنوان یک نامزد ثبت نام کرده است، در حالی که روند تایید صلاحیت و سپس نظارت بر انتخابات بر عهده جناح رقیب است. بدین ترتیب، می‌توان گفت آقای روحانی قصد دارد از بالاترین اراده دولت برای برگزاری صحیح یک انتخابات مطمئن خبر دهد. خبری که قطعا باید آن را به فال نیک گرفت و احتمالا در روحیه رای دهندگان تاثیر بسیار مثبتی خواهد گذاشت.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A009
آرمان امیری @ArmanParian - جناب آقای روحانی، امروز با حضور در محل ستاد انتخابات کشور، به عنوان نامزدی انتخابات مجلس خبرگان رهبری ثبت‌نام کردند. به نظرم اگر این اقدام را از جنبه‌های مختلف بررسی کنیم، در درجه نخست کمی «عجیب» به نظر می‌رسد و در درجه دوم پیام‌های مشخصی به همراه دارد.
چرا ریسک سیاسی؟
انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲، آقای روحانی را به ارشدترین مقام «انتخابی» حکومت بدل کرده است. یعنی در حال حاضر، هیچ مقامی در کشور وجود ندارد که به اندازه ایشان مورد اقبال «آرای مستقیم» مردم قرار گرفته باشند. این جایگاه، مشروعیتی منحصر به فرد در اختیار یک سیاست‌مدار قرار می‌دهد. مجوزی که در جریان اختلافات سیاسی می‌تواند از آن استفاده کند و خود را «بالاترین نماینده رای مردم» بخواند. بدین ترتیب، قرار گرفتن در فهرست نامزدهای مجلس خبرگان، از چند جهت برای شخص رییس جمهور نوعی «ریسک سیاسی» محسوب می‌شود.
نخست آنکه روحانی رقابت را به رقبای جناح مقابل (نظیر آقایان محمد یزدی، مصباح یزدی یا احمد خاتمی) واگذار کند. هرچند احتمال چنین شکستی زیاد نیست، اما اگر محقق شود، وجهه رییس جمهور چنان ضربه‌ای می‌خورد که ادامه دوران ریاست‌جمهوری ایشان نیز با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد. احتمال دوم این است که جناح اصلاح‌طلب و میانه‌رو برنده انتخابات باشد، اما باز هم آرای چهره‌های شاخصی همچون هاشمی رفسنجانی و سیدحسن خمینی از آقای روحانی بیشتر باشد. در این صورت، هرچند همچنان اعتبار جناحی ایشان آسیبی نمی‌بیند، اما باز هم وجهه «بالاترین نماینده آرای مستقیم مردم» از بین خواهد رفت. در عین حال، نمی‌توان نادیده گرفت که اگر روحانی موفق شود در این انتخابات نیز جایگاه نخست را کسب کند، با وزن و اعتباری دو چندان به فعالیت خود در دولت ادامه می‌دهد و در مجلس خبرگان نیز به کلیدی‌ترین چهره بدل خواهد شد. (اگر به یاد بیاوریم که این مجلس خبرگان احتمال دارد چه مسوولیت خطیری را برای آینده کشور به عهده بگیرد، آن وقت به اهمیت این نقش کلیدی بیشتر پی خواهیم برد)
دو پیام آشکار
اما ثبت‌نام آقای روحانی، اگر برای شخص خودشان یک ریسک سیاسی باشد، برای دیگر جناح‌های سیاسی، نهادهای حکومتی و البته رای‌دهندگان، چند پیام بسیار آشکار و مهم در پی دارد. نخستین و آشکارترین پیام، اهمیت ویژه این دوره از انتخابات خبرگان است. هرچند مشخص است که شاخک‌های جامعه از مدت‌ها پیش به چنین اهمیتی حساس شده بود، اما پذیرش ریسک حضور از جانب رییس جمهور بر این اهمیت تاریخی مهر تاییدی دوباره زده است. بدین ترتیب، می‌توان گفت که این ثبت‌نام به نوعی دعوت به مشارکت حداکثری مردم در انتخابات خبرگان نیز تعبیر شود.
پیام دیگر حضور رییس جمهور به عنوان یک نامزد انتخاباتی، می‌تواند دخالت و نظارت مستقیم شخص ایشان بر روند برگزاری و حتی تایید صلاحیت نامزدهای انتخاباتی باشد. روندی که به صورت سنتی در کشور ما با تردیدهایی مواجه بوده و برخی رفتارها و اظهارنظرهای پراکنده در مورد انتخابات اخیر باز هم به این تردیدها دامن زده است. حال اما شخص رییس دولت، به عنوان بالاترین مسوول اجرایی و برگزار کننده انتخابات به عنوان یک نامزد ثبت نام کرده است، در حالی که روند تایید صلاحیت و سپس نظارت بر انتخابات بر عهده جناح رقیب است. بدین ترتیب، می‌توان گفت آقای روحانی قصد دارد از بالاترین اراده دولت برای برگزاری صحیح یک انتخابات مطمئن خبر دهد. خبری که قطعا باید آن را به فال نیک گرفت و احتمالا در روحیه رای دهندگان تاثیر بسیار مثبتی خواهد گذاشت.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#فعالیتـمدنی ۲ – ملاک‌هایی برای کنشگری اجتماعی و سیاسی
#A010
آرمان امیری @ArmanParian - کنش سیاسی، همواره معطوف به کسب قدرت است. کنشگر سیاسی «باید» قدرت را کسب کند. ناکامی در کسب قدرت برای کنشگر سیاسی یعنی شکست و این بهترین معیار برای سنجش عملکرد یک اوست. در سوی دیگر ما کنشگر اجتماعی/مدنی را داریم که بر خلاف فعال سیاسی، نه قصد کسب قدرت را دارد و نه نیازمند بدان است. فعال اجتماعی، صرفا خواستار بهبود در یک وضعیت نامطلوب است و بر خلاف فعال سیاسی، نیازی نمی‌بیند که برای این تغییر و اصلاح لزوما خودش قدرت را به دست گیرد. بدین ترتیب، هرآنکس که قدرت را در دست دارد برای فعال سیاسی یک «رقیب» به حساب می‌آید؛ اما فعال اجتماعی باید با هرآنکس که قدرت را در دست دارد وارد «تعامل» شود.
ناگفته پیداست که هر کنش جمعی/اجتماعی، در دل خود محتوای سیاسی دارد. اساسا سیاست علم تدبیر جامعه است. هرکجا که جامعه وجود دارد و پای عمل اجتماعی در میان است، قطعا با سیاست و سیاست‌ورزی نیز مواجه هستیم. پس اگر ادعا کنیم که کنشگر اجتماعی نباید رفتار سیاسی داشته باشد، احتمالا کلامی بی‌معنا به کار برده‌ایم. در عین حال، می‌توانیم همچنان از کنشگر اجتماعی توقع داشته باشیم که برای حفظ حریم فعالیت‌های خود، از جدال با سیاسیون پرهیز کرده و توان خود را بر «نتیجه‌گرایی» متمرکز سازد. پس اگر کسب قدرت معیار سنجش عملکرد کنشگر سیاسی است، «نتیجه‌گرایی» نیز باید معیار سنجش و نقد عملکرد فعال اجتماعی/مدنی شناخته شود.
بحث را کمی مصداقی‌تر کنیم. «مارتین لوترکینگ»، یک کنشگر مدنی بود. او ضمن مبارزه برای احقاق حقوق سیاه‌پوستان، به صورت مداوم با شخص رییس جمهور، فرمانداران ایالات و سناتورها در ارتباط بود. لوترکینگ در مطالبات خود فردی سرسخت و پی‌گیر بود، با این حال روی‌کردش به گونه‌ای بود که هیچ سیاست‌مداری احساس نمی‌کرد پیروزی لوترکینگ به معنای حذف او خواهد بود. برای این سیاست‌مداران حفظ قدرت هدف اصلی بود. پس لوترکینگ حرکت خودش را به گونه‌ای پیش برد که در نهایت بسیاری از سیاست‌مداران ناچار شدند که دست‌کم برای «حفظ قدرت»، مطالبات او را بپذیرند. در واقع کنشگر مدنی به سیاست‌مداران اطمینان داد «مطالبه من، حذف شما از قدرت نیست. بلکه تحقق مطالبه من با تداوم قدرت شما کاملا سازگاری دارد».
در نمونه ایرانی، با کنشگری مدنی همچون «محمد نوری‌زاد» مواجه هستیم. نوری‌زاد خود را «فعال حقوق بشر» می‌خواند. او می‌گوید که اعتراضات‌اش در راستای احقاق حقوق بشر است. مدعی است که قصد کسب قدرت سیاسی را ندارد بلکه صرفا در راستای بهبود اوضاع و رفع برخی نارسایی‌ها فعالیت می‌کند. تمامی این تعاریف با چهارچوب فعال مدنی (اینجا فعال حقوق بشری) سازگاری دارد. اما هنگامی که وارد عرصه عمل می‌شویم، لحن، گفتار و ادبیات آقای نوری‌زاد متخاصمانه می‌شود. ایشان صراحتا خواستار حذف تعداد زیادی از سیاست‌مداران ارشد کشور هستند. از محسنی اژه‌ای و پورمحمدی گرفته تا فرماندهان سپاه و حسین طائب و ... در واقع، اینجا آقای نوری‌زاد تمرکز خود را بر بهبود شرایط با حضور هر ارباب قدرتی قرار نداده، بلکه بهبود شرایط را صرفا در تغییر ارباب قدرت پی‌گیری می‌کند. یعنی، از مرزهای فعال مدنی خارج شده و وارد مرز فعال سیاسی می‌شود. حرف و عمل با هم تضاد پیدا می‌کند و معلوم نیست که نتیجه کار ایشان را باید با کدام متر و معیار سنجید؟
ممکن است کسی در این موارد خاص با آقای نوری‌زاد موافق باشد. یعنی اعتقاد داشته باشد که تا وقتی حسین طائب و محسنی اژه‌ای در راس قدرت هستند، هیچ امکانی برای تحقق حقوق بشر وجود نخواهد داشت. اشکالی ندارد. کسی که به چنین مساله‌ای باور دارد، می‌تواند لباس فعالیت مدنی را از تن کنده، رخت سیاست به تن کند تا ساختار قدرت سیاسی را به سود مطلوبات خود تغییر دهد. در آن صورت، این فرد باید نسبت به عملکرد سیاسی خود و دستاوردهای سیاسی خود پاسخ‌گو باشد و اعمال‌اش با متر و عیار «میزان دست‌رسی به قدرت» سنجیده خواهد شد. طبیعتا، اتخاذ این روی‌کرد زیر پلاکارد «فعال مدنی» نقض غرض محسوب می‌شود.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A010
آرمان امیری @ArmanParian - کنش سیاسی، همواره معطوف به کسب قدرت است. کنشگر سیاسی «باید» قدرت را کسب کند. ناکامی در کسب قدرت برای کنشگر سیاسی یعنی شکست و این بهترین معیار برای سنجش عملکرد یک اوست. در سوی دیگر ما کنشگر اجتماعی/مدنی را داریم که بر خلاف فعال سیاسی، نه قصد کسب قدرت را دارد و نه نیازمند بدان است. فعال اجتماعی، صرفا خواستار بهبود در یک وضعیت نامطلوب است و بر خلاف فعال سیاسی، نیازی نمی‌بیند که برای این تغییر و اصلاح لزوما خودش قدرت را به دست گیرد. بدین ترتیب، هرآنکس که قدرت را در دست دارد برای فعال سیاسی یک «رقیب» به حساب می‌آید؛ اما فعال اجتماعی باید با هرآنکس که قدرت را در دست دارد وارد «تعامل» شود.
ناگفته پیداست که هر کنش جمعی/اجتماعی، در دل خود محتوای سیاسی دارد. اساسا سیاست علم تدبیر جامعه است. هرکجا که جامعه وجود دارد و پای عمل اجتماعی در میان است، قطعا با سیاست و سیاست‌ورزی نیز مواجه هستیم. پس اگر ادعا کنیم که کنشگر اجتماعی نباید رفتار سیاسی داشته باشد، احتمالا کلامی بی‌معنا به کار برده‌ایم. در عین حال، می‌توانیم همچنان از کنشگر اجتماعی توقع داشته باشیم که برای حفظ حریم فعالیت‌های خود، از جدال با سیاسیون پرهیز کرده و توان خود را بر «نتیجه‌گرایی» متمرکز سازد. پس اگر کسب قدرت معیار سنجش عملکرد کنشگر سیاسی است، «نتیجه‌گرایی» نیز باید معیار سنجش و نقد عملکرد فعال اجتماعی/مدنی شناخته شود.
بحث را کمی مصداقی‌تر کنیم. «مارتین لوترکینگ»، یک کنشگر مدنی بود. او ضمن مبارزه برای احقاق حقوق سیاه‌پوستان، به صورت مداوم با شخص رییس جمهور، فرمانداران ایالات و سناتورها در ارتباط بود. لوترکینگ در مطالبات خود فردی سرسخت و پی‌گیر بود، با این حال روی‌کردش به گونه‌ای بود که هیچ سیاست‌مداری احساس نمی‌کرد پیروزی لوترکینگ به معنای حذف او خواهد بود. برای این سیاست‌مداران حفظ قدرت هدف اصلی بود. پس لوترکینگ حرکت خودش را به گونه‌ای پیش برد که در نهایت بسیاری از سیاست‌مداران ناچار شدند که دست‌کم برای «حفظ قدرت»، مطالبات او را بپذیرند. در واقع کنشگر مدنی به سیاست‌مداران اطمینان داد «مطالبه من، حذف شما از قدرت نیست. بلکه تحقق مطالبه من با تداوم قدرت شما کاملا سازگاری دارد».
در نمونه ایرانی، با کنشگری مدنی همچون «محمد نوری‌زاد» مواجه هستیم. نوری‌زاد خود را «فعال حقوق بشر» می‌خواند. او می‌گوید که اعتراضات‌اش در راستای احقاق حقوق بشر است. مدعی است که قصد کسب قدرت سیاسی را ندارد بلکه صرفا در راستای بهبود اوضاع و رفع برخی نارسایی‌ها فعالیت می‌کند. تمامی این تعاریف با چهارچوب فعال مدنی (اینجا فعال حقوق بشری) سازگاری دارد. اما هنگامی که وارد عرصه عمل می‌شویم، لحن، گفتار و ادبیات آقای نوری‌زاد متخاصمانه می‌شود. ایشان صراحتا خواستار حذف تعداد زیادی از سیاست‌مداران ارشد کشور هستند. از محسنی اژه‌ای و پورمحمدی گرفته تا فرماندهان سپاه و حسین طائب و ... در واقع، اینجا آقای نوری‌زاد تمرکز خود را بر بهبود شرایط با حضور هر ارباب قدرتی قرار نداده، بلکه بهبود شرایط را صرفا در تغییر ارباب قدرت پی‌گیری می‌کند. یعنی، از مرزهای فعال مدنی خارج شده و وارد مرز فعال سیاسی می‌شود. حرف و عمل با هم تضاد پیدا می‌کند و معلوم نیست که نتیجه کار ایشان را باید با کدام متر و معیار سنجید؟
ممکن است کسی در این موارد خاص با آقای نوری‌زاد موافق باشد. یعنی اعتقاد داشته باشد که تا وقتی حسین طائب و محسنی اژه‌ای در راس قدرت هستند، هیچ امکانی برای تحقق حقوق بشر وجود نخواهد داشت. اشکالی ندارد. کسی که به چنین مساله‌ای باور دارد، می‌تواند لباس فعالیت مدنی را از تن کنده، رخت سیاست به تن کند تا ساختار قدرت سیاسی را به سود مطلوبات خود تغییر دهد. در آن صورت، این فرد باید نسبت به عملکرد سیاسی خود و دستاوردهای سیاسی خود پاسخ‌گو باشد و اعمال‌اش با متر و عیار «میزان دست‌رسی به قدرت» سنجیده خواهد شد. طبیعتا، اتخاذ این روی‌کرد زیر پلاکارد «فعال مدنی» نقض غرض محسوب می‌شود.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#حکایت : بابا و مشروطه!
#A011
آرمان امیری @ArmanParian – وسط میهمانی حرف بابا حسابی گل انداخته و دارد مجلس را گرم می‌کند. وسط تعریف کردن می‌گوید: آن سالی که فلانی و بهمانی رفته بودند مشروطه... تعجب می‌کنم! بابا اهل هرچیزی که باشد، اهل دروغ نیست. حالا دروغ هم بخواهد بگوید دیگر عقل‌اش می‌رسد که مشروطه ۱۱۰ سال پیش بوده. چطور می‌خواهد ادعا کند که در زمان مشروطه حضور داشته؟ می‌پرسم و بابا خنده کنان توضیح می‌دهد که «مشروطه» یک جور اسم رمز است. گویا در زمان درگیری‌های مشروطیت، تنها چیزی که نصیب روستای پدری می‌شود ناآرامی و هرج و مرج و قتل و غارت است. نتیجه اینکه هم‌ولایتی‌های عزیز ما گمان می‌کنند که مشروطه یک چیزی است شبیه غارت و دزدی. خلاصه اینکه از آن پس هرگاه کسی از اهالی روستا به قصد دزدی به روستاهای اطراف می‌رود، می گویند «فلانی رفته مشروطه».
@Divanesara
#A011
آرمان امیری @ArmanParian – وسط میهمانی حرف بابا حسابی گل انداخته و دارد مجلس را گرم می‌کند. وسط تعریف کردن می‌گوید: آن سالی که فلانی و بهمانی رفته بودند مشروطه... تعجب می‌کنم! بابا اهل هرچیزی که باشد، اهل دروغ نیست. حالا دروغ هم بخواهد بگوید دیگر عقل‌اش می‌رسد که مشروطه ۱۱۰ سال پیش بوده. چطور می‌خواهد ادعا کند که در زمان مشروطه حضور داشته؟ می‌پرسم و بابا خنده کنان توضیح می‌دهد که «مشروطه» یک جور اسم رمز است. گویا در زمان درگیری‌های مشروطیت، تنها چیزی که نصیب روستای پدری می‌شود ناآرامی و هرج و مرج و قتل و غارت است. نتیجه اینکه هم‌ولایتی‌های عزیز ما گمان می‌کنند که مشروطه یک چیزی است شبیه غارت و دزدی. خلاصه اینکه از آن پس هرگاه کسی از اهالی روستا به قصد دزدی به روستاهای اطراف می‌رود، می گویند «فلانی رفته مشروطه».
@Divanesara