پروپاگاندای سیب‌زمینی!
آرمان امیری @ArmanParian - داستان «دولت سیب‌زمینی» آشناتر از آن است که نیازی به توضیح داشته باشد. با این حال، اگر تا کنون تصور می‌شد سیاست‌ورزی با «سیب‌زمینی» مختص دولتی پوپولیست بود که در آستانه انتخابات می‌خواست به هر طریق ممکن اذهان توده‌های مردم را منحرف کند، حالا باید گفت این شیوه عجیب چنان در رگ و پی جریان دلواپسان ریشه دوانده که به این سادگی از آن چشم نمی‌پوشند!
هفته گذشته، «مهدی کوچکزاده» در جلسه مجلس نسبت به امحای هزار و هفتصد تن سیب‌زمینی تذکری داد و در جریان تذکر برخی مسوولان دولتی را به دلیل این اقدام «بی‌شرف» خواند. تذکر آقای کوچکزاده از جانب رییس مجلس «بی‌موقع» خوانده شد و در واکنش به این تصمیم نماینده معترض استعفایی را که تاریخ‌اش متعلق به یک هفته پیش بود تقدیم هیات رییسه کرد. این جنجال در خانه ملت، بلافاصله بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی داشت. همین روز گذشته کاربری برای خود من کامنت گذاشت: «یادتونه تو دولت احمدی‌نژاد سیب‌زمینی‌های اضافی رو بین مردم پخش کرد؟ ولی این دولت هزار و هفصد تن سیب زمینی رو زیر خاک کردن که کرم ها بخورند».
به نظر می‌رسد آقای کوچکزاده در هدف خود برای تحریک افکار توده‌های مردم نسبت به حیف و میل منابعی که می‌توانست برای بسیاری از اقشار فرودست حیاتی محسوب شود موفق عمل کرده، اما واقعیت مساله چیست؟
مجلس دستور پی‌گیری مساله را صادر کرد و خیلی زود مشخص شد که موضوع امحای سیب‌زمینی مساله جدیدی نیست. غلام‌علی جعفرزاده، عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت اسنادی را در تارنمای «خانه ملت» منتشر کرد که نشان می‌دهد در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۷ نیز دستور نابودی همین مقدار سیب‌زمینی صادر شده است. (icana.ir/Fa/News/289020) «غلامرضا نوری» نماینده بستان توضیح داد که امحای این مقدار سیب‌زمینی به دلیل کیفیت پایین و فاسد شدن آن صورت گرفته و تقریبا هر سال هم همین کار صورت می‌گیرد. (icana.ir/Fa/News/288870) در نهایت، «محمدمهدی برومندی»، سخنگوی کمیسیون کشاورزی با تایید فاسد بودن سیب‌زمینی‌های معدوم شده، اسنادی منتشر کرد که نشان می‌دهد همین امسال هم میان خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، سیب‌زمینی رایگان توزیع شده است. (icana.ir/Fa/News/288930)
بدین ترتیب می‌توان گفت که اسناد کاملا مشخص دولتی حکایت از آن دارند که نه روال کار گذشته تغییری کرده و نه تخلف و یا حیف و میلی صورت گرفته است. تفاوت ماجرا صرفا در این است که علاقمندان به سیاست‌ورزی با اتکا به سیب‌زمینی، دیروز در مسند دولت قرار داشتند و پروپاگاندای خود را روی توزیع رایگان سیب‌زمینی متمرکز کرده بودند، اما امروز در جایگاه منتقد قرار گرفته‌اند و خبر معدوم‌سازی بخش دیگری از سیب‌زمینی‌ها را پررنگ می‌کنند.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - داستان «دولت سیب‌زمینی» آشناتر از آن است که نیازی به توضیح داشته باشد. با این حال، اگر تا کنون تصور می‌شد سیاست‌ورزی با «سیب‌زمینی» مختص دولتی پوپولیست بود که در آستانه انتخابات می‌خواست به هر طریق ممکن اذهان توده‌های مردم را منحرف کند، حالا باید گفت این شیوه عجیب چنان در رگ و پی جریان دلواپسان ریشه دوانده که به این سادگی از آن چشم نمی‌پوشند!
هفته گذشته، «مهدی کوچکزاده» در جلسه مجلس نسبت به امحای هزار و هفتصد تن سیب‌زمینی تذکری داد و در جریان تذکر برخی مسوولان دولتی را به دلیل این اقدام «بی‌شرف» خواند. تذکر آقای کوچکزاده از جانب رییس مجلس «بی‌موقع» خوانده شد و در واکنش به این تصمیم نماینده معترض استعفایی را که تاریخ‌اش متعلق به یک هفته پیش بود تقدیم هیات رییسه کرد. این جنجال در خانه ملت، بلافاصله بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی داشت. همین روز گذشته کاربری برای خود من کامنت گذاشت: «یادتونه تو دولت احمدی‌نژاد سیب‌زمینی‌های اضافی رو بین مردم پخش کرد؟ ولی این دولت هزار و هفصد تن سیب زمینی رو زیر خاک کردن که کرم ها بخورند».
به نظر می‌رسد آقای کوچکزاده در هدف خود برای تحریک افکار توده‌های مردم نسبت به حیف و میل منابعی که می‌توانست برای بسیاری از اقشار فرودست حیاتی محسوب شود موفق عمل کرده، اما واقعیت مساله چیست؟
مجلس دستور پی‌گیری مساله را صادر کرد و خیلی زود مشخص شد که موضوع امحای سیب‌زمینی مساله جدیدی نیست. غلام‌علی جعفرزاده، عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان رهروان ولایت اسنادی را در تارنمای «خانه ملت» منتشر کرد که نشان می‌دهد در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۷ نیز دستور نابودی همین مقدار سیب‌زمینی صادر شده است. (icana.ir/Fa/News/289020) «غلامرضا نوری» نماینده بستان توضیح داد که امحای این مقدار سیب‌زمینی به دلیل کیفیت پایین و فاسد شدن آن صورت گرفته و تقریبا هر سال هم همین کار صورت می‌گیرد. (icana.ir/Fa/News/288870) در نهایت، «محمدمهدی برومندی»، سخنگوی کمیسیون کشاورزی با تایید فاسد بودن سیب‌زمینی‌های معدوم شده، اسنادی منتشر کرد که نشان می‌دهد همین امسال هم میان خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد، سیب‌زمینی رایگان توزیع شده است. (icana.ir/Fa/News/288930)
بدین ترتیب می‌توان گفت که اسناد کاملا مشخص دولتی حکایت از آن دارند که نه روال کار گذشته تغییری کرده و نه تخلف و یا حیف و میلی صورت گرفته است. تفاوت ماجرا صرفا در این است که علاقمندان به سیاست‌ورزی با اتکا به سیب‌زمینی، دیروز در مسند دولت قرار داشتند و پروپاگاندای خود را روی توزیع رایگان سیب‌زمینی متمرکز کرده بودند، اما امروز در جایگاه منتقد قرار گرفته‌اند و خبر معدوم‌سازی بخش دیگری از سیب‌زمینی‌ها را پررنگ می‌کنند.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
حکایت کفن‌پوشی‌های اصول‌گرایانه!
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، دکتر محمود سریع‌القلم، در انتقاد از برخی روی‌کردهای پوپولیستی صدا و سیما گفت: «تربیت عقلی در خانواده و مدرسه بسیاری ضعیف است. در نتیجه ما احساسی، غریزی و پوپولیستی تربیت می‌شویم. صدا و سیمای ما هم متاسفانه به این جریان کمک می‌کند. از یک لبوفروش یا راننده تاکسی که تمام روز را سرگرم حل مشکلات معیشتی‌اش است، درباره جریان هسته‌ای نظرخواهی می‌کند. بنابراین صدا و سیما اصالتا یک نهاد پوپولیستی است و به جلوگیری از رشد عقلی و استدلالی جامعه کمک می‌کند». صحبت جناب سریع‌القلم، مشخصا بحث «تخصص‌گرایی» بود و در چهارچوب ادب، هیچ گونه رنگ و بوی توهین‌آمیزی نداشت. با این حال، سمت مشاورت ایشان در دولت جدید سبب شد تا همین اظهارات با پرچم «توهین به تاکسی‌ران‌ها به قائله‌ای در جناح مخالف دولت بدل شود. کار را به راهپیمایی تاکسی‌ران‌ها هم کشاندند. (البته خوش‌بختانه این‌بار کار به کفن پوشیدن نرسید و از این نظر شاید بتوان گفت تیتر کمی اغراق کرده!) رجا نیوز از «توهین و تحقیر» ملت ایران مرثیه‌سرایی می‌کرد (goo.gl/xSWY5r) و مشرق نیوز، رد پای «راز توهین به تاکسی‌ران‌ها» را تا وزارت خارجه آمریکا دنبال کرد! (goo.gl/ieZTZD)
دو سال بعد، یکی از اعضای این اردوگاه اصول‌گرای حامی اقشار «ملت ایران»، در توجیه «اردوکشی خیابانی» و حمله به یک همایش قانونی و دارای مجوز خود گفت: «ممکن است وزارت کشور بخواهد به چوپان‌ها هم مجوز بدهد. وزارت کشور غلط کرده‌است چنین مجوزی داده است». (goo.gl/2gKcY9)
مساله این نیست که چون این یکی هم توهین کرده، پس توهین آن یکی اشکالی ندارد. یا اینکه «چرا شما به توهین آن یکی واکنش نشان دادید اما به توهین این یکی واکنش نشان نمی‌دهید». مساله این است که «نظرسنجی از تاکسی‌ران‌ها در مورد موضوعات تخصصی انرژی هسته‌ای اساسا روی‌کردی پوپولیستی است» (یعنی صحبت‌های سریع‌القلم درست و دقیق بود) اما «چوپان‌ها هم حق تجمع دارند و وزارت کشور باید به این‌ها هم مجوز بدهد». (یعنی توهین اخیر، با کلماتی سخیف از جنس «غلط کرده» ناشی از اجحاف در حق طبیعی چوپان‌ها برای تجمع است) از پس این دوگانه است که بهتر می‌توان دریافت کفن‌پوشی اصولگرایان، نه فقط به دلیل «سیاست‌بازی» و یک سویه رفتار کردن، بلکه به دلیل «ذات نادرست»ی که در پس انتخاب‌هاشان قرار دارد نکوهیده است.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، دکتر محمود سریع‌القلم، در انتقاد از برخی روی‌کردهای پوپولیستی صدا و سیما گفت: «تربیت عقلی در خانواده و مدرسه بسیاری ضعیف است. در نتیجه ما احساسی، غریزی و پوپولیستی تربیت می‌شویم. صدا و سیمای ما هم متاسفانه به این جریان کمک می‌کند. از یک لبوفروش یا راننده تاکسی که تمام روز را سرگرم حل مشکلات معیشتی‌اش است، درباره جریان هسته‌ای نظرخواهی می‌کند. بنابراین صدا و سیما اصالتا یک نهاد پوپولیستی است و به جلوگیری از رشد عقلی و استدلالی جامعه کمک می‌کند». صحبت جناب سریع‌القلم، مشخصا بحث «تخصص‌گرایی» بود و در چهارچوب ادب، هیچ گونه رنگ و بوی توهین‌آمیزی نداشت. با این حال، سمت مشاورت ایشان در دولت جدید سبب شد تا همین اظهارات با پرچم «توهین به تاکسی‌ران‌ها به قائله‌ای در جناح مخالف دولت بدل شود. کار را به راهپیمایی تاکسی‌ران‌ها هم کشاندند. (البته خوش‌بختانه این‌بار کار به کفن پوشیدن نرسید و از این نظر شاید بتوان گفت تیتر کمی اغراق کرده!) رجا نیوز از «توهین و تحقیر» ملت ایران مرثیه‌سرایی می‌کرد (goo.gl/xSWY5r) و مشرق نیوز، رد پای «راز توهین به تاکسی‌ران‌ها» را تا وزارت خارجه آمریکا دنبال کرد! (goo.gl/ieZTZD)
دو سال بعد، یکی از اعضای این اردوگاه اصول‌گرای حامی اقشار «ملت ایران»، در توجیه «اردوکشی خیابانی» و حمله به یک همایش قانونی و دارای مجوز خود گفت: «ممکن است وزارت کشور بخواهد به چوپان‌ها هم مجوز بدهد. وزارت کشور غلط کرده‌است چنین مجوزی داده است». (goo.gl/2gKcY9)
مساله این نیست که چون این یکی هم توهین کرده، پس توهین آن یکی اشکالی ندارد. یا اینکه «چرا شما به توهین آن یکی واکنش نشان دادید اما به توهین این یکی واکنش نشان نمی‌دهید». مساله این است که «نظرسنجی از تاکسی‌ران‌ها در مورد موضوعات تخصصی انرژی هسته‌ای اساسا روی‌کردی پوپولیستی است» (یعنی صحبت‌های سریع‌القلم درست و دقیق بود) اما «چوپان‌ها هم حق تجمع دارند و وزارت کشور باید به این‌ها هم مجوز بدهد». (یعنی توهین اخیر، با کلماتی سخیف از جنس «غلط کرده» ناشی از اجحاف در حق طبیعی چوپان‌ها برای تجمع است) از پس این دوگانه است که بهتر می‌توان دریافت کفن‌پوشی اصولگرایان، نه فقط به دلیل «سیاست‌بازی» و یک سویه رفتار کردن، بلکه به دلیل «ذات نادرست»ی که در پس انتخاب‌هاشان قرار دارد نکوهیده است.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
👍1
خطرناک‌تر از مستبدان!
زنده‌یاد «پروانه فروهر»، در بخشی از یکی از سخنرانی‌های خود در ایالات متحده، به انتقاد از دوگانه‌سازی «زن و مرد» در میان فعالین اپوزوسیون می‌پردازد و تاکید یک جانبه بر تشکیل سازمان‌های زنان را زیر سوال می‌برد. استدلال ایشان آن است که مرد ایرانی نیز درست به اندازه زن ایرانی دارای محدودیت و محرومیت است. به صورت مشخص، مثال ایشان در مورد حجاب اجباری است که اگر برای زن ایرانی، یک «محدودیت فیزیکی» به حساب می‌آید، برای مرد ایرانی یک «تحقیر» و «توهین به کرامت انسانی» است. حجاب را به زنان توصیه می‌کنند چرا که اگر نپوشند، مردان تحریک شده و احتمالا به آنها حمله می‌کنند! به تفسیر زیبای خانم فروهر، در این روایت مردان در سطح حیواناتی وحشی به دستگاهی جنسی خود تقلیل داده شده‌اند. این وضعیتی است که هر مرد ایرانی به صورت روزمره با آن مواجه است و اگر این مساله برای‌اش دغدغه باشد، به تعداد دفعاتی که زنی از او روی می‌پوشد، یا به ناگاه وارد مکانی می‌شود که یک عده با صدای جیغ و وحشت پا به فرار می‌گذارند تا زودتر خود را بپوشانند، شان انسانی‌اش در سطح یک حیوان وحشی تحقیر می‌شود.
فارغ از اینکه این استدلال ایشان چقدر درست، یا توصیه سیاسی ایشان چقدر منطقی است، با نخستین تلنگری که به سازمان‌های فعال زنان زده می‌شود، واکنشی کاملا آشنا از میان جمع بروز می‌کند. معترضی که بلند می‌شود و سخنران را به «مزدوری» و «جاسوسی» حکومت متهم می‌کند. سال‌ها بعد، پروانه فروهر به وحشیانه‌ترین شکل ممکن «دشنه‌آجین» شد تا با خون سرخ‌اش هرگونه لکه اتهامی را از دامان‌اش بشوید. اما حکایت ما همچنان همان است که بود. اگر انتقاد به حاکمیت اقتدارگرا، خطرات جانی برای فرد منتقد به همراه دارد، هرگونه انتقاد به جریانات موسوم به «اپوزوسیون» که زیر پلاکارهای «مدنی» و با شعارهای آزادی‌خواهانه فعالیت می‌کنند، خطر «ترور شخصیت» و «بی‌آبرو» کردن منتقد را در پی خواهد داشت. بدیهی است که برای انسان آزادی‌خواهی که برای حفظ کرامت انسانی خود حاضر است جان‌اش را هم به خطر بیندازد و ای بسا فدا کند، چنین جریانات بی اخلاقی به مراتب پلیدتر و خطرناک‌تر از مستبدانی هستند که فقط جان انسان را تهدید می‌کنند!
https://www.youtube.com/watch?v=EcjVdEGwCGI
(کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara )
اگر قادر به استفاده از این لینک نیستید، برای تماشای فیلم به فایل ضمیمه که در کانال منتشر می‌شود مراجعه کنید.
زنده‌یاد «پروانه فروهر»، در بخشی از یکی از سخنرانی‌های خود در ایالات متحده، به انتقاد از دوگانه‌سازی «زن و مرد» در میان فعالین اپوزوسیون می‌پردازد و تاکید یک جانبه بر تشکیل سازمان‌های زنان را زیر سوال می‌برد. استدلال ایشان آن است که مرد ایرانی نیز درست به اندازه زن ایرانی دارای محدودیت و محرومیت است. به صورت مشخص، مثال ایشان در مورد حجاب اجباری است که اگر برای زن ایرانی، یک «محدودیت فیزیکی» به حساب می‌آید، برای مرد ایرانی یک «تحقیر» و «توهین به کرامت انسانی» است. حجاب را به زنان توصیه می‌کنند چرا که اگر نپوشند، مردان تحریک شده و احتمالا به آنها حمله می‌کنند! به تفسیر زیبای خانم فروهر، در این روایت مردان در سطح حیواناتی وحشی به دستگاهی جنسی خود تقلیل داده شده‌اند. این وضعیتی است که هر مرد ایرانی به صورت روزمره با آن مواجه است و اگر این مساله برای‌اش دغدغه باشد، به تعداد دفعاتی که زنی از او روی می‌پوشد، یا به ناگاه وارد مکانی می‌شود که یک عده با صدای جیغ و وحشت پا به فرار می‌گذارند تا زودتر خود را بپوشانند، شان انسانی‌اش در سطح یک حیوان وحشی تحقیر می‌شود.
فارغ از اینکه این استدلال ایشان چقدر درست، یا توصیه سیاسی ایشان چقدر منطقی است، با نخستین تلنگری که به سازمان‌های فعال زنان زده می‌شود، واکنشی کاملا آشنا از میان جمع بروز می‌کند. معترضی که بلند می‌شود و سخنران را به «مزدوری» و «جاسوسی» حکومت متهم می‌کند. سال‌ها بعد، پروانه فروهر به وحشیانه‌ترین شکل ممکن «دشنه‌آجین» شد تا با خون سرخ‌اش هرگونه لکه اتهامی را از دامان‌اش بشوید. اما حکایت ما همچنان همان است که بود. اگر انتقاد به حاکمیت اقتدارگرا، خطرات جانی برای فرد منتقد به همراه دارد، هرگونه انتقاد به جریانات موسوم به «اپوزوسیون» که زیر پلاکارهای «مدنی» و با شعارهای آزادی‌خواهانه فعالیت می‌کنند، خطر «ترور شخصیت» و «بی‌آبرو» کردن منتقد را در پی خواهد داشت. بدیهی است که برای انسان آزادی‌خواهی که برای حفظ کرامت انسانی خود حاضر است جان‌اش را هم به خطر بیندازد و ای بسا فدا کند، چنین جریانات بی اخلاقی به مراتب پلیدتر و خطرناک‌تر از مستبدانی هستند که فقط جان انسان را تهدید می‌کنند!
https://www.youtube.com/watch?v=EcjVdEGwCGI
(کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara )
اگر قادر به استفاده از این لینک نیستید، برای تماشای فیلم به فایل ضمیمه که در کانال منتشر می‌شود مراجعه کنید.
تبدیل تهدید گزارش‌های حقوق بشری به فرصت
آرمان امیری @ArmanParian - استاد گران‌قدری در حوزه ادبیات داستانی دارم که توصیه جالبی در مورد شیوه مواجهه با انتقادها دارد. جناب استاد شاگردان‌اش را در برابر هم قرار می‌دهد. یک نفر ایده یا داستان‌اش را می‌خواند و دیگران نقد می‌کنند. در تمام طول نقد و حتی در پایان آن نگارنده هیچ گونه حق صحبتی ندارد. در نهایت هم حق هیچ دفاعی از خود را ندارد. فقط اگر لازم بود می‌تواند سوالاتی بپرسد که به نقد بیشتر بینجامند. استدلال استاد جالب است: «اگر به نظرتان نقدی مفید نبود یا نادرست بود کلا نشنیده بگیرید. اما اگر از میان چندین نقد، حتی یک کلمه مفید هم به گوش‌تان خورد در بهبود کار خود به کار ببرید». با این روش، هرقدر هم نقدها غیرمنصفانه یا غیردقیق باشد، در نهایت یا به نویسنده کمک می‌کند یا هم که هیچ! به باورم، چنین شیوه‌ای را می‌توانیم و ای بسا باید در حوزه سیاست هم به کار ببریم!
به تازگی و با گزارش «بان کی مون»، دبیر کل سازمان ملل و «احمد شهید»، گزارشگر ویژه حقوق بشر در مورد ایران، کمیته سوم مجمع عمومی قطع‌نامه‌ای را علیه کشورمان تصویب کرده است. این کمیته تمامی کشورهای عضو سازمان ملل را در بر می‌گیرد. چنین قطع‌نامه‌هایی به نظرم دو کارکرد و در نتیجه دو پیامد متفاوت دارد.
در درجه نخست، قطع‌نامه ممکن است عواقبی در سطح جهانی برای کشور ما به همراه داشته باشد که منافع ملی ما را به خطر بیندازد. طبیعتا وظیفه دستگاه دیپلماتیک کشور این است که به هر نحو ممکن برای جلوگیری از این عواقب و یا کاهش اثرات آن تلاش کند. اما این فقط یک طرف ماجراست.
کارکرد دوم قطع‌نامه، بازنمایی برخی کاستی‌های داخلی ما است. حتی اگر فرض کنیم که بخش عمده‌ای از موارد قطع‌نامه‌هایی از این دست اغراق شده، جانب‌دارانه و از روی سوءنیت‌های سیاسی تدوین شده باشد، باز هم می‌توانیم با دقت در آن، برخی نقاط ضعف داخلی خود را پیدا کنیم.
در واکنش به این دست قطع‌نامه‌ها، معمولا موجی از واکنش در فضای رسانه‌ها و شبکه‌های فارسی زبان را شاهد هستیم که با مقایسه وضعیت ایران و دیگر کشورها (به ویژه عربستان) به تخطئه اصل انتقاد پرداخته می‌شود. پرسش من این است که تخطئه اصل این انتقاد یا متهم ساختن احمدشهید به مزدوری چه سودی برای ما دارد؟ آن هم در حالی که مشغول صحبت به زبان فارسی و برای هم‌وطنان خود هستیم!
سال‌ها پیش وبلاگی می‌خواندم با شعارش: «من، گدایی انتقاد می‌کنم». آدم زیرک، در برابر انتقاد، ولو آنکه منصفانه نباشد، گارد دفاعی نمی‌گیرد. برای رند خردمند، این دست انتقادات فرصت‌های طلایی پیشرفت هستند. کافی است به شیوه استاد ادبیات با آنها مواجه شویم.
پی‌نوشت:
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @Divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - استاد گران‌قدری در حوزه ادبیات داستانی دارم که توصیه جالبی در مورد شیوه مواجهه با انتقادها دارد. جناب استاد شاگردان‌اش را در برابر هم قرار می‌دهد. یک نفر ایده یا داستان‌اش را می‌خواند و دیگران نقد می‌کنند. در تمام طول نقد و حتی در پایان آن نگارنده هیچ گونه حق صحبتی ندارد. در نهایت هم حق هیچ دفاعی از خود را ندارد. فقط اگر لازم بود می‌تواند سوالاتی بپرسد که به نقد بیشتر بینجامند. استدلال استاد جالب است: «اگر به نظرتان نقدی مفید نبود یا نادرست بود کلا نشنیده بگیرید. اما اگر از میان چندین نقد، حتی یک کلمه مفید هم به گوش‌تان خورد در بهبود کار خود به کار ببرید». با این روش، هرقدر هم نقدها غیرمنصفانه یا غیردقیق باشد، در نهایت یا به نویسنده کمک می‌کند یا هم که هیچ! به باورم، چنین شیوه‌ای را می‌توانیم و ای بسا باید در حوزه سیاست هم به کار ببریم!
به تازگی و با گزارش «بان کی مون»، دبیر کل سازمان ملل و «احمد شهید»، گزارشگر ویژه حقوق بشر در مورد ایران، کمیته سوم مجمع عمومی قطع‌نامه‌ای را علیه کشورمان تصویب کرده است. این کمیته تمامی کشورهای عضو سازمان ملل را در بر می‌گیرد. چنین قطع‌نامه‌هایی به نظرم دو کارکرد و در نتیجه دو پیامد متفاوت دارد.
در درجه نخست، قطع‌نامه ممکن است عواقبی در سطح جهانی برای کشور ما به همراه داشته باشد که منافع ملی ما را به خطر بیندازد. طبیعتا وظیفه دستگاه دیپلماتیک کشور این است که به هر نحو ممکن برای جلوگیری از این عواقب و یا کاهش اثرات آن تلاش کند. اما این فقط یک طرف ماجراست.
کارکرد دوم قطع‌نامه، بازنمایی برخی کاستی‌های داخلی ما است. حتی اگر فرض کنیم که بخش عمده‌ای از موارد قطع‌نامه‌هایی از این دست اغراق شده، جانب‌دارانه و از روی سوءنیت‌های سیاسی تدوین شده باشد، باز هم می‌توانیم با دقت در آن، برخی نقاط ضعف داخلی خود را پیدا کنیم.
در واکنش به این دست قطع‌نامه‌ها، معمولا موجی از واکنش در فضای رسانه‌ها و شبکه‌های فارسی زبان را شاهد هستیم که با مقایسه وضعیت ایران و دیگر کشورها (به ویژه عربستان) به تخطئه اصل انتقاد پرداخته می‌شود. پرسش من این است که تخطئه اصل این انتقاد یا متهم ساختن احمدشهید به مزدوری چه سودی برای ما دارد؟ آن هم در حالی که مشغول صحبت به زبان فارسی و برای هم‌وطنان خود هستیم!
سال‌ها پیش وبلاگی می‌خواندم با شعارش: «من، گدایی انتقاد می‌کنم». آدم زیرک، در برابر انتقاد، ولو آنکه منصفانه نباشد، گارد دفاعی نمی‌گیرد. برای رند خردمند، این دست انتقادات فرصت‌های طلایی پیشرفت هستند. کافی است به شیوه استاد ادبیات با آنها مواجه شویم.
پی‌نوشت:
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @Divanesara
چهار تصویر از «عربستان» که در رسانه‌های فارسی نمی‌بینیم
آرمان امیری @ArmanParian - در یک مقیاس کلیشه‌ای، ایرانیان تصویر خاصی از عربستان دارند که رسانه‌های فارسی نیز معمولا بدان دامن می‌زنند: کشوری عقب افتاده با نظامی اجتماعی متحجر و بدوی که صرفا با اتکا به درآمدهای نفتی خودش را به قدرت‌های جهانی متکی کرده است. با این حال، شاخص‌های آماری از واقعیتی دیگر خبر می‌دهند. این یادداشت، صرفا مرور برخی از شاخص‌های آماری است و قصد ورود به عرصه تحلیل را ندارد.
تولید ناخالص ملی و سرانه
عربستان با بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار تولید ناخالص، یکی از ۲۰ قدرت برتر اقتصادی جهان است. این عدد برای ایران تقریبا ۴۰۰ میلیارد دلار است که ما را در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌دهد. این اختلاف برای «سرانه تولید» بیشتر هم می‌شود. عربستان با ۲۵هزار دلار درآمد سرانه در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌گیرد و ایران با ۷۲۰۰ دلار به رتبه ۷۷ سقوط می‌کند.
این آمارهای اقتصادی جزو آن دست اطلاعاتی است که ایرانیان معمولا از آن مطلع هستند. در واقع، تصویر ثروت اعراب، در کنار تحجر آنها جزو جدایی‌ناپذیر ذهنیت ایرانیان است. جالب‌توجه اما شاخص‌های بعدی هستند. جایی که باید پرسید: آیا دولت عربستان توانسته از این درآمدهای سرشار، برای توسعه اجتماعی کشورش بهره‌ای ببرد؟
۱- شاخص توسعه انسانی
نخستین و شاید یکی از جامع‌ترین ملاک‌ها برای سنجش نتیجه نهایی سیاست‌های اجتماعی دولت، «شاخص توسعه انسانی» است. ترکیبی از ملاک‌هایی چون: «امید به زندگی»، «دست‌رسی به دانش و معرفت» و البته «سطح زندگی مناسب». افزایش این شاخص یعنی دولت توانسته درآمدهای ملی را به حوزه‌های بهداشت عمومی، آموزش و پرورش و رفاه اجتماعی بدل کند. در این زمینه، کشور عربستان با شاخص توسعه انسانی ۰.۸۳۶ در رتبه ۳۴ کشورهای توسعه یافته جهان و ایران با شاخص توسعه انسانی ۰.۷۴۹ در رتبه ۷۵ قرار می‌گیرد.
۲- میانگین سطح سواد
زمینه دیگری که ایرانیان به صورت سنتی محل برتری خود نسبت به دیگر کشورهای منطقه می‌دانند، میزان تحصیلات است؛ اما این بار هم آمار چیز دیگری می‌گوید! شاخص باسوادی در عربستان ۹۴.۷درصد و در مورد ایران ۸۶.۸درصد به ثبت رسیده است. یعنی در این زمینه عربستان در سطح برترین کشورهای جهان قرار گرفته و فاصله کاملا چشم‌گیری با میانگین با سوادی در کشور ما دارد. نکته جالب‌تر اما با تفکیک آمار با سوادی به جنسیت رخ می‌نماید. اختلاف آمار باسوادی زنان و مردان در عربستان ۵.۹درصد و در ایران ۸.۷درصد است. یعنی نه تنها زنان عربستان از زنان ایران با سوادتر هستند، بلکه شکاف تبعیض جنسیتی میان آموزش زنان و مردان، در کشور عربستان به مراتب کمتر از ایران است. این دقیقا جایی است که باید جدی‌ترین تلنگر به تصورات ما از جامعه عربستان وارد شود: «جامعه‌ای تماما زن ستیز»!
۳- نرخ مشارکت اقتصادی زنان
پس از تلنگر در مورد سطح سواد زنان عربستان، بد نیست به سراغ «شاخص اشتغال زنان» این کشور برویم. ترکیبی از آمار زنان شاغل با زنانی که قصد اشتغال دارند. به صورت خلاصه، پتانسیل بلقوه حضور زنان در عرصه اشتغال و اقتصاد. این بار، نرخ مشارکت اقتصادی زنان عربستان ۲۰ و همین نرخ برای زنان ایران ۱۷ است. البته هر دو در مقیاس جهانی بسیار پایین هستند (آلمان ۵۴ است) اما باز هم اوضاع عربستان از ایران بهتر است.
۴- شاخص خشونت
در نهایت، به آخرین شاخصه اجتماعی این یادداشت می‌رسیم. جایی که سطح «خشونت» در کشورهای جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. از این جهت، شاخص میانگین جهانی خشونت حدود ۶ است. کشور ما با شاخص ۳.۹ زیر میانگین جهانی قرار دارد. (یعنی خشونت در ایران کمتر از میانگین جهان است) اما این آمار برای کشور عربستان خیره کننده است! جایی که این کشور با شاخص خشونت ۰.۸ در کنار پیشرفته‌ترین کشورهای جهان همچون آلمان، دانمارک و سوئد قرار می‌گیرد و جزو کم خشونت‌ترین کشورهای جهان به حساب می‌آید.
با چنین مقدماتی، تنها نتیجه‌ای که من به شخصه می‌گیرم آن است که با اتکا به برخی ملاک‌های کلیشه‌ای یا خبری همچون «استفاده از روبنده» یا «نداشتن حق رانندگی» نباید به سادگی فریب خورد و برای پیچیدگی‌های یک جامعه حکمی صادر کرد. به نظر می‌رسد که مقامات دولتی عربستان برنامه‌هایی زیربنایی برای توسعه اجتماعی خود به اجرا درآورده و در دستور کار دارند. حالا می‌توان دریافت که حق رای اعطا شده به زنان، صرفا پیامدی ساده برای یک سلسله فعالیت‌های زیربنایی بوده است. و البته می‌توان به یاد آورد که در حال حاضر، ۲۰درصد کرسی‌های مجلس عربستان از جانب پادشاه به زنان اختصاص داده شده است. آمار مشابه برای ایران فقط ۳درصد است!
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - در یک مقیاس کلیشه‌ای، ایرانیان تصویر خاصی از عربستان دارند که رسانه‌های فارسی نیز معمولا بدان دامن می‌زنند: کشوری عقب افتاده با نظامی اجتماعی متحجر و بدوی که صرفا با اتکا به درآمدهای نفتی خودش را به قدرت‌های جهانی متکی کرده است. با این حال، شاخص‌های آماری از واقعیتی دیگر خبر می‌دهند. این یادداشت، صرفا مرور برخی از شاخص‌های آماری است و قصد ورود به عرصه تحلیل را ندارد.
تولید ناخالص ملی و سرانه
عربستان با بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار تولید ناخالص، یکی از ۲۰ قدرت برتر اقتصادی جهان است. این عدد برای ایران تقریبا ۴۰۰ میلیارد دلار است که ما را در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌دهد. این اختلاف برای «سرانه تولید» بیشتر هم می‌شود. عربستان با ۲۵هزار دلار درآمد سرانه در رتبه ۲۹ کشورهای جهان قرار می‌گیرد و ایران با ۷۲۰۰ دلار به رتبه ۷۷ سقوط می‌کند.
این آمارهای اقتصادی جزو آن دست اطلاعاتی است که ایرانیان معمولا از آن مطلع هستند. در واقع، تصویر ثروت اعراب، در کنار تحجر آنها جزو جدایی‌ناپذیر ذهنیت ایرانیان است. جالب‌توجه اما شاخص‌های بعدی هستند. جایی که باید پرسید: آیا دولت عربستان توانسته از این درآمدهای سرشار، برای توسعه اجتماعی کشورش بهره‌ای ببرد؟
۱- شاخص توسعه انسانی
نخستین و شاید یکی از جامع‌ترین ملاک‌ها برای سنجش نتیجه نهایی سیاست‌های اجتماعی دولت، «شاخص توسعه انسانی» است. ترکیبی از ملاک‌هایی چون: «امید به زندگی»، «دست‌رسی به دانش و معرفت» و البته «سطح زندگی مناسب». افزایش این شاخص یعنی دولت توانسته درآمدهای ملی را به حوزه‌های بهداشت عمومی، آموزش و پرورش و رفاه اجتماعی بدل کند. در این زمینه، کشور عربستان با شاخص توسعه انسانی ۰.۸۳۶ در رتبه ۳۴ کشورهای توسعه یافته جهان و ایران با شاخص توسعه انسانی ۰.۷۴۹ در رتبه ۷۵ قرار می‌گیرد.
۲- میانگین سطح سواد
زمینه دیگری که ایرانیان به صورت سنتی محل برتری خود نسبت به دیگر کشورهای منطقه می‌دانند، میزان تحصیلات است؛ اما این بار هم آمار چیز دیگری می‌گوید! شاخص باسوادی در عربستان ۹۴.۷درصد و در مورد ایران ۸۶.۸درصد به ثبت رسیده است. یعنی در این زمینه عربستان در سطح برترین کشورهای جهان قرار گرفته و فاصله کاملا چشم‌گیری با میانگین با سوادی در کشور ما دارد. نکته جالب‌تر اما با تفکیک آمار با سوادی به جنسیت رخ می‌نماید. اختلاف آمار باسوادی زنان و مردان در عربستان ۵.۹درصد و در ایران ۸.۷درصد است. یعنی نه تنها زنان عربستان از زنان ایران با سوادتر هستند، بلکه شکاف تبعیض جنسیتی میان آموزش زنان و مردان، در کشور عربستان به مراتب کمتر از ایران است. این دقیقا جایی است که باید جدی‌ترین تلنگر به تصورات ما از جامعه عربستان وارد شود: «جامعه‌ای تماما زن ستیز»!
۳- نرخ مشارکت اقتصادی زنان
پس از تلنگر در مورد سطح سواد زنان عربستان، بد نیست به سراغ «شاخص اشتغال زنان» این کشور برویم. ترکیبی از آمار زنان شاغل با زنانی که قصد اشتغال دارند. به صورت خلاصه، پتانسیل بلقوه حضور زنان در عرصه اشتغال و اقتصاد. این بار، نرخ مشارکت اقتصادی زنان عربستان ۲۰ و همین نرخ برای زنان ایران ۱۷ است. البته هر دو در مقیاس جهانی بسیار پایین هستند (آلمان ۵۴ است) اما باز هم اوضاع عربستان از ایران بهتر است.
۴- شاخص خشونت
در نهایت، به آخرین شاخصه اجتماعی این یادداشت می‌رسیم. جایی که سطح «خشونت» در کشورهای جهان مورد بررسی قرار می‌گیرد. از این جهت، شاخص میانگین جهانی خشونت حدود ۶ است. کشور ما با شاخص ۳.۹ زیر میانگین جهانی قرار دارد. (یعنی خشونت در ایران کمتر از میانگین جهان است) اما این آمار برای کشور عربستان خیره کننده است! جایی که این کشور با شاخص خشونت ۰.۸ در کنار پیشرفته‌ترین کشورهای جهان همچون آلمان، دانمارک و سوئد قرار می‌گیرد و جزو کم خشونت‌ترین کشورهای جهان به حساب می‌آید.
با چنین مقدماتی، تنها نتیجه‌ای که من به شخصه می‌گیرم آن است که با اتکا به برخی ملاک‌های کلیشه‌ای یا خبری همچون «استفاده از روبنده» یا «نداشتن حق رانندگی» نباید به سادگی فریب خورد و برای پیچیدگی‌های یک جامعه حکمی صادر کرد. به نظر می‌رسد که مقامات دولتی عربستان برنامه‌هایی زیربنایی برای توسعه اجتماعی خود به اجرا درآورده و در دستور کار دارند. حالا می‌توان دریافت که حق رای اعطا شده به زنان، صرفا پیامدی ساده برای یک سلسله فعالیت‌های زیربنایی بوده است. و البته می‌توان به یاد آورد که در حال حاضر، ۲۰درصد کرسی‌های مجلس عربستان از جانب پادشاه به زنان اختصاص داده شده است. آمار مشابه برای ایران فقط ۳درصد است!
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
ماجرای ساده اما دنباله‌دار پیامک‌های ۹۰
آرمان امیری @ArmanParian - جناب فردوسی‌پور در گفت و گو با خبرگزاری مهر، از برخی دشواری‌هایی که طی هفده سال اجرای برنامه ۹۰ پیش آمده سخن گفته است. goo.gl/FCnxtU «تابوی انتقاد از احمدی‌نژاد» و ماجرای شکایت مجلس نشینان شاید سیاسی‌ترین کنایه‌های فردوسی‌پور باشند اما نکته جالب این خبر برای من داستان دیگری است.
از چند وقت پیش برای عادل فردوسی‌پور و برنامه ۹۰ چالش‌برانگیز شده بود، ماجرای هزینه پیامک‌های ارسالی است. از خیلی وقت قبل‌تر هروقت یک موج پیامکی به راه می‌افتاد، عده‌ای گلایه می‌کردند که این دسیسه‌ای است از جانب «خودشون» برای افزایش درآمد شرکت مخابرات. بعدها صحبت از ارقام نجومی درآمد پیامک‌ها شد. حتی وقتی دولت روحانی پیامک تبریک سال نو برای شهروندان فرستاد، موجی از حمله شروع شد که دولت برای تبلیغ خود دست به ریخت و پاش چندین میلیاردی زده است. بعد مشخص شد که اصلا اپراتورها برای ارسال آن پیامک تبریک مبلغی دریافت نکرده‌اند. (اصولا برای اپراتور خرجی هم ندارد)
خلاصه شایعه اخیر این بود که عادل فردوسی‌پور با اوپراتورهای تلفن همراه قراردادی دارد و بخشی از درآمد «سرشار» پیامک‌های میلیونی را دریافت می‌کند. تکذیب‌های چندباره فردوسی‌پور فایده نداشت تا جایی که در یکی از برنامه‌ها با عصبانیتی قابل توجه گفت: «به اندازه کافی توضیح دادیم و هرکسی که می‌خواست متوجه بشود شده است». (نقل به مضمون) با این حال فشارهای روانی جناب فردوسی‌پور را به این فکر انداخت که با سفارش یک نرم‌افزار برای تلفن‌های هوشمند، اساسا ارسال پیامک‌ها را رایگان کند و خودش را از این اتهام برهاند. ولی حتی بدون این ابتکار نیز هر شهروندی می‌توانست با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه برسد که درآمد ناشی از هر برنامه چنان ناچیز است که اصلا برای مخابرات عددی حساب نمی‌شود. برای مثال اگر میانگین پیامک‌های هر برنامه را ۲ میلیون در نظر بگیریم و میانگین قیمت هر پیامک را هم ۱۵ تومان، در نهایت هر برنامه شاید حدود ۳۰ میلیون تومان هزینه پیامکی داشته باشد. مبلغی که برای اوپراتورهای ثروت‌مند کشور، در حد هزینه اجاره یک بیلبورد تبلیغاتی هم نیست!
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - جناب فردوسی‌پور در گفت و گو با خبرگزاری مهر، از برخی دشواری‌هایی که طی هفده سال اجرای برنامه ۹۰ پیش آمده سخن گفته است. goo.gl/FCnxtU «تابوی انتقاد از احمدی‌نژاد» و ماجرای شکایت مجلس نشینان شاید سیاسی‌ترین کنایه‌های فردوسی‌پور باشند اما نکته جالب این خبر برای من داستان دیگری است.
از چند وقت پیش برای عادل فردوسی‌پور و برنامه ۹۰ چالش‌برانگیز شده بود، ماجرای هزینه پیامک‌های ارسالی است. از خیلی وقت قبل‌تر هروقت یک موج پیامکی به راه می‌افتاد، عده‌ای گلایه می‌کردند که این دسیسه‌ای است از جانب «خودشون» برای افزایش درآمد شرکت مخابرات. بعدها صحبت از ارقام نجومی درآمد پیامک‌ها شد. حتی وقتی دولت روحانی پیامک تبریک سال نو برای شهروندان فرستاد، موجی از حمله شروع شد که دولت برای تبلیغ خود دست به ریخت و پاش چندین میلیاردی زده است. بعد مشخص شد که اصلا اپراتورها برای ارسال آن پیامک تبریک مبلغی دریافت نکرده‌اند. (اصولا برای اپراتور خرجی هم ندارد)
خلاصه شایعه اخیر این بود که عادل فردوسی‌پور با اوپراتورهای تلفن همراه قراردادی دارد و بخشی از درآمد «سرشار» پیامک‌های میلیونی را دریافت می‌کند. تکذیب‌های چندباره فردوسی‌پور فایده نداشت تا جایی که در یکی از برنامه‌ها با عصبانیتی قابل توجه گفت: «به اندازه کافی توضیح دادیم و هرکسی که می‌خواست متوجه بشود شده است». (نقل به مضمون) با این حال فشارهای روانی جناب فردوسی‌پور را به این فکر انداخت که با سفارش یک نرم‌افزار برای تلفن‌های هوشمند، اساسا ارسال پیامک‌ها را رایگان کند و خودش را از این اتهام برهاند. ولی حتی بدون این ابتکار نیز هر شهروندی می‌توانست با یک حساب سرانگشتی به این نتیجه برسد که درآمد ناشی از هر برنامه چنان ناچیز است که اصلا برای مخابرات عددی حساب نمی‌شود. برای مثال اگر میانگین پیامک‌های هر برنامه را ۲ میلیون در نظر بگیریم و میانگین قیمت هر پیامک را هم ۱۵ تومان، در نهایت هر برنامه شاید حدود ۳۰ میلیون تومان هزینه پیامکی داشته باشد. مبلغی که برای اوپراتورهای ثروت‌مند کشور، در حد هزینه اجاره یک بیلبورد تبلیغاتی هم نیست!
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency
ناگفته‌هاى فردوسى‌پور از ۱۷ سال اجرای برنامه نود
تهیه کننده و مجری برنامه نود با اشاره به اتفاقاتی که در طول هفده سال تهیه و اجرای این برنامه رخ داده گفت: در مقطعی با نمایندگان مجلس و دولت احمدی‌نژاد دچار چالش شدم که انتقاد کردن از آنها تابو بود.
مقایسه‌ای گذرا میان وضعیت اقتصادی ایران و عربستان
#A001
آرمان امیری @ArmanParian - در یادداشت قبل، چند شاخص آماری ارایه شد که نشان می‌داد در برخی ملاک‌های اجتماعی، وضعیت عربستان به سطحی ارتقا پیدا کرده است که با تصورات معمول از یک کشور کاملا متحجر و عقب مانده هم‌خوانی ندارد. اینکه وضعیت شاخص‌های اجتماعی در این کشور تا چه میزان قابل قبول یا مطلوب است محل بحث ما نیست. اینجا صرفا به یک جریان رو به رشد اشاره می‌کنیم. حال در دومین گام، می‌توانیم از خود بپرسیم که چنین رشدی بر پایه کدام پشتوانه محقق شده است؟ آیا همه چیز همچنان در «پول نفت» خلاصه می‌شود؟ اگر پاسخ شما مثبت است، شاید هنوز درگیر کلیشه سابق هستید.
هرچند عربستان هنوز اقتصادی متکی به نفت دارد، اما برتری قدرت اقتصادی این کشور نسبت به ایران ابدا در انحصار صادرات نفتی نیست. بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی عربستان را ۷۴۶ میلیارد دلار گزارش کرده است. این عدد برای ایران ۴۱۵ میلیارد دلار است. یعنی یک اختلاف ۳۳۰ میلیارد دلاری در سال. بر اساس گزارش اوپک سازمان اوپک، کل درآمدهای نفتی عربستان در سال ۲۸۵ میلیارد دلار است. در واقع، هرچند درآمد نفتی عربستان ممکن است تا چهار برابر درآمد نفتی برسد، اما باز هم سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی این کشور از همین شاخص در اقتصاد ایران بالاتر است. بانک جهانی، سهم صنعت را در تولید ناخالص داخلی عربستان حدود ۶۰درصد و همین مقدار را برای ایران ۴۰درصد اعلام کرده است. بدین ترتیب، صرفا تولید ناخالص «صنعتی» عربستان حدود ۴۵۰ میلیارد دلار خواهد شد که به تنهایی از کل تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر است!
برای چنین اقتصادهای بزرگی قطعا شاخص سلامت و «شفافیت اقتصادی» اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. بر اساس گزارش سازمان جهانی شفافیت، کشور دانمارک با شاخص ۹۲، شفاف‌ترین اقتصاد جهان را دارد. همین گزارش نشان می‌دهد که عربستان با شاخص ۴۹ در جایگاه ۵۵ کشورهای جهان قرار گرفته و ایران با شاخص ۲۷ در رتبه ۱۳۷ جای دارد.
حال که تصویری کلی از ابعاد کلان اقتصاد دو کشور به دست آوردیم، برای جزییات بیشتر می‌توانیم به گزارش موسسات تخصصی مراجعه کنیم. چندی پیش، گزارش سالانه «بنیاد هریتیج» منتشر شد که در آن ۱۰ شاخص اقتصادی کشورهای جهان مورد بررسی قرار گرفته بود. متاسفانه در هر ۱۰ شاخص مورد بررسی، اقتصاد ایران با فاصله‌ای چشم‌گیر پایین‌تر از اقتصاد عربستان قرار گرفته بود. انتشار این گزارش که بازتاب گسترده‌ای هم در رسانه‌های فارسی زبان داشت، بلافاصله موجی از واکنش‌های تدافعی را برانگیخت. واکنش‌هایی که هویت و بی‌طرفی مرکز انتشار آمار را زیر سوال بردند. سایت الف، که خود ابتدا گزارش آماری را منتشر کرده بود، تنها پس از چند ساعت طی یادداشت دیگری با عنوان «تبارشناسی هریتیج» به شدت به این مرکز تحقیقاتی حمله کرد. در متن یادداشت الف آمده است: «گزارش این بنیاد در مقایسه با گزارش‌های مشابه و كمتر جانب‌دارانه بین‌المللی همچون «گزارش فریزر» ... حكایت از رگههای سیاسی و جهت داری دارد».
بدین ترتیب، سایت الف، بی‌طرفی موسسه هریتیج را زیر سوال برده و در عین حال بر انصاف بیشتر موسسه «فریزر» صحه گذاشت. ما این بار به صورت مستقیم به سراغ گزارش موسسه فریزر می‌رویم: (برای ارایه یک معیار قابل سنجش، ارقام کشور آلمان را هم در کنار ایران و عربستان قرار دادیم)
اندازه دولت:
ایران: ۶.۱
عربستان: ۵
آلمان: ۵.۳
ساختار قانونی و حق مالکیت
ایران: ۵.۲
عربستان: ۷.۲
آلمان: ۷.۸
پول قوی
ایران: ۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۹.۶
آزادی تجارت بین‌المللی
ایران: ۴
عربستان: ۶.۸
آلمان: ۷.۷
مجموعه قوانین
ایران: ۴.۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۷.۱
در هر پنج شاخص اندازه دولت، ساختار قانونی و حق مالکیت، قدرت پولی، آزادی تجارت بین‌المللی و مجموعه قوانین، عربستان وضعیت بهتری از ایران دارد. به همین دلیل موسسه فریزر نیز در نتیجه‌گیری نهایی خود کشور ما را در رتبه ۱۴۷ کشورهای جهان از نظر «آزادی اقتصادی» قرار می‌دهد، (از نظر هریتیج ۱۷۱ هستیم) در حالی که رتبه عربستان ۸۱ است. (از نظر هریتیج ۷۷ است)
مجددا تاکید می‌شود که همه این آمارها، صرفا جهت بازبینی در یک تصویر کلیشه‌ای از اقتصاد عربستان ارایه شده‌اند. تصویری که تمامی ثروت و قدرت اقتصادی این کشور را در ارزش صادرات نفی خلاصه می‌کند و در نهایت توریسم مذهبی را مکمل آن می‌داند. این در حالی است که صنعت عربستان امروزه بسیار رشد یافته است. حتی بخش کشاورزی این کشور، علی‌رغم برخورداری از سطح زمین و منابع آبی بسیار محدود، به مراتب صنعتی‌تر از کشاورزی ایران شده است. بعید است تمامی این پیشرفت‌ها بدون طراحی و اجرای یک برنامه جامع توسعه میسر شده باشد.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
#A001
آرمان امیری @ArmanParian - در یادداشت قبل، چند شاخص آماری ارایه شد که نشان می‌داد در برخی ملاک‌های اجتماعی، وضعیت عربستان به سطحی ارتقا پیدا کرده است که با تصورات معمول از یک کشور کاملا متحجر و عقب مانده هم‌خوانی ندارد. اینکه وضعیت شاخص‌های اجتماعی در این کشور تا چه میزان قابل قبول یا مطلوب است محل بحث ما نیست. اینجا صرفا به یک جریان رو به رشد اشاره می‌کنیم. حال در دومین گام، می‌توانیم از خود بپرسیم که چنین رشدی بر پایه کدام پشتوانه محقق شده است؟ آیا همه چیز همچنان در «پول نفت» خلاصه می‌شود؟ اگر پاسخ شما مثبت است، شاید هنوز درگیر کلیشه سابق هستید.
هرچند عربستان هنوز اقتصادی متکی به نفت دارد، اما برتری قدرت اقتصادی این کشور نسبت به ایران ابدا در انحصار صادرات نفتی نیست. بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی عربستان را ۷۴۶ میلیارد دلار گزارش کرده است. این عدد برای ایران ۴۱۵ میلیارد دلار است. یعنی یک اختلاف ۳۳۰ میلیارد دلاری در سال. بر اساس گزارش اوپک سازمان اوپک، کل درآمدهای نفتی عربستان در سال ۲۸۵ میلیارد دلار است. در واقع، هرچند درآمد نفتی عربستان ممکن است تا چهار برابر درآمد نفتی برسد، اما باز هم سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی این کشور از همین شاخص در اقتصاد ایران بالاتر است. بانک جهانی، سهم صنعت را در تولید ناخالص داخلی عربستان حدود ۶۰درصد و همین مقدار را برای ایران ۴۰درصد اعلام کرده است. بدین ترتیب، صرفا تولید ناخالص «صنعتی» عربستان حدود ۴۵۰ میلیارد دلار خواهد شد که به تنهایی از کل تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر است!
برای چنین اقتصادهای بزرگی قطعا شاخص سلامت و «شفافیت اقتصادی» اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. بر اساس گزارش سازمان جهانی شفافیت، کشور دانمارک با شاخص ۹۲، شفاف‌ترین اقتصاد جهان را دارد. همین گزارش نشان می‌دهد که عربستان با شاخص ۴۹ در جایگاه ۵۵ کشورهای جهان قرار گرفته و ایران با شاخص ۲۷ در رتبه ۱۳۷ جای دارد.
حال که تصویری کلی از ابعاد کلان اقتصاد دو کشور به دست آوردیم، برای جزییات بیشتر می‌توانیم به گزارش موسسات تخصصی مراجعه کنیم. چندی پیش، گزارش سالانه «بنیاد هریتیج» منتشر شد که در آن ۱۰ شاخص اقتصادی کشورهای جهان مورد بررسی قرار گرفته بود. متاسفانه در هر ۱۰ شاخص مورد بررسی، اقتصاد ایران با فاصله‌ای چشم‌گیر پایین‌تر از اقتصاد عربستان قرار گرفته بود. انتشار این گزارش که بازتاب گسترده‌ای هم در رسانه‌های فارسی زبان داشت، بلافاصله موجی از واکنش‌های تدافعی را برانگیخت. واکنش‌هایی که هویت و بی‌طرفی مرکز انتشار آمار را زیر سوال بردند. سایت الف، که خود ابتدا گزارش آماری را منتشر کرده بود، تنها پس از چند ساعت طی یادداشت دیگری با عنوان «تبارشناسی هریتیج» به شدت به این مرکز تحقیقاتی حمله کرد. در متن یادداشت الف آمده است: «گزارش این بنیاد در مقایسه با گزارش‌های مشابه و كمتر جانب‌دارانه بین‌المللی همچون «گزارش فریزر» ... حكایت از رگههای سیاسی و جهت داری دارد».
بدین ترتیب، سایت الف، بی‌طرفی موسسه هریتیج را زیر سوال برده و در عین حال بر انصاف بیشتر موسسه «فریزر» صحه گذاشت. ما این بار به صورت مستقیم به سراغ گزارش موسسه فریزر می‌رویم: (برای ارایه یک معیار قابل سنجش، ارقام کشور آلمان را هم در کنار ایران و عربستان قرار دادیم)
اندازه دولت:
ایران: ۶.۱
عربستان: ۵
آلمان: ۵.۳
ساختار قانونی و حق مالکیت
ایران: ۵.۲
عربستان: ۷.۲
آلمان: ۷.۸
پول قوی
ایران: ۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۹.۶
آزادی تجارت بین‌المللی
ایران: ۴
عربستان: ۶.۸
آلمان: ۷.۷
مجموعه قوانین
ایران: ۴.۷
عربستان: ۷.۹
آلمان: ۷.۱
در هر پنج شاخص اندازه دولت، ساختار قانونی و حق مالکیت، قدرت پولی، آزادی تجارت بین‌المللی و مجموعه قوانین، عربستان وضعیت بهتری از ایران دارد. به همین دلیل موسسه فریزر نیز در نتیجه‌گیری نهایی خود کشور ما را در رتبه ۱۴۷ کشورهای جهان از نظر «آزادی اقتصادی» قرار می‌دهد، (از نظر هریتیج ۱۷۱ هستیم) در حالی که رتبه عربستان ۸۱ است. (از نظر هریتیج ۷۷ است)
مجددا تاکید می‌شود که همه این آمارها، صرفا جهت بازبینی در یک تصویر کلیشه‌ای از اقتصاد عربستان ارایه شده‌اند. تصویری که تمامی ثروت و قدرت اقتصادی این کشور را در ارزش صادرات نفی خلاصه می‌کند و در نهایت توریسم مذهبی را مکمل آن می‌داند. این در حالی است که صنعت عربستان امروزه بسیار رشد یافته است. حتی بخش کشاورزی این کشور، علی‌رغم برخورداری از سطح زمین و منابع آبی بسیار محدود، به مراتب صنعتی‌تر از کشاورزی ایران شده است. بعید است تمامی این پیشرفت‌ها بدون طراحی و اجرای یک برنامه جامع توسعه میسر شده باشد.
کانال مجمع دیوانگان: @divanesara
👍1
حکایت شاعرانی در بیت‌الخلا!
#A002
آرمان امیری - @ArmanParian - صحبت‌های زیادی در مورد رابطه هنر هنرمند، با شخصیت خودش وجود دارد. برخی رفتارهای شخصی و اجتماعی هنرمند را دست‌مایه قضاوت هنر او می‌دانند و گروه دیگر این دو را از هم تفکیک می‌کنند. جناب ابراهیم گلستان، از زمره گروه دوم است. ایشان اعتقاد دارد ممکن است هنرمندی رفتارهای شخصی ناموجهی انجام دهد، اما در عین حال همچنان هنری دل‌نشین و قابل تامل داشته باشد. مثال خودش را هم از «قاآنی» می‌آورد. شاعری که در مدح «امیرکبیر» شعری سرود و با قاطعیت امیر از دربار اخراج شد تا مدیحه‌سرایان گرد صدراعظم کشور جمع نشوند. قطعا تصمیم سیاسی امیرکبیر ستودنی است اما به روایت جناب گلستان این نمی‌تواند مانع از اعتراف ما به زیبایی‌های هنری شعر قاآنی باشد.
در ادامه، جناب گلستان، با همان زبان تند و تیز و صریح خود به شیوه‌ای منظور خود را توضیح می‌دهد که خالی از لطف نیست و به نظرم با کدهای ویژه‌ای که می‌دهد برای همیشه در ذهن خواننده ثبت و ضبط می‌شود:
«... هر شاعری وقتی می‌رود مستراح چه می‌کنه؟ می‌گوزه! حافظ که همش تکان نمی‌خورده، تنبل بوده، شراب می‌خورده، سبزی‌خور بوده، حتما سبزی هم به کمک کود کشت می‌شده؛ در نتیجه کرم هم شاید داشته. دندانش هم مسواک نبوده که مسواک بکنه، متعفن هم بوده. لثه‌هایش هم خراب بوده، خب، این شعرها را نگفته؟ هرکسی یک عیبی دارد دیگر. تو آن چیزی که به عنوان نمونه یک چیز خوب، خمیردندان کولینوس یا خمیردندان نمی‌دانم فلان را به کار می‌برد تو نمی‌توانی عکس حافظ را بگذاری برای آن؛ ولی به عنوان کسی که شعر گفته حافظ است. عوض در هم کردن دقت بکنید به حرفی که واقعا زده شده...».
از روزگار رفته، چهره به چهره با ابراهیم گلستان، یک گفت و گو از حسن فیاد، نشر ثالث، ص۸۴
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
#A002
آرمان امیری - @ArmanParian - صحبت‌های زیادی در مورد رابطه هنر هنرمند، با شخصیت خودش وجود دارد. برخی رفتارهای شخصی و اجتماعی هنرمند را دست‌مایه قضاوت هنر او می‌دانند و گروه دیگر این دو را از هم تفکیک می‌کنند. جناب ابراهیم گلستان، از زمره گروه دوم است. ایشان اعتقاد دارد ممکن است هنرمندی رفتارهای شخصی ناموجهی انجام دهد، اما در عین حال همچنان هنری دل‌نشین و قابل تامل داشته باشد. مثال خودش را هم از «قاآنی» می‌آورد. شاعری که در مدح «امیرکبیر» شعری سرود و با قاطعیت امیر از دربار اخراج شد تا مدیحه‌سرایان گرد صدراعظم کشور جمع نشوند. قطعا تصمیم سیاسی امیرکبیر ستودنی است اما به روایت جناب گلستان این نمی‌تواند مانع از اعتراف ما به زیبایی‌های هنری شعر قاآنی باشد.
در ادامه، جناب گلستان، با همان زبان تند و تیز و صریح خود به شیوه‌ای منظور خود را توضیح می‌دهد که خالی از لطف نیست و به نظرم با کدهای ویژه‌ای که می‌دهد برای همیشه در ذهن خواننده ثبت و ضبط می‌شود:
«... هر شاعری وقتی می‌رود مستراح چه می‌کنه؟ می‌گوزه! حافظ که همش تکان نمی‌خورده، تنبل بوده، شراب می‌خورده، سبزی‌خور بوده، حتما سبزی هم به کمک کود کشت می‌شده؛ در نتیجه کرم هم شاید داشته. دندانش هم مسواک نبوده که مسواک بکنه، متعفن هم بوده. لثه‌هایش هم خراب بوده، خب، این شعرها را نگفته؟ هرکسی یک عیبی دارد دیگر. تو آن چیزی که به عنوان نمونه یک چیز خوب، خمیردندان کولینوس یا خمیردندان نمی‌دانم فلان را به کار می‌برد تو نمی‌توانی عکس حافظ را بگذاری برای آن؛ ولی به عنوان کسی که شعر گفته حافظ است. عوض در هم کردن دقت بکنید به حرفی که واقعا زده شده...».
از روزگار رفته، چهره به چهره با ابراهیم گلستان، یک گفت و گو از حسن فیاد، نشر ثالث، ص۸۴
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
👍1
برون‌داد جامعه مدنی، جنجال یا نتیجه؟
#A003
آرمان امیری @ArmanParian - طی چند سال گذشته، جامعه مدنی و فعالین مخالف اعدام، تمرکز اصلی خود را بر حذف مجازات «قصاص» متمرکز کرده‌اند. این حقیقت را با یک مرور ساده از بازتاب اخبار مخالفان اعدام در شبکه‌های مجازی می‌توان دریافت. بیشترین متونی که در دفاع از حذف مجازات اعدام هم نوشته شده، پس از حق حیات، منطق «انتقام‌جو»ی اجرای مجازات قصاص را هدف قرار داده است. به صورت موازی نهادهای حکومتی از مدت‌ها پیش بر روی حذف اعدام از مجازات‌های مواد مخدر متمرکز شده‌اند. پیش از این تهیه لایحه حذف اعدام از فهرست جرایم مواد مخدر در دستور قرار داشت و حالا ۷۰ نماینده مجلس نیز طرحی را به همین منظور به امضا رسانده‌اند. goo.gl/LHR46B در این زمینه به نظرم دو نکته جالب توجه وجود دارد.
نخست اینکه بنابر اعلام مقامات در سال ۱۳۹۳، ۸۰ درصد اعدام‌های کشور مربوط به مجرمین مواد مخدر بوده است. goo.gl/jh5xys یعنی جامعه هدفی که مقامات حکومتی هدف قرار داده‌اند بسیار گسترده‌تر از فعالیت‌ها جامعه مدنی است.
دوم اینکه حساسیت‌های جرایم مواد مخدر، نسبت به «قتل» به مراتب کمتر است. اول اینکه در مورد مجرمین مواد مخدر صراحتی در قوانین شرعی وجود ندارد و از این نظر حساسیت مذهبی کمتر است. دوم اینکه جرم فردی که مثلا «۳۵ گرم حشیش» جابجا کرده در برابر کسی که «یک نفر را به قتل رسانده» با هیچ عقل سلیمی قابل مقایسه نیست. بدین ترتیب، افکار عمومی جامعه آمادگی پذیرش بیشتری برای لغو اعدام مواد مخدر خواهند داشت.
اگر هدف نهایی، اصلاح گام به گام مشکلات جامعه باشد، می‌توان این پرسش را مطرح کرد که چرا جامعه مدنی ما از مدت‌ها پیش بر روی مساله حذف اعدام از جرایم مواد مخدر نشده است؟ هدفی که اتفاقا در راستای تامین آن می‌توانستند همکاری خوبی با مسوولان دولت و مجلس هم داشته باشند. اما دست‌کم در این مورد خاص، مسیری که فعالین رسانه‌ای/مدنی انتخاب کردند به مراتب سخت‌تر، دورتر، حساسیت‌برانگیزتر و کم‌بازده‌تر از مسیری است که خود مقامات حکومتی در پیش گرفته‌اند. چنین انتخاب‌هایی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا به واقع هدف «ایجاد تغییر و اصلاح» است یا «خبرسازی و جنجال‌آفرینی»؟ یا شاید باید پرسید: آیا دستور کار فعالین اجتماعی ما، متناسب با شرایط و مشکلات جامعه ایرانی طراحی می‌شود یا صرفا یک کپی‌برداری بدون خلاقیت از نمونه‌های غربی و جهانی است؟
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#A003
آرمان امیری @ArmanParian - طی چند سال گذشته، جامعه مدنی و فعالین مخالف اعدام، تمرکز اصلی خود را بر حذف مجازات «قصاص» متمرکز کرده‌اند. این حقیقت را با یک مرور ساده از بازتاب اخبار مخالفان اعدام در شبکه‌های مجازی می‌توان دریافت. بیشترین متونی که در دفاع از حذف مجازات اعدام هم نوشته شده، پس از حق حیات، منطق «انتقام‌جو»ی اجرای مجازات قصاص را هدف قرار داده است. به صورت موازی نهادهای حکومتی از مدت‌ها پیش بر روی حذف اعدام از مجازات‌های مواد مخدر متمرکز شده‌اند. پیش از این تهیه لایحه حذف اعدام از فهرست جرایم مواد مخدر در دستور قرار داشت و حالا ۷۰ نماینده مجلس نیز طرحی را به همین منظور به امضا رسانده‌اند. goo.gl/LHR46B در این زمینه به نظرم دو نکته جالب توجه وجود دارد.
نخست اینکه بنابر اعلام مقامات در سال ۱۳۹۳، ۸۰ درصد اعدام‌های کشور مربوط به مجرمین مواد مخدر بوده است. goo.gl/jh5xys یعنی جامعه هدفی که مقامات حکومتی هدف قرار داده‌اند بسیار گسترده‌تر از فعالیت‌ها جامعه مدنی است.
دوم اینکه حساسیت‌های جرایم مواد مخدر، نسبت به «قتل» به مراتب کمتر است. اول اینکه در مورد مجرمین مواد مخدر صراحتی در قوانین شرعی وجود ندارد و از این نظر حساسیت مذهبی کمتر است. دوم اینکه جرم فردی که مثلا «۳۵ گرم حشیش» جابجا کرده در برابر کسی که «یک نفر را به قتل رسانده» با هیچ عقل سلیمی قابل مقایسه نیست. بدین ترتیب، افکار عمومی جامعه آمادگی پذیرش بیشتری برای لغو اعدام مواد مخدر خواهند داشت.
اگر هدف نهایی، اصلاح گام به گام مشکلات جامعه باشد، می‌توان این پرسش را مطرح کرد که چرا جامعه مدنی ما از مدت‌ها پیش بر روی مساله حذف اعدام از جرایم مواد مخدر نشده است؟ هدفی که اتفاقا در راستای تامین آن می‌توانستند همکاری خوبی با مسوولان دولت و مجلس هم داشته باشند. اما دست‌کم در این مورد خاص، مسیری که فعالین رسانه‌ای/مدنی انتخاب کردند به مراتب سخت‌تر، دورتر، حساسیت‌برانگیزتر و کم‌بازده‌تر از مسیری است که خود مقامات حکومتی در پیش گرفته‌اند. چنین انتخاب‌هایی این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا به واقع هدف «ایجاد تغییر و اصلاح» است یا «خبرسازی و جنجال‌آفرینی»؟ یا شاید باید پرسید: آیا دستور کار فعالین اجتماعی ما، متناسب با شرایط و مشکلات جامعه ایرانی طراحی می‌شود یا صرفا یک کپی‌برداری بدون خلاقیت از نمونه‌های غربی و جهانی است؟
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
#فعالیتـمدنی ۱ – دنیایی از کارهای کوچک
#A004
آرمان امیری @ArmanParian - راست و دروغ‌اش را نمی‌دانم اما سال‌ها پیش شنیدم که از «علی شریعتی» پرسیده بودند «انقلاب را از کجا باید آغاز کرد»؟ گفته بود «از دست‌شویی‌ها»! اشاره به شعارنویسی‌های پشت در دست‌شویی به عنوان کوچک‌ترین و احتمالا کم‌هزینه‌ترین کنش‌های قابل تصور.
به باورم، یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌های کنشگری اجتماعی در کشور ما، سطح توقع ما از نتایج اعمال‌مان است. یعنی که گروهی انگشت‌شمار به ناگاه تلاش می‌کنند تا مشکلی را در ابعاد یک کشور ۸۰ میلیون نفری حل کنند. زیاد هم زحمت می‌کشند، اما معمولا به در بسته می‌خورند و ناامیدی خود را به غیرممکن بودن تغییر/اصلاح در ساختار تعبیر می‌کنند!
آماری می‌گوید که در آمریکا حدود ۱.۵ میلیون NGO فعال وجود دارد. (http://goo.gl/6bFG5a) یعنی اگر هر یک از این «مردم‌نهادها» به صورت میانگین دایره نفوذی ۲۰۰ نفره داشته باشد، کل جعیت ۳۰۰میلیونی آمریکا تحت پوشش قرار می‌گیرند. به صورت متقابل، هر کدام نیز احتمالا در هنگام تاسیس به دایره نفوذی در همین سطح فکر می‌کنند و هیچ یک نمی‌خواهند به تنهایی و در مدت زمانی کوتاه یک انقلاب اجتماعی به پا کنند.
با نسبتی مشابه، احتمالا ما نیز به چیزی حدود ۴۰۰هزار نهاد یا هسته اجتماعی نیاز داریم. البته اگر NGO را در مفهوم متداول و مورد انتظار خود تعبیر کنیم، قطعا بلافاصله به دشواری‌های امنیتی راه‌اندازی یک NGO در کشور اشاره خواهیم کرد. اما اگر صرفا بر روی اثربخشی و نتیجه کار تمرکز کنیم، همین الآن هم می‌توانیم تعداد زیادی از در نمونه‌های بومی این هسته‌های اجتماعی را تشخیص دهیم. گروهی از زنان روستاهای سیستان و بلوچستان که با ابتکار و تلاش یک نفر دور هم جمع می‌شوند، توان و سرمایه ناچیزشان را گرد می‌آورند و به اتفاق هم فرصت کار در منزل، یا آموزشی در سطح بهداشت خانواده را فراهم می‌آورند. این گروه ساده قطعا یکی از نمونه‌های عملی همین هسته‌های اجتماعی است. هرچند متاسفانه در فضای رسانه‌ای ما، یا به چنین مبتکرانی به چشم «فعال مدنی» نگاه نمی‌شود، یا اینکه صرفا با نگاهی از بالا به پایین و «تفقدگونه» مورد تایید قرار می‌گیرد! رفتاری که باز هم روی‌کرد رسانه‌ای/شخصی آن غالب بر جنبه تاثیرگذاری‌اش است.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
#A004
آرمان امیری @ArmanParian - راست و دروغ‌اش را نمی‌دانم اما سال‌ها پیش شنیدم که از «علی شریعتی» پرسیده بودند «انقلاب را از کجا باید آغاز کرد»؟ گفته بود «از دست‌شویی‌ها»! اشاره به شعارنویسی‌های پشت در دست‌شویی به عنوان کوچک‌ترین و احتمالا کم‌هزینه‌ترین کنش‌های قابل تصور.
به باورم، یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌های کنشگری اجتماعی در کشور ما، سطح توقع ما از نتایج اعمال‌مان است. یعنی که گروهی انگشت‌شمار به ناگاه تلاش می‌کنند تا مشکلی را در ابعاد یک کشور ۸۰ میلیون نفری حل کنند. زیاد هم زحمت می‌کشند، اما معمولا به در بسته می‌خورند و ناامیدی خود را به غیرممکن بودن تغییر/اصلاح در ساختار تعبیر می‌کنند!
آماری می‌گوید که در آمریکا حدود ۱.۵ میلیون NGO فعال وجود دارد. (http://goo.gl/6bFG5a) یعنی اگر هر یک از این «مردم‌نهادها» به صورت میانگین دایره نفوذی ۲۰۰ نفره داشته باشد، کل جعیت ۳۰۰میلیونی آمریکا تحت پوشش قرار می‌گیرند. به صورت متقابل، هر کدام نیز احتمالا در هنگام تاسیس به دایره نفوذی در همین سطح فکر می‌کنند و هیچ یک نمی‌خواهند به تنهایی و در مدت زمانی کوتاه یک انقلاب اجتماعی به پا کنند.
با نسبتی مشابه، احتمالا ما نیز به چیزی حدود ۴۰۰هزار نهاد یا هسته اجتماعی نیاز داریم. البته اگر NGO را در مفهوم متداول و مورد انتظار خود تعبیر کنیم، قطعا بلافاصله به دشواری‌های امنیتی راه‌اندازی یک NGO در کشور اشاره خواهیم کرد. اما اگر صرفا بر روی اثربخشی و نتیجه کار تمرکز کنیم، همین الآن هم می‌توانیم تعداد زیادی از در نمونه‌های بومی این هسته‌های اجتماعی را تشخیص دهیم. گروهی از زنان روستاهای سیستان و بلوچستان که با ابتکار و تلاش یک نفر دور هم جمع می‌شوند، توان و سرمایه ناچیزشان را گرد می‌آورند و به اتفاق هم فرصت کار در منزل، یا آموزشی در سطح بهداشت خانواده را فراهم می‌آورند. این گروه ساده قطعا یکی از نمونه‌های عملی همین هسته‌های اجتماعی است. هرچند متاسفانه در فضای رسانه‌ای ما، یا به چنین مبتکرانی به چشم «فعال مدنی» نگاه نمی‌شود، یا اینکه صرفا با نگاهی از بالا به پایین و «تفقدگونه» مورد تایید قرار می‌گیرد! رفتاری که باز هم روی‌کرد رسانه‌ای/شخصی آن غالب بر جنبه تاثیرگذاری‌اش است.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara