تصویر ماندگار تروریسم!
امیرعلی نصرل‌الله‌زاده - سی جی، سخنگوی کاخ سفید در سریال the west wing، پشت تریبون از رفتار بی‌شرمانه عربستان در قبال زنانش به تندی انتقاد می‌کند. فردا در ایمیلی مشکوک، تهدید به مرگ می‌شود و فکر می‌کند که کار مسلمانان افراطی در واکنش به سخنان دیروزش است. برایش توضیح می‌دهند، که تروریست‌های افراطی به مرگ یک نفر اهمیتی نمی‌دهند. برای آن‌ها نام کشته شدگان اهمیتی ندارد. آن‌ها به دنبال هم وزن کردن کفه ترازوی تعداد مردگان دو طرف نیستند که عده‌ای ارزش خون صدها نفر را در کنار صدها هزار نفر می‌سنجند. برای داعش، فرقی میان قربانیان نیست، چه بسا که عده‌ای مسلمان و عرب در میان کشته‌شدگان باشند. خون قربانیان نه به انتقام خون مردان جنگی و نه به انتقام خون شهروندان بیگناه سوریه و عراق می‌ریزد، این خون تنها برای قرمز کردن خیابان‌های پاریس است.
انگیزه‌های تروریسم با دلیل‌تراشی‌های به ظاهر انسان‌دوستانه ناسازگار است. ترویسم هیچگاه، حتی به تلقی نادرست، نه ابزاری برای دفاع و مقاومت بوده است و نه راهی برای استقرار عدالت. به رگبار گرفتن مردمی که در سالن موسیقی نشسته‌اند حامل هیچ پیام سیاسی غیر از سبعیت نیست. درنگ در محکومیت و اعلام برائت از آن به بهانه کشف و شهودی تازه در ریشه‌های وقوع حادثه یا پی‌بردن به توطئه‌های تکراری تنها لاپوشانی حقیقتی است که چشمان‌مان را به زور به رویش بسته‌ایم.
سال‌ها است که ایدئولوگ‌های محافظه‌کار و اصلاح‌طلب ایرانی فهمیده‌اند به چیزی بیشتر از اسلامِ قرآن و سنت و حدیث برای تزریق هیجان و ایدئولوژی و یا توجیه نیاز دارند. قرائت‌هایی که هر کدام از ایشان از اسلام ناب محمدی و اسلام رحمانی ارایه دادند، تلاش برای ارایه کانتکستی بود که تصویرسازی سنتی اسلام در قالب آن روتوش شود. نه اسلام ناب محمدی، اسلامی انقلابی، آماده نفوذ به قلوب مستضعفین جهان و برپاکننده قسط و عدل انتقام‌جویانه به جنبشی دینی بدل شد و نه اسلام رحمانی توانست تقلیدی از پروتستانیسم باشد.
سال‌ها اصرار بر نص کتاب آسمانی و عدم تحریف آن، پیروان را ناتوان از ارزش‌گذاری آن می‌کند و دیگران را عاجز از تشخیص تفاوت‌ها و تمایزهای داخلی‌اش. تلاش مذبوحانه برای بندبازی میان «عملیات شهادت‌طلبانه» و «عملیات انتحاری» در رسانه ملی نیز، برای مردمی گیج و سردرگم معنای خاصی به همراه ندارد. تسلیت ریاست جمهور برای این پیروان فقط «تقیه» محسوب می‌شود، و برای باقی جهانیان، مانوری سیاسی برای رد گم کردن.
ماندگارترین تصویر در این میان، نه ترس از قدرت بنیادگرایان است که باعث شود آنان را در بیابان به حال خویش رها سازند و نه ترس از قهر الهی است تا دیگران هم در سرزمین‌های خود موسیقی را حرام کنند. بلکه وحشت از اعتقادات جماعتی است که در قرن بیست و یکم هم قصد اصلاح باورهای خود را ندارند. اعتقاداتی که اعوجاج آن اجازه تمیز دادن دفاع، مقاومت و عدالت را از تروریسم نمی‌دهد. این تصویری است که در ذهن شش میلیارد آدم دیگر کره زمین نقش می‌بندد.
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید: @divanesara
امیرعلی نصرل‌الله‌زاده - سی جی، سخنگوی کاخ سفید در سریال the west wing، پشت تریبون از رفتار بی‌شرمانه عربستان در قبال زنانش به تندی انتقاد می‌کند. فردا در ایمیلی مشکوک، تهدید به مرگ می‌شود و فکر می‌کند که کار مسلمانان افراطی در واکنش به سخنان دیروزش است. برایش توضیح می‌دهند، که تروریست‌های افراطی به مرگ یک نفر اهمیتی نمی‌دهند. برای آن‌ها نام کشته شدگان اهمیتی ندارد. آن‌ها به دنبال هم وزن کردن کفه ترازوی تعداد مردگان دو طرف نیستند که عده‌ای ارزش خون صدها نفر را در کنار صدها هزار نفر می‌سنجند. برای داعش، فرقی میان قربانیان نیست، چه بسا که عده‌ای مسلمان و عرب در میان کشته‌شدگان باشند. خون قربانیان نه به انتقام خون مردان جنگی و نه به انتقام خون شهروندان بیگناه سوریه و عراق می‌ریزد، این خون تنها برای قرمز کردن خیابان‌های پاریس است.
انگیزه‌های تروریسم با دلیل‌تراشی‌های به ظاهر انسان‌دوستانه ناسازگار است. ترویسم هیچگاه، حتی به تلقی نادرست، نه ابزاری برای دفاع و مقاومت بوده است و نه راهی برای استقرار عدالت. به رگبار گرفتن مردمی که در سالن موسیقی نشسته‌اند حامل هیچ پیام سیاسی غیر از سبعیت نیست. درنگ در محکومیت و اعلام برائت از آن به بهانه کشف و شهودی تازه در ریشه‌های وقوع حادثه یا پی‌بردن به توطئه‌های تکراری تنها لاپوشانی حقیقتی است که چشمان‌مان را به زور به رویش بسته‌ایم.
سال‌ها است که ایدئولوگ‌های محافظه‌کار و اصلاح‌طلب ایرانی فهمیده‌اند به چیزی بیشتر از اسلامِ قرآن و سنت و حدیث برای تزریق هیجان و ایدئولوژی و یا توجیه نیاز دارند. قرائت‌هایی که هر کدام از ایشان از اسلام ناب محمدی و اسلام رحمانی ارایه دادند، تلاش برای ارایه کانتکستی بود که تصویرسازی سنتی اسلام در قالب آن روتوش شود. نه اسلام ناب محمدی، اسلامی انقلابی، آماده نفوذ به قلوب مستضعفین جهان و برپاکننده قسط و عدل انتقام‌جویانه به جنبشی دینی بدل شد و نه اسلام رحمانی توانست تقلیدی از پروتستانیسم باشد.
سال‌ها اصرار بر نص کتاب آسمانی و عدم تحریف آن، پیروان را ناتوان از ارزش‌گذاری آن می‌کند و دیگران را عاجز از تشخیص تفاوت‌ها و تمایزهای داخلی‌اش. تلاش مذبوحانه برای بندبازی میان «عملیات شهادت‌طلبانه» و «عملیات انتحاری» در رسانه ملی نیز، برای مردمی گیج و سردرگم معنای خاصی به همراه ندارد. تسلیت ریاست جمهور برای این پیروان فقط «تقیه» محسوب می‌شود، و برای باقی جهانیان، مانوری سیاسی برای رد گم کردن.
ماندگارترین تصویر در این میان، نه ترس از قدرت بنیادگرایان است که باعث شود آنان را در بیابان به حال خویش رها سازند و نه ترس از قهر الهی است تا دیگران هم در سرزمین‌های خود موسیقی را حرام کنند. بلکه وحشت از اعتقادات جماعتی است که در قرن بیست و یکم هم قصد اصلاح باورهای خود را ندارند. اعتقاداتی که اعوجاج آن اجازه تمیز دادن دفاع، مقاومت و عدالت را از تروریسم نمی‌دهد. این تصویری است که در ذهن شش میلیارد آدم دیگر کره زمین نقش می‌بندد.
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید: @divanesara
👍2
هو، او!
- - -
میگم ممد آقا، عروسی پسر حاج اسماعیله، دعوت نشدی؟
میگه رفاقتا بو لش مرده گرفته
میگم ممد آقا کارم سخته
میگه هم بکش پسر، نون از سنگ در می‌آد نه از بالش
میگم ممد آقا مادرم ناخوش‌احواله
میگه دعا می‌کنم
میگم ممد آقا از کجا می‌آری بخوری؟
میگه از کرم مولی علی مرتضی
میگم ممد آقا از سیدخلیل بگو
میگه از روزی که تن آقا سیدخلیل تو خاک «صحنه» خوابید درد و مرض از شهر رفت به تبرّکش
ممد درویش، «درویش» نبود. ممدآقا لات محل بود. برو بیایی داشت روزگاری. ریش‌سپیدای محل به اسمش قسم می‌خوردن که سایه‌ش رو سر همه اهالی محل بود. از وقتی که «طاهره» شیرینی خورده و عقد نکرده رفت زیر کامیون «ممدآقای سبزقبا» عوض شد. سینه‌های کفتریش خوابید و پشت خاک ندیدش خم شد و کم‌کم شد «ممد درویش».
میگم ممد آقا زن نمی‌گیری؟
میگه آدم رو وا می‌داره
میگم از چی؟
میگه از او!
- - - -
داستان‌های ۱۵۰ کلمه‌ای «مجمع دیوانگان» (@divanesara) را با تگ #داستانک دنبال کنید.
- - -
میگم ممد آقا، عروسی پسر حاج اسماعیله، دعوت نشدی؟
میگه رفاقتا بو لش مرده گرفته
میگم ممد آقا کارم سخته
میگه هم بکش پسر، نون از سنگ در می‌آد نه از بالش
میگم ممد آقا مادرم ناخوش‌احواله
میگه دعا می‌کنم
میگم ممد آقا از کجا می‌آری بخوری؟
میگه از کرم مولی علی مرتضی
میگم ممد آقا از سیدخلیل بگو
میگه از روزی که تن آقا سیدخلیل تو خاک «صحنه» خوابید درد و مرض از شهر رفت به تبرّکش
ممد درویش، «درویش» نبود. ممدآقا لات محل بود. برو بیایی داشت روزگاری. ریش‌سپیدای محل به اسمش قسم می‌خوردن که سایه‌ش رو سر همه اهالی محل بود. از وقتی که «طاهره» شیرینی خورده و عقد نکرده رفت زیر کامیون «ممدآقای سبزقبا» عوض شد. سینه‌های کفتریش خوابید و پشت خاک ندیدش خم شد و کم‌کم شد «ممد درویش».
میگم ممد آقا زن نمی‌گیری؟
میگه آدم رو وا می‌داره
میگم از چی؟
میگه از او!
- - - -
داستان‌های ۱۵۰ کلمه‌ای «مجمع دیوانگان» (@divanesara) را با تگ #داستانک دنبال کنید.
نشستن جای خدا!
آرمان امیری - این فیلم «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» که در حال اکران است، به نظرم باید سیمرغ بهترین فیلم جشنواره فجر را می‌گرفت. البته در بخش «نگاه نو»، هم سیمرغ بهترین فیلم را برده و هم بهترین کارگردانی، اما در کل هم یک سر و گردن بالاتر از فیلمی تماما ایراد با سناریویی پراشکال همچون «رخ دیوانه» بود. فقط باید ۱۰ امتیاز منفی به این شیوه از اسم‌گذاری داد که انگار خواسته‌اند فقط از سر خودشان باز کنند. اسم فیلم یکی از بزرگترین ویترین‌های تبلیغاتی آن است. این چه اسمی است؟ چه احساسی در خواننده ایجاد می‌کند؟ چقدر جذب کننده است؟!
«چهارشنبه...» دست روی یک مساله قدیمی گذاشته و به خوبی از این پرسش تاریخی استفاده کرده است. موقعیتی که شما بخواهید از بین یک سری انسان گرفتار، فقط یکی را نجات بدهید! هر کدام دنیای خودشان را دارند. هر کدام مشکلات خودشان را دارند. هر کدام برای خودشان یک «داستان» هستند و واقعیت این است که ما هیچ معیاری نمی‌توانیم برای ترجیح یکی بر دیگری ارایه کنیم. تصمیم‌گیری در چنین وضعیتی مثل نشستن جای خدا می‌ماند!
بجز مساله فیلم، پرداخت آن هم بسیار قابل توجه بود. برخی از سکانس‌های فیلم به صورت مستقل واقعا خوب ساخته شده بودند. اگر قرار باشد بترسید، می‌ترسید. اگر قرار باشد مضطرب شوید، مضطرب می‌شوید. یکجای کار مقاومت‌تان در برابر اشک در هم می‌شکند و دست‌آخر، بهتر از همه، پایان‌بندی هوشمندانه و حتی می‌توان گفت «متواضعانه» فیلم است که تلاش می‌کند از افراط در بازی با احساسات مخاطب پرهیز کند و با شیب ملایمی احساسات اوج گرفته را آرام سازد. خلاصه اینکه اگر این روزها قصد تماشای فیلم در سینما داردی، «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» گزینه خوبی است.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری - این فیلم «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» که در حال اکران است، به نظرم باید سیمرغ بهترین فیلم جشنواره فجر را می‌گرفت. البته در بخش «نگاه نو»، هم سیمرغ بهترین فیلم را برده و هم بهترین کارگردانی، اما در کل هم یک سر و گردن بالاتر از فیلمی تماما ایراد با سناریویی پراشکال همچون «رخ دیوانه» بود. فقط باید ۱۰ امتیاز منفی به این شیوه از اسم‌گذاری داد که انگار خواسته‌اند فقط از سر خودشان باز کنند. اسم فیلم یکی از بزرگترین ویترین‌های تبلیغاتی آن است. این چه اسمی است؟ چه احساسی در خواننده ایجاد می‌کند؟ چقدر جذب کننده است؟!
«چهارشنبه...» دست روی یک مساله قدیمی گذاشته و به خوبی از این پرسش تاریخی استفاده کرده است. موقعیتی که شما بخواهید از بین یک سری انسان گرفتار، فقط یکی را نجات بدهید! هر کدام دنیای خودشان را دارند. هر کدام مشکلات خودشان را دارند. هر کدام برای خودشان یک «داستان» هستند و واقعیت این است که ما هیچ معیاری نمی‌توانیم برای ترجیح یکی بر دیگری ارایه کنیم. تصمیم‌گیری در چنین وضعیتی مثل نشستن جای خدا می‌ماند!
بجز مساله فیلم، پرداخت آن هم بسیار قابل توجه بود. برخی از سکانس‌های فیلم به صورت مستقل واقعا خوب ساخته شده بودند. اگر قرار باشد بترسید، می‌ترسید. اگر قرار باشد مضطرب شوید، مضطرب می‌شوید. یکجای کار مقاومت‌تان در برابر اشک در هم می‌شکند و دست‌آخر، بهتر از همه، پایان‌بندی هوشمندانه و حتی می‌توان گفت «متواضعانه» فیلم است که تلاش می‌کند از افراط در بازی با احساسات مخاطب پرهیز کند و با شیب ملایمی احساسات اوج گرفته را آرام سازد. خلاصه اینکه اگر این روزها قصد تماشای فیلم در سینما داردی، «چهارشنبه، ۱۹ اردیبهشت» گزینه خوبی است.
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
نگهداشتن کبریت در انبار باروت!
«پس از خروج شاه از ایران در دی‌ماه ١٣٥٧، دولت آمریکا با توجه به آثار و پیامدهای احتمالی پذیرش شاه در ایران، اجازه ورود به آمریکا را به وی نداد ولی نهایتا در اواخر مهرماه ١٣٥٨ به وی اجازه ورود به آن كشور را داد. برای روشن شدن اهمیت و تاثیر این اقدام یادآوری این نكته مفید به نظر می‌رسد كه پس از بحث‌های مخالفان و موافقان پذیرش شاه در شورای عالی امنیت ملی آمریکا و نهایتا تصمیم به پذیرش شاه، كارتر رییس‌جمهور وقت آمریکا احتمال اشغال سفارت آن كشور در تهران را مطرح می‌كند كه نشان می‌دهد دولتمردان آن كشور از وضعیت افكار عمومی در ایران نسبت به خود به خوبی اطلاع داشته‌اند». (محسن میردامادی در گفت و گو با روزنامه اعتماد)
«حسین امیرعبداللهیان»، معاون امور عربی وزارت امور خارجه ایران گفته است که مقام‌های ایران دو سال پیش به بشار اسد، رییس جمهور سوریه پیشنهاد کرده بودند که با ادامه بحران در این کشور، خانواده‌اش را به ایران بفرستد، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت. نیازی نبود که هواپیمای مسافربری روسیه منفجر شود و واکنش‌های تروریستی تا قلب خاک اروپا پیش برود تا دریابیم که تحریک کردن افکار عمومی حاکم بر گروه‌های متعارض سوری مترادف است با ایجاد خطر جانی برای شهروندان دیگر کشورها. ما کشوری هستیم که خودمان سال‌های سال تجربه تحریک احساسات از جانب کشورهای دیگر را داریم.
سابقه استعماری روسیه در عهد قاجار، هرچند با شکست‌های نظامی ما در جنگ‌های ایران و روس همراه بود، اما بالاخره یکجا آتش خشم و نفرت ایرانیان غلیان کرد و به قتل «گریبایدوف»، سفیرمختار روسیه انجامید. طراحی کودتای ۲۸مرداد علیه دولت ملی مصدق و در نهایت حمایت و پناه دادن به شاه از جانب آمریکا نیز کینه و عداوتی در قلوب ایرانیان کاشت که شاید اشغال سفارت ساده‌ترین شکل بروز آن بود. با این پیشینه، می‌توان پرسید آیا مقاماتی که قصد میزبانی از اسد یا خانواده او را دارند به این مساله دقت کرده‌اند که این میزبانی می‌تواند جان میلیون‌ها شهروند ایرانی را به خطر بیندازد؟ حفاظت از اهل بیت جناب اسد چه جایگاهی در منافع ملی ما دارد؟
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» @divanesara
«پس از خروج شاه از ایران در دی‌ماه ١٣٥٧، دولت آمریکا با توجه به آثار و پیامدهای احتمالی پذیرش شاه در ایران، اجازه ورود به آمریکا را به وی نداد ولی نهایتا در اواخر مهرماه ١٣٥٨ به وی اجازه ورود به آن كشور را داد. برای روشن شدن اهمیت و تاثیر این اقدام یادآوری این نكته مفید به نظر می‌رسد كه پس از بحث‌های مخالفان و موافقان پذیرش شاه در شورای عالی امنیت ملی آمریکا و نهایتا تصمیم به پذیرش شاه، كارتر رییس‌جمهور وقت آمریکا احتمال اشغال سفارت آن كشور در تهران را مطرح می‌كند كه نشان می‌دهد دولتمردان آن كشور از وضعیت افكار عمومی در ایران نسبت به خود به خوبی اطلاع داشته‌اند». (محسن میردامادی در گفت و گو با روزنامه اعتماد)
«حسین امیرعبداللهیان»، معاون امور عربی وزارت امور خارجه ایران گفته است که مقام‌های ایران دو سال پیش به بشار اسد، رییس جمهور سوریه پیشنهاد کرده بودند که با ادامه بحران در این کشور، خانواده‌اش را به ایران بفرستد، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت. نیازی نبود که هواپیمای مسافربری روسیه منفجر شود و واکنش‌های تروریستی تا قلب خاک اروپا پیش برود تا دریابیم که تحریک کردن افکار عمومی حاکم بر گروه‌های متعارض سوری مترادف است با ایجاد خطر جانی برای شهروندان دیگر کشورها. ما کشوری هستیم که خودمان سال‌های سال تجربه تحریک احساسات از جانب کشورهای دیگر را داریم.
سابقه استعماری روسیه در عهد قاجار، هرچند با شکست‌های نظامی ما در جنگ‌های ایران و روس همراه بود، اما بالاخره یکجا آتش خشم و نفرت ایرانیان غلیان کرد و به قتل «گریبایدوف»، سفیرمختار روسیه انجامید. طراحی کودتای ۲۸مرداد علیه دولت ملی مصدق و در نهایت حمایت و پناه دادن به شاه از جانب آمریکا نیز کینه و عداوتی در قلوب ایرانیان کاشت که شاید اشغال سفارت ساده‌ترین شکل بروز آن بود. با این پیشینه، می‌توان پرسید آیا مقاماتی که قصد میزبانی از اسد یا خانواده او را دارند به این مساله دقت کرده‌اند که این میزبانی می‌تواند جان میلیون‌ها شهروند ایرانی را به خطر بیندازد؟ حفاظت از اهل بیت جناب اسد چه جایگاهی در منافع ملی ما دارد؟
کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» @divanesara
ای بید قد خمیده ز یادم نمی‌روی
آرمان امیری - از میان مخاطبان موسیقی سنتی، به ویژه، عالاقمندان به «مرضیه» و «دلکش»، کمتر کسی می‌تواند باور کند که چه گستره بزرگی از ترانه‌هایی که سال‌های سال از زبان بهترین خوانندگان این کشور شنیده متعلق به یک نفر بوده‌اند: «رحیم معینی کرمانشاهی»، با تخلص‌هایی چون «عشقی»، «شوقی»، «امید» و «معینی».
یکی از جالب‌ترین وجوه تصنیف‌های معینی کرمانشاهی از نگاه من، شیوه قصه‌گویی آن‌ها است. جایی که ترانه‌سرا، در چند بیت محدود تلاش می‌کند شبه‌داستانی را روایت کند که بسیاری از اصول قصه‌گویی را، البته به سبک قصه‌گویی سنتی ایرانی در درون خود رعایت می‌کند. در این سبک، قصه‌گو ابتدا داستانی را روایت می‌کند و سپس به جمع‌بندی پند و اندرز و آموزه‌های اخلاقی داستان خود می‌پردازد. قدمت این سنت قصه‌گویی را دست‌کم می‌توان تا زمان شاه‌نامه فردوسی دنبال کرد. جایی که حکمیم طوس نیز عادت داشت به دنبال روایت هر داستان، به جمع‌بندی نکات اخلاقی آن بپردازد:
فریدون فرخ فرشته نبود
ز مشک و ز عنبر سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکویی
تو داد و دهش کن فریدون تویی
تصنیف‌های معینی کرمانشاهی نیز این دو وجه «قصه‌گویی تمثیلی» و «جمع بندی اخلاقی» را تا حد زیادی در خود دارند. برای مثال در تصنیف معروف «طاووس» که با صدای «مرضیه» ماندگار شد، قصه از غرور و خودبینی طاووس آغاز می‌شود و با هویدا شدن پاهای زشت‌اش به سرانجام می‌رسد تا زمینه برای اندرز شاعر فراهم شود: «هر کسی در این جهان باشد اسیر زشت و زیبا».
یا در ترانه «سرو و بید»، باز هم با صدای مرضیه، حکایت گفت و گوی دو درخت را می‌شنویم. «سرو» نمادی از نشاط جوانی و غرور که به خودبینی و فخرفروشی‌اش می‌انجامد و در برابر، «بید» به مصداق پیر سرد و گردم چشیده‌ای که جوان را نصیحت و حتی شماتت می‌کند.
از میان خوانندگان سرشناس کشور، «مرضیه» و «دلکش»، اصلی‌ترین خوانندگان آثار معینی کرمانشاهی بودند به نحوی که فهرست اشعاری از معینی که با صدای هر یک از این دو ستاره آواز ایران ماندگار شدند بسیار مفصل است:
مرضیه: سنگ خارا / مینای شکسته / خواب نوشین / سنگ صبور / سوز دل / طاقتم ده / بگذر از کوی ما / عشق خود حاشا مکن / دیدی که من غرق گناهم رفتی / دختر کولی در دل شب / رفتم که رفتم / عمر دوباره / سروی و بیدی / دل شیدا / طاووس / مهر منی ماه منی / پیغام من / جای تو خالی / لاله صحرایی / تو بخوان / راه خیال / دل پریشان
دلکش: بازگشت / راز بی فردا / ز نسیم صحر خبر آمد / آشفته حالی / یاد من کن / نگرانم / کودکی / صدای آشنا / سفر کرده / تنها منشین / وای از تنهایی / قصه‌گو / جدایی / پشامون شدم / بس کن
شمار خوانندگانی که از اشعار معین استفاده کردند بسیار زیاد و البته متنوع است. الاهه، پوران، پروین، کوروس سرهنگ‌زاده، مهستی، بیتا، بنان، داریوش رفیعی، گلپا، عماد رام، نادرگلچین و ...، غالبا در سبک موسیقی سنتی از آثار معینی استفاده کردند. با این حال، ظرفیت ترانه‌ها و تصنیف‌های معینی فراتر از آن بود که صرفا در چهارچوب موسیقی سنتی محدود بماند. برای مثال، آلبوم «مست برهوت» دو ترانه معینی را با سبک موسیقی «راک» (هوی متال) به اجرا درآورد: «خانمان‌سوز بود آتش آهی گاهی» و «اشکی به چشم و در دلم آهی نمانده است».
در موارد بسیار نادری نیز معینی، به سراغ سبک «شعر نو» رفت که اتفاقا یکی از همین اشعار انگشت‌شماری که به صورت «شعر نو» سرود، به یکی از معروف‌ترین اشعارش بدل شد: *«عجب صبری خدا دارد»* که غالبا آن را با صدای «ستار» به یاد می‌آورند.
در نهایت، معینی کرمانشاهی، در آستانه ۹۰سالگی، چشم از جهان فرو بست و میراث انبوه و گران‌بهایی از ترانه و تصنیف را از خود به جای گذاشت. از لینک زیر می‌توانید مجموعه‌ای ارزشمند از ۸۰ اثر معینی را که توسط خوانندگان سرشناس کشور اجرا شده ببینید و همان‌جا بشنوید. پایان‌بندی این نوشته را با ابیاتی از خود شاعر به پایان می‌بریم که همچون وصیتی، مصداق آخرین نصیحت شاعر را دارد:
خون دل بود نصیبم. بسر تربت من
لاله افشان بطرب آمده، مِی نوش کنید
بعد من سوگ مگیرید، نیرزد به خدا
بهر هر زرد رخی، خویش سیه پوش کنید
http://www.parand.se/music-box-moeini-kermanshahi.htm
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
آرمان امیری - از میان مخاطبان موسیقی سنتی، به ویژه، عالاقمندان به «مرضیه» و «دلکش»، کمتر کسی می‌تواند باور کند که چه گستره بزرگی از ترانه‌هایی که سال‌های سال از زبان بهترین خوانندگان این کشور شنیده متعلق به یک نفر بوده‌اند: «رحیم معینی کرمانشاهی»، با تخلص‌هایی چون «عشقی»، «شوقی»، «امید» و «معینی».
یکی از جالب‌ترین وجوه تصنیف‌های معینی کرمانشاهی از نگاه من، شیوه قصه‌گویی آن‌ها است. جایی که ترانه‌سرا، در چند بیت محدود تلاش می‌کند شبه‌داستانی را روایت کند که بسیاری از اصول قصه‌گویی را، البته به سبک قصه‌گویی سنتی ایرانی در درون خود رعایت می‌کند. در این سبک، قصه‌گو ابتدا داستانی را روایت می‌کند و سپس به جمع‌بندی پند و اندرز و آموزه‌های اخلاقی داستان خود می‌پردازد. قدمت این سنت قصه‌گویی را دست‌کم می‌توان تا زمان شاه‌نامه فردوسی دنبال کرد. جایی که حکمیم طوس نیز عادت داشت به دنبال روایت هر داستان، به جمع‌بندی نکات اخلاقی آن بپردازد:
فریدون فرخ فرشته نبود
ز مشک و ز عنبر سرشته نبود
به داد و دهش یافت آن نیکویی
تو داد و دهش کن فریدون تویی
تصنیف‌های معینی کرمانشاهی نیز این دو وجه «قصه‌گویی تمثیلی» و «جمع بندی اخلاقی» را تا حد زیادی در خود دارند. برای مثال در تصنیف معروف «طاووس» که با صدای «مرضیه» ماندگار شد، قصه از غرور و خودبینی طاووس آغاز می‌شود و با هویدا شدن پاهای زشت‌اش به سرانجام می‌رسد تا زمینه برای اندرز شاعر فراهم شود: «هر کسی در این جهان باشد اسیر زشت و زیبا».
یا در ترانه «سرو و بید»، باز هم با صدای مرضیه، حکایت گفت و گوی دو درخت را می‌شنویم. «سرو» نمادی از نشاط جوانی و غرور که به خودبینی و فخرفروشی‌اش می‌انجامد و در برابر، «بید» به مصداق پیر سرد و گردم چشیده‌ای که جوان را نصیحت و حتی شماتت می‌کند.
از میان خوانندگان سرشناس کشور، «مرضیه» و «دلکش»، اصلی‌ترین خوانندگان آثار معینی کرمانشاهی بودند به نحوی که فهرست اشعاری از معینی که با صدای هر یک از این دو ستاره آواز ایران ماندگار شدند بسیار مفصل است:
مرضیه: سنگ خارا / مینای شکسته / خواب نوشین / سنگ صبور / سوز دل / طاقتم ده / بگذر از کوی ما / عشق خود حاشا مکن / دیدی که من غرق گناهم رفتی / دختر کولی در دل شب / رفتم که رفتم / عمر دوباره / سروی و بیدی / دل شیدا / طاووس / مهر منی ماه منی / پیغام من / جای تو خالی / لاله صحرایی / تو بخوان / راه خیال / دل پریشان
دلکش: بازگشت / راز بی فردا / ز نسیم صحر خبر آمد / آشفته حالی / یاد من کن / نگرانم / کودکی / صدای آشنا / سفر کرده / تنها منشین / وای از تنهایی / قصه‌گو / جدایی / پشامون شدم / بس کن
شمار خوانندگانی که از اشعار معین استفاده کردند بسیار زیاد و البته متنوع است. الاهه، پوران، پروین، کوروس سرهنگ‌زاده، مهستی، بیتا، بنان، داریوش رفیعی، گلپا، عماد رام، نادرگلچین و ...، غالبا در سبک موسیقی سنتی از آثار معینی استفاده کردند. با این حال، ظرفیت ترانه‌ها و تصنیف‌های معینی فراتر از آن بود که صرفا در چهارچوب موسیقی سنتی محدود بماند. برای مثال، آلبوم «مست برهوت» دو ترانه معینی را با سبک موسیقی «راک» (هوی متال) به اجرا درآورد: «خانمان‌سوز بود آتش آهی گاهی» و «اشکی به چشم و در دلم آهی نمانده است».
در موارد بسیار نادری نیز معینی، به سراغ سبک «شعر نو» رفت که اتفاقا یکی از همین اشعار انگشت‌شماری که به صورت «شعر نو» سرود، به یکی از معروف‌ترین اشعارش بدل شد: *«عجب صبری خدا دارد»* که غالبا آن را با صدای «ستار» به یاد می‌آورند.
در نهایت، معینی کرمانشاهی، در آستانه ۹۰سالگی، چشم از جهان فرو بست و میراث انبوه و گران‌بهایی از ترانه و تصنیف را از خود به جای گذاشت. از لینک زیر می‌توانید مجموعه‌ای ارزشمند از ۸۰ اثر معینی را که توسط خوانندگان سرشناس کشور اجرا شده ببینید و همان‌جا بشنوید. پایان‌بندی این نوشته را با ابیاتی از خود شاعر به پایان می‌بریم که همچون وصیتی، مصداق آخرین نصیحت شاعر را دارد:
خون دل بود نصیبم. بسر تربت من
لاله افشان بطرب آمده، مِی نوش کنید
بعد من سوگ مگیرید، نیرزد به خدا
بهر هر زرد رخی، خویش سیه پوش کنید
http://www.parand.se/music-box-moeini-kermanshahi.htm
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
سیمای متفاوت معشوق در عاشقانه‌های کوردستان
مجموعه #آوایکوردستان
کانال @divanesara
(آهنگ حاضر را یا از این لینک دریافت کنید: goo.gl/lfRauN و یا به فایل پی‌وستی که در صفحه منتشر می‌شود مراجعه کنید)
آرمان امیری - در ادب کهن پارسی، «معشوق» معمولا پری‌روی ستم‌گر و عاشق‌کشی است که بی‌وفایی‌هاش آتش به جان عاشق می‌زند. عاشق در سوگ فراغ و بی‌مهری معشوق می‌سوزد و می‌نالد. عجز و ناتوانی عاشق معمولا از سر فقر و مسکنت است که نمی‌تواند معشوق را به کف آورد. در مقابل، کار معشوق فقط آن است که از نوک مژگان تیر به قلب عاشق بزند و با خال هندو تاب و توان از کف‌اش برباید. بدین ترتیب، معشوق شخصیتی منفعل دارد که تمام هویت‌اش یا در زیبایی خلاصه می‌شود، یا در غمازی و بی‌وفایی. از نگاه ناظر تجددگرا، چنین معشوقی هیچ گاه نمی‌تواند موجودی ارزشمند قلمداد شود و هویتی اجتماعی پیدا کند. تمامی هویت و کارکرد این معشوق، در خلوت تنهایی عاشق و فکر و خیال شبانه او خلاصه می‌شود. اما تمام معشوقه‌های ادبیات در این تصاویر خلاصه نمی‌شوند.
* * *
«شوان‌پرور»، زاده روستایی در نزدیکی «دیاربکر» ترکیه، از خوانندگان سرشناس کوردستان است. خود را «صدای کوردستان» می‌خواند و در تمامی سرزمین‌های کوردنشین، به هر کجا که می‌رود سازش را با خود می‌برد. اغلب آثار شوان‌پرور حماسی‌گونه است و در تحسین مبارزان کرد خوانده شده، اما «عشق همیشه در مراجعه است»!
در عاشقانه‌های «شوان‌پرور»، معشوق بی‌وفای سنگ‌دلی نیست که از داغ هجران و غم فراغش عاشق به ناله درآید. معشوق شوان‌پرور، زخمی و غم‌گین است. سوگ‌وار عزیزان‌اش است. غریب است. مهاجر است. آواره است و بی‌تاب مام میهن. اساسا معشوق «شوان‌پرور»، به مانند خود کوردستان، زخم خورده و رنجور است. او همچون مام میهن، در سوگ مردان و کودکان کوردستان نشسته است و بدین ترتیب، لابه شاعر نیز در هم‌دلی با دردی است که معشوق از آن رنج می‌برد، درست به مانند دردی که دل تمام مادران کوردستان را می‌فشارد.
در ترانه «دختر کورد»، شوان‌پرور موضوع آوارگی و مهاجرت دختران کوردستان را هدف قرار می‌دهد. دخترانی که باور دارند «گرسنگی در سرزمین مادری بهتر است از سیری در غربت». اما در ترانه حاضر، معشوق دردی عمیق‌تر نیز دارد. شاعر او را دقیقا به «مادرم کوردستان» تشبیه می‌کند که به سوگ مردان و کودکان بیگناه نشسته، دلش زخمی و بدون عشق باقی مانده است. معشوق دیگر آن موجود منفعل و خودپسند نیست و داستان این عشق، حکایتی است فراتر از انزواطلبی‌های شاعرانه‌ای که به نام «عرفان» ترویج می‌شوند. معشوق محتاج بخشش سمرقند و بخارا نیست و عاشق‌‌ش در هوای صحبت او «سر اندازی» نمی‌کند. اگر کسی می‌خواهد کمکی به معشوق کرده و دل او را به دست بیاورد، باید به داد مردان و کودکان کوردستان برسد. باید آن‌ها را از مرگ نجات دهد و در یک کلام: باید جلوی جنگ و خشونت و نفرت را بگیرد.
این ترانه، به گویشی خاص و دشوار از زبان کوردی کرمانجی تعلق دارد که بنابر روال معمول این زبان به خط‌الرسم لاتین نوشته می‌شود. این گویش در ایران کمتر به کار می‌رود و از این جهت ترجمه اثر برای ما بسیار دشوار بود. امکان وجود ایراد در این ترجمه وجود دارد. اگر شما ایرادی در متن می‌بینید و یا می‌توانید ما را در ترجمه بهتر یاری کنید ممنون می‌شویم که با ما تماس بگیرید: ()
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانه‌ام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
محبوب من امروز از دست من خشمگین است
با شکایت، با حسرت، با قلبی یخ بسته
خانم من، بانوی خانه من
برای من دوباره چه اتفاقی افتاد
غم و درد من فراوان شد
خانم من با من بیا
روشنی هر دو چشمان من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگ‌های من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
می‌دانم خانم زخمی و بی‌عشق است
درد مردان و کودکان رنجش می‌دهد
باور نمی كنم ...
زوری در دست و پای من نمانده است
خانم من، بانوی خانه‌ام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم من، بیا با من
روشنی هر دو چشم من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگ‌های من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم مانند مادرم كردستان رنج می‌برد
کوچک و بزرگ مانند كردها شرمنده شده‌اند
Dixwazî bibe wek xaniman / ... (این مصرع را نتوانستیم ترجمه کنیم)
زنده كن مردها و بچه‌ها را
بله تو بر حقی حبیب من
آه دل شوان مانند توست
.
مجموعه #آوایکوردستان
کانال @divanesara
(آهنگ حاضر را یا از این لینک دریافت کنید: goo.gl/lfRauN و یا به فایل پی‌وستی که در صفحه منتشر می‌شود مراجعه کنید)
آرمان امیری - در ادب کهن پارسی، «معشوق» معمولا پری‌روی ستم‌گر و عاشق‌کشی است که بی‌وفایی‌هاش آتش به جان عاشق می‌زند. عاشق در سوگ فراغ و بی‌مهری معشوق می‌سوزد و می‌نالد. عجز و ناتوانی عاشق معمولا از سر فقر و مسکنت است که نمی‌تواند معشوق را به کف آورد. در مقابل، کار معشوق فقط آن است که از نوک مژگان تیر به قلب عاشق بزند و با خال هندو تاب و توان از کف‌اش برباید. بدین ترتیب، معشوق شخصیتی منفعل دارد که تمام هویت‌اش یا در زیبایی خلاصه می‌شود، یا در غمازی و بی‌وفایی. از نگاه ناظر تجددگرا، چنین معشوقی هیچ گاه نمی‌تواند موجودی ارزشمند قلمداد شود و هویتی اجتماعی پیدا کند. تمامی هویت و کارکرد این معشوق، در خلوت تنهایی عاشق و فکر و خیال شبانه او خلاصه می‌شود. اما تمام معشوقه‌های ادبیات در این تصاویر خلاصه نمی‌شوند.
* * *
«شوان‌پرور»، زاده روستایی در نزدیکی «دیاربکر» ترکیه، از خوانندگان سرشناس کوردستان است. خود را «صدای کوردستان» می‌خواند و در تمامی سرزمین‌های کوردنشین، به هر کجا که می‌رود سازش را با خود می‌برد. اغلب آثار شوان‌پرور حماسی‌گونه است و در تحسین مبارزان کرد خوانده شده، اما «عشق همیشه در مراجعه است»!
در عاشقانه‌های «شوان‌پرور»، معشوق بی‌وفای سنگ‌دلی نیست که از داغ هجران و غم فراغش عاشق به ناله درآید. معشوق شوان‌پرور، زخمی و غم‌گین است. سوگ‌وار عزیزان‌اش است. غریب است. مهاجر است. آواره است و بی‌تاب مام میهن. اساسا معشوق «شوان‌پرور»، به مانند خود کوردستان، زخم خورده و رنجور است. او همچون مام میهن، در سوگ مردان و کودکان کوردستان نشسته است و بدین ترتیب، لابه شاعر نیز در هم‌دلی با دردی است که معشوق از آن رنج می‌برد، درست به مانند دردی که دل تمام مادران کوردستان را می‌فشارد.
در ترانه «دختر کورد»، شوان‌پرور موضوع آوارگی و مهاجرت دختران کوردستان را هدف قرار می‌دهد. دخترانی که باور دارند «گرسنگی در سرزمین مادری بهتر است از سیری در غربت». اما در ترانه حاضر، معشوق دردی عمیق‌تر نیز دارد. شاعر او را دقیقا به «مادرم کوردستان» تشبیه می‌کند که به سوگ مردان و کودکان بیگناه نشسته، دلش زخمی و بدون عشق باقی مانده است. معشوق دیگر آن موجود منفعل و خودپسند نیست و داستان این عشق، حکایتی است فراتر از انزواطلبی‌های شاعرانه‌ای که به نام «عرفان» ترویج می‌شوند. معشوق محتاج بخشش سمرقند و بخارا نیست و عاشق‌‌ش در هوای صحبت او «سر اندازی» نمی‌کند. اگر کسی می‌خواهد کمکی به معشوق کرده و دل او را به دست بیاورد، باید به داد مردان و کودکان کوردستان برسد. باید آن‌ها را از مرگ نجات دهد و در یک کلام: باید جلوی جنگ و خشونت و نفرت را بگیرد.
این ترانه، به گویشی خاص و دشوار از زبان کوردی کرمانجی تعلق دارد که بنابر روال معمول این زبان به خط‌الرسم لاتین نوشته می‌شود. این گویش در ایران کمتر به کار می‌رود و از این جهت ترجمه اثر برای ما بسیار دشوار بود. امکان وجود ایراد در این ترجمه وجود دارد. اگر شما ایرادی در متن می‌بینید و یا می‌توانید ما را در ترجمه بهتر یاری کنید ممنون می‌شویم که با ما تماس بگیرید: ()
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانه من
خانم من، بانوی خانه‌ام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
محبوب من امروز از دست من خشمگین است
با شکایت، با حسرت، با قلبی یخ بسته
خانم من، بانوی خانه من
برای من دوباره چه اتفاقی افتاد
غم و درد من فراوان شد
خانم من با من بیا
روشنی هر دو چشمان من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگ‌های من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
می‌دانم خانم زخمی و بی‌عشق است
درد مردان و کودکان رنجش می‌دهد
باور نمی كنم ...
زوری در دست و پای من نمانده است
خانم من، بانوی خانه‌ام، جواهر خانه من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم من، بیا با من
روشنی هر دو چشم من
خانم من، بانوی خانه من، خون رگ‌های من
خانم من، بانوی خانه من، زینت زیبای خانه من
خانم مانند مادرم كردستان رنج می‌برد
کوچک و بزرگ مانند كردها شرمنده شده‌اند
Dixwazî bibe wek xaniman / ... (این مصرع را نتوانستیم ترجمه کنیم)
زنده كن مردها و بچه‌ها را
بله تو بر حقی حبیب من
آه دل شوان مانند توست
.
تلخ اما ضروری
این فرانسوی مسلمان برای ارسال یک پیام ساده دست به ابتکار جالبی زده است. چشمان‌اش را بسته و روی تکه‌ای مقوا، با اعلام اینکه «یک مسلمان است، اما تروریست نیست» از رهگذرانی که اصلا قادر به دیدن آن‌ها نیست می‌خواهد که او را در آغوش بکشند. در واقع، با بستن چشمان‌اش نشان می‌دهد که «چشم بسته» به هم‌وطنان خودش اعتماد دارد و در مقابل از آنان طلب اعتماد متقابل می‌کند. تمام این ابتکار فقط برای ارسال این پیام ساده است که بگوید «همه مسلمان‌ها تروریست نیستند». قطعا بسیار تلخ است که وضعیت به گونه‌ای پیش برود که شما ناچار باشید بدیهی‌ترین چیزها را مدام به اثبات برسانید. اما خب، واقعیت قرار نیست همیشه شیرین باشد. گاهی باید این ضرورت‌های تلخ را پذیرفت و از نو شروع کرد.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
https://www.youtube.com/watch?v=CUzlUWTZwqQ
این فرانسوی مسلمان برای ارسال یک پیام ساده دست به ابتکار جالبی زده است. چشمان‌اش را بسته و روی تکه‌ای مقوا، با اعلام اینکه «یک مسلمان است، اما تروریست نیست» از رهگذرانی که اصلا قادر به دیدن آن‌ها نیست می‌خواهد که او را در آغوش بکشند. در واقع، با بستن چشمان‌اش نشان می‌دهد که «چشم بسته» به هم‌وطنان خودش اعتماد دارد و در مقابل از آنان طلب اعتماد متقابل می‌کند. تمام این ابتکار فقط برای ارسال این پیام ساده است که بگوید «همه مسلمان‌ها تروریست نیستند». قطعا بسیار تلخ است که وضعیت به گونه‌ای پیش برود که شما ناچار باشید بدیهی‌ترین چیزها را مدام به اثبات برسانید. اما خب، واقعیت قرار نیست همیشه شیرین باشد. گاهی باید این ضرورت‌های تلخ را پذیرفت و از نو شروع کرد.
کانال «مجمع دیوانگان»: @divanesara
https://www.youtube.com/watch?v=CUzlUWTZwqQ
YouTube
I'am muslim andI'm not a terrorist !!! EMOTIONAL VIDEO Pariz 2015
"Hug me if you trust me, I'm told I'm a terrorist", –Muslim man opens his arms to Parisians All copyright @IntheNOW
تاکسی، شتر یا داعش
توماس فریدمن-ترجمه @MohamadAfkhami
برای نخستین بار در جهان، شتری شبیه‌سازی شده در یک مرکز تحقیقاتی در دوبی وضع حمل کرد. هم‌زمان در بازار‌های عربی، یک استارت آپ محلی در حال شکست دادن تاکسی‌رانی «اوبر» است.
ممکن است فکر کنید این پروژه‌های اماراتی (شبیه‌سازی شتر و استارت‌آپ تاکسی‌رانی) هیچ ارتباطی به پاریس ندارند. اما این‌طور نیست. با من باشید.
روزنامه‌ای در دوبی از دکتر علی‌رضا الهاشمی، مدیر اداری مرکز تولید مثل بیوتکنولوژیک دوبی نقل می‌کند: «انجاز نخستین شتر شبیه‌سازی شده جهان است که فرزند ۳۸کیلویی سالمی را روز دوم نوامبر به دنیا آورد. انجاز در عربی به معنی «موفقیت» است و در سال ۲۰۰۹ از سلول‌های یک شتر مرده شبیه‌سازی شده بود». پیش از آن و به دنبال اعلام خبر بارداری این شتر، مدیر علمی مرکز، دکتر «نصار وانی» گفته بود: «این مساله ثابت می‌کند شتر‌های شبیه‌سازی شده توان باردار شدن دارند و می توانند مثل هر شتری که به صورت طبیعی به وجود آمده، تولید مثل کنند.»
به علاوه، در همین هفته یک استارت‌آپ تاکسی رانی عربی به نام کریم، موفق شد شصت میلیون دلار ببیشتر از شرکت «اوبر» در جهان عرب سرمایه جذب کند. این دو شرکت از فن‌آوری‌هایی استفاده می‌کنند که به افراد اجازه می‌دهد وسایل نقلیه را با یک اپ گوشی کرایه کنند. گزینه‌ای ایده‌آل برای عربستان سعودی که در آن زنان اجازه رانندگی ندارند و برای رفتن خودشان و فرزندان‌شان به جاهای مختلف به راننده نیاز دارند.
بنابراین در حدود هزار مایلی جنوب استارت‌آپ دولت اسلامی در عراق و سوریه، جایی که جهادی‌ها از تکنولوژی برای پخش اختلال در مقیاس گسترده استفاده می‌کنند، گروه دیگری از مسلمانان در کشورهای عربی دیگری در حال دستکاری در دنیای شترها و تاکسی‌ها هستند.
پیام؟ بافتاری که اعراب و مسلمان‌ها در آن زندگی می‌کنند اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از مناطق آن‌ها فقط دو گزینه داشته‌اند: «سیسی یا داعش»! مشت آهنین ژنرال‌ها، مثل سیسی در مصر که به دنبال سرکوب هر نوع مخالفتی است یا جنون داعش که مدعی است تنها مسیر رو به جلو، بازگشت دنیای اعراب و مسلمانان به عقب است.
خوشبختانه راه سومی هم وجود دارد: حکومت‌های مطلقه، پادشاهی‌ها و تعداد معدودی دموکراسی نحیف که روی مردم خودشان سرمایه‌گذاری کرده‌اند و جزایری از نجابت را به وجود آورده‌اند. تونس، اردن، لبنان، کردستان، کویت، مراکش و امارات متحده عربی، جایی که هر روز تعداد بیشتری از مسلمانان و عرب‌ها امکان درک توان بالقوه خود را می‌یابند و کرامت و شان خود را نه با اختلال در پاریس و بیروت که با دستکاری در دنیای شترها و تاکسی‌ها به دست می‌آورند.
شصت سال پیش، دیکتاتورهای شرق آسیا عملا به مردم خودشان گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت اما در عوض به شما بهترین تحصیلات، اقتصاد صادرات‌محور و زیرساخت‌هایی را خواهیم داد که با پول می‌توان خرید. در نیم قرن، شما طبقه متوسطی خواهید ساخت که به مرور آزادی خود را باز پس می‌گیرد». شصت سال پیش در جهان عرب دیکتاتورها به مردم خود عملا گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت و در عوض به شما نبرد با اسراییل را خواهبم داد. کالایی پرزرق و برق که حواس‌تان را از فساد و زیاده‌خواهی ما پرت کند»
این تفاوت، بعد از ۶۰ سال در شرق آسیا به معجزه‌ای اقتصادی بدل شده و انحطاط تمدنی و ناهنجاری اعراب در یمن، لیبی، سوریه و عراق را تسریع کرده است.
—-
نسخه کامل این مقاله در صفحه فیس‌بوک مجمع دیوانگان قابل دسترسی است
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید @divanesara
توماس فریدمن-ترجمه @MohamadAfkhami
برای نخستین بار در جهان، شتری شبیه‌سازی شده در یک مرکز تحقیقاتی در دوبی وضع حمل کرد. هم‌زمان در بازار‌های عربی، یک استارت آپ محلی در حال شکست دادن تاکسی‌رانی «اوبر» است.
ممکن است فکر کنید این پروژه‌های اماراتی (شبیه‌سازی شتر و استارت‌آپ تاکسی‌رانی) هیچ ارتباطی به پاریس ندارند. اما این‌طور نیست. با من باشید.
روزنامه‌ای در دوبی از دکتر علی‌رضا الهاشمی، مدیر اداری مرکز تولید مثل بیوتکنولوژیک دوبی نقل می‌کند: «انجاز نخستین شتر شبیه‌سازی شده جهان است که فرزند ۳۸کیلویی سالمی را روز دوم نوامبر به دنیا آورد. انجاز در عربی به معنی «موفقیت» است و در سال ۲۰۰۹ از سلول‌های یک شتر مرده شبیه‌سازی شده بود». پیش از آن و به دنبال اعلام خبر بارداری این شتر، مدیر علمی مرکز، دکتر «نصار وانی» گفته بود: «این مساله ثابت می‌کند شتر‌های شبیه‌سازی شده توان باردار شدن دارند و می توانند مثل هر شتری که به صورت طبیعی به وجود آمده، تولید مثل کنند.»
به علاوه، در همین هفته یک استارت‌آپ تاکسی رانی عربی به نام کریم، موفق شد شصت میلیون دلار ببیشتر از شرکت «اوبر» در جهان عرب سرمایه جذب کند. این دو شرکت از فن‌آوری‌هایی استفاده می‌کنند که به افراد اجازه می‌دهد وسایل نقلیه را با یک اپ گوشی کرایه کنند. گزینه‌ای ایده‌آل برای عربستان سعودی که در آن زنان اجازه رانندگی ندارند و برای رفتن خودشان و فرزندان‌شان به جاهای مختلف به راننده نیاز دارند.
بنابراین در حدود هزار مایلی جنوب استارت‌آپ دولت اسلامی در عراق و سوریه، جایی که جهادی‌ها از تکنولوژی برای پخش اختلال در مقیاس گسترده استفاده می‌کنند، گروه دیگری از مسلمانان در کشورهای عربی دیگری در حال دستکاری در دنیای شترها و تاکسی‌ها هستند.
پیام؟ بافتاری که اعراب و مسلمان‌ها در آن زندگی می‌کنند اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از مناطق آن‌ها فقط دو گزینه داشته‌اند: «سیسی یا داعش»! مشت آهنین ژنرال‌ها، مثل سیسی در مصر که به دنبال سرکوب هر نوع مخالفتی است یا جنون داعش که مدعی است تنها مسیر رو به جلو، بازگشت دنیای اعراب و مسلمانان به عقب است.
خوشبختانه راه سومی هم وجود دارد: حکومت‌های مطلقه، پادشاهی‌ها و تعداد معدودی دموکراسی نحیف که روی مردم خودشان سرمایه‌گذاری کرده‌اند و جزایری از نجابت را به وجود آورده‌اند. تونس، اردن، لبنان، کردستان، کویت، مراکش و امارات متحده عربی، جایی که هر روز تعداد بیشتری از مسلمانان و عرب‌ها امکان درک توان بالقوه خود را می‌یابند و کرامت و شان خود را نه با اختلال در پاریس و بیروت که با دستکاری در دنیای شترها و تاکسی‌ها به دست می‌آورند.
شصت سال پیش، دیکتاتورهای شرق آسیا عملا به مردم خودشان گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت اما در عوض به شما بهترین تحصیلات، اقتصاد صادرات‌محور و زیرساخت‌هایی را خواهیم داد که با پول می‌توان خرید. در نیم قرن، شما طبقه متوسطی خواهید ساخت که به مرور آزادی خود را باز پس می‌گیرد». شصت سال پیش در جهان عرب دیکتاتورها به مردم خود عملا گفتند: «ما آزادی شما را خواهیم گرفت و در عوض به شما نبرد با اسراییل را خواهبم داد. کالایی پرزرق و برق که حواس‌تان را از فساد و زیاده‌خواهی ما پرت کند»
این تفاوت، بعد از ۶۰ سال در شرق آسیا به معجزه‌ای اقتصادی بدل شده و انحطاط تمدنی و ناهنجاری اعراب در یمن، لیبی، سوریه و عراق را تسریع کرده است.
—-
نسخه کامل این مقاله در صفحه فیس‌بوک مجمع دیوانگان قابل دسترسی است
به کانال «مجمع دیوانگان» بپیوندید @divanesara
👍1
تاکسی‌ران‌های پاریس و طراز اخلاقی ما
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، محمدعلی نجفی گفت: «ای کاش ما بتوانیم انسانی با طراز غربی تربیت کنیم»! چنین اظهار نظر عجیبی طبیعتا به مزاق مجلس اصول‌گرا خوش نیامد و گزینه پیشنهادی دولت برای وزارت آموزش و پرورش بود نتوانست رای اعتماد لازم را به دست آورد. طبیعتا، روی‌کرد ملاک قرار دادن «انسان طراز غربی» همچنان از آموزش و پرورش ما دور باقی ماند، اما شاید بتوانیم به این ملاک بیشتر فکر کنیم.
در خبرها آمده، پس از وقوع حملات تروریستی در پاریس، تاکسی‌های شهر مردم را به صورت رایگان جابجا کرده‌اند تا هرچه سریع‌تر به مقصد خود برسند. نشریه «ایندیپندنت» با تیتر «تاکسی‌های رایگان و درهای باز» واکنش پاریسی‌ها به حملات تروریستی را پوشش داده است و اضافه کرده: برخی دیگر از شهروندان نیز درهای خانه‌های خود را به روی غریبه‌های وحشت‌زده‌ای که نتوانستند خود را به مکانی امن برسانند باز کرده‌اند. (+)
اجازه بدهید حتی برای یک مقایسه فرضی هم نفوس بد نزنیم و به حادثه‌ای مشابه در تهران فکر نکنیم. به جای آن می‌شود به وقوع یک رگبار سیل‌آسا فکر کرد که اتفاقا این روزها زیاد رخ می‌دهد و نخستین پیامدی که به همراه دارد، گره وحشتناک ترافیکی و صف بلند تاکسی‌هایی است که پیش روی صفی از مسافران آب‌کشیده و گرفتار، با نرخ‌های چند برابر فریاد می‌زنند «دربست»!
اگر بخواهیم از تعمیم جزء به کل مشاهدات شخصی فاصله بگیریم و به ملاکی علمی‌تر استناد کنیم، شاید نتیجه پژوهش دو استاد ایرانی بتواند منبع قابل استنادتری به حساب آید.* آقایان «شهرزاد رحمان» و «عباس عسکری» با تحقیق در معیارهای اخلاقی اسلام، ۱۱۳ شاخص مورد تاکید همچون «شرافت، احترام به مقام انسان، تعهد و مسوولیت انسان، عدالت، حقوق مالکیت، حرمت ربا، پاکی از فساد و ...» را استخراج کرده‌اند. سپس بر اساس این شاخص‌ها کشورهای جهان را مورد بررسی و رتبه‌بندی قرار داده‌اند. نتیجه کار قابل توجه است: با معیارهای اسلامی استخراج شده در این پژوهش، «مسلمان‌ترین» کشور جهان، «نیوزیلند» است و لوکزامبورگ و کشورهای اسکاندیناوی در جایگاه بعدی قرار می‌گیرند! در میان ۳۷ کشور نخست جهان نام هیچ کشور مسلمانی به چشم نمی‌خورد و تنها کشور مالزی است که جایگاه ۳۸ را به خود اختصاص می‌دهد. میانگین رتبه کشورهای اسلامی ۱۳۹ و جایگاه ایران ۱۶۳ است!
به نظر می‌رسد آن انسان «طراز غربی» که آقای نجفی افسوس‌اش را می‌خورد، حتی با ملاک‌های اسلامی نیز نمونه‌ای قابل اعتنا و حتی مطلوب از اخلاق‌گرایی است که به هر دلیلی در کشور ما وجه غالب و دست‌بالا را پیدا نکرده است.
پی‌نوشت:
* مرجع آمارها و محتوای پژوهش مورد اشاره: مجله «ایران فردا»، دور جدید، شماره ۲، تیرماه ۹۳
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
آرمان امیری @ArmanParian - دو سال پیش، محمدعلی نجفی گفت: «ای کاش ما بتوانیم انسانی با طراز غربی تربیت کنیم»! چنین اظهار نظر عجیبی طبیعتا به مزاق مجلس اصول‌گرا خوش نیامد و گزینه پیشنهادی دولت برای وزارت آموزش و پرورش بود نتوانست رای اعتماد لازم را به دست آورد. طبیعتا، روی‌کرد ملاک قرار دادن «انسان طراز غربی» همچنان از آموزش و پرورش ما دور باقی ماند، اما شاید بتوانیم به این ملاک بیشتر فکر کنیم.
در خبرها آمده، پس از وقوع حملات تروریستی در پاریس، تاکسی‌های شهر مردم را به صورت رایگان جابجا کرده‌اند تا هرچه سریع‌تر به مقصد خود برسند. نشریه «ایندیپندنت» با تیتر «تاکسی‌های رایگان و درهای باز» واکنش پاریسی‌ها به حملات تروریستی را پوشش داده است و اضافه کرده: برخی دیگر از شهروندان نیز درهای خانه‌های خود را به روی غریبه‌های وحشت‌زده‌ای که نتوانستند خود را به مکانی امن برسانند باز کرده‌اند. (+)
اجازه بدهید حتی برای یک مقایسه فرضی هم نفوس بد نزنیم و به حادثه‌ای مشابه در تهران فکر نکنیم. به جای آن می‌شود به وقوع یک رگبار سیل‌آسا فکر کرد که اتفاقا این روزها زیاد رخ می‌دهد و نخستین پیامدی که به همراه دارد، گره وحشتناک ترافیکی و صف بلند تاکسی‌هایی است که پیش روی صفی از مسافران آب‌کشیده و گرفتار، با نرخ‌های چند برابر فریاد می‌زنند «دربست»!
اگر بخواهیم از تعمیم جزء به کل مشاهدات شخصی فاصله بگیریم و به ملاکی علمی‌تر استناد کنیم، شاید نتیجه پژوهش دو استاد ایرانی بتواند منبع قابل استنادتری به حساب آید.* آقایان «شهرزاد رحمان» و «عباس عسکری» با تحقیق در معیارهای اخلاقی اسلام، ۱۱۳ شاخص مورد تاکید همچون «شرافت، احترام به مقام انسان، تعهد و مسوولیت انسان، عدالت، حقوق مالکیت، حرمت ربا، پاکی از فساد و ...» را استخراج کرده‌اند. سپس بر اساس این شاخص‌ها کشورهای جهان را مورد بررسی و رتبه‌بندی قرار داده‌اند. نتیجه کار قابل توجه است: با معیارهای اسلامی استخراج شده در این پژوهش، «مسلمان‌ترین» کشور جهان، «نیوزیلند» است و لوکزامبورگ و کشورهای اسکاندیناوی در جایگاه بعدی قرار می‌گیرند! در میان ۳۷ کشور نخست جهان نام هیچ کشور مسلمانی به چشم نمی‌خورد و تنها کشور مالزی است که جایگاه ۳۸ را به خود اختصاص می‌دهد. میانگین رتبه کشورهای اسلامی ۱۳۹ و جایگاه ایران ۱۶۳ است!
به نظر می‌رسد آن انسان «طراز غربی» که آقای نجفی افسوس‌اش را می‌خورد، حتی با ملاک‌های اسلامی نیز نمونه‌ای قابل اعتنا و حتی مطلوب از اخلاق‌گرایی است که به هر دلیلی در کشور ما وجه غالب و دست‌بالا را پیدا نکرده است.
پی‌نوشت:
* مرجع آمارها و محتوای پژوهش مورد اشاره: مجله «ایران فردا»، دور جدید، شماره ۲، تیرماه ۹۳
کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara
در چند ساعتی آخرالزمان
محمد افخمی (@Mohamad_Afkhami): جان کندی کمتر از سه سال رییس جمهور ایالات متحده بود. با این حال آنقدر اتفاق با نام او و خانواده‌اش عجین شده است که بسیاری از آن‌ها در برابر حادثه ترورش و شایعات درباره روابطش با «مرلین مونرو» کم‌رنگ شده‌اند. از جمله مهم‌ترین این اتفاقات بحران موشکی کوبا (معروف به بحران اکتبر) است.
سال ۱۹۶۲، «استنلی کوبریک» درگیر ساخت فیلمی بود با نام «دکتر استرنج‌لاو: یا چگونه تصمیم گرفتم نگران نباشم و به بمب عشق بوزم» . کمدی تلخی درباره مذاکرات هسته‌ای ایالات متحده و شوروی؛ آن هم درست در زمانی که در کمتر از بیست و چهار ساعت ممکن است جهان به خاطر سوتفاهم پیش آمده برای یک مامور آمریکایی نابود شود! در همان روزها و در دنیای واقعی نیز مجموعه اتفاقات محیرالعقول‌تری در حال وقوع بود. طرح «خلیج خو‌ک‌ها»ی ایلات متحده برای ساقط کردن رژیم انقلابی کاسترو در کوبا شکست خورد. به دنبال آن، شوروی تصمیم گرفت از فرصت پیش آمده استفاده کند و مقادیر زیادی موشک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را مخفیانه به کوبا منتقل کند. «نیکیتا خروشچف»، رهبر وقت شوروی که «کندی» را فردی متزلزل تصور می‌کرد، امیدوار بود بعد از استقرار موشک‌ها آمریکا در عمل انجام شده قرار بگیرد. اما پیش از پایان انتقال موشک‌ها، سازمان‌های جاسوسی ایالات متحده، از مساله مطلع شدند. در روز ۱۵ اکتبر و با تاخیری بیش از حد، رییس جمهور در جریان این مساله قرار گرفت.
بلافاصله سران وزارت دفاع آمریکا برای بررسی مساله گردهم آمدند. شش گزینه بررسی شد: ۱-تن دادن به مساله و پرهیز از هر نوع اقدام متقابل، ۲- توسل به راه حل دیپلماتیک با شوروی، ۳-تلاش برای اغوای «فیدل کاسترو»، رهبر کوبا، ۴-حمله زمینی به خاک کوبا ۵-حمله هوایی به موشک‌ها و ۶-قرنطینه دریایی و مانع شدن از ورود موشک‌ها به کوبا. در نهایت، حاضرین روی گزینه حمله زمینی همه جانبه به کوبا اجماع کردند. آن‌ها معتقد بودند شوروی در این جنگ دخالت نمی‌کند. جان کندی اما، نسبت به این مساله خوشبین نبود. او حتی باور داشت حمله هوایی به کوبا، شوروی را به فتح آلمان تحریک می‌کند. (آن زمان تنها چند هفته از ساخت دیوار برلین می‌گذشت) سه روز بعد، وزیر امور خارجه شوروی در دیداری با کندی، مساله موشک‌ها را انکار کرد و مدعی شد ادوات نظامی‌ای که در اختیار کوبا قرار گرفته، تنها کاربرد دفاعی دارد.
روز ۲۲ اکتبر و پس از انتقال پیام به رهبران کانادا، بریتانیا، آلمان غربی، فرانسه و شوروی، جان کندی در پیامی تلویزیونی هشدار داد «هر اقدام نظامی از جانب کوبا علیه هر کشوری، به منزله اعلان جنگ از طرف شوروی به ایالات متحده است» او همچنین اعلام کرد از ورود کشتی‌هایی که حامل سلاح‌های تهاجمی به کوبا باشند، جلوگیری خواهد شد. بحران شدت گرفت. نکیتیا خروشچف در تلگرامی به کندی اعلام کرد شوروی در برابر درخواست‌های آمریکا کوتاه نخواهد آمد و با حمایت چین از کوبا، جهان به دو قطبی‌ترین حالت خود از زمان پایان جنگ جهانی دوم وارد شد. سه روز بعد ایالات متحده آماده حمله همه‌جانبه هسته‌ای به اتحاد جماهیر شوروی بود. از طرف دیگر، شوروی نیز موشک‌های خود را برای حمله به آمریکا تدارک می‌دید. اما مذاکرات پنهان همچنان جریان داشت. در غروب ۲۶ اکتبر نامه‌ای از خروشچف به دست کندی رسید. خروشچف پیشنهاداتی برای کاهش بحران داده بود و فردای آن روز رادیو مسکو شرط دیگری برای پایان بحران مطرح کرد. چند ساعت بعد و با رسیدن پیام دیگری از خروشچف به نظر می‌رسید شرط شوروی برای پایان دادن به بحران، برداشتن سامانه موشکی امریکا از ترکیه و ایتالیاست. کندی در پاسخ در پیامی از خروشچف خواست تا پایان مذاکرات، تجهیز و آماده‌سازی موشک‌ها متوقف شود. در پایان آن روز، نخستین پاسخ رسمی ایالات متحده به شوروی فرستاده شد.
در اسنادی که بعدا در اختیار عموم قرار گرفت، ۲۷ اکتبر از نظر هر دو طرف، نزدیک‌ترین روز به آخرالزمان بود. ایالات متحده به متحدینش در ناتو اعلام کرده بود که ممکن است آمریکا به زودی دست به هر اقدام نظامی‌ای بزند. کاسترو در نامه‌ای به خروشچف از او خواسته بود در صورت حمله ایالات متحده به کوبا، با حمله هسته‌ای یک بار برای همیشه شر آن‌ها را از روی زمین کم کند.
فردای آن روز مذاکرات به نتیجه رسید و بحران پایان یافت. شوروی موشک‌ها را از کوبا بازگرداند. در بخش مخفیانه توافق ایالات متحده متعهد شد مرزهای کوبا را به رسمیت بشناسد و موشک‌های خود را از ترکیه و ایتالیا خارج کند. تمدن بشری تا آستانه بزرگترین سقوط قابل تصور پیش رفت و در نهایت به سلامت به حیات خود ادامه داد. اما موثرترین بازیگران این بزنگاه تاریخی، آنقدر خوش‌شانس نبودند. یک سال بعد جان کندی به قتل رسید و کمتر از دو سال بعد، خروشچف به دنبال یک کودتای درون حزبی از سمت خود برکنار شد.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
محمد افخمی (@Mohamad_Afkhami): جان کندی کمتر از سه سال رییس جمهور ایالات متحده بود. با این حال آنقدر اتفاق با نام او و خانواده‌اش عجین شده است که بسیاری از آن‌ها در برابر حادثه ترورش و شایعات درباره روابطش با «مرلین مونرو» کم‌رنگ شده‌اند. از جمله مهم‌ترین این اتفاقات بحران موشکی کوبا (معروف به بحران اکتبر) است.
سال ۱۹۶۲، «استنلی کوبریک» درگیر ساخت فیلمی بود با نام «دکتر استرنج‌لاو: یا چگونه تصمیم گرفتم نگران نباشم و به بمب عشق بوزم» . کمدی تلخی درباره مذاکرات هسته‌ای ایالات متحده و شوروی؛ آن هم درست در زمانی که در کمتر از بیست و چهار ساعت ممکن است جهان به خاطر سوتفاهم پیش آمده برای یک مامور آمریکایی نابود شود! در همان روزها و در دنیای واقعی نیز مجموعه اتفاقات محیرالعقول‌تری در حال وقوع بود. طرح «خلیج خو‌ک‌ها»ی ایلات متحده برای ساقط کردن رژیم انقلابی کاسترو در کوبا شکست خورد. به دنبال آن، شوروی تصمیم گرفت از فرصت پیش آمده استفاده کند و مقادیر زیادی موشک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را مخفیانه به کوبا منتقل کند. «نیکیتا خروشچف»، رهبر وقت شوروی که «کندی» را فردی متزلزل تصور می‌کرد، امیدوار بود بعد از استقرار موشک‌ها آمریکا در عمل انجام شده قرار بگیرد. اما پیش از پایان انتقال موشک‌ها، سازمان‌های جاسوسی ایالات متحده، از مساله مطلع شدند. در روز ۱۵ اکتبر و با تاخیری بیش از حد، رییس جمهور در جریان این مساله قرار گرفت.
بلافاصله سران وزارت دفاع آمریکا برای بررسی مساله گردهم آمدند. شش گزینه بررسی شد: ۱-تن دادن به مساله و پرهیز از هر نوع اقدام متقابل، ۲- توسل به راه حل دیپلماتیک با شوروی، ۳-تلاش برای اغوای «فیدل کاسترو»، رهبر کوبا، ۴-حمله زمینی به خاک کوبا ۵-حمله هوایی به موشک‌ها و ۶-قرنطینه دریایی و مانع شدن از ورود موشک‌ها به کوبا. در نهایت، حاضرین روی گزینه حمله زمینی همه جانبه به کوبا اجماع کردند. آن‌ها معتقد بودند شوروی در این جنگ دخالت نمی‌کند. جان کندی اما، نسبت به این مساله خوشبین نبود. او حتی باور داشت حمله هوایی به کوبا، شوروی را به فتح آلمان تحریک می‌کند. (آن زمان تنها چند هفته از ساخت دیوار برلین می‌گذشت) سه روز بعد، وزیر امور خارجه شوروی در دیداری با کندی، مساله موشک‌ها را انکار کرد و مدعی شد ادوات نظامی‌ای که در اختیار کوبا قرار گرفته، تنها کاربرد دفاعی دارد.
روز ۲۲ اکتبر و پس از انتقال پیام به رهبران کانادا، بریتانیا، آلمان غربی، فرانسه و شوروی، جان کندی در پیامی تلویزیونی هشدار داد «هر اقدام نظامی از جانب کوبا علیه هر کشوری، به منزله اعلان جنگ از طرف شوروی به ایالات متحده است» او همچنین اعلام کرد از ورود کشتی‌هایی که حامل سلاح‌های تهاجمی به کوبا باشند، جلوگیری خواهد شد. بحران شدت گرفت. نکیتیا خروشچف در تلگرامی به کندی اعلام کرد شوروی در برابر درخواست‌های آمریکا کوتاه نخواهد آمد و با حمایت چین از کوبا، جهان به دو قطبی‌ترین حالت خود از زمان پایان جنگ جهانی دوم وارد شد. سه روز بعد ایالات متحده آماده حمله همه‌جانبه هسته‌ای به اتحاد جماهیر شوروی بود. از طرف دیگر، شوروی نیز موشک‌های خود را برای حمله به آمریکا تدارک می‌دید. اما مذاکرات پنهان همچنان جریان داشت. در غروب ۲۶ اکتبر نامه‌ای از خروشچف به دست کندی رسید. خروشچف پیشنهاداتی برای کاهش بحران داده بود و فردای آن روز رادیو مسکو شرط دیگری برای پایان بحران مطرح کرد. چند ساعت بعد و با رسیدن پیام دیگری از خروشچف به نظر می‌رسید شرط شوروی برای پایان دادن به بحران، برداشتن سامانه موشکی امریکا از ترکیه و ایتالیاست. کندی در پاسخ در پیامی از خروشچف خواست تا پایان مذاکرات، تجهیز و آماده‌سازی موشک‌ها متوقف شود. در پایان آن روز، نخستین پاسخ رسمی ایالات متحده به شوروی فرستاده شد.
در اسنادی که بعدا در اختیار عموم قرار گرفت، ۲۷ اکتبر از نظر هر دو طرف، نزدیک‌ترین روز به آخرالزمان بود. ایالات متحده به متحدینش در ناتو اعلام کرده بود که ممکن است آمریکا به زودی دست به هر اقدام نظامی‌ای بزند. کاسترو در نامه‌ای به خروشچف از او خواسته بود در صورت حمله ایالات متحده به کوبا، با حمله هسته‌ای یک بار برای همیشه شر آن‌ها را از روی زمین کم کند.
فردای آن روز مذاکرات به نتیجه رسید و بحران پایان یافت. شوروی موشک‌ها را از کوبا بازگرداند. در بخش مخفیانه توافق ایالات متحده متعهد شد مرزهای کوبا را به رسمیت بشناسد و موشک‌های خود را از ترکیه و ایتالیا خارج کند. تمدن بشری تا آستانه بزرگترین سقوط قابل تصور پیش رفت و در نهایت به سلامت به حیات خود ادامه داد. اما موثرترین بازیگران این بزنگاه تاریخی، آنقدر خوش‌شانس نبودند. یک سال بعد جان کندی به قتل رسید و کمتر از دو سال بعد، خروشچف به دنبال یک کودتای درون حزبی از سمت خود برکنار شد.
کانال «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara
👍1