۱- ملزومات گذار از «گروه فشار» به «گروه سیاسی»

از مجموعه شش نقد بر کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس» #نقدکمپین

آرمان امیری - فعالین حقوق زنان، در اغلب نقاط دنیا در چهارچوب سازوکارهای «گروه‌های فشار»* (گروه‌های ذی‌نفوذ) فعالیت می‌کنند. فرق «گروه‌های فشار» با «گروه‌های سیاسی» در این است که گروه فشار به صورت مستقیم قصد «کسب قدرت» و اعمال آن را ندارد، بلکه تلاش می‌کند که به صورت غیرمستقیم بر احزاب و کانون‌های قدرت تاثیر بگذارد. در نقطه مقابل، هدف گروه سیاسی «کسب قدرت» و سپس اعمال آن است. حال، کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس»، با تشویق به حضور گسترده به عنوان «نامزد انتخاباتی»، از مرزهای یک «گروه فشار» به سمت یک «گروه سیاسی» حرکت کرده است. پس در این مسیر، ملزوماتی را باید رعایت کند که لازمه فعالیت یک گروه سیاسی است، نخستین پرسش‌های ایجاد شده دقیقا از همین ملزومات کنش سیاسی بر می‌آیند.

فعالیت قانونی در چهارچوب یک گروه سیاسی که قصد ورود به مجلس را دارد، مستلزم «پذیرش» چهارچوب‌های «حقیقی و حقوقی» ساختار سیاسی کشور است. بدین معنا، هرگروهی که قصد ورود به مجلس قانون‌گذاری کشور را دارد، قطعا به صورت پیش‌فرض پذیرفته است که به تمامی قوانین و چهارچوب‌های حقوقی کشور «التزام عملی» دارد. (طبیعتا بنده هیچ وقت وارد بحث «اعتقاد» نمی‌شوم چرا که مطابق با نص صریح قانون اساسی، کنکاش در اعتقادات را مصداق «تفتیش عقاید» و مستوجب مجازات می‌دانم)

حال پرسش من این است: آیا فعالین کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس» حاضرند رسما و علنا اعلام کنند که تمامی چهارچوب‌های حقوقی کشور را به رسمیت شناخته‌اند؟ آیا دوستان حاضرند «التزام عملی» خود به اصل «قانون‌گرایی» را به صورت رسمی و علنی اعلام کنند؟ طبیعتا هیچ قانونی در مجلس به اتفاق آرا به تصویب نمی‌رسد. هر قانونی با مخالفت یک اقلیت از نمایندگان مواجه است. اما این نمایندگان اقلیت، به حکم پذیرش چهارچوب دموکراسی پارلمانی، به تصویب نظر اکثریت مجلس گردن می‌نهنند. (هرچند با آن مخالف باشند) آیا فعالین این کمپین، حاضر هستند التزام عملی خود را به قوانین حجاب اجباری (که بخشی از قوانین کشور است) اعلام کنند؟ آیا حاضر هستند اعلام کنند: «تا زمانی که ما موفق نشده‌ایم در چهارچوب حقوقی نظام سیاسی این قانون را تغییر دهیم، به آن التزام عملی داریم و خواستار اجرای بدون تنازل این قانون هستیم»؟ در این صورت تکلیف دوستان ما با کمپین‌هایی همچون «آزادی‌های یواشکی» چه خواهد بود؟ آیا حاضر هستند بی‌حجابی را به عنوان نمونه‌ای از قانون‌شکنی محکوم کنند؟

پی‌نوشت:
* این «گروه‌های فشار» (Advocacy groups یا Pressure groups) یک ترم علوم سیاسی است و بار منفی ندارد. نباید با «گروه‌های فشار» که در ادبیات رسانه‌ای ما رواج دارد و غالبا به گروه‌های خشونت‌طلب اطلاق می‌شود اشتباه شود.

کانال مجمع دیوانگان: @divanesara

یادداشت دوم از مجموعه:
شش نقد بر کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس»
#نقد کمپین
.

۲- ضرورت پذیرش «فضای حقیقی» در عرصه سیاست

از مجموعه: شش نقد بر کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس» #نقدکمپین

آرمان امیری - پس از «ساختار حقوقی» عرصه سیاسی، نوبت به ساختار «حقیقی» می‌رسد. جایی که هر فضای سیاسی، الزامات ویژه و کاملا «بومی» خودش را به گروه‌های سیاسی تحمیل می‌کند. یک گروه رادیکال اجتماعی ممکن است ادعا کند حاضر به تن دادن به الزامات «حقیقی» جامعه نیست. حتی کمی فراتر؛ گروه‌های اجتماعی می‌توانند هدف خود را تغییر فضای حقیقی و هنجارها و ارزش‌های اجتماعی تعیین کنند. برای مثال، در کشور ما، گروهی که برای حمایت از حقوق «هم‌جنس‌گرایان» فعالیت می‌کند، مشخصا پذیرفته که هنجارهای فعلی جامعه علیه این اقلیت اجتماعی است. پس هدف خود را تغییر این هنجارها تعریف کرده است.

اما وقتی گروهی، فعالیت‌های صرفا اجتماعی خود را با تغییر به هویت یک «گروه سیاسی» تغییر می‌دهد و معطوف به «کسب قدرت» (در اینجا راه‌یابی به مجلس) می‌کند، آنگاه بلافاصله باید بپذیرد که آمادگی حرکت و بازی کردن در چهارچوب‌های ساختار «حقیقی قدرت» را نیز دارد. حال می‌توان پرسید آیا شیوه رفتاری فعالان کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس» با ساختار حقیقی قدرت در کشور ما سازگاری دارد؟

در جریان انتخابات مجلس هشتم، حزب مشارکت فراخوانی برای «جنبش ثبت نام حداکثری» صادر کرد. تمامی استراتژی اصلاح‌طلبان در آن دوره برای گذار از سد شورای نگه‌بان در همین «جنبش ثبت‌نام حداکثری» خلاصه شد. جنبشی که آشکارا واکنش تدافعی جناح مقابل را به دنبال داشت و می‌توان گفت به «جنبش رد صلاحیت حداکثری» منجر شد! در واقع، جنجال‌سازی اصلاح‌طلبان تا پیش از ثبت‌نام و تایید صلاحیت‌ها، آنچنان شاخک حساسیت جناح مقابل را برانگیخت که دامنه رد صلاحیت‌ها تا سطح نوه بنیان‌گذار نظام (علی اشراقی) نیز پیش رفت. جنبش «ثبت‌نام حداکثری» و اساس استراتژی جنجال‌سازی پیش از ثبت‌نام، آشکارا شکست خورد.

هشت سال بعد، در حالی که اصلاح‌طلبان دریافتند برای کنترل اهرم رد صلاحیت‌ها، بهتر است با فاصله گرفتن از جنجال پیش از ثبت‌نام، دست به اعتمادسازی متقابل بزنند و حتی در این راستا ملاقات‌هایی ما مسوولان شورای نگهبان را در دستور کار قرار دادند، فعالان «کمپین تغییر چهره مردانه مجلس»، به ناگاه با انتشار کلیپ و پوستر و موج رسانه‌ای، بار دیگر همه‌گان را به «جنبش ثبت‌نام حداکثری» فرا خواندند! شکل و شمایل این استراتژی قدیمی، این بار حتی بسیار تحریک کننده‌تر از رفتار اصلاح‌طلبان در آستانه انتخابات مجلس هشتم است. به ویژه، همزمانی این جنجال‌سازی رسانه‌ای، با اوج‌گیری مبحث «نفوذ» نشان می‌دهد که فعالین این کمپین، بدون هیچ‌گونه ملاحظه سیاسی، در فضایی کاملا مجرد و انتزاعی رو به تصمیم‌سازی آورده‌اند.

چه کسی است که نداند سرانجام چنین فراخوانی به چه سادگی و با انگشت اشاره‌ای به سمت رد صلاحیت حداکثری نقش بر آب خواهد شد؟ آیا فعالین این کمپین، در قامت یک گروه سیاسی حاضر به پذیرش عواقب این استراتژی خود هستند؟ آیا بهتر نبود این دوستان بدون جنجال، ابتدا گروهی از گزینه‌های «ممکن‌تر» را نامزد کنند و حتی از انواع و اقسام مسیرهای «اعتمادسازی» برای عبور از سد تایید صلاحیت استفاده کنند و این موج تبلیغاتی را به پس از اطمینان از نامزدی موکول کنند؟

کانال مجمع دیوانگان: @divanesara

یادداشت سوم از مجموعه:
شش نقد بر کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس»
#نقدکمپین
.

۳- لزوم پذیرش الویت‌بندی در مطالبات

#نقدکمپین

گروه‌های فشار یا ذی‌نفوذ، به هیچ وجه ملزم به رعایت اولویت‌های یک جامعه بزرگ نیستند. یعنی اگر مجموع منابع را محدود فرض کنیم، این گروه‌ها مسوول توزیع عادلانه منابع به منفعت «بیشترین بخش از جامعه» نیستند. گروه‌های فشار تمام تلاش خود را انجام می‌دهند تا احزاب و گروه‌های سیاسی، در هنگام توزیع منابع، توجه هرچه بیشتری به مطالبات این گروه‌ها نشان دهند. در واقع، باید تلاش کنند تا فارغ از واقعیت اجتماعی، وزن خود را هرچه بیشتر نشان دهند.

در نقطه مقابل، احزاب و گروه‌های سیاسی موظف هستند به صورت مداوم مطالبه اکثریت جامعه را در اولویت کاری خود قرار دهند. بدین ترتیب، برای یک حزب سیاسی، هیچ وقت خواسته یک بخش «یک درصدی» از جامعه نمی‌تواند در الویت نخست قرار گیرد. اما برای یک گروه فشار که فعالیت مدنی می‌کند، همین مطالبه می‌تواند کل محوریت فعالیت‌ها را تشکیل دهد.

مساله مجوز خروج زنان از کشور، بدون اجازه شوهران‌شان را در نظر بگیرید. در کل چند درصد زنان ایرانی با چنین مشکلی مواجه هستند؟ شاید اساسا کمتر از ۱۰ درصد از زنان ایرانی در طول عمرشان از کشور خارج شوند و از این میان نیز فقط ۱۰ درصد بدون همسران‌شان این سفر را انجام دهند. نتیجه اینکه این مشکل، در نهایت می‌تواند برای حدود یک درصد از زنان جامعه اهمیت داشته باشد.

برای یک گروه فشار که فعالیت مدنی دارد، اصلا جای تعجب نیست که کل فعالیت خود را معطوف کند برای لغو قانونی که زنان را برای خروج از کشور موظف به کسب اجازه از همسران‌شان می‌کند. این گروه تلاش خود را می‌کنند نظر قانون‌گذاران را تغییر دهند و برای‌شان هم اهمیت ندارد که این مطالبه چند درصد زنان کشور است. اما قانون‌گذار باید بین این فشارها و آنچه «غیرعمومی» می‌داند یکی را انتخاب کند. پس «اولویت‌بندی» شرط لازم برای گروه‌های سیاسی است.

پرسش بعدی از فعالین کمپین «تغییر چهره مردانه مجلس» این است که آیا آمادگی کافی برای تن در دادن به این «اولویت‌بندی‌های سیاسی» را دارند؟ مثلا اگر بفهمند (که احتمالا هم می‌دانند) که اکثریت زنان ایرانی خواستار اجباری شدن ثبت ازدواج موقت هستند، آیا حاضرند این مساله را در دستور کار خود قرار دهند؟ اگر بفهمند (که احتمالا هم می‌دانند) برای اکثریت زنان ایرانی، کاهش چند درصدی تورم بسیار مهم‌تر از پرداختن به مساله «حجاب اجباری» است، آیا حاضر هستند فعالیت مدنی خود در حوزه حقوق زنان را با تمرکز بر قانون‌گذاری‌های اقتصادی جایگزین کنند؟

کانال مجمع دیوانگان: @divanesara

یادداشت چهارم از مجموعه:
شش نقد بر کمپین تغییر چهره مردانه مجلس
#نقدکمپین
.

۴- لزوم رعایت تناسب قوا با مطالبه:

#نقدکمپین

توضیح دادن اصل اساسی در فعالیت‌های سیاسی، اگر تا پیش از انتخابات ۹۲ برای ایرانیان یک بحث تئوریک بود، پس از آن به یک خاطره جمعی فراگیر بدل شد که حالا با مصداق مشخص می‌شود در موردش صحبت کرد. اصلاح‌طلبانی که پس از پیروزی در انتخابات سال ۸۰، دیگر در هیچ انتخاباتی (اعم از شورای شهر، مجلس، ریاست‌جمهوری یا حتی خبرگان) موفق به پیروزی نشدند، در نهایت در سال ۹۲ با یک عقب‌نشینی آشکار نسبت به ایده‌آل‌گرایی‌های معمول، حول محور گزینه‌ای به توافق رسیدند که حتی یک «اصلاح‌طلب میانه‌رو» نیز به حساب نمی‌آمد. حسن روحانی، در بهترین حالت یک «محافظه‌کار میانه» بود که اصلاح‌طلبان در یک حرکت استراتژیک، بر روی انتخاب او به اجماع رسیدند.

از نامزدی دکتر معین (که با طرح وعده نپذیرفتن حکم حکومتی، علنا به بالاترین مقام سیاسی کشور اعلان جنگ داده بود) به نامزدی «میرحسین موسوی» (که تا پیش از انتخابات در بالاترین حالت خود را یک «اصلاح‌طلب اصول‌گرا» می‌نامید) و از نامزدی موسوی تا ثبت‌نام «هاشمی رفسنجانی» در سال ۹۲، اصلاح‌طلبان آشکارا در پس هر شکست، سطح اهداف ادعایی خود را کاهش دادند تا بالاخره بتوانند میان توان خود با هدف مورد مطالبه توازنی برقرار کنند. در نهایت، در سال ۹۲ ناچار شدند حتی از هاشمی هم تا سطح روحانی عدول کنند که بالاخره به پیروزی برسند.

جالب‌تر از جمع‌بندی این جریان سیاسی، واکنش عمومی شهروندانی بود که بلافاصله نشان دادند تا چه میزان به بلوغ سیاسی رسیده و تا چه حد آماده پذیرش این منطق ساده اما استراتژیک هستند. اما آیا فعالین و زنان برابری‌خواه نیز از این سطح از بلوغ سیاسی برخوردار بوده‌اند؟ یا به بیان‌بهتر، آیا عملکرد آنان نشانی از پایبندی به این منطق ساده «مطالبه/توان» را نشان داده است؟

برای پاسخ به این پرسش، کافی است مروری داشته باشیم به مجموعه مطالباتی که طی یک دهه گذشته از جانب این گروه‌ها مطرح شده است. درخواست لغو سهمیه‌بندی‌های جنسیتی در دانشگاه‌ها. (تبعیض تحصیلی) درخواست تغییر در لوایح حمایت از خانواده. (بحث چندهمسری و صیغه) درخواست حق حضانت، سرپرستی و امکان انتقال تابعیت از مادر. درخواست لغو تبعیض در استخدام که به کاهش اشتغال زنان و حضورشان در سطح جامعه منجر می‌شود. مطالباتی که یکی پس از دیگری با شکست مواجه شدند. یا با کمی احتیاط، دست‌کم تا کنون هیچ کدام‌شان برآورده و محقق نشده‌اند.

اما گام بعدی این گروه‌ چه بوده است؟ آیا به این نتیجه رسیده‌اند که مطالباتی که طرح کردند با توانایی‌های‌شان هم‌خوانی ندارد و باید مطالباتی واقع‌بینانه‌تر مطرح کنند؟ یا اینکه با یک فرار به جلوی آشکار، ناگهان خواستار اشغال کرسی‌های مجلس و در دست‌گیری زمام قوه قانون‌گذاری کشور را کردند؟!! کدام عقل سلیمی می‌پذیرد گروهی که نتوانسته در مطالبه ساده رفع تبعیض در سهمیه‌بندی دانشگاه‌ها موفقیت قابل اعتنایی کسب کند، ناگهان به سراغ تغییر توازن نمایندگان مجلس به سود خود برود؟

یک ضرب‌المثل قدیمی ایرانی می‌گوید: «طرف را به ده راهش نمی‌دادند، سراغ کدخدا را می‌گرفت»؟!

کانال مجمع دیوانگان: @divanesara

یادداشت:
هرکجا کرد باشد، آنجا ایران است
کانال @divanesara
.

«هرکجا کُرد باشد، آنجا ایران است»


آرمان امیری - «بختیار علی» از نویسندگان اقلیم کردستان است که در ایران با رمان «آخرین انار دنیا» شناخته شد. ویکی‌پدیای فارسی می‌گوید او پرمخاطب‌ترین نویسنده در اقلیم کردستان است. هرچند اکنون ساکن آلمان است، اما رمان‌هایش را به کردی می‌نویسد و نوشته‌هایش برگرفته از اعماق لایه‌های اجتماعی کردستان عراق هستند. در قسمتی از رمان «قصر پرندگان غمگین» او توصیفات جالبی برای ما ایرانی‌ها به چشم می‌خورد:

«... شب خواستگاری، فوزی‌بیگ، با غرور یک پیرمرد تحصیل‌کرده – نه با غرور یک عشیره‌ای - پیشاپیش خواستگاران می‌رفت. او مرد نکته‌سنجی بود که با ریزبینی هرچه تمام‌تر واژه‌ها را برمی‌گزید و تلاش می‌کرد که سنجیده‌تر از مردم عادی سخن بگوید. همه، آوازه «فکرت گلدانچی» را به عنوان آدمی آگاه و با سواد شنیده بودند اما فوزی‌بیگ گمان نمی‌کرد که گلدانچی از پس او برآید. فوزی مطمئن بود که گلدانچی مانند او سه بار شاهنامه را نخوانده و بیشتر بخش‌های رساله الغفران معری را از بر ندارد. درست است که دانش فوزی‌بیگ محدود به ادبیات کلاسیک بود، اما او بر این باور بود که هیچ دانشی تا کنون نتوانسته از چارچوب ذهنی خیام و حافظ شیرازی و جلال‌الدین رومی فراتر رود ...». («قصر پرندگان غمگین»، بختیار علی، ترجمه «رضا کریم‌مجاور»، نشر افراز، ص۷۴)

دقت کنید که نگارنده از کردهای عراق است و در مورد شخصیت دیگری از همین جامعه سخن می‌گوید. اتفاقا دایره مخاطبان او نیز ایرانیان فارسی زبان نیستند که گمان کنیم قصد به دست آوردن دل آنان را داشته، این رمان باید در جامعه کردستان عراق با مخاطب ارتباط برقرار کند و از نظر آنان «قابل پذیرش و باورپذیر» باشد. شهروند کرد عراقی، زبان مادری‌اش کردی است. در کشوری عرب‌زبان به دنیا آمده و باید زبان عربی را هم به عنوان زبان رسمی یاد بگیرد. از آن پس، اگر قصد تحصیل و آموزش عالی داشته باشد، یا بخواهد که با جهان پیشرفته ارتباط برقرار کند یا باید زبان انگلیسی را به عنوان زبان سوم انتخاب کند، یا به هر صورت به دنبال یکی از زبان‌های پرمخاطب اروپایی برود. اما بخشی از آنان ترجیح می‌دهند که فارسی یاد بگیرند، سه بار خواندن شاه‌نامه را مایه افتخار بدانند و گمان کنند که «هیچ دانشی تا کنون نتوانسته از چارچوب ذهنی خیام و حافظ شیرازی و جلال‌الدین رومی فراتر رود»! چرا؟

من دلیل این علاقه را نمی‌دانم. اما به عنوان یک کرد ایرانی، در این مواقع آن عبارت مشهوری را به یاد می‌آورم که برخی به «ملا مصطفی بارزانی» نسبت داده‌اند. عبارتی که می‌گوید: «هرکجا کرد باشد، آنجا ایران است».

کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان» را دنبال کنید: @divanesara

فال حافظ
#داستانک
@divanesara
.

فال حافظ

آرمان امیری - ایستگاه مترو توپخانه بود که چشم توی چشم شدیم. قطار هنوز کاملا توقف نکرده بود و او آرام به سمت لبه سکو می‌رفت. یک لحظه که از مقابل من رد شد به هم خیره شدیم. صورت گرد و چشمانی آبی داشت. خیلی زود سرش را پایین انداخت. نگاهش انگار شرم داشت. دلیل مشخصی نداشت، اما این روزها جای تعجب ندارد اگر کسی در لباس روحانیت چشم‌ از نگاه خیره عابران بدزدد.

تا قطار بایستد و سوار شویم چند بار دیگر چشم توی چشم شدیم. من به او خیره شده بودم. او هم انگار سنگینی این نگاه را حس کرده باشد چند لحظه یک بار زیر چشمی نگاهی می‌انداخت. وقتی می‌دید که هنوز نگاهش می‌کنم صورت‌اش بیشتر سرخ می‌شد و سرش را بیشتر پایین می‌انداخت.

وارد قطار که شدیم جوانی که اتفاقا به قیافه‌اش هم می‌خورد درس طلبگی بخواند بلند شد و به اصرار جایش را به او داد. خیلی مقاومت کرد. شاید گمان می‌کرد اگر در حضور آن همه آدم خسته بنشیند، باید سنگینی نگاه‌های بیشتری را تحمل کند. وقتی در برابر اصرار جوان مقاومت می‌کرد وسوسه شدم بگویم: «بشین حاج آقا؛ شما که یک عمر سوار بودید و ما پیاده؛ حالا این یکی هم روش». اما تندی بی‌دلیلی بود. خواستم به طعنه بگویم «بشین حاج آقا؛ بگذار یک وجب بهشت هم گیر این بی‌نوا بیاد». اما چهره شرمگین‌اش جای هیچ طعنه‌ای را را باقی نمی‌گذاشت. با آن نگاه‌های دزدکی انگار می‌گفت «نمی‌خواهد چیزی بگویید، خودم همه‌اش را می‌دانم»!

روی صندلی انتهای واگن نشست و من تقریبا برابرش، به دیوار مابین دو واگن تکیه دادم. نه نگاه خیره من تغییری می‌کرد و نه نگاه‌های دزدکی و شرمگین او. سرش را آنقدر پایین گرفته بود که هر لحظه گمان می‌کردم الآن عمامه‌اش می‌افتد. تسبیح دانه ریزی دستش بود که دلم می‌خواست سبز باشد؛ اما نبود. ته مایه‌هایی از سبز داشت، اما بیشتر شیشه‌ای و بی رنگ بود. نمی‌توانست سرش را به ذکر گفتن گرم کند. کم‌کم لبخندی هم بر لبانش نقش می‌بست. گمان کردم که اول از نگاه‌های خیره‌ام ترسیده بود و حالا که به نظرش بی‌آزار می‌آیم کارش به لبخند رسیده است.

در همین حال بودیم که پسربچه فال فروش از راه رسید. تا یک فال نفروخت دست از سرم بر نداشت. ناراضی هم نبودم. پاکت را که باز کردم گل از گل‌ام شکفت. نمی‌توانستم جلوی خنده خودم را بگیرم. تا به حال فالی به این با مسمایی نصیب‌ام نشده بود. سر که بلند کردم دیدم او هم مشتاقانه منتظر است. از خنده من لبخندش بیشتر شده بود و تقریبا داشت با نگاه‌اش جویای نتیجه فال می‌شد. به ایستگاه که رسیدیم می‌خواستم پیاده شوم. سر راه فال را دادم دست‌اش و گفتم «برای شما است حاج آقا»!

حیف شد. فرصت نبود بمانم و نتیجه را ببینم. حتما تا آخر شعر را که خوانده دیگر اثری از من نبوده. نمی‌دانم با خودش چطور تعبیر کرده. این واقعا فال کدام یک از ما بود؟ اما می‌دانم اگر قرار بود هم‌کلام شویم، گفت‌وگوی‌مان پایان بهتری از همین دو بیت درون فال نداشت:

«برو ای زاهد و دعوت مکنم سوی بهشت
که خدا در ازل از بهر بهشتم نسرشت

تو و تسبیح ومصلا و ره زهد و صلاح
من و میخانه و ناقوس و ره دیرو کنشت»


کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara

داستان: کیوسک

شان انسان و جایگاه ازدواج!
کانال: مجمع دیوانگان
@divanesara
.

شان انسان و جایگاه ازدواج!

آرمان امیری - بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه نخست سیما، گزارش مفصلی در مورد سایت همسریابی رسمی «تبیان» منتشر می‌کند. گزارشی که نه تنها به تبلیغ و تمجید از این سایت می‌پردازد، بلکه تمامی رقبای دیگرش را به شدت تخریب و تخطئه می‌کند. این شیوه خبررسانی یک جانبه سیما مساله جدیدی نیست که بخواهیم بدان بپردازیم. نکته جالب، سیاست کلان فرهنگی است که کارش به ترویج «ازدواج اینترنتی» کشیده است!

«افزایش آمار طلاق» به هشدار روزمره مقامات رسمی بدل شده است. در برابر این روند تغییرات اجتماعی، دستگاه «فرهنگ سازی دولتی» به روال سه دهه گذشته همچنان به نصیحت کردن مردم مشغول است. توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی این تغییرات برای این دستگاه چندان جذابیتی ندارد و همچنان پروژه‌های تبلیغاتی برای مواجهه با واقعیات اجتماعی در اولویت قرار دارند. یک نمونه از این پروژه‌های تبلیغاتی، مساله دوستی‌های اینترنتی در فضای مجازی بود. پدیده‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تبلیغات رسمی را تشکیل می‌داد. حالا گویا ورق برگشته است و نسخه‌های رسمی روانه بازار شده‌اند!

به نظر می‌رسد ساز و کار مواجهه نهادهای رسمی در کشور ما با پدیده‌های جدید فن‌آوری یا تغییرات اجتماعی همواره از یک متد ثابت تبعیت می‌کند:

نخست نادیده گرفتن (یا واقعا ندیدن!)
دوم انکار، مقاومت و حتی دشمن‌انگاری!
سوم یورش به قصد مصادره به مطلوب!

مشخص نیست با کدام توجیه منطقی، دوستان به این نتیجه رسیده‌اند که سایت همسریابی «با مجوز» می‌تواند نقشی مفیدتر از مواجهه مستقیم و بلاواسطه شهروندان در شبکه‌های مجازی ایفا کند؟ تاسف‌برانگیزترین جنبه ماجرا همین است که حتی وقتی سیستم سنتی و فرهنگ رسمی کشور تلاش می‌کند تا به ظاهر خودش را به روز کرده و با پدیده‌های جدید کنار بیاید، یک راست به سراغ سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین نسخه‌های ماشینی وارداتی می‌رود! این دست سایت‌ها که تلاش می‌کنند تا با یک فهرست از پیش تعیین شده از مشخصات و پرسش‌های کیشه‌ای، دو انسان را به هم برسانند، در اکثر نقاط جهان کارکرد «پااندازی مدرن» را دارند! معمولا سایت‌هایی هستند برای یافتن پارتنرهای گذرای سکسی که البته در این راه می‌توانند مناسب هم باشند.

اگر قرار بر مقاومت بر سر همان ملاک‌های سنتی باشد، می‌تواند همچنان اصرار کرد که انتخاب «خانواده‌ها» باید به عنوان نخستین ملاک جوانان در ازدواج در دستور کار قرار گیرد. اگر قرار است به سراغ سنت مدرن عصر حاضر برویم، می‌توان آشنایی دو طرفه و معاشرت و حتی رابطی پیش از ازدواج را پذیرفت. اما بر هم زدن ملاک سنتی و در مقابل‌ جایگزینی یک پرسش‌نامه الکترونیک، چه معنایی بجز ابتذال مکرر دارد؟! اینکه چطور مسوولین فرهنگی ما می‌خواهند با این شیوه از ازدواج‌های مکانیکی مشکل افزایش آمار طلاق را جبران کنند به اندازه کافی جای پرسش دارد! پس بهتر است دیگر به این فکر نکنیم که این تصمیم‌گیرندگان فرهنگی چه نگاهی به شان انسان و جایگاه ازدواج دارند!

کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان»: @divanesara

با عرض پوزش از دوستان، چون لینک سایت تبیان از قلم افتاد، پست قبلی را یک بار دیگر با افزودن لینک ارسال می‌کنیم.

شان انسان و جایگاه ازدواج!

آرمان امیری - بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه نخست سیما، گزارش مفصلی در مورد سایت همسریابی رسمی «تبیان» منتشر می‌کند. (این سایت: http://hamsan.tebyan.net) گزارشی که نه تنها به تبلیغ و تمجید از این سایت می‌پردازد، بلکه تمامی رقبای دیگرش را به شدت تخریب و تخطئه می‌کند. این شیوه خبررسانی یک جانبه سیما مساله جدیدی نیست که بخواهیم بدان بپردازیم. نکته جالب، سیاست کلان فرهنگی است که کارش به ترویج «ازدواج اینترنتی» کشیده است!

«افزایش آمار طلاق» به هشدار روزمره مقامات رسمی بدل شده است. در برابر این روند تغییرات اجتماعی، دستگاه «فرهنگ سازی دولتی» به روال سه دهه گذشته همچنان به نصیحت کردن مردم مشغول است. توجه به زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی این تغییرات برای این دستگاه چندان جذابیتی ندارد و همچنان پروژه‌های تبلیغاتی برای مواجهه با واقعیات اجتماعی در اولویت قرار دارند. یک نمونه از این پروژه‌های تبلیغاتی، مساله دوستی‌های اینترنتی در فضای مجازی بود. پدیده‌ای که سال‌ها یکی از اصلی‌ترین اهداف حملات تبلیغات رسمی را تشکیل می‌داد. حالا گویا ورق برگشته است و نسخه‌های رسمی روانه بازار شده‌اند!

به نظر می‌رسد ساز و کار مواجهه نهادهای رسمی در کشور ما با پدیده‌های جدید فن‌آوری یا تغییرات اجتماعی همواره از یک متد ثابت تبعیت می‌کند:

نخست نادیده گرفتن (یا واقعا ندیدن!)
دوم انکار، مقاومت و حتی دشمن‌انگاری!
سوم یورش به قصد مصادره به مطلوب!

مشخص نیست با کدام توجیه منطقی، دوستان به این نتیجه رسیده‌اند که سایت همسریابی «با مجوز» می‌تواند نقشی مفیدتر از مواجهه مستقیم و بلاواسطه شهروندان در شبکه‌های مجازی ایفا کند؟ تاسف‌برانگیزترین جنبه ماجرا همین است که حتی وقتی سیستم سنتی و فرهنگ رسمی کشور تلاش می‌کند تا به ظاهر خودش را به روز کرده و با پدیده‌های جدید کنار بیاید، یک راست به سراغ سخیف‌ترین و مبتذل‌ترین نسخه‌های ماشینی وارداتی می‌رود! این دست سایت‌ها که تلاش می‌کنند تا با یک فهرست از پیش تعیین شده از مشخصات و پرسش‌های کیشه‌ای، دو انسان را به هم برسانند، در اکثر نقاط جهان کارکرد «پااندازی مدرن» را دارند! معمولا سایت‌هایی هستند برای یافتن پارتنرهای گذرای سکسی که البته در این راه می‌توانند مناسب هم باشند.

اگر قرار بر مقاومت بر سر همان ملاک‌های سنتی باشد، می‌تواند همچنان اصرار کرد که انتخاب «خانواده‌ها» باید به عنوان نخستین ملاک جوانان در ازدواج در دستور کار قرار گیرد. اگر قرار است به سراغ سنت مدرن عصر حاضر برویم، می‌توان آشنایی دو طرفه و معاشرت و حتی رابطی پیش از ازدواج را پذیرفت. اما بر هم زدن ملاک سنتی و در مقابل‌ جایگزینی یک پرسش‌نامه الکترونیک، چه معنایی بجز ابتذال مکرر دارد؟! اینکه چطور مسوولین فرهنگی ما می‌خواهند با این شیوه از ازدواج‌های مکانیکی مشکل افزایش آمار طلاق را جبران کنند به اندازه کافی جای پرسش دارد! پس بهتر است دیگر به این فکر نکنیم که این تصمیم‌گیرندگان فرهنگی چه نگاهی به شان انسان و جایگاه ازدواج دارند!

کانال وبلاگ «مجمع دیوانگان»: @divanesara

به داعش چیزی را که می‌خواهد ندهید
نوشته فرید زکریا / ترجمه محمد افخمی
@divanesara
.

به داعش چیزی را که می‌خواهد ندهید!


(این یادداشت را فرید زکریا مدت‌ها پیش و پس از انتشار چند ویدیوی خشن از داعش نوشته بود. گمان می‌کنم بخشی از یادداشت که اینجا انتخاب کرده‌ام هنوز هم تازگی دارد و بسیار مفید است)

فرید زکریا - واشنگتن پست
ترجمه محمد افخمی

. . . وقتی تروریزم مدرن در خاورمیانه برای نخستین بار در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ مشاهده شد، دیوید فرامکینِ تاریخدان مقاله‌ای در نشریه «فارن افرز» نوشت که احتمالن بهترین راهنما برای درک این پدیده است. او در این مقاله اشاره کرد که از نخستین لحظه‌ها و پس از انقلاب فرانسه، تروریزم، استراتژی طرف ضعیف برای نشان دادن قدرتی دروغین و مهم تر از آن ایجاد اشتباهات محساباتی در بیننده است.

فرامکین دو مثال مطرح می‌کند که درس‌های مهمی درخود دارند. او به ملاقاتی با رهبر گروه ایرگون در سال ۱۹۴۵ اشاره میکند. گروهی با ۱۵۰۰ شبه نظامی یهودی در فلسطین که در آن زمان بخشی از امپراطوری بریتانیا بود. ایرگون به خوبی می‌دانسته که توان شکست دادن ارتش نیرومند بریتانیا را ندارد. در نتیجه تصمیم به انفجار ساختمانها و ایجاد هرج و مرج می‌گیرد. به گفته رهبر ایرگون این کار باعث می‌شود تا بریتانیاییها با آوردن نیروهای خود از بخشهای دیگر امپراطوری، در واکنشی افراطی کشور را تبدیل به پادگانی نظامی کنند. حاصل آن که خزانه بریتانیا رو به اتمام می‌گذارد و در نهایت لندن مجبور به ترک فلسطین می‌شود. فرامکین اشاره میکند: «ایرگون، با آگاهی از این که برای شکست دادن بریتانیا، کوچک است، تصمیم میگیرد به طریق دیگری به موضوع نگاه کند: بریتانیا برای شکست دادن خودش به حد کافی بزرگ هست.»

استراتژی دولت اسلامی هم به طور قطع نسخه دیگری از همین تدبیر است. هدف قرار دادن ایالات متحده و متحدینش، ویدیوها و وحشیگری‌ها، همه برای وارد کردن واشنگتون به نبرد در سوریه است. با این امید که این جنگ پیچیده، خونین و دنباله دار، باعث افول نیروی ابرقدرت بشود.

مثال دیگری از فرامکین: جبهه ملی آزادی، گروهی از ملی‌گرایانی که در دهه ۵۰ و ۶۰ برای آزادی الجزایر از فرانسه می‌جنگیدند. دولت پاریس مدعی بود الجزایر نه یک مستعمره که بخشی از فرانسه است و با شهروندانش مانند زنان و مردان فرانسوی برخورد می‌شود. به همین خاطر جبهه ملی آزادی اقدام به تاسیس کمپین ترور برای برانگیختن یک واکنش افراطی مشخص از سوی دولت فرانسه کرد؛ این که آنها را مجبور کند با تمام مسلمانان به مانند مظنونین برخورد کند. فرامکین میگوید فرانسوی‌ها «فکر می‌کردند وقتی جبهه ملی آزادی در یک اتوبوس اقدام به بمب گذاری می‌کند، هدفش منفجر کردن اتوبوس است. در حالی که هدف اصلی جبهه، منفجر کردن اتوبوس نبود، بلکه تحریک مقامات به واکنش نشان دادن با بازداشت تمام غیر اروپاییهای منطقه به عنوان مظنون بود.»

ترورهای اخیر در اروپا استراتژی منسجی ندارند، اما می‌توانند دولت‌های اروپایی و شهروندانشان را وادار کنند تا به همه مسلمان‌های اروپا به دیده یک مظنون و یک فرد خطرناک بنگرند. آن وقت جهادی‌ها و تروریست‌ها به یکی از اهداف مهمشان رسیده اند.

اما لازم نیست این اتفاق‌ها بیفتد. فرامکین نتیجه‌گیری مقاله خود را این گونه مطرح میکند: «با وجود این که تروریزم همواره قابل پیش گیری نیست، اما همواره قابل شکست دادن هست. شما در هر لحظه می‌توانید از انجام آنچه آنها می‌خواهند سر باز بزنید.»

کانال وبلاگ مجمع دیوانگان: @divanesara

تصویر ماندگار تروریسم
امیرعلی نصرل‌الله‌زاده
@divanesara
.