اصلاح طلبان و تکرار استراتژی‌های شکست
#A026
مجموعه #انتخابات
آرمان امیری @ArmanParian – حدودا دو سال پیش بود. آن زمان شورای شهر تهران در ماجرای انتخاب شهردار حسابی جنجال درست کرد و در نهایت هم نتیجه همان شد که می‌دانیم. روایت عمومی همه اشتباه را به گردن خیانت الاهه راستگو انداخت. اما واقعیت می‌توانست از ابتدا به گونه دیگری رقم بخورد. به همین قصد و به بهانه مصاحبه رفتم به سراغ «احمد حکیمی‌پور». از او پرسیدم که چرا تجربه موفق انتخابات ۹۲ را تکرار نکردید؟ مگر به چشم خودتان ندیدید که در انتخابات وقتی با گزینه‌ای مثل هاشمی وارد شدیم تا سر حد رد صلاحیت شکست خوردیم اما وقتی رفتیم سراغ یک گزینه میانه در سطح روحانی پیروز شدیم؟ قبول داشت. گفتم چرا در شورای شهر ناگهان اسم «محسن هاشمی» را علم کردید؟ مگر نمی‌دانستید که این گزینه تمام جناح‌های دیگر را تحریک می‌کند تا علیه شما متحد شوند؟ باز هم قبول داشت. خودش اعتراف کرد که اگر هاشمی را مطرح نمی کردیم، جناح مقابل آمادگی داشت تا با «اجماع کامل» بر سر یک گزینه عمل‌گرای غیرسیاسی توافق کنیم. اما وقتی ما رفتیم سراغ «محسن هاشمی»، آن‌ها هم احساس خطر کردند. حتی از بیرون شورا اعمال فشار شد تا اینکه دوباره همه‌شان حول قالیباف به توافق رسیدند. یعنی تجربه انتخابات موفق ۹۲ حتی چند ماه بعدش هم تکرار نشد.
اینکه امروز می‌بینیم در جریان انتخابات مجلس هم باز همان اشتباهات پیشین تکرار می‌شود دیگر جای تعجب ندارد. عادت شده است برای برخی اصلاح‌طلبان که گناه بی‌تدبیری خودشان را صرفا در پس عجز و ناله از رد صلاحیت‌ها پنهان کنند. می‌توان پرسید مگر پیروزی انتخابات ۹۲ با حضور یک نامزد اصلاح‌طلب محقق شد؟ آیا دستاوردهای دولت روحانی از دستاوردهای احتمالی هر یک از نامزدهای قابل تصور اصلاح‌طلبان کمتر بود؟ بر اساس چه تحلیلی تکرار آن تجربه موفق از دستور کار اصلاح‌طلبان کنار گذاشته شد و به ناگاه دوباره به سراغ استراتژی بارها آزموده شده و شکست خورده «جنبش ثبت‌نام حداکثری» رفتند؟ آیا نمی‌شد پیش از این جنبش تحریک کننده، با اصول‌گرایان میانه‌رو توافقی دیگر انجام داد؟ آیا نمی‌شد باز هم تحقق و پیشبرد اهداف اصلاح‌طلبی را قربانی پافشاری بر روی چند چهره خاص با پلاکارد اصلاح‌طلبی نکرد؟ قطعا همه این اتفاقا امکان‌پذیر بود، اما وقتی پای مجلس به میان کشیده می‌شود، وسوسه تعداد زیادی نامزد خرده‌پا برای تکیه زدن بر کرسی مجلس، مصلحت فراگیر یک جناح سیاسی و حتی یک کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A026
مجموعه #انتخابات
آرمان امیری @ArmanParian – حدودا دو سال پیش بود. آن زمان شورای شهر تهران در ماجرای انتخاب شهردار حسابی جنجال درست کرد و در نهایت هم نتیجه همان شد که می‌دانیم. روایت عمومی همه اشتباه را به گردن خیانت الاهه راستگو انداخت. اما واقعیت می‌توانست از ابتدا به گونه دیگری رقم بخورد. به همین قصد و به بهانه مصاحبه رفتم به سراغ «احمد حکیمی‌پور». از او پرسیدم که چرا تجربه موفق انتخابات ۹۲ را تکرار نکردید؟ مگر به چشم خودتان ندیدید که در انتخابات وقتی با گزینه‌ای مثل هاشمی وارد شدیم تا سر حد رد صلاحیت شکست خوردیم اما وقتی رفتیم سراغ یک گزینه میانه در سطح روحانی پیروز شدیم؟ قبول داشت. گفتم چرا در شورای شهر ناگهان اسم «محسن هاشمی» را علم کردید؟ مگر نمی‌دانستید که این گزینه تمام جناح‌های دیگر را تحریک می‌کند تا علیه شما متحد شوند؟ باز هم قبول داشت. خودش اعتراف کرد که اگر هاشمی را مطرح نمی کردیم، جناح مقابل آمادگی داشت تا با «اجماع کامل» بر سر یک گزینه عمل‌گرای غیرسیاسی توافق کنیم. اما وقتی ما رفتیم سراغ «محسن هاشمی»، آن‌ها هم احساس خطر کردند. حتی از بیرون شورا اعمال فشار شد تا اینکه دوباره همه‌شان حول قالیباف به توافق رسیدند. یعنی تجربه انتخابات موفق ۹۲ حتی چند ماه بعدش هم تکرار نشد.
اینکه امروز می‌بینیم در جریان انتخابات مجلس هم باز همان اشتباهات پیشین تکرار می‌شود دیگر جای تعجب ندارد. عادت شده است برای برخی اصلاح‌طلبان که گناه بی‌تدبیری خودشان را صرفا در پس عجز و ناله از رد صلاحیت‌ها پنهان کنند. می‌توان پرسید مگر پیروزی انتخابات ۹۲ با حضور یک نامزد اصلاح‌طلب محقق شد؟ آیا دستاوردهای دولت روحانی از دستاوردهای احتمالی هر یک از نامزدهای قابل تصور اصلاح‌طلبان کمتر بود؟ بر اساس چه تحلیلی تکرار آن تجربه موفق از دستور کار اصلاح‌طلبان کنار گذاشته شد و به ناگاه دوباره به سراغ استراتژی بارها آزموده شده و شکست خورده «جنبش ثبت‌نام حداکثری» رفتند؟ آیا نمی‌شد پیش از این جنبش تحریک کننده، با اصول‌گرایان میانه‌رو توافقی دیگر انجام داد؟ آیا نمی‌شد باز هم تحقق و پیشبرد اهداف اصلاح‌طلبی را قربانی پافشاری بر روی چند چهره خاص با پلاکارد اصلاح‌طلبی نکرد؟ قطعا همه این اتفاقا امکان‌پذیر بود، اما وقتی پای مجلس به میان کشیده می‌شود، وسوسه تعداد زیادی نامزد خرده‌پا برای تکیه زدن بر کرسی مجلس، مصلحت فراگیر یک جناح سیاسی و حتی یک کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
رویای اصلاح‌طلبی در جامعه کوتاه مدت
#A027
مجموعه #انتخابات
آرمان امیری @ArmanParian – مبدا جنبش اصلاحات را بسیاری انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس پنجم می‌دانند. در هر صورت، حد فاصل سال‌های ۷۶ تا ۸۰، اصلاح‌طلبان در ۴ انتخابات پیاپی توانستند قاطعانه به پیروزی دست‌یابند. (ریاست‌جمهوری ۷۶ و ۸۰، مجلس ۷۸ و شورای شهر ۷۷) بی‌راه نیست که این بازه زمانی را اقبال عمومی به اصلاحات انتخاباتی بنامیم. یک بازه حدودا ۵ ساله تا انتخابات شورای شهر دوم. در این مدت، تولید ناخالص ملی ۵۰ درصد رشد یافت. میزان رشد اقتصادی از حدود ۲درصد در سال ۷۶ تا بیش از ۸درصد در سال ۸۰ ارتقا پیدا کرد و تورم از ۲۰درصد در سال ۷۶ تا نزدیک به ۱۰درصد در سال ۸۰ کاهش یافت. در زمینه سیاسی، قتل‌های زنجیره‌ای که از سال‌ها پیش آغاز شده بود متوقف و عوامل آن از وزارت اطلاعات ریشه‌کن شدند. مطبوعات نیز یک دوران شبه‌طلایی را تجربه کردند اما از قرار معلوم، توقعات رای دهندگان از آرایی که به صندوق انداخته بودند بسیار بیش از این دستاوردها بود. در دومین دوره شوراهای شهر و روستا که به «آزادترین انتخابات تاریخ جمهوری اسلامی» شهرت یافت، به ناگاه اهالی پایتخت از حاضر شدن پای صندوق خودداری کردند. از برآیند آرای ۱۳درصد واجدین حق رای، شورای شهری سر کار آمد که برون‌دادش محمود احمدی‌نژاد بود. از آن پس، اصلاح‌طلبان برای بیش از یک دهه در هیچ انتخاباتی پیروز نشدند.
* * *
«ایران، جامعه کوتاه مدت»، عنوانی است که «دکتر همایون کاتوزیان» بر نظریه خود در مرور تاریخ ایران‌زمین گذاشته است. جامعه‌ای سرشار از التهاب، ناامنی و بی‌ثباتی. در سرزمین «اصبحت امیراً و امسیت اسیراً» (صبحگاهان امیر بودم و شامگاهان، اسیر) طبیعتا هیچ برنامه طولانی مدتی معنا نداشته است. حتی ساده‌ترین شهروندان نیز نمی‌توانستند برای زندگانی خود و فرزندانشان برنامه‌های بلندمدتی طراحی کنند، چه رسد به حکومت‌هایی که یکی پس از دیگری از راه می‌رسیدند و در فرصتی کوتاه ریشه‌کن می‌شدند. این خصیصه «کوتاه مدتی»، به مرور از وضعیت اجتماعی کشور فراتر رفته و به یکی از ویژگی‌های روان‌شناسی جمعی ایرانیان بدل شد. بدین ترتیب، وقتی سرانجام نظام خودکامه سقوط کرد و مجلس ملی تاسیس شد، نشانه‌های آشکار این کوتاه مدتی در تصمیمات نمایندگان مردم بروز و ظهور یافت.
حد فاصل انقلاب مشروطه تا سقوط قاجاریه، (از ۱۲۸۵ تا ۱۳۰۴) مجلس شورای ملی در مجموع ۳۵ صدراعظم انتخاب کرد. با میانگین کمتر از ۶ ماه برای هر صدراعظم اصلا معلوم نبود مجالس توقع چه معجزه‌ای از نخست‌وزیران داشتند؟ عجیب نبود که مردم از این آشفته‌بازار خسته شوند و در طلب «نظم» به استبداد رضاشاهی اقبال نشان دهند. رضاشاه در دوران ۱۷ ساله سلطنت خود، از ۹ نخست‌وزیر استفاده کرد و از این جهت به صورت میانگین به هر کدام ۲ سال فرصت داد. با سقوط رضاشاه، فضای به نسبت دموکراتیکی در کشور ایجاد شد که حد فاصل شهریور ۲۰ تا کودتای سال ۳۲ به طول انجامید. این بار نیز مجلس شورای ملی ۱۷ نخست‌وزیر تعیین کرد. باز هم میانگین دوره هرکدام به زیر یک سال سقوط کرد. به زبان ساده‌تر، ایرانیان حتی حاضر نبودند به کسانی که خود انتخاب می‌کردند فرصت کافی برای ایجاد تغییر بدهند.
* * *
در کشوری که دو انقلاب بزرگ را طی ۷۰ سال تجربه کرده و در همین مدت چندین کودتا، جنگ، اشغال نظامی و تغییر رژیم را از سر گذرانده، سهم پی‌وستگی در سیاست اصلاح‌طلبی تنها چیزی حدود ۵ سال تداوم بود. پس از ۵ سال، عملا اکثریت جامعه از حمایت فعال خود از جریان اصلاحات دست برداشتند و نتیجه آن سراشیبی اصلاحات و البته افول آشکار تمامی شاخص‌های کشور بود. با این حال، در تمام این دوران، منتقدان اصلاحات بخش عمده‌ای از بار شکست‌ها را به دوش این جریان انداخته‌اند. باز هم مشخص نیست اصلاح‌طلبان طی یک مدت ۵ ساله دقیقا قرار بود چه معجزه‌ای انجام دهند؟
در جریان انتخابات سال ۹۲، یک عقلانیت جمعی در میان ایرانیان به اقبال انتخاباتی و پیروزی جریانی نزدیک به اصلاحات منجر شد. اقبالی که نه تنها وضعیت داخلی را از یک بن‌بست عجیب رهانید، بلکه ظرف کمتر از دو سال به دستاوردی خیره کننده در عرصه روابط بین‌الملل انجامید. با این حال، تنها با گذشت ۲ سال از اقبال پیشین، عوارض «جامعه کوتاه مدت» بار دیگر بروز یافته است. با نخستین نشانه‌های مقاومت از جانب هسته قدرت، عده‌ای مجددا بر طبل تحریم انتخابات می‌کوبند. یعنی این بار حتی نمی‌خواهند برای یک بازه ۵ ساله هم به این استراتژی کم‌هزینه فرصت بدهند. مشخص نیست چرا ملتی با این حجم از شتاب‌زدگی، نداشتن پشتکار و تزلزل در انتخاب رویه، باید خودش را شایسته تغییراتی عمیق و پایدار بداند.
(منبع داده‌های اقتصادی بانک جهانی است)
کانال «مجمع دیوانگان» @Divnesara
#A027
مجموعه #انتخابات
آرمان امیری @ArmanParian – مبدا جنبش اصلاحات را بسیاری انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس پنجم می‌دانند. در هر صورت، حد فاصل سال‌های ۷۶ تا ۸۰، اصلاح‌طلبان در ۴ انتخابات پیاپی توانستند قاطعانه به پیروزی دست‌یابند. (ریاست‌جمهوری ۷۶ و ۸۰، مجلس ۷۸ و شورای شهر ۷۷) بی‌راه نیست که این بازه زمانی را اقبال عمومی به اصلاحات انتخاباتی بنامیم. یک بازه حدودا ۵ ساله تا انتخابات شورای شهر دوم. در این مدت، تولید ناخالص ملی ۵۰ درصد رشد یافت. میزان رشد اقتصادی از حدود ۲درصد در سال ۷۶ تا بیش از ۸درصد در سال ۸۰ ارتقا پیدا کرد و تورم از ۲۰درصد در سال ۷۶ تا نزدیک به ۱۰درصد در سال ۸۰ کاهش یافت. در زمینه سیاسی، قتل‌های زنجیره‌ای که از سال‌ها پیش آغاز شده بود متوقف و عوامل آن از وزارت اطلاعات ریشه‌کن شدند. مطبوعات نیز یک دوران شبه‌طلایی را تجربه کردند اما از قرار معلوم، توقعات رای دهندگان از آرایی که به صندوق انداخته بودند بسیار بیش از این دستاوردها بود. در دومین دوره شوراهای شهر و روستا که به «آزادترین انتخابات تاریخ جمهوری اسلامی» شهرت یافت، به ناگاه اهالی پایتخت از حاضر شدن پای صندوق خودداری کردند. از برآیند آرای ۱۳درصد واجدین حق رای، شورای شهری سر کار آمد که برون‌دادش محمود احمدی‌نژاد بود. از آن پس، اصلاح‌طلبان برای بیش از یک دهه در هیچ انتخاباتی پیروز نشدند.
* * *
«ایران، جامعه کوتاه مدت»، عنوانی است که «دکتر همایون کاتوزیان» بر نظریه خود در مرور تاریخ ایران‌زمین گذاشته است. جامعه‌ای سرشار از التهاب، ناامنی و بی‌ثباتی. در سرزمین «اصبحت امیراً و امسیت اسیراً» (صبحگاهان امیر بودم و شامگاهان، اسیر) طبیعتا هیچ برنامه طولانی مدتی معنا نداشته است. حتی ساده‌ترین شهروندان نیز نمی‌توانستند برای زندگانی خود و فرزندانشان برنامه‌های بلندمدتی طراحی کنند، چه رسد به حکومت‌هایی که یکی پس از دیگری از راه می‌رسیدند و در فرصتی کوتاه ریشه‌کن می‌شدند. این خصیصه «کوتاه مدتی»، به مرور از وضعیت اجتماعی کشور فراتر رفته و به یکی از ویژگی‌های روان‌شناسی جمعی ایرانیان بدل شد. بدین ترتیب، وقتی سرانجام نظام خودکامه سقوط کرد و مجلس ملی تاسیس شد، نشانه‌های آشکار این کوتاه مدتی در تصمیمات نمایندگان مردم بروز و ظهور یافت.
حد فاصل انقلاب مشروطه تا سقوط قاجاریه، (از ۱۲۸۵ تا ۱۳۰۴) مجلس شورای ملی در مجموع ۳۵ صدراعظم انتخاب کرد. با میانگین کمتر از ۶ ماه برای هر صدراعظم اصلا معلوم نبود مجالس توقع چه معجزه‌ای از نخست‌وزیران داشتند؟ عجیب نبود که مردم از این آشفته‌بازار خسته شوند و در طلب «نظم» به استبداد رضاشاهی اقبال نشان دهند. رضاشاه در دوران ۱۷ ساله سلطنت خود، از ۹ نخست‌وزیر استفاده کرد و از این جهت به صورت میانگین به هر کدام ۲ سال فرصت داد. با سقوط رضاشاه، فضای به نسبت دموکراتیکی در کشور ایجاد شد که حد فاصل شهریور ۲۰ تا کودتای سال ۳۲ به طول انجامید. این بار نیز مجلس شورای ملی ۱۷ نخست‌وزیر تعیین کرد. باز هم میانگین دوره هرکدام به زیر یک سال سقوط کرد. به زبان ساده‌تر، ایرانیان حتی حاضر نبودند به کسانی که خود انتخاب می‌کردند فرصت کافی برای ایجاد تغییر بدهند.
* * *
در کشوری که دو انقلاب بزرگ را طی ۷۰ سال تجربه کرده و در همین مدت چندین کودتا، جنگ، اشغال نظامی و تغییر رژیم را از سر گذرانده، سهم پی‌وستگی در سیاست اصلاح‌طلبی تنها چیزی حدود ۵ سال تداوم بود. پس از ۵ سال، عملا اکثریت جامعه از حمایت فعال خود از جریان اصلاحات دست برداشتند و نتیجه آن سراشیبی اصلاحات و البته افول آشکار تمامی شاخص‌های کشور بود. با این حال، در تمام این دوران، منتقدان اصلاحات بخش عمده‌ای از بار شکست‌ها را به دوش این جریان انداخته‌اند. باز هم مشخص نیست اصلاح‌طلبان طی یک مدت ۵ ساله دقیقا قرار بود چه معجزه‌ای انجام دهند؟
در جریان انتخابات سال ۹۲، یک عقلانیت جمعی در میان ایرانیان به اقبال انتخاباتی و پیروزی جریانی نزدیک به اصلاحات منجر شد. اقبالی که نه تنها وضعیت داخلی را از یک بن‌بست عجیب رهانید، بلکه ظرف کمتر از دو سال به دستاوردی خیره کننده در عرصه روابط بین‌الملل انجامید. با این حال، تنها با گذشت ۲ سال از اقبال پیشین، عوارض «جامعه کوتاه مدت» بار دیگر بروز یافته است. با نخستین نشانه‌های مقاومت از جانب هسته قدرت، عده‌ای مجددا بر طبل تحریم انتخابات می‌کوبند. یعنی این بار حتی نمی‌خواهند برای یک بازه ۵ ساله هم به این استراتژی کم‌هزینه فرصت بدهند. مشخص نیست چرا ملتی با این حجم از شتاب‌زدگی، نداشتن پشتکار و تزلزل در انتخاب رویه، باید خودش را شایسته تغییراتی عمیق و پایدار بداند.
(منبع داده‌های اقتصادی بانک جهانی است)
کانال «مجمع دیوانگان» @Divnesara
۶- ضدیت با هرگونه تبعیض
#A028
(از مجموعه «ملاک‌هایی برای #اصلاحـطلبی»)
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
#A028
(از مجموعه «ملاک‌هایی برای #اصلاحـطلبی»)
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.
۶- ضدیت با هرگونه تبعیض
#A028
(از مجموعه «ملاک‌هایی برای #اصلاحـطلبی»)
آرمان امیری @ArmanParian – نخستین ضرورت در نوسازی و توسعه سیاسی، شکل‌گیری «دولت/ملت» است. یک سویه این دوگانه را دولت‌های مدرن تشکیل می‌دهند و سویه دیگر نیز جامعه‌ای است که باید از قالب توده بی‌شکلی از جمعیت خارج شده و در قامت «ملت» بازسازی شود. دست‌یابی به یک «ملت» مستلزم کنار گذاشتن روحیه قبیله‌ای و البته باور به پدیده‌ای مدرن با عنوان «خیر جمعی» است. تمامی این تفاسیر، در تبدیل شدن انسان سنتی به «شهروند» تبلور می‌یابد.
شهروند محصول تجددگرایی و در عین حال عامل و محرک آن است. شهروند مکلف است و متعهد. در عین حال قانون‌مند است و حق‌مدار. تشکیل دهندگان جوامع سنتی، انسان‌هایی بودند که بنابر توصیف وضعیت‌شان (نظیر ارباب، رعیت، دهقان، دبیر، اشراف و ...) نقش و شانی در ساخت جامعه سنتی ایفا می‌کردند. در مقابل شهروندان، واحدهای جدید تشکیل جامعه هستند. عناصری که در عین حفظ تمایزهای فردی و استقلال شخصی، از حیث حقوق و تکالیف اجتماعی کاملا برابر به شمار می‌آیند. شیوه تربیت شهروند و سخن گفتن در مورد وظایف او بیشتر موضوع علم جامعه‌شناسی و یا هدف بحث روشنفکران است؛ اما علم سیاست نیز در برخورد با شهروند شرح وظایفی دارد که بیشتر در حوزه «حقوق شهروندی» بروز می‌یابد.
سیاستی که میان شهروندان جامعه تمایز قایل شود یک شیوه مدرن نیست. پس یکی از ویژگی‌های سیاست‌مدار اصلاح‌طلب باید تلاش برای تغییر این وضعیت باشد. رفع هرگونه تمایز میان شهروندان، یعنی کنار گذاشتن انواع تبعیض‌های جنسی، قومی و البته مذهبی. یعنی باور عمیق بر اینکه همه انسان‌ها دارای حق، عزت و کرامت برابری هستند و در برابر قانون، یکسان حاضر خواهند شد. هر قانون و یا روشی که اصل برابری انسان‌ها را مخدوش کرده و با تبعیض در حقوق، شهروندان را به درجه یک و درجه دو بدل کند، بر خلاف تحقق «دولت / ملت» و در نتیجه در راستای مخالف حرکت اصلاح‌طلبی است.
ملاک مخالفت با تبعیض و حرکت در راستای احیای حقوق برابر شهروندی، خود به دو ملاک دیگر اصلاح‌طلبی منجر خواهد شد که در بخش‌های بعدی بدان خواهیم پرداخت.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A028
(از مجموعه «ملاک‌هایی برای #اصلاحـطلبی»)
آرمان امیری @ArmanParian – نخستین ضرورت در نوسازی و توسعه سیاسی، شکل‌گیری «دولت/ملت» است. یک سویه این دوگانه را دولت‌های مدرن تشکیل می‌دهند و سویه دیگر نیز جامعه‌ای است که باید از قالب توده بی‌شکلی از جمعیت خارج شده و در قامت «ملت» بازسازی شود. دست‌یابی به یک «ملت» مستلزم کنار گذاشتن روحیه قبیله‌ای و البته باور به پدیده‌ای مدرن با عنوان «خیر جمعی» است. تمامی این تفاسیر، در تبدیل شدن انسان سنتی به «شهروند» تبلور می‌یابد.
شهروند محصول تجددگرایی و در عین حال عامل و محرک آن است. شهروند مکلف است و متعهد. در عین حال قانون‌مند است و حق‌مدار. تشکیل دهندگان جوامع سنتی، انسان‌هایی بودند که بنابر توصیف وضعیت‌شان (نظیر ارباب، رعیت، دهقان، دبیر، اشراف و ...) نقش و شانی در ساخت جامعه سنتی ایفا می‌کردند. در مقابل شهروندان، واحدهای جدید تشکیل جامعه هستند. عناصری که در عین حفظ تمایزهای فردی و استقلال شخصی، از حیث حقوق و تکالیف اجتماعی کاملا برابر به شمار می‌آیند. شیوه تربیت شهروند و سخن گفتن در مورد وظایف او بیشتر موضوع علم جامعه‌شناسی و یا هدف بحث روشنفکران است؛ اما علم سیاست نیز در برخورد با شهروند شرح وظایفی دارد که بیشتر در حوزه «حقوق شهروندی» بروز می‌یابد.
سیاستی که میان شهروندان جامعه تمایز قایل شود یک شیوه مدرن نیست. پس یکی از ویژگی‌های سیاست‌مدار اصلاح‌طلب باید تلاش برای تغییر این وضعیت باشد. رفع هرگونه تمایز میان شهروندان، یعنی کنار گذاشتن انواع تبعیض‌های جنسی، قومی و البته مذهبی. یعنی باور عمیق بر اینکه همه انسان‌ها دارای حق، عزت و کرامت برابری هستند و در برابر قانون، یکسان حاضر خواهند شد. هر قانون و یا روشی که اصل برابری انسان‌ها را مخدوش کرده و با تبعیض در حقوق، شهروندان را به درجه یک و درجه دو بدل کند، بر خلاف تحقق «دولت / ملت» و در نتیجه در راستای مخالف حرکت اصلاح‌طلبی است.
ملاک مخالفت با تبعیض و حرکت در راستای احیای حقوق برابر شهروندی، خود به دو ملاک دیگر اصلاح‌طلبی منجر خواهد شد که در بخش‌های بعدی بدان خواهیم پرداخت.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
در باب نسبت مشروعیت با مشارکت انتخاباتی
#A029
آرمان امیری @ArmanParian – علی‌رغم تصور معمول رسانه‌ای، مشروعیت در قاموس علم سیاست، هیچ ارتباطی با توانایی تبلیغاتی نظام حکومتی ندارد. هر نظامی، ولو نامشروع‌ترین حکومت‌ها، طبیعتا در باب محبوبیت و نفوذ گسترده خود تبلیغات فراوانی می‌کند. اما «مشروعیت» یک ترم علمی است. ترمی که کارکردهای مشخص داشته و سنجش آن محقق علم سیاست را برای پیش‌بینی وقایع آینده یاری می‌کند.
در این باره، توماس دال می‌نویسد: «رهبران نظام‌های سیاسی می‌کوشند اطمینان یابند که هرگاه در برخورد با کشاکش‌ها ابزارهای حکوتی به کار برده شود، تصمیمات گرفته شده را همه می‌پذیرند، نه فقط به خاطر ترس از خشونت، مجازات یا اجبار، بلکه با این باور که پذیرش تصمیمات از نظر اخلاقی درست و بحق است. بنابر یکی از موارد کاربرد واژه مشروعیت، گفته می‌شود وقتی حکومت مشروعیت دارد که مردم تحت فرمان اعتقاد راستین داشته باشند بر اینکه ساختار عملکردها اقدامات تصمیات سیاست‌ها مقامات رهبران یا حکومت از شایستگی درستکاری یا خیر اخلاقی برخوردار باشند».*
بدین ترتیب، فارغ از آنکه حکومت چه تصویری از خود نمایش می‌دهد، و فارغ از آنکه دیگران (چه شهروندان داخلی و چه ناظران بین‌المللی) تا چه میزان ادعای حکومت در باب نفوذ و محبوبیت خود باور می‌کنند، عامل مشروعیت، به مانند نارضایتی، تاثیر خود را در لایه‌های اجتماعی می‌گذارد. حکومت نامشروع، همچون گویی قرار گرفته در وضعیت نامتعادل، هر لحظه ممکن است تعادل خود را از دست بدهد و درست در شرایطی که هیچ کس فکرش را نمی‌کند سقوط کند. در برابر، حکومت مشروع، از سخت‌ترین حملات و یا بحران‌ها سربلند و مصون خارج می‌شود.
در کشور ما، مثال جنگ هشت‌ساله، مصداق آشکاری از برخورد یک حکومت مشروع با یک بحران فراگیر است. نظام برآمده از دل انقلاب، با حمایت گسترده‌ترین لایه‌های اجتماعی همراه بود. وقتی خانواده‌ها با میل و افتخار فرزندانشان را روانه جنگ کنند، دیگر نه قدرت دشمن، نه کمبود تجهیزات، نه آشفتگی داخلی و نه بحران کارآمدی، هیچ کدام یک مشکل لاینحل به حساب نمی‌آیند. مقایسه کنید با سرنوشت صدام حسین، که در برابر حمله نظامی آمریکا کمتر از یک ماه دوام آورد و اساسا پیش از آنکه جنگ به بخش‌های عمده‌ای از کشورش کشیده شود مجبور به فرار شد.
تنها حکومتی مشروع است که شهروندان آن را از جنس خود بدانند و در برابرش از دوگانه «ما و آن‌ها» استفاده نکنند. به بیان ساده‌تر، «راضی» باشند. «رضایت» فرآیند ظریفی است که با تبلیغات نمی‌توان ماهیت آن را تغییر داد. یکی از راه‌کارهای ایجاد این «رضایت»، مشارکت شهروندان در فعالیت‌های سیاسی/اجتماعی است. انتخابات یکی از راه‌های این مشارکت است. اما نه تنها یگانه شکل بروز آن نیست، بلکه گاه اساسا کارکرد ایجاد رضایت و مشروعیت خود را از دست می‌دهد. یعنی اگر حکومت همه راه‌های مشارکت اجتماعی را بر روی مردم ببندد، احتمالا به صورت همزمان حضور انتخاباتی را افزایش داده اما مشروعیت خود را کاهش می‌دهد. مردم در هر صورت می‌خواهند راهی برای نقش‌آفرینی پیدا کنند اما نارضایتی بن‌بست راه‌های دیگر و یا محدود شدن انتخابات را از یاد نخواهند برد.
گاه افزایش چشم‌گیر مشارکت انتخاباتی، نشان از یک بحران نارضایتی دارد. در انتخابات سال ۲۰۱۰ اوکراین، درصد مشارکت به ۷۰ درصد رسید. اتفاقات بعدی و سقوط کشور تا سر حد جنگ داخلی هشدارهای انتخابات را تایید کرد. همان سال، فقط ۵۳درصد شهروندان در انتخابات ریاست جمهوری اتریش و فقط ۴۱درصد در انتخابات پارلمانی آمریکا رای دادند. یک سال قبلش، در ایران ۸۵درصد مردم پای صندوق‌های رای رفتند، اما بلافاصله پس از انتخابات، حکومت در معرض پچیده‌ترین بحران تاریخ خود قرار گرفت.
گاه نیز افزایش مشارکت انتخاباتی، نشان از یک حساسیت ویژه در موضوعی مقطعی دارد که لزوما با مشروعیت کل حکومت در ارتباط نیست. در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۲ فرانسه درصد مشارکت به رقم خیره کننده ۸۰درصد رسید. بدین ترتیب، صرف مشارکت انتخاباتی، نه لزوما نشان دهنده مشروعیت حکومت است و نه تزلزل مشروعیت آن. اما می‌دانیم که حضور بیش از اندازه (۷۰درصد به بالا) شهروندان در انتخابات، به صورت معمول نشان دهنده یک نارضایتی یا بحران موقت است که حساسیت کلی جامعه را تحریک کرده.
* Robert A. Dahl, Modern Poletical Analysis 5th ed. (N.J., Englewood Cliffs: Prentice – Hall, 1991) P.60.
کانال مجمع دیوانگان @Divanesara
#A029
آرمان امیری @ArmanParian – علی‌رغم تصور معمول رسانه‌ای، مشروعیت در قاموس علم سیاست، هیچ ارتباطی با توانایی تبلیغاتی نظام حکومتی ندارد. هر نظامی، ولو نامشروع‌ترین حکومت‌ها، طبیعتا در باب محبوبیت و نفوذ گسترده خود تبلیغات فراوانی می‌کند. اما «مشروعیت» یک ترم علمی است. ترمی که کارکردهای مشخص داشته و سنجش آن محقق علم سیاست را برای پیش‌بینی وقایع آینده یاری می‌کند.
در این باره، توماس دال می‌نویسد: «رهبران نظام‌های سیاسی می‌کوشند اطمینان یابند که هرگاه در برخورد با کشاکش‌ها ابزارهای حکوتی به کار برده شود، تصمیمات گرفته شده را همه می‌پذیرند، نه فقط به خاطر ترس از خشونت، مجازات یا اجبار، بلکه با این باور که پذیرش تصمیمات از نظر اخلاقی درست و بحق است. بنابر یکی از موارد کاربرد واژه مشروعیت، گفته می‌شود وقتی حکومت مشروعیت دارد که مردم تحت فرمان اعتقاد راستین داشته باشند بر اینکه ساختار عملکردها اقدامات تصمیات سیاست‌ها مقامات رهبران یا حکومت از شایستگی درستکاری یا خیر اخلاقی برخوردار باشند».*
بدین ترتیب، فارغ از آنکه حکومت چه تصویری از خود نمایش می‌دهد، و فارغ از آنکه دیگران (چه شهروندان داخلی و چه ناظران بین‌المللی) تا چه میزان ادعای حکومت در باب نفوذ و محبوبیت خود باور می‌کنند، عامل مشروعیت، به مانند نارضایتی، تاثیر خود را در لایه‌های اجتماعی می‌گذارد. حکومت نامشروع، همچون گویی قرار گرفته در وضعیت نامتعادل، هر لحظه ممکن است تعادل خود را از دست بدهد و درست در شرایطی که هیچ کس فکرش را نمی‌کند سقوط کند. در برابر، حکومت مشروع، از سخت‌ترین حملات و یا بحران‌ها سربلند و مصون خارج می‌شود.
در کشور ما، مثال جنگ هشت‌ساله، مصداق آشکاری از برخورد یک حکومت مشروع با یک بحران فراگیر است. نظام برآمده از دل انقلاب، با حمایت گسترده‌ترین لایه‌های اجتماعی همراه بود. وقتی خانواده‌ها با میل و افتخار فرزندانشان را روانه جنگ کنند، دیگر نه قدرت دشمن، نه کمبود تجهیزات، نه آشفتگی داخلی و نه بحران کارآمدی، هیچ کدام یک مشکل لاینحل به حساب نمی‌آیند. مقایسه کنید با سرنوشت صدام حسین، که در برابر حمله نظامی آمریکا کمتر از یک ماه دوام آورد و اساسا پیش از آنکه جنگ به بخش‌های عمده‌ای از کشورش کشیده شود مجبور به فرار شد.
تنها حکومتی مشروع است که شهروندان آن را از جنس خود بدانند و در برابرش از دوگانه «ما و آن‌ها» استفاده نکنند. به بیان ساده‌تر، «راضی» باشند. «رضایت» فرآیند ظریفی است که با تبلیغات نمی‌توان ماهیت آن را تغییر داد. یکی از راه‌کارهای ایجاد این «رضایت»، مشارکت شهروندان در فعالیت‌های سیاسی/اجتماعی است. انتخابات یکی از راه‌های این مشارکت است. اما نه تنها یگانه شکل بروز آن نیست، بلکه گاه اساسا کارکرد ایجاد رضایت و مشروعیت خود را از دست می‌دهد. یعنی اگر حکومت همه راه‌های مشارکت اجتماعی را بر روی مردم ببندد، احتمالا به صورت همزمان حضور انتخاباتی را افزایش داده اما مشروعیت خود را کاهش می‌دهد. مردم در هر صورت می‌خواهند راهی برای نقش‌آفرینی پیدا کنند اما نارضایتی بن‌بست راه‌های دیگر و یا محدود شدن انتخابات را از یاد نخواهند برد.
گاه افزایش چشم‌گیر مشارکت انتخاباتی، نشان از یک بحران نارضایتی دارد. در انتخابات سال ۲۰۱۰ اوکراین، درصد مشارکت به ۷۰ درصد رسید. اتفاقات بعدی و سقوط کشور تا سر حد جنگ داخلی هشدارهای انتخابات را تایید کرد. همان سال، فقط ۵۳درصد شهروندان در انتخابات ریاست جمهوری اتریش و فقط ۴۱درصد در انتخابات پارلمانی آمریکا رای دادند. یک سال قبلش، در ایران ۸۵درصد مردم پای صندوق‌های رای رفتند، اما بلافاصله پس از انتخابات، حکومت در معرض پچیده‌ترین بحران تاریخ خود قرار گرفت.
گاه نیز افزایش مشارکت انتخاباتی، نشان از یک حساسیت ویژه در موضوعی مقطعی دارد که لزوما با مشروعیت کل حکومت در ارتباط نیست. در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۲ فرانسه درصد مشارکت به رقم خیره کننده ۸۰درصد رسید. بدین ترتیب، صرف مشارکت انتخاباتی، نه لزوما نشان دهنده مشروعیت حکومت است و نه تزلزل مشروعیت آن. اما می‌دانیم که حضور بیش از اندازه (۷۰درصد به بالا) شهروندان در انتخابات، به صورت معمول نشان دهنده یک نارضایتی یا بحران موقت است که حساسیت کلی جامعه را تحریک کرده.
* Robert A. Dahl, Modern Poletical Analysis 5th ed. (N.J., Englewood Cliffs: Prentice – Hall, 1991) P.60.
کانال مجمع دیوانگان @Divanesara
فقط در سطح پیشنهاد
شورای نگهبان در حوزه تهران صلاحیت ۳۶ نامزد خبرگان رهبری را تایید کرده است. این گروه باید برای کسب ۱۶ سهمیه رقابت کنند. در میان ۳۶ نامزد تایید شده، سه تن عضو شورای نگهبان هستند. (آقایان یزدی، جنتی و اسماعیلی) اگر رای دهندگان بخواهند به صورت عملی به رد صلاحیت‌های گسترده اعتراضی کنند، می‌توان بر سر فهرستی ۱۶ نفره به توافق رسید که نام این سه عضو شورای نگهبان در آن نباشد. همچنین می‌توان مصباح یزدی را به عنوان چهارمین نفر به این فهرست اضافه کرد. لیست مورد توافق طبیعتا با سرلیستی آقایان هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی منتشر و شناس‌نامه‌دار خواهد شد. بدین ترتیب، رای دهندگان می‌توانند ضمن رای دادن به این افراد، به صورت همزمان در حرکتی با عنوان «نه به جنتی، نه به یزدی، نه به مصباح» شرکت کنند. اگر انسجام رای دهندگان حفظ شود، در نهایت می‌توان به این احتمال فکر کرد که هیچ یک از این افراد به مجلس خبرگان راه پیدا نکنند.
(کانال مجمع دیوانگان: @Divanesara)
شورای نگهبان در حوزه تهران صلاحیت ۳۶ نامزد خبرگان رهبری را تایید کرده است. این گروه باید برای کسب ۱۶ سهمیه رقابت کنند. در میان ۳۶ نامزد تایید شده، سه تن عضو شورای نگهبان هستند. (آقایان یزدی، جنتی و اسماعیلی) اگر رای دهندگان بخواهند به صورت عملی به رد صلاحیت‌های گسترده اعتراضی کنند، می‌توان بر سر فهرستی ۱۶ نفره به توافق رسید که نام این سه عضو شورای نگهبان در آن نباشد. همچنین می‌توان مصباح یزدی را به عنوان چهارمین نفر به این فهرست اضافه کرد. لیست مورد توافق طبیعتا با سرلیستی آقایان هاشمی رفسنجانی و حسن روحانی منتشر و شناس‌نامه‌دار خواهد شد. بدین ترتیب، رای دهندگان می‌توانند ضمن رای دادن به این افراد، به صورت همزمان در حرکتی با عنوان «نه به جنتی، نه به یزدی، نه به مصباح» شرکت کنند. اگر انسجام رای دهندگان حفظ شود، در نهایت می‌توان به این احتمال فکر کرد که هیچ یک از این افراد به مجلس خبرگان راه پیدا نکنند.
(کانال مجمع دیوانگان: @Divanesara)
حافظه تاریخی
#A030
آرمان امیری @ArmanParian – شعر «قصیده برای انسان ماه بهمن» را احمد شاملو با امضای «بهمن ۱۳۲۹» (معادل ۱۹۵۱ میلادی) منتشر کرده بود. در بخشی از شعر، اشاره‌ای هم به ویتنام می‌شود: (shamlou.org/?p=596)
«... و به‌سرعتِ انفجارِ خون در نبض
گام برمی‌دارد
و راه می‌رود بر تاریخ، بر چین
بر ایران و یونان
انسان انسان انسان انسان… انسان‌ها…
و که می‌دود چون خون، شتابان
در رگِ تاریخ، در رگِ ویتنام، در رگِ آبادان...»
مساله این است که جنگ‌های ویتنام، حد فاصل سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۵ در جریان بود. مشخص نیست چرا چهار سال پیش از آغاز جنگ‌ها، یک شاعر ایرانی باید چنین اهمیتی برای ویتنام قائل شود؟ ویتنام چه ویژگی خاصی آن زمان داشته که نامش در کنار ایران و یونان قرار گرفته است؟ بسیار بعید است در عصری که رسانه‌ها بسیار ابتدایی و ارتباطات جهانی بسیار اندک بوده‌اند، اساسا پیش از وقوع آن جنگ‌های معروف، ایرانیان کوچکترین توجهی به ویتنام داشته باشند.
معنای این پرسش را «محمد قائد»، در بخشی از گفت‌وگوی اخیر خود با روزنامه شرق حل کرده است. جایی که در توضیح عبارت «ما حافظه تاریخی نداریم» می‌گوید: «احمد شاملو، یکی از کسانی که در رواج این جمله قصار نقش داشت و گمانم آن را ساخت. بیش از طرح نظریه‌ای آب‌بندی‌شده که روی آن فکر شده باشد. منظورش تحقیر و سرزنش خلق‌الله بود که به نظر او پایشان مدام در چاله می‌رود. خودش سال ۵۷ قطعه‌ای چاپ کرد با عنوان «انسان ماه بهمن» که تاریخ بهمن ۱۳۲۹ زیر آن و کلماتی از قبیل «ویتنام» (با همین املا، به‌سیاق یخ‌چال و دانش‌جو)، اندونزی و «آدولف رضاخان» در متن آن دیده می‌شد، و در دهه۶۰ شعرهایی به تاریخ سی سال پیش‌تر». (goo.gl/08FA7X)
به نظر می‌رسد احمد شاملو نه تنها اعتقاد داشت که ایرانیان حافظه تاریخی ندارند، بلکه حسابی روی این باور خود حساب باز کرده بود.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A030
آرمان امیری @ArmanParian – شعر «قصیده برای انسان ماه بهمن» را احمد شاملو با امضای «بهمن ۱۳۲۹» (معادل ۱۹۵۱ میلادی) منتشر کرده بود. در بخشی از شعر، اشاره‌ای هم به ویتنام می‌شود: (shamlou.org/?p=596)
«... و به‌سرعتِ انفجارِ خون در نبض
گام برمی‌دارد
و راه می‌رود بر تاریخ، بر چین
بر ایران و یونان
انسان انسان انسان انسان… انسان‌ها…
و که می‌دود چون خون، شتابان
در رگِ تاریخ، در رگِ ویتنام، در رگِ آبادان...»
مساله این است که جنگ‌های ویتنام، حد فاصل سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۵ در جریان بود. مشخص نیست چرا چهار سال پیش از آغاز جنگ‌ها، یک شاعر ایرانی باید چنین اهمیتی برای ویتنام قائل شود؟ ویتنام چه ویژگی خاصی آن زمان داشته که نامش در کنار ایران و یونان قرار گرفته است؟ بسیار بعید است در عصری که رسانه‌ها بسیار ابتدایی و ارتباطات جهانی بسیار اندک بوده‌اند، اساسا پیش از وقوع آن جنگ‌های معروف، ایرانیان کوچکترین توجهی به ویتنام داشته باشند.
معنای این پرسش را «محمد قائد»، در بخشی از گفت‌وگوی اخیر خود با روزنامه شرق حل کرده است. جایی که در توضیح عبارت «ما حافظه تاریخی نداریم» می‌گوید: «احمد شاملو، یکی از کسانی که در رواج این جمله قصار نقش داشت و گمانم آن را ساخت. بیش از طرح نظریه‌ای آب‌بندی‌شده که روی آن فکر شده باشد. منظورش تحقیر و سرزنش خلق‌الله بود که به نظر او پایشان مدام در چاله می‌رود. خودش سال ۵۷ قطعه‌ای چاپ کرد با عنوان «انسان ماه بهمن» که تاریخ بهمن ۱۳۲۹ زیر آن و کلماتی از قبیل «ویتنام» (با همین املا، به‌سیاق یخ‌چال و دانش‌جو)، اندونزی و «آدولف رضاخان» در متن آن دیده می‌شد، و در دهه۶۰ شعرهایی به تاریخ سی سال پیش‌تر». (goo.gl/08FA7X)
به نظر می‌رسد احمد شاملو نه تنها اعتقاد داشت که ایرانیان حافظه تاریخی ندارند، بلکه حسابی روی این باور خود حساب باز کرده بود.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
روزنامه شرق
آشفتگی در فکر تاریخی
شيما بهره‌مند
اعدام
مجموعه: از خلال ادبیات #روسیه
#A031
آرمان امیری @ArmanParian – «... اگر شما گیوتین را به جلو صحنه آورده‌اید و آن را با این شادمانی و افتخار افراشته و به آسمان رسانده‌اید فقط برای این است که بریدن سر از همه کار آسان‌تر است و پروردن اندیشه در سر از همه کار دشوارتر. شما تنبلید. پرچم شما کهنه پارچه‌ای بیش نیست نماد ناتوانی».
(شیاطین (جن‌زدگان) – فئودور داستایوفسکی – سروش حبیبی – نشر نیلوفر - ص۲۱۵)
نوجوانی که امروز چاقو به دست می‌گیرد و زورگیری می‌کند، یا در یک نزاغ خیابانی هم‌تای خودش را به خون می‌کشد و یا کارش به قاچاق مواد مخدر می‌کشد، در دوران اصلاحات به دنیا آمده، در دوران احمدی‌نژاد بزرگ شده و در دولت اعتدال کارش به جرم و جنایت کشیده است. همه ما پای‌مان گیر است. ما هنوز فقط در بند گام آخر هستیم. اینکه اعدام کنیم یا نکنیم؛ اما واقعیت این است که ما تجسم تنبلی، ناکارآمدی و ناتوانی هستیم!
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
مجموعه: از خلال ادبیات #روسیه
#A031
آرمان امیری @ArmanParian – «... اگر شما گیوتین را به جلو صحنه آورده‌اید و آن را با این شادمانی و افتخار افراشته و به آسمان رسانده‌اید فقط برای این است که بریدن سر از همه کار آسان‌تر است و پروردن اندیشه در سر از همه کار دشوارتر. شما تنبلید. پرچم شما کهنه پارچه‌ای بیش نیست نماد ناتوانی».
(شیاطین (جن‌زدگان) – فئودور داستایوفسکی – سروش حبیبی – نشر نیلوفر - ص۲۱۵)
نوجوانی که امروز چاقو به دست می‌گیرد و زورگیری می‌کند، یا در یک نزاغ خیابانی هم‌تای خودش را به خون می‌کشد و یا کارش به قاچاق مواد مخدر می‌کشد، در دوران اصلاحات به دنیا آمده، در دوران احمدی‌نژاد بزرگ شده و در دولت اعتدال کارش به جرم و جنایت کشیده است. همه ما پای‌مان گیر است. ما هنوز فقط در بند گام آخر هستیم. اینکه اعدام کنیم یا نکنیم؛ اما واقعیت این است که ما تجسم تنبلی، ناکارآمدی و ناتوانی هستیم!
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
آخرین معدن طلای جهان
#N005
منبع: نیویورکر goo.gl/B5TXpQ
مترجم: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - پس از چهار دهه انزوا به عنوان کشوری منفور، تنها در یک مدت ده روزه ایران توانست به صحنه تجارت جهانی بازگردد. روز شنبه، ایران با تبلیغات و شکوه فراوان، میزبان رییس جمهور چین و هیئتی متشکل از سه معاون، شش وزیر و یک هواپیما مدیران تجاری بود. دو کشور اعلام کردند که جاده ابریشم را این بار با قطارهای سریع‌السیر زنده خواهند کرد. همچنین توافق شد که حجم تجارت در دهه پیش‌رو به سقف ۶۰۰میلیارد دلار برسد.
سپس، رییس جمهور ایران، برای گفتگو با همتایان ایتالیایی و فرانسوی خود وارد اروپا شد. در کاخ ریاست جمهوری فرانسه، روحانی با گارد افتخار مورد استقبال قرار گرفت و سرود ملی ایران در کشوری نواخته شد که تا کمتر از دو هفته پیش، هر گونه رابطه تجاری با ایران را جرم می‌شناخت.
دولت ایران پیش از این، از برنامه‌هایی برای خرید بیش از ۱۰۰فروند هواپیما از شرکت ایرباس خبر داده بود. این قرارداد که ده میلیارد دلار تخمین زده می‌شود، آغاز به‌روز رسانی یکی از قدیمی‌ترین ناوگان‌های هوایی دنیا است. بیشتر هواپیماهای ایران پیش از انقلاب سال ۱۹۷۹ خریداری شده‌اند.
مسابقه بزرگ برای آنچه که یک سفیر غربی «آخرین معدن طلا روی زمین» توصیف کرده، شروع شده است. با ۸۰ میلیون جمعیت، ایران بزرگترین اقتصادی است که بعد از فروپاشی شوروی، به بازارهای جهانی بازگشته و به صورت فوری نیازمند نوسازی زیرساخت‌های فرتوت خود است. برخلاف شرق اروپا، جیب ایران پر از پول نقد است. یکصد میلیارد دلار درآمد نفتی مسدود شده در بانک‌های خارجی.
بازگشت ایران پتانسیل تغییر در تعادل سود و قدرت در خاورمیانه، و به خصوص میان روحانیون شیعه و خاندان‌های رقیب سنی در خلیج فارس را دارد. بازار تشنه اما هوشمند مشتریان ایرانی، از ترکیب بازار کشورهای عربی جذاب‌تر است. در ۱۸ماه گذشته، ده‌ها هئیت نمایندگی برای کاوش در پتانسیل بازرگانی ایران به تهران رفته‌اند. آن‌ها هم اکنون می‌توانند قراردادهای‌شان را قانونا امضا کنند.
بازگشت ایران بر بازارهای نفتی هم تاثیر می‌گذارد. فردای برداشته شدن تحریم‌ها، شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد در مدت کوتاهی تولید خود را ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش می‌دهد و تا پایان سال این افزایش را به یک میلیون بشکه می‌رساند. تقریبا 40 میلیون بشکه از نفت ایران هم اکنون به صورت شناور روی ناوها آماده فروش هستند. ورود فرآورده‌های نفتی ایران به بازار، با وجود سقوط قیمت‌ها منبع درآمدی برای ایران، و به صورت بالقوه خسارتی برای خاندان سلطنتی عربستان صعودی است.
ایران حالا آزاد است که این ظرفیت‌ها را در سیاست نیز به بازی بگیرد. کمیته اتحادیه اروپا این هفته اعلام کرد مشغول بررسی رابطه با ایران در بخش حامل‌های انرژی به عنوان جایگزین روسیه است. بخاطر این وابستگی به روسیه، اتحادیه اروپا پس از اشغال منطقه کریمه در اوکراین در سال ۲۰۱۴ بر سر اعمال مجازات تنبیهی دچار چند دستگی شد.
بازگشت ایران برای تمام کشورهای دنیا غیر از ایالات متحده نشانگر فرصتی تازه است. دو کشور با وجود دیپلماسی سنگین بین جواد ظریف و جان کری در دو سال گذشته و فرصت‌های آینده بر سر سوریه، هیچ نشانی از برقراری روابط دیپلماتیک نشان نمی‌دهند. ایالات متحده هنوز بیشتر تحریم‌های بازرگانی و سرمایه‌گذاری را به خاطر نقض مفاد حقوق بشر و حمایت از سازمان‌های تروریستی حفظ کرده است. رهبران ارشد سپاه پاسداران، قوه قضاییه و محافل اطلاعاتی نیز شخصا تحت تحریم قرار دارند.
با این حال تفاوت بزرگی بین پول گرفتن از تهران با سرمایه گذاری در آینده آن وجود دارد. جمهوری اسلامی هنوز بخاطر رفتارهای گذشته با موانع بسیاری روبرو است. بانک‌ها و شرکت‌های غربی از بازگشت تحریم‌ها در صورت تقلب ایران می‌ترسند. تهران خیلی زودتر از موعد پیش بینی شده، قسمت‌هایی از برنامه هسته‌ای خود را متوقف کرد؛ اما سال‌ها زمان می‌برد تا اعتبار ساخته شود.
بانک‌های بزرگ به طور مشخصی نگران هستند. تعدادی از این بانک‌ها به خاطر نقض تحریم‌های ایران مجبور به پرداخت میلیون‌ها دلار جریمه به آمریکا شدند. همچنین، شرکت‌های چند ملیتی در صورتیکه تجارت ایشان در ایالات متحده با خطر روبرو شود وارد ایران نخواهند شد.
شیفتگی به ثروت ایران تازه شروع شده است. اشتیاق جهانی به از سرگیری روابط، اعتماد عمومی در ایران را بالا برده است. روز قبل از اجرای برجام، بورس سهام تهران رکورد رشد بیش از هزار واحد را شکست. با این حال، مجاب نمودن سرمایه‌گذاران برای انتقال میلیاردها دلار به ایران به منظور دست یافتن به رشد اقتصادی هشت درصدی و تبدیل شدن به یکی از بیست اقتصاد دنیا مشکل‌تر خواهد بود. جمهوری اسلامی هنوز دولتی انقلابی با میراثی از تردیدها و خطرات است.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#N005
منبع: نیویورکر goo.gl/B5TXpQ
مترجم: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - پس از چهار دهه انزوا به عنوان کشوری منفور، تنها در یک مدت ده روزه ایران توانست به صحنه تجارت جهانی بازگردد. روز شنبه، ایران با تبلیغات و شکوه فراوان، میزبان رییس جمهور چین و هیئتی متشکل از سه معاون، شش وزیر و یک هواپیما مدیران تجاری بود. دو کشور اعلام کردند که جاده ابریشم را این بار با قطارهای سریع‌السیر زنده خواهند کرد. همچنین توافق شد که حجم تجارت در دهه پیش‌رو به سقف ۶۰۰میلیارد دلار برسد.
سپس، رییس جمهور ایران، برای گفتگو با همتایان ایتالیایی و فرانسوی خود وارد اروپا شد. در کاخ ریاست جمهوری فرانسه، روحانی با گارد افتخار مورد استقبال قرار گرفت و سرود ملی ایران در کشوری نواخته شد که تا کمتر از دو هفته پیش، هر گونه رابطه تجاری با ایران را جرم می‌شناخت.
دولت ایران پیش از این، از برنامه‌هایی برای خرید بیش از ۱۰۰فروند هواپیما از شرکت ایرباس خبر داده بود. این قرارداد که ده میلیارد دلار تخمین زده می‌شود، آغاز به‌روز رسانی یکی از قدیمی‌ترین ناوگان‌های هوایی دنیا است. بیشتر هواپیماهای ایران پیش از انقلاب سال ۱۹۷۹ خریداری شده‌اند.
مسابقه بزرگ برای آنچه که یک سفیر غربی «آخرین معدن طلا روی زمین» توصیف کرده، شروع شده است. با ۸۰ میلیون جمعیت، ایران بزرگترین اقتصادی است که بعد از فروپاشی شوروی، به بازارهای جهانی بازگشته و به صورت فوری نیازمند نوسازی زیرساخت‌های فرتوت خود است. برخلاف شرق اروپا، جیب ایران پر از پول نقد است. یکصد میلیارد دلار درآمد نفتی مسدود شده در بانک‌های خارجی.
بازگشت ایران پتانسیل تغییر در تعادل سود و قدرت در خاورمیانه، و به خصوص میان روحانیون شیعه و خاندان‌های رقیب سنی در خلیج فارس را دارد. بازار تشنه اما هوشمند مشتریان ایرانی، از ترکیب بازار کشورهای عربی جذاب‌تر است. در ۱۸ماه گذشته، ده‌ها هئیت نمایندگی برای کاوش در پتانسیل بازرگانی ایران به تهران رفته‌اند. آن‌ها هم اکنون می‌توانند قراردادهای‌شان را قانونا امضا کنند.
بازگشت ایران بر بازارهای نفتی هم تاثیر می‌گذارد. فردای برداشته شدن تحریم‌ها، شرکت ملی نفت ایران اعلام کرد در مدت کوتاهی تولید خود را ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش می‌دهد و تا پایان سال این افزایش را به یک میلیون بشکه می‌رساند. تقریبا 40 میلیون بشکه از نفت ایران هم اکنون به صورت شناور روی ناوها آماده فروش هستند. ورود فرآورده‌های نفتی ایران به بازار، با وجود سقوط قیمت‌ها منبع درآمدی برای ایران، و به صورت بالقوه خسارتی برای خاندان سلطنتی عربستان صعودی است.
ایران حالا آزاد است که این ظرفیت‌ها را در سیاست نیز به بازی بگیرد. کمیته اتحادیه اروپا این هفته اعلام کرد مشغول بررسی رابطه با ایران در بخش حامل‌های انرژی به عنوان جایگزین روسیه است. بخاطر این وابستگی به روسیه، اتحادیه اروپا پس از اشغال منطقه کریمه در اوکراین در سال ۲۰۱۴ بر سر اعمال مجازات تنبیهی دچار چند دستگی شد.
بازگشت ایران برای تمام کشورهای دنیا غیر از ایالات متحده نشانگر فرصتی تازه است. دو کشور با وجود دیپلماسی سنگین بین جواد ظریف و جان کری در دو سال گذشته و فرصت‌های آینده بر سر سوریه، هیچ نشانی از برقراری روابط دیپلماتیک نشان نمی‌دهند. ایالات متحده هنوز بیشتر تحریم‌های بازرگانی و سرمایه‌گذاری را به خاطر نقض مفاد حقوق بشر و حمایت از سازمان‌های تروریستی حفظ کرده است. رهبران ارشد سپاه پاسداران، قوه قضاییه و محافل اطلاعاتی نیز شخصا تحت تحریم قرار دارند.
با این حال تفاوت بزرگی بین پول گرفتن از تهران با سرمایه گذاری در آینده آن وجود دارد. جمهوری اسلامی هنوز بخاطر رفتارهای گذشته با موانع بسیاری روبرو است. بانک‌ها و شرکت‌های غربی از بازگشت تحریم‌ها در صورت تقلب ایران می‌ترسند. تهران خیلی زودتر از موعد پیش بینی شده، قسمت‌هایی از برنامه هسته‌ای خود را متوقف کرد؛ اما سال‌ها زمان می‌برد تا اعتبار ساخته شود.
بانک‌های بزرگ به طور مشخصی نگران هستند. تعدادی از این بانک‌ها به خاطر نقض تحریم‌های ایران مجبور به پرداخت میلیون‌ها دلار جریمه به آمریکا شدند. همچنین، شرکت‌های چند ملیتی در صورتیکه تجارت ایشان در ایالات متحده با خطر روبرو شود وارد ایران نخواهند شد.
شیفتگی به ثروت ایران تازه شروع شده است. اشتیاق جهانی به از سرگیری روابط، اعتماد عمومی در ایران را بالا برده است. روز قبل از اجرای برجام، بورس سهام تهران رکورد رشد بیش از هزار واحد را شکست. با این حال، مجاب نمودن سرمایه‌گذاران برای انتقال میلیاردها دلار به ایران به منظور دست یافتن به رشد اقتصادی هشت درصدی و تبدیل شدن به یکی از بیست اقتصاد دنیا مشکل‌تر خواهد بود. جمهوری اسلامی هنوز دولتی انقلابی با میراثی از تردیدها و خطرات است.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
The New Yorker
Iran Is Back in Business - The New Yorker
The Middle Eastern nation’s return represents an opportunity for nearly every nation except the United States.
سیاستِ عقل معاش
#A032
آرمان امیری @ArmanParian – طی یک هفته گذشته، سیمای جدیدی از دولت و سیاست در برابر چشمان ایرانیان به تصویر کشیده شد که کمتر سابقه داشت. ابتدا رییس جمهور چین به همراه یک هواپیما پر از مدیران تجاری وارد ایران شد. سپس، رییس جمهور کشورمان به ایتالیا و فرانسه سفر کرد و دوش به دوش مقامات سیاسی، با ابرکمپانی‌های اروپایی دیدار و مذاکره کرد. هر روز خبری از یک توافق اقتصادی به گوش می‌رسد و همه جا بحث کار، خرید، تجارت و سرمایه‌گذاری است. این تصویر معمولی نیست که ایرانیان از سیاست‌مداران‌شان در ذهن داشته باشند.
در مدارس ما، کتاب‌های تاریخ، «شاه‌نامه»هایی هستند که خلاصه می‌شوند در جنگ‌ها و کشورگشایی‌های پادشاهان. نقاط مثبت‌اش هزاران سال پیش است که فلان سردار ایرانی بر همتایان غربی و شرقی غلبه کرده و نقاط تاریک‌اش شکست و غارت کشور. تاریخ که در مرور کشورگشایی خلاصه شود، چه جای تعجب که سیاست نیز معنای علم جنگ و جدال به خود بگیرد.
سیاست‌مدار ایرانی، به صورت معمول در حال جدال است. ابتدا جدال در داخل با «آن‌ها» و «برخی» که همواره مشغول دسیسه هستند. سپس جدال با خارج، با غرب، استکبار، امپریالیسم، اسراییل، آمریکا، انگلستان، آل سعود و خلاصه همه و همه. او ظالمان را محکوم می‌کند. از حقوق مستضعفان دفاع می‌کند. در دهان این یکی مشت می‌کوبد و به آن یکی پاسخ کوبنده می‌دهد. دم از عزت و اقتدار می‌زند و ترجمه همه این‌ها برای شهروند ایرانی یعنی مصیبت بیشتر، سفت بستن کمربندها، تحمل تحریم، تورم، بیکاری، رکود و از همه بدتر، سایه شوم جنگ.
از سوی دیگر، «فعالیت سیاسی» نیز امری صرفا معطوف به این جدال بی‌پایان قدرت است که همچون خود سیاست، هیچ ارتباطی به معاش و زندگی عادی شهروندان ندارد. ایرانیان یا «سیاسی» هستند و یا «اهل زندگی». آنکه سیاسی است «کله‌اش بوی قرمه سبزی می‌دهد» و باید از زندگی روزمره دست بشورد. سیاست هیچ پی‌وندی با روزمرگی‌های زندگی ندارد. سیاست‌مداران در جهانی انتزاعی مشغول جدال‌های خود هستند و زندگی زیر پوست شهر به گونه‌ای دیگر در جریان است. تصویر جدید اما به کلی روایت متفاوتی در برابر چشمان ما قرار داده است.
هفته گذشته، شاید برای نخستین بار پس از یک دهه، و ای بسا برای نخستین بار پس از ده‌های طولانی، یکی از ارشدترین مقامات سیاسی کشور در قامت یک «ابر تاجر» در صدر فهرست اخبار قرار گرفت. برای نخستین بار، رییس جمهور کشور با تعدادی از ارشدترین مقامات کشورهای بزرگ جهان، از چین گرفته تا ایتالیا و فرانسه دیدار کرد، بدون آنکه حرفی از جنگ باشد. حرفی از محکومیت، حرفی از مشت و دهان. این بار همه چیز حول محور اقتصاد گذشت. بحث بر سر پول بود؛ خرید فن‌آوری‌های جدید، سرمایه‌گذاری، اشتغال، رفاه، زندگی.
در پیشرفته‌ترین کشورهای دموکراتیک جهان، اصلی‌ترین شاخص قضاوت کارنامه سیاست‌مداران، تاثیر آن بر زندگی و معاش روزمره مردم است. افزایش قدرت اقتصادی، افزایش اشتغال، کاهش فقر، کاهش فاصله‌های طبقاتی. هر آن تصمیم و سیاست دیگری صرفا در پی‌وند مستقیم با این فاکتورهای اساسی اهمیت پیدا می‌کند. البته که وقتی اولویت نخست «اقتصاد» برآورده شد، فهرست مطالبات بعدی نیز از راه خواهد رسید.
زندگی روزمره ایرانیان نیز ابدا تفاوت ماهوی با دیگر مردم جهان ندارد. اینجا نیز اکثریت مردم اولویت نخست خود را در معاش روزمره جست و جو می‌کنند. تفاوتی اگر هست، بازتاب عینی این مطالبه اصلی در عرصه سیاست کشور است که برای سالیان سال مخدوش شده بود و جای خود را به شعارهایی دهان‌پرکن و پر طنین همچون «عزت و اقتدار» داده بود که در نهایت نتیجه ملموسی برای شهروندان به همراه نداشت.
به باور من، تصویر جدیدی که در عرصه سیاست خود مشاهده می‌کنیم، در درجه نخست بازتاب اراده‌ای ملی و عقلانیتی جمعی است که در جریان انتخابات سال ۹۲ به توقف یک روند ناهنجار رای داد و خواستار بازگشت تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی به مسیر عقلانی و اقتصادی بود. در درجه دوم، این اتفاق می‌تواند عرف سیاست‌ورزی کشور را به کلی دگرگون سازد. مشروط بر آنکه نخبگان سیاسی نیز پیام آشکار آن را دریابند و مسیر سیاست‌ورزی خود را در راستای این اولویت اصلی و منطقی عرصه سیاست بازتعریف کنند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A032
آرمان امیری @ArmanParian – طی یک هفته گذشته، سیمای جدیدی از دولت و سیاست در برابر چشمان ایرانیان به تصویر کشیده شد که کمتر سابقه داشت. ابتدا رییس جمهور چین به همراه یک هواپیما پر از مدیران تجاری وارد ایران شد. سپس، رییس جمهور کشورمان به ایتالیا و فرانسه سفر کرد و دوش به دوش مقامات سیاسی، با ابرکمپانی‌های اروپایی دیدار و مذاکره کرد. هر روز خبری از یک توافق اقتصادی به گوش می‌رسد و همه جا بحث کار، خرید، تجارت و سرمایه‌گذاری است. این تصویر معمولی نیست که ایرانیان از سیاست‌مداران‌شان در ذهن داشته باشند.
در مدارس ما، کتاب‌های تاریخ، «شاه‌نامه»هایی هستند که خلاصه می‌شوند در جنگ‌ها و کشورگشایی‌های پادشاهان. نقاط مثبت‌اش هزاران سال پیش است که فلان سردار ایرانی بر همتایان غربی و شرقی غلبه کرده و نقاط تاریک‌اش شکست و غارت کشور. تاریخ که در مرور کشورگشایی خلاصه شود، چه جای تعجب که سیاست نیز معنای علم جنگ و جدال به خود بگیرد.
سیاست‌مدار ایرانی، به صورت معمول در حال جدال است. ابتدا جدال در داخل با «آن‌ها» و «برخی» که همواره مشغول دسیسه هستند. سپس جدال با خارج، با غرب، استکبار، امپریالیسم، اسراییل، آمریکا، انگلستان، آل سعود و خلاصه همه و همه. او ظالمان را محکوم می‌کند. از حقوق مستضعفان دفاع می‌کند. در دهان این یکی مشت می‌کوبد و به آن یکی پاسخ کوبنده می‌دهد. دم از عزت و اقتدار می‌زند و ترجمه همه این‌ها برای شهروند ایرانی یعنی مصیبت بیشتر، سفت بستن کمربندها، تحمل تحریم، تورم، بیکاری، رکود و از همه بدتر، سایه شوم جنگ.
از سوی دیگر، «فعالیت سیاسی» نیز امری صرفا معطوف به این جدال بی‌پایان قدرت است که همچون خود سیاست، هیچ ارتباطی به معاش و زندگی عادی شهروندان ندارد. ایرانیان یا «سیاسی» هستند و یا «اهل زندگی». آنکه سیاسی است «کله‌اش بوی قرمه سبزی می‌دهد» و باید از زندگی روزمره دست بشورد. سیاست هیچ پی‌وندی با روزمرگی‌های زندگی ندارد. سیاست‌مداران در جهانی انتزاعی مشغول جدال‌های خود هستند و زندگی زیر پوست شهر به گونه‌ای دیگر در جریان است. تصویر جدید اما به کلی روایت متفاوتی در برابر چشمان ما قرار داده است.
هفته گذشته، شاید برای نخستین بار پس از یک دهه، و ای بسا برای نخستین بار پس از ده‌های طولانی، یکی از ارشدترین مقامات سیاسی کشور در قامت یک «ابر تاجر» در صدر فهرست اخبار قرار گرفت. برای نخستین بار، رییس جمهور کشور با تعدادی از ارشدترین مقامات کشورهای بزرگ جهان، از چین گرفته تا ایتالیا و فرانسه دیدار کرد، بدون آنکه حرفی از جنگ باشد. حرفی از محکومیت، حرفی از مشت و دهان. این بار همه چیز حول محور اقتصاد گذشت. بحث بر سر پول بود؛ خرید فن‌آوری‌های جدید، سرمایه‌گذاری، اشتغال، رفاه، زندگی.
در پیشرفته‌ترین کشورهای دموکراتیک جهان، اصلی‌ترین شاخص قضاوت کارنامه سیاست‌مداران، تاثیر آن بر زندگی و معاش روزمره مردم است. افزایش قدرت اقتصادی، افزایش اشتغال، کاهش فقر، کاهش فاصله‌های طبقاتی. هر آن تصمیم و سیاست دیگری صرفا در پی‌وند مستقیم با این فاکتورهای اساسی اهمیت پیدا می‌کند. البته که وقتی اولویت نخست «اقتصاد» برآورده شد، فهرست مطالبات بعدی نیز از راه خواهد رسید.
زندگی روزمره ایرانیان نیز ابدا تفاوت ماهوی با دیگر مردم جهان ندارد. اینجا نیز اکثریت مردم اولویت نخست خود را در معاش روزمره جست و جو می‌کنند. تفاوتی اگر هست، بازتاب عینی این مطالبه اصلی در عرصه سیاست کشور است که برای سالیان سال مخدوش شده بود و جای خود را به شعارهایی دهان‌پرکن و پر طنین همچون «عزت و اقتدار» داده بود که در نهایت نتیجه ملموسی برای شهروندان به همراه نداشت.
به باور من، تصویر جدیدی که در عرصه سیاست خود مشاهده می‌کنیم، در درجه نخست بازتاب اراده‌ای ملی و عقلانیتی جمعی است که در جریان انتخابات سال ۹۲ به توقف یک روند ناهنجار رای داد و خواستار بازگشت تصمیم‌گیری‌های کلان سیاسی به مسیر عقلانی و اقتصادی بود. در درجه دوم، این اتفاق می‌تواند عرف سیاست‌ورزی کشور را به کلی دگرگون سازد. مشروط بر آنکه نخبگان سیاسی نیز پیام آشکار آن را دریابند و مسیر سیاست‌ورزی خود را در راستای این اولویت اصلی و منطقی عرصه سیاست بازتعریف کنند.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
انتحار
#A033
آرمان امیری @ArmanParian – سخنان اخیر آقای هاشمی، از هر سو جنجالی شده است. طبیعتا هشدارهای شدیدالحن یکی از قدیمی‌ترین و موثرترین بازماندگان نسل انقلاب نسبت به انحراف مسیر نظام از آرمان‌های نخست آنقدر حساسیت برانگیز بود که بلافاصله جبهه‌ای علیه آن تدارک شود. با این حال این بار بخشی از منتقدان آقای هاشمی را اصلاح‌طلبان تشکیل می‌دهند. من به شخصه نقد دوستان اصلاح‌طلب را کاملا وارد می‌دانم. اشاره به قومیت‌گرایی و نسبت‌های فامیلی هیچ تناسبی با اصلاح‌طلبی و سیاست‌ورزی مدرن ندارد. اما تعجب من از آنجاست که مگر تا به حال نمی‌دانستیم که هاشمی اصلاح‌طلب نیست؟ آیا کسی به ذهن‌اش می‌رسد با ملاک‌هایی که وجهه ممیز یک جناح سیاسی است به نقد جناح دیگر برود؟ مثلا چه معنی دارد که کسی تلاش کند اثبات کند که اندیشه‌های آقای مصباح اصلاح‌طلبانه نیست؟ مگر خودش فکر می‌کند که هست؟
سیاست‌ورزی به شیوه هاشمی طی ۴ دهه گذشته همواره یک سبک و سیاق خاص بوده است. نه اصلاح‌طلبانه بوده با ملاک‌هایی که برازنده سیاست‌ورزی مدرن، شفاف و دموکراتیک است، نه بنیادگرایانه بوده با ملاک‌هایی که شاخصه سیاست‌ورزی مرتجعان است. هاشمی همیشه هاشمی بوده. جایی آن وسط‌ها که گاه این جناح و گاه دیگری او را نزدیک به خود یافته‌اند. پس انتقادی که از جانب اصلاح‌طلبان وارد شده، هرچند بنیاد صحیحی دارد، از نظر من محلی از اعراب ندارد.
در سوی دیگر اما جناحی قرار دارد که ریشه‌اش در سنت و محافظه‌کاری است. جناحی که از مذهب‌اش گرفته تا تبلیغات و حتی تصمیمات قانونی و سیاسی‌اش همه ریشه در قومیت‌گرایی داشته و دارد. اشک ریختن بر «آل پیامبر» نطفه‌های تاریخی این قوم‌گرایی است و رد پایش تا تبلیغات با محوریت «خانواده شهدا» ادامه می‌یابد. اگر فراموش نکنیم که هاشمی یک پا در چنین سنتی دارد و بخشی از مخاطبان خود را در آن جست‌وجو می‌کند، آن وقت سبک و سیاق سیاست‌ورزی او دست‌کم «معنی‌دار» می‌شود.
حقیقت مسلم آن است که در بخش‌های گسترده‌ای از جامعه ایرانی همچنان نسب خانوادگی ملاک قضاوت است. ولو در بخش‌هایی از هواداران سنتی جناح اصلاح‌طلب و حتی آن‌سوتر، سلطنت‌طلبانی که گرد شاهزاده پهلوی جمع شده و نسب خونی او را ملاک سیاسی‌اش قرار داده‌اند. در گوش چنین جامعه‌ای، اظهارات هاشمی ابدا بی‌راه و نامربوط نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت کاملا برعکس، هاشمی دست به سلاحی برده که اتفاقا جناح مقابل همیشه از آن وحشت داشته است. اگر اینقدر وحشت نداشت، تن به رد صلاحیت سیدحسن نمی‌داد. خمینی جوان، بدون هیچ کارنامه سیاسی چرا باید اینقدر باعث ترس و وحشت هسته قدرت شود؟ آیا بجز آن است که تمام بیم و هراس هسته قدرت از طنین صدای نام خانوادگی اوست؟ آیا غیر از آن است که آنان خوب می‌دانند ایرانیانی که هنوز برای «سادات» به صرف قرار گرفتن در ادامه خاندان نبوت عزت و اعتباری قایل هستند، نواده رهبر انقلاب‌شان را هم به چشم دیگری خواهند دید؟
به باورم اقدام اخیر آقای هاشمی، نوعی انتحار سیاسی بود. انتحاری که ممکن است ترکش‌های‌اش تا رد صلاحیت خودش هم پیش برود، اما در نهایت، هزینه رد صلاحیت سیدحسن خمینی را چنان افزایش داده که بعید نیست دیگر حکومت از پس پرداخت آن بر نیاید.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
#A033
آرمان امیری @ArmanParian – سخنان اخیر آقای هاشمی، از هر سو جنجالی شده است. طبیعتا هشدارهای شدیدالحن یکی از قدیمی‌ترین و موثرترین بازماندگان نسل انقلاب نسبت به انحراف مسیر نظام از آرمان‌های نخست آنقدر حساسیت برانگیز بود که بلافاصله جبهه‌ای علیه آن تدارک شود. با این حال این بار بخشی از منتقدان آقای هاشمی را اصلاح‌طلبان تشکیل می‌دهند. من به شخصه نقد دوستان اصلاح‌طلب را کاملا وارد می‌دانم. اشاره به قومیت‌گرایی و نسبت‌های فامیلی هیچ تناسبی با اصلاح‌طلبی و سیاست‌ورزی مدرن ندارد. اما تعجب من از آنجاست که مگر تا به حال نمی‌دانستیم که هاشمی اصلاح‌طلب نیست؟ آیا کسی به ذهن‌اش می‌رسد با ملاک‌هایی که وجهه ممیز یک جناح سیاسی است به نقد جناح دیگر برود؟ مثلا چه معنی دارد که کسی تلاش کند اثبات کند که اندیشه‌های آقای مصباح اصلاح‌طلبانه نیست؟ مگر خودش فکر می‌کند که هست؟
سیاست‌ورزی به شیوه هاشمی طی ۴ دهه گذشته همواره یک سبک و سیاق خاص بوده است. نه اصلاح‌طلبانه بوده با ملاک‌هایی که برازنده سیاست‌ورزی مدرن، شفاف و دموکراتیک است، نه بنیادگرایانه بوده با ملاک‌هایی که شاخصه سیاست‌ورزی مرتجعان است. هاشمی همیشه هاشمی بوده. جایی آن وسط‌ها که گاه این جناح و گاه دیگری او را نزدیک به خود یافته‌اند. پس انتقادی که از جانب اصلاح‌طلبان وارد شده، هرچند بنیاد صحیحی دارد، از نظر من محلی از اعراب ندارد.
در سوی دیگر اما جناحی قرار دارد که ریشه‌اش در سنت و محافظه‌کاری است. جناحی که از مذهب‌اش گرفته تا تبلیغات و حتی تصمیمات قانونی و سیاسی‌اش همه ریشه در قومیت‌گرایی داشته و دارد. اشک ریختن بر «آل پیامبر» نطفه‌های تاریخی این قوم‌گرایی است و رد پایش تا تبلیغات با محوریت «خانواده شهدا» ادامه می‌یابد. اگر فراموش نکنیم که هاشمی یک پا در چنین سنتی دارد و بخشی از مخاطبان خود را در آن جست‌وجو می‌کند، آن وقت سبک و سیاق سیاست‌ورزی او دست‌کم «معنی‌دار» می‌شود.
حقیقت مسلم آن است که در بخش‌های گسترده‌ای از جامعه ایرانی همچنان نسب خانوادگی ملاک قضاوت است. ولو در بخش‌هایی از هواداران سنتی جناح اصلاح‌طلب و حتی آن‌سوتر، سلطنت‌طلبانی که گرد شاهزاده پهلوی جمع شده و نسب خونی او را ملاک سیاسی‌اش قرار داده‌اند. در گوش چنین جامعه‌ای، اظهارات هاشمی ابدا بی‌راه و نامربوط نخواهد بود. بلکه می‌توان گفت کاملا برعکس، هاشمی دست به سلاحی برده که اتفاقا جناح مقابل همیشه از آن وحشت داشته است. اگر اینقدر وحشت نداشت، تن به رد صلاحیت سیدحسن نمی‌داد. خمینی جوان، بدون هیچ کارنامه سیاسی چرا باید اینقدر باعث ترس و وحشت هسته قدرت شود؟ آیا بجز آن است که تمام بیم و هراس هسته قدرت از طنین صدای نام خانوادگی اوست؟ آیا غیر از آن است که آنان خوب می‌دانند ایرانیانی که هنوز برای «سادات» به صرف قرار گرفتن در ادامه خاندان نبوت عزت و اعتباری قایل هستند، نواده رهبر انقلاب‌شان را هم به چشم دیگری خواهند دید؟
به باورم اقدام اخیر آقای هاشمی، نوعی انتحار سیاسی بود. انتحاری که ممکن است ترکش‌های‌اش تا رد صلاحیت خودش هم پیش برود، اما در نهایت، هزینه رد صلاحیت سیدحسن خمینی را چنان افزایش داده که بعید نیست دیگر حکومت از پس پرداخت آن بر نیاید.
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara