مجمع دیوانگان

استفان زویگ: چه وقت برای مبارزه با فاشیسم دیر است؟
#N022
منبع: نیویورکر (https://goo.gl/fSa7MV)
مترجم: امیرعلی نصراله‌زاده @AmirA_N - استفان زویگ پیش‌نویس خاطراتش «دنیای دیروز» را در تابستان ۱۹۴۱ نوشت. زمانی که تمامی اخبار، دنیا را در حال فرو رفتن در تاریکی نشان می‌داد. فرانسه‌ دوست‌داشتنیِ زویگ به دست نازی‌ها افتاده بود و حمله به انگستان در ماهِ میِ همان سال به اوج شدت خود رسیده بود. واحدهای سیار کشتار هیتلر پشت ارتش حرکت می‌کردند و با همدستی شهروندان معمولی به قتل عام یهودیان می‌پرداختند.

زویگ اولین باری که نام هیتلر را شنیده بود به خاطر نداشت. هم‌زمان با صعود هیتلر، او هم در اوج دوران کاری‌اش بود. پیوسته از همبستگی بین کشورهای اروپایی حمایت می‌کرد و خواهان تأسیس دانشگاهی اروپایی و برنامه‌ای برای تبادل چرخشی دانشجویان بود تا در معرض جوامع، نژادها و ادیان متنوع قرار گیرند. در عین حال از ناسیونالیسم و نژادپرستی به جا مانده از جنگ جهانی اول آگاه بود و می‌دانست مرارت‌های اقتصادی و حقارتی که شهروندان آلمانی بعد از معاهده ورسای متحمل شده‌اند، خشم و نفرتی به وجود آورده که می‌تواند به پروژه‌هایی افراطی و خونین بینجامد.

زویگ هم‌چنین متوجه منابع مالی و نظم مشهودِ اجتماعات سوسیالیست‌های ملی بود. او در مسافرت‌هایش به مرزهای آلمان، «گروه‌هایی متعدد از جوانان دیده بود که با نشان صلیب شکسته‌ای بر آستین رژه می‌رفتند.» او سوسیالیست‌های ملی‌گرا را بعد از شکست هیتلر در کودتای ۱۹۲۳ از یاد برد. با این که تا انتخابات ۱۹۳۰ آرای‌شان از یک به شش میلیون رسیده بود. حتی در آن زمان نیز، بی‌توجه به اینکه این حمایت مردمی چه در آستین می‌پروراند، شور و شوق مبرز در انتخابات را می‌ستود. او خمودگی سیاست‌مداران قدیمی دموکرات را دلیل پیروزی حزب نازی می‌دانست و نتیجه آن را «انقلاب نابخردانه اما اساسا مفید جوانان علیه آهستگی و تردید سیاست» توصیف می‌کرد.

زویگ در خاطراتش خود و دیگر هم‌فکرانش را در این اشتباه محاسباتی بی‌تقصیر نمی‌داند. «نویسندگانِ کمی که زحمتِ خواندن کتاب هیتلر را به خود داده بودند، نثر مشعشع و گزافه‌گویش را مسخره می‌کردند به جای آنکه روی برنامه‌‌هایش متمرکز شوند.» حتی سال ۱۹۳۰، «روزنامه‌های بزرگ دموکرات، به جای هشدار به خوانندگان‌شان، آنها را از شکست حتمی جنبش هیتلر اقناع می‌کردند.» روشن‌فکران، مغرور از سطح آموزش خود، نمی‌توانستند بپذیرند که «دست‌هایی پشت پرده» برای این «آشوب‌گر سالن‌های آبجوخوری» پشتیبانان زیادی فراهم کرده چرا که اعتقاد داشتند در آلمان قانون بر بنیانی محکم استوار شده است، اکثریت پارلمان مخالف هیتلر است و از «آزادی و حقوق هر شهروندی در قانون اساسی» حفاظت می‌شود.

فرافکنی نقشی اساسی در فرسایش وجدان دنیا دارد. زویگ توضیح می‌دهد که چگونه فرافکنیِ خیزانِ جنگ جهانی اول، روزنامه‌ها، مجلات و رادیو را اشباع و احساسات و درک مخاطب را نابود می‌کرد. او در توضیح سلامتِ جنبشی که بعد از اعتراض هنرمندی به جنگ در پاییز ۱۹۱۴ شروع شد، می‌نویسد: «کلمه هنوز قدرت داشت. دروغِ سازمان‌دهی شده و فرافکنی هنوز آن را از پای در نیاورده بود.» اما هیتلر «دروغ را به ضایعه‌ای طبیعی» و «انسانی نبودن را به قانون» تبدیل کرد. سال ۱۹۳۹ زویگ می‌نویسد «حتی یک نویسنده پیدا نمی‌شود که اعلامیه‌اش کوچکترین تأثیری داشته باشد ... هیچ کتاب، جزوه، مقاله و شعری نیست که بتواند حرکت هیتلر به سمت جنگ را متوقف کند».

فرافکنی هسته حامی هیتلر را برافروخته می‌کرد، پوششی برای ظالمانه‌ترین اعمالش بود، مرز حقیقت با خیال‌اندیشی را از بین می‌برد و اصرار اروپایی‌ها برای رسیدن به قطع‌نامه‌ای صلح‌آمیز برای رفع این بحران، تمامی تردیدهای منطقی را در نطفه خفه می‌کرد. «کافی بود هیتلر کلمه «صلح» را به زبان بیاورد تا روزنامه‌ها به شوق بیایند، تمامی اعمال گذشته‌اش فراموش شود و دیگر نپرسند که چرا آلمان تا بن دندان مسلح می‌شود؟» شایعاتی از ارودگاه‌های کار اجباری و تالارهایی مخفی به گوش می‌رسید که در آن بی‌گناهان بدون دادگاه ناپدید می‌شدند، اما کسی باور نمی‌کرد که وضعیت جدید ادامه یابد. آن‌ها فکر ‌می‌کردند «این تنها انفجاری از خشمی کنترل‌نشده است و چنین چیزی در قرن بیستم پایدار نمی‌ماند.»

زویگ نخستین رویارویی‌اش با یکی از پناهندگان فراری از آلمان را بر فراز کوه‌های سالزبورگ و در حال به آب زدن برای رسیدن به اتریش، کوتاه زمانی بعد از رسیدن هیتلر به نخست‌وزیری اینگونه توصیف می‌کند: «ژنده، نزار و پریشان ... آنها پیشوایان فرار از وضعیتی ضد انسانی بودند که قرار بود سرتاسر زمین را در بر گیرد. اما حتی آن زمان نیز من متوجه نبودم که انعکاس زندگی خودم را باید در چهره‌های رنگ‌پریده پناهندگان بجویم و نمی‌دانستم که همه ما در نهایت قربانی سودای قدرت یک فرد می‌شویم.»

کانال «مجمع دیوانگان» @DivaneSara

The New Yorker

When It’s Too Late to Stop Fascism, According to Stefan Zweig

I wonder how far along the scale of moral degeneration Zweig would judge America to be in its current state.

7.23K views19:10