حالا نوبت ماست که تکرار کنیم
https://t.me/divanesara/491
تجربه ساده، ملموس و نزدیک است: از اتحاد ضربه نخورده‌ایم. بزرگ‌ترین دستاوردهای یک دهه گذشته را با کمترین هزینه‌های قابل تصور تنها در دوره‌هایی کسب کرده‌ایم که با اتحادی فراگیر به میدان آمدیم. اتحادی که در زمانه اختناق سیاسی و نبود احزاب متشکل، تنها و تنها به مدد محوریت یک شخص حاصل شد: سیدمحمد خاتمی.

عبدالله مومنی در پیام بزرگ‌منشانه‌اش نشان داد که این تجربیات را فدای سهم‌خواهی و حب و بغض شخصی نخواهد کرد. خانم لیلا ارشد نیز نشان داد که مرزهای این اتحاد از فعالین سیاسی گذشته و نمایندگان جامعه مدنی را نیز به بلوغی خیره کننده و کم‌سابقه رسانده است. ما نیز در پاسخ به ندای رهبر بزرگ‌ترین جنبش اصلاحات مدنی ایران، با عبدالله مومنی، لیلا ارشد و دیگر نامزدهایی که به سود فهرست واحد اصلاح‌طلبان شورای تهران انصراف دادند همراه می‌شویم تا یادآوری کنیم: دستاوردهای ملی تنها زمانی محقق می‌شوند که خیر عمومی و مصلحت جمعی فدای سهم‌خواهی و تک‌روی نشود.

نیاز به توضیح بیشتر نیست. تنها دغدغه حاضر، گمراه شدن شهروندان در میان انبوهی از فهرست‌های مشابه اما انحرافی است. (از اینجا ببینید: https://t.me/jalaeipour/2157) تصویر پی‌وست یادداشت، تنها فهرست رسمی و مورد اجماع شورای عالی اصلاح‌طلبان است که مورد تایید و تاکید سیدمحمد خاتمی قرار گرفته است. در تصویری دیگر می‌توان شماری از فهرست‌های انحرافی را دید. به باورم، آن عهد «تکرار کردن» در این دور از انتخابات ناظر بر دو مسوولیت ما خواهد بود:

- نخست تهیه و تکثیر فهرست اصلی
- دوم آگاهی بخشی نسبت به فهرست‌های انحرافی

فراموش نمی‌کنیم که دو کابوس شوم ریاست جمهوری طی سال‌های اخیر، هر دو محصول تعلل پایتخت‌نشینان در انتخاب یک شورای شهر سالم و کارآمد بوده است. نخست محمود احمدی‌نژاد و دوم پدیده شوم محمدباقر قالیباف. به امید آنکه دیگر شاهد تکرار چنین کابوس‌هایی نباشیم.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

خیز روحانی برای شکستن رکورد ۲۵ میلیون رای
#A115
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

خیز روحانی برای شکستن رکورد ۲۵ میلیون رای
#A115

آرمان امیری @ArmanParian- بعید است هیچ‌گاه پس از انقلاب، دو قطبی‌های انتخاباتی با چنین شکاف عمیقی شکل گرفته باشند. تمام مقدمات و تلاش‌های جناح حاکم در پرهیز از دوقطبی‌ چالش‌برانگیز انتخاباتی همچون سرکنگبین از قضا صفرا فزود تا بار دیگر به انتظار یک حماسه از جنس دوم خرداد بنشینیم. باور این ادعا شاید کمی دشوار باشد. نتایج انتخابات روز جمعه ملاک سنجش خوبی پیش روی ما قرار خواهد داد؛ تا آن روز، من صرفا به برخی عوامل تشدید این شکاف اشاره خواهم کرد.

دوقطبی‌های انتخاباتی زمانی شکل می‌گیرند که شکاف‌های اجتماعی به صورت تشدید کننده بر هم منطبق شوند. نخستین نمونه این موارد را در انتخابات ۷۶ شاهد بودیم. آن سال برای نخستین‌بار شکاف‌های اقتصادی و نارضایتی‌های سیاسی/اجتماعی روی هم منطبق شد و دوم خرداد را رقم زد. با این حال، به نسبت انتخابات جاری، چند عامل تشدید کننده دوقطبی‌ها غایب بودند:

نخست: تهدید جنگ

هرچند روی‌کرد خاتمی به سمت گفت‌وگو و تعامل نوید بهبود در روابط بین‌المللی را می‌داد، اما سیاست تنش‌زدایی را دولت هاشمی کلید زده بود. روابط با عربستان بهبود یافته بود و کمتر سخنی از خطر جنگ در میان بود.

دوم: شکاف عمیق فساد و مافیای اقتصادی

در سال ۷۶ هم گلایه‌های اقتصادی شامل فساد برخی مقامات می‌شد، اما نه تنها هیچ یک از نامزدها، بلکه هیچ یک از دو جناح حاکم به تنهایی نماد چنین فسادی نبود. اساسا در آن دوران هنوز شاهد فساد «سیستماتیک» نبودیم که یکی از دو جریان را در مظان اتهام قرار دهد.

سوم: شکاف سبک زندگی

این شکاف احتمالا موثرترین عامل در پیروزی اصلاح‌طلبان دوم خردادی بود، اما همچنان با تصویر کنونی فاصله بسیار بعیدی داشت. جناح‌های راست و چپ سنتی ایران بازه تفاوت نسبتا اندکی با یکدیگر داشتند و به دو روایت متفاوت از اسلام خلاصه می‌شدند؛ اما در دوره اخیر، گفتمان جناح راست سنتی عملا حذف شده است. جریان اصول‌گرا به سمت راست افراطی گرایش پیدا کرده و راست معتدل سابق، با حمایت بدنه اجتماعی اصلاح‌طلبان، جنبش سبز و جامعه مدنی، بسیار بیشتر به سمت فضای لیبرالیسم فرهنگی کشیده شده است.

۱۲ سال پس از دو قطبی خیره کننده سال ۷۶، بار دیگر دو قطبی انتخاباتی نظام سیاسی کشور را چنان به لرزه انداخت؛ با این حال، شکاف‌های انتخابات ۸۸ نیز از چندین جنبه ضعیف‌تر از شکاف‌های انتخابات امسال بودند:

نخست: شکاف اقتصادی

جایی که احمدی‌نژاد توانسته بود گفتمان اقتصادی جناح راست را به دفاع از فرودستان تغییر دهد. در مقابل، اتفاقا کلاسیک‌ترین نامزد جریان چپ قرار داشت که خود تجسم دفاع از مستضعفین بود.

دوم: خطر تحریم/جنگ

در سال ۸۸ ابدا سایه جنگ جدی به نظر نمی‌رسید، منطقه در آرامش کامل بود و باراک اوباما تلاش می‌کرد برای حکومت ایران پیام‌های دوستی ارسال کند.

سوم: شکاف فرهنگی/سیاسی/سبک زندگی

این شکاف‌ها عملا می‌بایست بار تمامی دوقطبی‌سازی انتخاباتی سال ۸۸ را به دوش می‌کشیدند؛ باز هم با این تبصره که احمدی‌نژاد، بر خلاف حامیان اصول‌گرایش، آمادگی داشت تا در عرصه سبک زندگی تغییر رویه‌های بزرگی از خود نشان دهد.

بدین ترتیب، انتخابات سال ۹۶، از هر جهت نسبت به دو همتای پیشین خود واجد شکاف‌های عمیق‌تری است. نخستین نتایج این شکاف‌ها را در جریان مناظره‌های تلویزیونی دیدیم؛ جایی که شدت تابو شکنی‌ها، حرمت‌شکنی‌ها و تخریب‌ها شوکه کننده بود. رویه‌ای که قالیباف در پیش گرفت، بزرگترین جرقه را به انبار باروت دوقطبی انتخاباتی افکند.

ابراهیم رییسی در جریان مناظره‌ها چهره به نسبت آرامی از خود تصویر کرده بود و می‌رفت تا از تعمیق شکاف دوقطبی انتخاباتی بکاهد؛ اما با کناره‌گیری قالیباف او هم رفته‌رفته تحت تاثیر همان مشاوره‌هایی قرار گرفت که سردار اصول‌گرایان را به مرز انتحار کشانده بود. بدین ترتیب، آخرین گزینه‌ای که می‌توانست جلوی فعال شدن شکاف‌های عمیق انتخابات را بگیرد، خودش به یک عامل محرک جدید بدل شد تا در فاصله یک هفته مانده به موعد انتخابات، اثرات انفجار این شکاف‌ها بار دیگر یک موج بلند انتخاباتی رقم بزند.

آمارهای جدید حکایت از رشد چشم‌گیر و همزمان دو پدیده انتخاباتی می‌دهد. نخست، سطح مشارکت که پیش‌بینی می‌شود از مرز ۴۰ میلیون رای دهنده هم عبور خواهد کرد. دوم، سرازیر شدن آرای مرددها به سبد حسن روحانی، که می‌رود تا او را از مرز ۶۰ درصد آرا هم فراتر ببرد. ترکیب این دو، یعنی روحانی در آستانه رای خیره کننده ۲۵ میلونی قرار گرفته است. چنین رکوردشکنی خیره کننده‌ای، بسیار بیش از آنکه محصول کارنامه و دستاوردهای خود دولت باشد، محصول اشتباهات فاحش انتخاباتی اصول‌گرایان و ایجاد عمیق‌ترین شکاف انتخاباتی در تاریخ نظام بوده است.

https://t.me/divanesara/493
کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

شکاف‌های اجتماعی با شعار و نصیحت پر نمی‌شوند
#A116
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

شکاف‌های اجتماعی با شعار و نصیحت پر نمی‌شوند
#A116
https://t.me/divanesara/495

آرمان امیری @ArmanParian- سال‌هاست که تبلیغات حکومتی و تبلیغات مخالفان حکومت در یک ادعا به اشتراک رسیده‌اند: «مشارکت بالای انتخاباتی به افزایش مشروعیت نظام می‌انجامد». در ظاهر ادعایی منطقی است، اما آیا واقعا چنین است؟

در تاریخچه انتخابات ریاست جمهوری کشور کمترین مشارکت مربوط است به دوره‌های چهارم و پنجم و ششم. (دور دوم آقای خامنه‌ای و دو دور آقای رفسنجانی با حدود ۵۰ تا ۵۴ درصد) آرام‌ترین رقابت‌های انتخاباتی که بازنده به برنده تبریک می‌گفت. برنده نیز نه تنها در آرامش کامل فعالیت می‌کرد، بلکه حتی از جناح رقیب هم در کابینه خود استفاده می‌کرد.

در نقطه مقابل، دوره‌های هفتم (خرداد ۷۶) و دهم (خرداد ۸۸) را داریم که درصد مشارکت به شدت افزایش یافت. (۸۰ و ۸۵ درصد) هر دو دوره نیز همراه شد با تنش‌های جدی پس از انتخابات. دولت خاتمی با «هر ۹ روز یک بحران» مواجه شد و تا تهدید به کودتا (در ماجرای ۱۸تیر) پیش رفت. وضعیت ۸۸ هم که نیازی به توضیح ندارد. حال شاید بتوان پرسید این چطور مشروعیتی است که هرگاه افزایش پیدا می‌کند کشور با بحران داخلی مواجه می‌شود؟

از بعد اعتماد مردم به نظام به مساله نگاه کنیم: باز هم میزان افزایش مشارکت همواره مترادف بوده با افزایش بی‌اعتمادی نسبت به امانتداری حکومت. (سال ۸۸ را به یاد بیاورید) دقیقا هم در همین دوره‌‌ها بوده که از تریبون‌های رسمی، بیشترین تخریب‌ها علیه مقامات و نهادهای رسمی کشور انجام شده است. آن هم نه صرفا از جانب منتقدان یا اصلاح‌طلبان. اتفاقا بیشترین اتهامات، توهین‌ها و سیاه‌نمایی‌ها را در انتخابات اخیر اصول‌گرایان به نمایش گذاشتند. حتی در ستادهای انتخاباتی توصیه می‌کردند که مردم با خود خودکار ببرند چرا که به خودکارهای حکومت هم اعتمادی نیست! بدین ترتیب، اگر در جریان انتخابات ۸۸، به روا یا ناروا، بخش عمده‌ای از بدنه اصلاح‌طلبان اعتماد خودش به نظام را از دست داد، در جریان انتخابات سال ۹۶ این اصول‌گرایان بودند که بدنه خود را از سلامت سیستم حکومت و اعتماد به امانتداری آن مایوس کردند.

به تازگی، یادداشتی در تلگرام دست به دست شد و مورد توجه قرار گرفت با عنوان: «برد ۲۳ میلیونی، شیرین‌تر می‌شود اگر . . . ». (اینجا بخوانید: goo.gl/d6Jbz0) لب کلام نگارنده این است: برنده بازنده را تحقیر نکند، همه دوست باشیم و با اتحاد کشور را بسازیم. توصیه‌ای ظاهرا حکیمانه و مقبول که در عمل به یک کلیشه بی‌معنا و بی‌خاصیت بدل شده است. شکاف‌های عمیق اجتماعی، با سلام و صلوات و نصیحت پر نمی‌شوند. واقعیات سیاسی با پایان‌بندی فیلم «اخراجی‌ها» تفاوت دارد که یک سرود ای ایران بخوانیم و همه چیز را فراموش کنیم. اگر وضعیت به جایی رسیده که حتی رهبری نظام، برای نخستین بار حاضر نمی‌شود در پیام انتخاباتی خود به رییس جمهور منتخب «تبریک» بگوید، دیگر بوسیدن روی هم و احترام به بازنده حتی در سطح شوخی هم مطرح نیست.

با این توصیه‌های تنزه‌طلبانه دردی از کشور درمان نمی‌شود. برای حل مشکل، نخستین گام آن است که اصل بروز شکاف را بپذیریم. باید بپذیریم که کارکرد انتخابات در کشور ما عوض شده است. صندوق رای دیگر محل نظرسنجی و انتخاب میان روش‌ها و سلیقه‌ها متفاوت کشورداری نیست. از نگاه بخش قابل توجهی از مردم، انتخابات آخرین سنگر جمهوریت نظام است که باید از انحصار یک هسته غیردموکراتیک و غیرپاسخ‌گو مصون نگاه داشته شود. یک جنگ برای «هستی و نیستی» است. افزایش خیره کننده درصد مشارکت در این چهارچوب، به معنای افزایش مشروعیت و ثبات نظام نیست؛ بلکه نشان می‌دهد که هر روز اقشار بیشتری خود را در معرض خطری کشنده و مهلک احساس کرده و برای دفع آن بسیج می‌شوند.

دوقطبی‌های انتخاباتی ما، طی ۲۰ سال گذشته تنها در چهارچوب همین وضعیت شبه‌جنگی قابل توضیح هستند. توصیه به «بوسیدن روی هم» صرفا برای طرفین یک رقابت همدلانه معنا دارد، نه آنان که به قصد نبرد با یک خصم بنیادین پا به میدان می‌گذارند. بر خلاف سال‌های دور که جناح رقیب ما یک جریان کلاسیک اصول‌گرا بود، امروزه ما با یک امپراطوری مافیاگونه مالی/امنیتی مواجه هستیم که در صدا و سیمای نفوذ کرده، به صورت سازمان‌دهی شده و سیستماتیک دروغ می‌گوید، پرونده‌سازی می‌کند و هرکجا دست‌ش برسد از «لوله‌کردن» مردم ابایی ندارد. تا زمانی که تکلیف این امپراطوری وحشت مشخص نشود و تا زمانی که از تکرار این سازمان‌دهی سیستماتیک دروغ/وعده/ارعاب اطمینان پیدا نکنیم، هر انتخابات دیگری را صرفا ناچاریم به شکل یک اردوکشی رفراندوم‌گونه «تکرار کنیم»!

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

بیابان بود و تابستان و آب سرد و استسقا

#M019

کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara

بیابان بود و تابستان و آب سرد و استسقا

#M019

محمد افخمی - @Mohamad_Afkhami

سرخوردگی جوانان دل‌باخته به شعارهای اصلاحات دور دوم دولت خاتمی داستان مکرری است که همواره در روایت‌های مختلف گذشته این کشور وجود داشته است. روایت‌هایی که تنها در یافتن مقصر با هم تفاوت دارند. با این حال، درست در همان سال‌های ملتهب، در همان روز‌هایی که آن‌ جوانان به دنبال دلیل برای سرخوردگی می‌گشتند، گروهی دیگر در همان سن و سال، رویای دیگری یافته بودند و در رسیدن به آن عزمی حیرت‌انگیز داشتند. اراده کرده بودند در کشوری که نهایت موسیقی شاد تلویزیونی‌اش بیژن خاوری و علیرضا افتخاری و نهایت موسیقی شاد قابل خریدش پر پرواز شادمهر عقیلی بود، خواننده‌ بشوند.

درست در زمانی که تصور عرف جامعه محافظه‌کار از موسیقی در چارچوب ساده کلیشه‌های مجوزدار و لس‌آنجلسی تعریف می‌شد، این جماعت گم‌نام برای خواننده شدن، چشمشان به پیش‌روترین خواننده‌ها و سبک‌های غربی بود. واضح بود که با ارشاد و پروسه مجوز گرفتن آبشان توی یک جوب نمی‌رود، اما به جای بی‌خیال پی‌گیری هدف شدن، قید مجوز گرفتن را زدند. در ابتدای کار که پولی در بساط نداشتند یا کارشان انقدر جدی گرفته نمی‌شد که آهنگ‌ساز داشته باشند، با اینترنت دایل‌آپ دنبال بیت آهنگ‌های خارجی می‌گشتند. وقتی توان ضبط استودیویی کارهایشان را نداشتند با ساده‌ترین امکانات، بعضا میکروفون موبایل، کارهایشان را ضبط می‌کردند. وقتی امکان پخش آهنگ‌هایشان را نداشتند به ابتدایی‌ترین وبسایت‌ها متوسل شدند و در زمانی که هنوز کامپیوتر و موبایل از کالای لوکس به کالای ضروری تبدیل نشده بود و هیچ شبکه‌ اجتماعی‌ مجازی‌ای هم وجود نداشت، توانستند کارشان را به مخاطب نمایش دهند.

این تازه ابتدای سختی مسیرشان بود. از یک طرف به خاطر ساختارشکنی و سطح موسیقیایی آهنگ‌ها و حتی تیپ شخصی‌شان مورد بی‌توجهی و یا غضب عرف جامعه بودند و از طرف دیگر معدود هوادارانشان امکان پیدا کردن یکدیگر را نداشتند. به علاوه با این که مجبور بودند وقت زیادی صرف تولید موسیقی‌شان کنند، تولید درآمد از این راه برایشان ممکن نبود. اما در نهایت مسیرشان را ادامه دادند. با کمترین هزینه برای آهنگ‌ها ویدیو کلیپ ساختند و آن را به شبکه‌های ماهواره ای فرستادند و بالاخره خودشان را به مخاطب انبوه عرضه کردند. مخاطبی که حیرت‌زده در برابر تلویزیون ترانه‌ای می‌شنیدند درباره کسی که هرچند خط ثابت و پاسپورت کانادایی نداشت ولی ایرانسل و کارت ملی داشت. بازار جدیدی به سرعت متولد شده بود. امثال هیچ‌کس و بهرام که مایه رپ کردن داشتند و زدبازی که سطح موسیقی بالاتری عرضه می‌کرد، به نظر آینده‌ای تضمین شده‌تر داشتند. اما تتلو و ساسی مانکن و خواننده‌های مشابهشان هم توانستند جایی برای خودشان در این ماه عسل کوتاه پیدا کنند.

اما مقدر بود این ماه عسل کوتاه باشد. با شهرت، فشار حاکمیت روی این خواننده‌های زیرزمینی زیاد شد. وسوسه تولید درآمد بسیاری را به سمت مجوز گرفتن سوق داد. دردسرهای شهرت هم مزید مشکلات بود. به مرور، تعداد کمی بعد از مدت‌ها چراغ خاموش زندگی کردن، تبدیل به خواننده مجاز شدند. عده‌ای عطای مسیر را به لقایش بخشیدند و آن‌ها که قصد مصالحه نداشتند، به مهاجرت تن دادند. بعد از چند سال تعداد آن‌ها که ماندند و کوتاه نیامدند از انگشت‌های یک دست فراتر نمی‌رفت. امیر تتلو از نظر شهرت و تعداد طرفدار، سرآمدشان بود.

تتلو مثل یک سلبریتی معروف زندگی می‌کرد. خواننده زیرزمینی بود ولی صفحه اینستاگرامش چند میلیون دنبال‌کننده داشت و هر روز به خیل طرفدارانش افزوده می‌شد. آهنگ‌هایش در سایت‌های مختلف (مثل رادیو جوان) بیش از ده میلیون بار پخش شده بود و با بسیاری از سلبریتی‌های دیگر، مثل بازیکنان فوتبال حشر و نشر داشت. اما زیرزمینی و خط قرمز بودن تبدیل به بختکی شده بود که تصمیم داشت آن را از زندگی‌اش حذف کند و برای رسیدن به این هدف دست به کارهای مختلفی زد و هزینه‌های مختلفی به خودش و دیگران تحمیل کرد. آن‌قدر روی حذف این بختک پافشاری کرد تا دستش رفت زیر سنگ نهادهای امنیتی.

فهمیدن این که تتلو در چه دامی افتاده برای کسی که کمی فعالیت‌هایش را دنبال می‌کرد کار ساده‌ای بود. با این حال وقتی در زمان کاندیداتوری محمدباقر قالیباف در کانال تلگرامش از او حمایت کرد و چند روز بعد مدعی شد پست‌های سیاسی کانالش توسط فردی در اطلاعات سپاه به او ارسال می‌شود، جای هرگونه تردید احتمالی را هم از بین برد. تتلو تمام این مسیر طولانی را کمابیش تنها آمده و طبیعی است که در این بین اشتباه هم کم نکرده. اما در بین تمام تصمیماتی که گرفته و کارهایی که کرده، پشتکاری که از خودش نشان داده برای هر بیننده‌ای تحسین‌برانگیز است. حالا در این موقعیتی که گرفتار شده نه تنها شایسته دست انداختن و مسخره کردن نیست، که شایسته تنها ماندن هم نیست.

کانال «مجمع دیوانگان» @divanesara

در ستایش غرور
#A117
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

در ستایش غرور
#A117
https://t.me/divanesara/499

آرمان امیری @ArmanParian- قدیمی‌ها می‌گفتند «مرد است و حرف‌اش»؛ یعنی انتظار می‌رفت هر کلامی که از دهان فرد خارج می‌شود پشتوانه‌ای داشته باشد به اندازه اعتبار و شخصیت راوی؛ اما کدام یک از ما تا کنون بدعهدی و پیمان‌شکنی نکرده‌ایم؟ به مثال‌های ساده فکر کنیم: یک قرار دوستانه که قولش را داده‌ایم اما حاضر نشده‌ایم. وعده‌ای که به دوستی داده‌ایم اما پشت گوش انداخته‌ایم یا کاری که قرار بوده برای کسی انجام بدهیم اما نداده‌ایم. پرسش این نوشته ساده است: معیار ما برای مقاومت در برابر بدعهدی چیست؟

تجربه شخصی من می‌گوید هرچه طرف مقابل ما، نزدیکی بیشتری با ما داشته باشد، (مثل بستگان نزدیک) یا رابطه‌ای که با او داریم به هر دلیل محکم و جدی باشد (مثلا رابطه رییس و مرئوس) احتمال بدقولی ما به نحوی کاهش پیدا می‌کند. اما هرچه فاصله می‌گیریم و مثلا به قول و قرار با شخصی می‌رسیم که از دایره دوستان خارج است، پایبندی‌ها ضعیف و ضعیف‌تر می‌شود تا جایی که در برابر یک فرد غریبه که احتمال دارد هرگز دیگر با او برخورد نکنیم تقریبا تعهد ما به سمت صفر میل می‌کند. اجازه بدهید یک مثال عینی بزنم.

فرض کنید شما پس از سال‌ها به یکی از دوستان دبیرستانی برخورد می‌کنید. رابطه چندانی با هم ندارید، صرفا بنابر یک عادت معمول از همدیگر دعوت می‌کنید که آخر هفته یک ملاقات مفصل داشته باشید. آخر هفته شما خالی است و قرار و مدار گذاشته می‌شود. یک روز که می‌گذرد یکی از دوستان صمیمی شما تماس می‌گیرد و برای همان زمان شما را به مجلس دیگری دعوت می‌کند. شما چه می‌کنید؟ این دعوت را به خاطر قرار قبلی رد می‌کنید؟ یا اینکه با دوست قدیمی تماس می‌گیرید و می‌گویید متاسفانه یک کار ضروری پیش آمده و نمی‌توانید در موعد مقرر به دیدار او بروید؟ باز هم کمی جلوتر برویم. فردای همین روز، یکی از بستگان شما (مثلا دایی) تماس می‌گیرد و اعلام می‌کند که اگر شما وقت آزاد داشته باشید مایل است که آخر هفته (همان وقت قبلی) به میهمانی شما بیاید. باز همان پرسش قبلی: شما کدام قرار را حفظ می‌کنید؟ دایی؟ دوست صمیمی؟ یا دوست قدیمی؟

اگر دقت کنید، در اغلب موارد، ملاک تصمیم‌گیری افراد تعهد به قول و قراری که گذاشته‌اند نیست، بلکه جلب نظر و رضایت «نزدیک‌ترین» افراد ملاک عمل قرار می‌گیرد. اگر قرار بود تعهد فرد ملاک عمل باشد، پس از اولین قولی که داده بود، باید قرار گذاشته شده خودش را به دیگران توضیح می‌داد و از پذیرش دعوت‌های بعدی عذر می‌خواست. اتفاقی که اگر تقدم و تاخر این ملاقات‌ها را وارونه کنیم قطعا رخ می‌داد. مثلا فرد به دوستانش می‌گفت «متاسفانه برای آخر هفته به یکی از بستگانم قول داده‌ام». اینجا همان جایی است که مساله دچار تناقض می‌شود: «ظاهر این ادعای فریبنده از جنس تعهد به یک قول و قرار قبلی است، اما واقعیت امر این است که ملاک عمل فرد، نه تعهد او به قول و قرارهایش، بلکه صرفا تلاش او برای کسب حداکثر رضایت در نزدیک‌ترین افراد است».

«غرور» در ادب فارسی و فرهنگ عامیانه ایرانی به صورت معمول دارای یک بار معنایی نسبتا منفی است. من اما گمان می‌کنم باید تفاوتی قائل شویم میان «غرور» با «تکبری» که به خودبرتربینی می‌انجامد. در این تعریف، انسان مغرور، انسانی است که برای حرف، عمل و ادعای خود ارزش و اعتباری قائل است. در حقیقت به شخصیت مستقل خود احترام می‌گذارد و دغدغه حفظ این شخصیت را دارد. پس به مصداق همان مثل قدیمی که «مرد است و حرف‌ش»، اگر ادعایی مطرح می‌کند و یا وعده‌ای می‌دهد، نه به دلیل احترام یا روابطی که برای طرف دیگر قائل است، بلکه به دلیل احترامی که برای حرف و شخصیت خود قائل است به پیمان‌ش وفادار می‌ماند. این فرد، هرگونه خلف وعده و پیمان‌شکنی را، نه از این جنبه که باعث تکدر خاطر دیگران می‌شود، بلکه از این جنبه که «دون شأن و شخصیت انسانی خود» است مردود می‌داند.

در نقطه مقابل، ، افرادی که به جای تکیه بر ارزش و اعتبار قول و قرارهایشان، ملاک تصمیم‌گیری را جلب رضایت در دیگران قرار می‌دهند، از یک ضعف آشکار در استقلال شخصیت رنج می‌برند. این گروه نمی‌توانند افرادی دارای «غرور» باشند. برای فرد دارای غرور، رضایت یک احساس درونی است که از اثبات مداوم ارزشمندی وجودش حاصل می‌شود. فرد با غرور هرقدر خودش به شخصیت و هویت خودش بیشتر ارزش و اعتبار بدهد، بیشتر از درون خود احساس رضایت می‌کند. اما فردی که فاقد چنین غروری است صرفا به ظاهرسازی در میان اطرافیان (با اولویت نزدیکان) اکتفا می‌کند. نمی‌دانم مربوط است یا نه، اما تصویر چنین شخصی، من را به یاد پنهان کردن زباله در زیر فرش می‌اندازد!

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
.

چشمان تیزبین آقای هنرمند
#A118
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

چشمان تیزبین آقای هنرمند
#A118
https://t.me/divanesara/501

آرمان امیری @ArmanParian- این تصویر، متعلق است به تابلوی معروف «آنژلوس»، اثر «ژان فرانسوا میله» نقاش فرانسوی که احتمالا حد فاصل سال‌های ۱۸۵۷ تا ۱۸۵۹ کشیده شده است. بر خلاف ظاهر ساده‌اش، موضوع اصلی این نقاشی همواره محل اختلاف بوده است. گروهی آن را یک زوج کشاورز می‌خوانند که پس از پایان کار روزانه در مزرعه سیب‌زمینی، مشغول دعای پایان روز هستند. ویکی پدیای انگلیسی این روایت را ارجحیت داده و حتی نمای کوچک کلیسا در پس زمینه تصویر را نشانه به صدا درآمد ناقوس پایان روز کاری و دعای پایان روز قلمداد کرده است. همچنین در مورد رابطه احتمالی زن و مرد، از یک زوج گرفته تا «ارباب و رعیت» گمانه‌زنی شده است. با این حال، عجیب‌ترین نظر را «سالوادور دالی» در مورد تابلو ارایه کرد.

دالی اصرار داشت که این دو نفر، زوجی هستند که کودک خردسال خود را در خاک دفن کرده و مشغول دعا خواندن بر سر قبر او هستند! این ادعای دالی واکنش‌های زیادی برانگیخت و موج غالب با آن از سر مخالفت درآمد. با این حال دالی اصرار داشت که چشمان‌‌اش سایه تابوت کودک را در زیر خاک تشخیص می‌دهد. سرانجام به اصرار دالی، موزه لوور پذیرفت که نقاشی را تحت آزمایش‌هایی با اشعه X قرار دهد. نتیجه شگفت‌انگیز بود، آزمایش‌ها سایه یک تابوت کوچک را در زیر خاک نشان دادند!


تابلو «آنژلوس» بارها و بارها مظهر الهام سالوادور دالی قرار گرفت و چندین اثر خود را بر پایه طرحی از آن کشید که در لینک‌های زیر می‌توانید مشاهده کنید:


۱- http://goo.gl/ZnwswR
۲- http://goo.gl/16hWGx
۳- http://goo.gl/1AhJSQ
۴- http://goo.gl/VTC7u8
۵- http://goo.gl/dfAVmI
۶- https://goo.gl/sZvlTg
۷- https://goo.gl/sFpfAp




کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
.

داریم و نداریم، یک چسه میهن!
#M020
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

داریم و نداریم، یک چسه میهن!
#M020
https://t.me/divanesara/503

محمد افخمی @Mohamad_Afkhami - هر روز انسان‌های زیادی آگاهانه یا ناآگاهانه تصمیم خودشان را می‌گیرند و مصمم می‌شوند «روحشان را به شیطان بفروشند». حالا هرکس بسته به شرایطش و تعریفی که از روح خود و شیطان دارد به این تصمیم تن می‌دهد یا دربرابر وسوسه‌اش مقاومت می‌کند. با این حال از یاد بردن یک نکته ساده بعضا به تراژدی‌های کمدی‌واری ختم می‌شود: در داستان فروختن روح به شیطان، هم روح استعاره است، هم شیطان، هم فروختن و هم فروختن روح به شیطان!

* * *

در سریال امام علی، جایی عقیل، برادر نابینای امام به بارگاه معاویه پناه می‌برد. امام حاضر نشده به برادرش سهم بیشتری از بیت‌المال پرداخت کند و حالا برادر به سراغ معاویه آمده و سیصدهزار دینار پاداش گرفته است. عقیل سرش را روی بالشت گذاشته و خوابیده. وقتی بلند می‌شود صدای عمروعاص را می‌شنود:

- و پنداشتم این نیز بطالت است. زیرا که هیچ ذکری از مرد حکیم و مرد احمق تا به ابد نخواهد بود. چون که در ایام آینده همه چیز به تمام فراموش خواهد شد و مرد حکیم چگونه می‌میرد؟ آیا نه مثل یک مرد احمق؟
عقیل: عمرو؟
-بله؟
+ آمدنم حماقت بود، نه؟
- نه. معامله‌ات حماقت بود.
+ اجحاف کرده‌ام؟
- بله. مزدی که تو برای رسوایی علی ستانده‌ای مزد رسوایی یک عرب یاغی بی‌نام و نشان است.
+ چقدر باید مطالبه می‌کردم؟
- همه دنیا را.
+ این همه پول دنیای مرا کفایت می‌کند.
-البته. البته. البته.
+ کاروانی می‌خرم و زائر به کعبه می‌برم و می‌آورم. ها؟
- ها...ها
+ می‌توانم؟
- البته.. البته.

* * *

این روزها بحث پول گرفتن و زد و بند برخی افراد و گروه‌های سیاسی به ظاهر آزادی‌خواه از نهادهای وابسته به دولت‌های عربی یا جریانات مرتجع داخلی بالا گرفته است. قضاوت در این دست موارد و به خصوص با اطلاعات ناکافی کاری سخت و در بیشتر موارد ناشدنی است. بگذارید به این بهانه فقط به خاطره‌ای تاریخی اشاره کنیم. خاطره‌ای که «مصطفی فرزانه» در کتاب «آشنایی با صادق هدایت» تعریف می‌کند. در این خاطره، هدایت از پیشنهادی که برای کار کردن در بی.بی.سی به او شده حرف می‌زند:

هدایت: زکی سه! تو رادیوی بی‌بی‌سی برایم لقمه گرفته‌اند و حرفم را زده‌اند.

مصطفی فرزانه: کی؟

- همین دوست و آشناهائی که در لندن نشسته‌اند ... تو مخ لندن بست نشسته‌اند، معنی همکاری با انگلیسی‌ها را هم خوب می‌دانند و تازه سه قورت و نیم‌شان هم باقیست ... این موجودات شنیده بودند و می‌دانستند که تو این خلادانی جانم به لبم آمده. نه پول، نه آزادی و نه راه فرار. پیشنهاد کردند که بروم هم پالکی‌شان بشوم در لندن. دعوت‌نامه فرستادند. بیا با ما بیعت کن. تو مجله کار کن، برای بی‌بی‌سی مقاله‌بنویس و جزینگ‌جرینگ لیره بگیر و معلق بزن. حوری و غلمان مثل پنجه آفتاب تو خیابان ریخته، همه از سر و کولت بالا می‌روند. دیگر چه از این بهتر؟”

(مصطفی فرزانه می‌گوید: خواستم چیزی بگویم که او را آرام بکنم. هدایت پیش‌دستی کرد و ادامه داد)

- «زکی سه! مرده شور!… انگاری که من دود چراغ خورده‌ام برای مداحی چشم و ابروی امپراطوری انگلیس».

- بهرحال که از زندگی اینجایتان بهتر است.

- نه! نه آنجا جای من است و نه اینجا!

مدتی خاموش ماندیم. صحبت جدی او [هدایت] به اوج رسیده بود و باید طبق معمول، این حالت منقبض را بهم بزند:

- داریم و نداریم یک چسه میهن داریم!

(کتاب «آشنائی با صادق هدایت»- نوشته م. ف فرزانه ص ۱۶-۱۹)

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara

پاسخ «ما» به نفرت و خشونت تروریسم چیست؟
#A119
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara

پاسخ «ما» به نفرت و خشونت تروریسم چیست؟
#A119

آرمان امیری @ArmanParian
https://t.me/divanesara/505

نخست: سید محمد خاتمی

«جمهوری اسلامی ایران در نخستین لحظات بروز حادثه (۱۱سپتامبر)، آن را محکوم کرد و پیشبرد گفت‌وگوی تمدن‌ها و طرح ائتلاف برای صلح را چاره کار دانست. در سویی دیگر پنداشته شد با ائتلاف برای جنگ علیه تروریسم می‌توان ریشه این پدیده شوم را کند. اگر این شیوه پاسخ می‌داد، چرا امروز شاهد گسترش امواج تروریسم در سراسر جهان هستیم و امواجی که نمونه‌ای از آن در پاریس به چشم خورده هر روز از شرقی‌ترین نقطه عالم تا غربی‌ترین نقطه آن ... عرصه را برهمگان ... تنگ کرده است»؟

دوم: ما و آن‌ها

با شلیک به هر قلبی می‌توان آن را متلاشی کرد، اما با زور نمی‌توان نفرت را از داخل آن بیرون کشید. حتی فراتر از این، شلیک به هر قلبی، نفرت را در ده‌ها قلب دیگر تشدید خواهد کرد. در جدال شلیک‌های این‌طرفی و آن طرفی، تنها پیروزی از آن خدایگان خشم و نفرت و عصبیت است که فریاد «النصر بالرعب» سر داده و آتش از دهانش می‌بارد. قربانیان‌اش را کور و بی هدف انتخاب می‌کند تا فقط یک هدف را دنبال کند: ترس بیشتر، هراس و بی‌اعتمادی بیشتر، و از همه مهم‌تر، نفرت و نفرت و نفرت بیشتر.

گروهی در جدال با دیو تروریسم، فریاد انتقام سر می‌دهند. انگشت اتهام را به سمت این‌سو و آن‌سو اشاره می‌برند. شعار مرگ بر این و مرگ بر آن سر می‌دهند و برای دریدن به تقاص دریدن له‌له می‌زنند. می‌گویند «ما» باید از خود دفاع کنیم. «ما» باید پیش‌دستانه دفاع کنیم. «ما» باید جنگ را از خانه خود دور کنیم و «ما»... اما تمام سوال من همینجا است: این «ما» را دقیقا چه کسانی تشکیل می‌دهند؟

تنها جبهه‌ای که من در برابر تروریسم می‌شناسم صف تمام «ما»هایی است که بیزار از خشونت و نفرت، شیفته زندگی، صلح، آزادی و دوستی هستند. هرآنکس که گمان می‌کند می‌خوهد آتش را با آتش خاموش کند، هرآنکس که می‌خواهد خون را با خون بشوید و هرآنکس که در پاسخ نفرت، نسخه نفرت می‌نویسد، برای من همان «دیگری» است؛ چه اسم‌اش طالبان و داعش باشد، چه روشنفکر و تحلیل‌گر و کارشناس!

سوم: آن مرد فرانسوی

«آنتونیو لیریس» یک روز بیدار شد و فهمید که همسرش را به قتل رسانده‌اند. خودش می‌گوید «عشق زندگی‌ام و مادر فرزندم». همسرش جزو قربانیان حملات تروریستی داعش در پاریس بود. آنتونیو، در واکنش به جنایت داعشی‌ها دست به کار شد و پیامی تصویری منتشر کرد که به پی‌وست می‌توانید ببینید. او در پیام خود خطاب به قاتلان همسرش گفت:

«من شما را نمی‌شناسم و نمی‌خواهم که بشناسم. شما ارواحی مرده هستی. اگر خداوند، به خاطر کسانی که شما اینچنین کور به قتل‌شان رساندید ما را تصور کند، هر گلوله‌ای که شما به بدن همسر من زدید سوراخی در قلبش ایجاد خواهد کرد. به همین دلیل، من نفرت خودم را به شما هدیه نمی‌کنم. شما بی‌شک به دنبال همین هستید اما این پاسخ همراه با خشم تنها از جهالتی سر می‌زند که شما را بدانچه هستید بدل ساخته است. آیا می‌خواهید من بترسم؟ تا با نگاهی بی‌اعتماد به دیگر هم‌وطنان خودم نگاه کنم؟ تا آزادی‌های خودم را قربانی امنیت کنم؟ شما باختید. «بازیگران مشابه، بازی‌های مشابه». من همسرم را امروز صبح دیدم. سرانجام بعد از روزها و شب‌ها انتظار کشیدن. او درست به همان زیبایی روز آخری بود که از خانه خارج شد. دقیقا به همان زیبایی که ۱۲ سال پیش من را به سرحد جنون عاشق خود کرد. البته که من زیر بار اندوه ویران شدم. می‌توانم افتخار این پیروزی کوچک را به تو بدهم. اما این یک اندوه گذراست. من می‌دانم که همسرم همیشه در کنار ماست. من می‌دانم که ما روزی در بهشت همچون روح‌هایی آزاد به همدیگر می‌پیوندیم؛ چیزی که تو هرگز به دست نخواهی آورد. حالا ما فقط دو نفر هستیم: من و پسرم. اما حالا ما قوی‌تر از تمامی ارتش‌های جهان هستیم. در هر صورت، من وقت بیشتری ندارم که برای تو تلف کنم. من می‌خواهم به سراغ پسرم برگردم که به زودی از خواب بعد از ظهر بر می‌خیزد. او فقط ۱۷ ماه سن دارد. او مثل هر روز عصرانه‌اش را خواهد خورد. بعد ما مثل هر روز با هم بازی خواهیم کرد. و مثل تمام روزهای زندگی‌اش، همین کودک ۱۷ ماهه، با خوشحالی خودش و با آزادی خودش به تو دهن‌کجی خواهد کرد؛ چرا که تو نفرت او را هم کسب نخواهی کرد».

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
.

هنر در برابر نفرت
دکلمه‌ای با صدای «سمانه احسانی‌نیا»
goo.gl/uYgevq
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

هنر در برابر نفرت

https://t.me/divanesara/507

«سمانه احسانی‌نیا»، هنرمندی است با شیوه خاص خود در نقاشی. متاسانه، چند سال پیش و در جریان یک حادثه، خانم احسانی‌نیا دچار ضایعه نخایی شد و با معلولیت ایجاد شده امکان تحرک خود را از دست داد. با این حال، اراده ایشان بر عارضه حادث شده غلبه کرد تا اکنون به نقاشی بدل شوند که آثارشان را با دهان خلق می‌کنند.

فایل پی‌وست، دکلمه‌ای است از متن نامه «آنتونیوس لیریس»؛ همان قربانی تروریسم داعش که خطاب به قاتلان همسرش سخن گفته بود. (مربوط به پست قبل: https://t.me/divanesara/506) خانم احسانی‌نیا که در کنار نقاشی، کار دکلمه نیز انجام می‌دهند به ابتکار خود این نامه را خوانده و در اختیار ما قرار داده‌اند.

با امید به جهانی که در آن گذشت امثال «آنتونیوس لیریس» و اراده هنرمندانه «سمانه احسانی‌نیا» جایگزین خشونت و عصبیت بنیادگرایان شود، این پست را تقدیم می‌کنیم.

در پایان فقط یادآور می‌شویم که خانم احسانی‌نیا احتمالا به زودی نمایشگاهی از آثارشان را در تهران هم به نمایش خواهند گذشت. تصاویری از این آثار و اخبار مکان و زمان نمایشگاه را از صفحه اینستاگرامی ایشان می‌توانید دنبال کنید:
https://www.instagram.com/samane.ehsaninia63

یا از طریق کانال ایشان پی‌گیری کنید: https://t.me/samaneehsaninia
.

کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

دوگانه‌هایی که نباید بسازیم
#A120
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.

دوگانه‌هایی که نباید بسازیم
#A120
https://t.me/divanesara/509

آرمان امیری @ArmanParian - هشت سال پیش در چنین روزهایی بود که مناظره معروف و جنجالی برگزار شد. در بخشی از آن مناظره، میرحسین موسوی، در انتقاد به روی‌کرد دولت وقت گفت: «یکی از کارهایی که دولت می‌کند به ‌نظرم برخلاف نص صریح فرمان هشت ماده‌ای حضرت امام است. دولت مردم را خودی و غیرخودی می‌کند. این را به ‌خودش جذب می‌کند و آن یکی را خلاف سلیقه خودش می‌داند، آن را از این جدا می‌کند».

هشت سال بعد، رهبر نظام در دیدار سران سه قوه تذکر مشابهی را مطرح کرد. رهبری در این جلسه با انتقاد از برخی افراد که «با تفسیرهای غلط به دنبال تقسیم کردن مردم هستند»، تاکید کردند: «نباید با بگو مگوها و تقسیم کردن مردم، کار بزرگ ملت در انتخابات را خراب و ضایع کرد». ایشان همچنین «دو قطبی شدن کشور» و «دو دستگی مردم» را تجربه‌ای خطرناک دانستند و افزودند: «در سال ۵۹، رئیس‌جمهور وقت جامعه را دو قطبی و مردم را به دو دسته مخالف و موافق تقسیم کرد که نباید این تجربه تکرار شود».

اینکه رهبر حکومت مستقر کشور دقیقا نسبت به همان دغدغه‌ای هشدار می‌دهد که رهبر محصور منتقدان سال‌ها پیش بیان کرده بود، به باور شخصی من یک نقطه میمون و مبارک است. می‌توان امیدوار بود که حالا اراده‌ای فراگیر داریم برای عبور از یک وضعیت ملتهب دوقطبی و گذار به آرامش. به همین بهانه، شاید بد نباشد مروری کنیم بر انواع و اقسامی از این «تقسیم‌بندی‌های غلط» که فضای کشور را «دوقطبی» کرده و به «دو دستگی مردم» منجر می‌شود. در واقع، فهرستی درست کنیم از دوگانه‌هایی که سال‌ها است در فضای سیاسی کشور ما ایجاد و حتی تثبیت شده‌اند اما حالا همه توافق دارند که «نباید» وجود داشته باشند:

۱- خواص و عوام

از معروف‌ترین قطب‌بندی‌ها که به باور شخصی من، زشت‌ترین و سخیف‌ترین آن‌ها نیز به شمار می‌رود. البته، در بسیاری از مباحث دانشگاهی یا تحقیقاتی، ممکن است شهروندان جامعه بر اساس برخی معیارها (مثلا تحصیلات یا ساعات مطالعه) به گروه‌های مختلفی تقسیم شوند؛ اما بسیار توهین‌آمیز خواهد بود که سیاست‌مداری بخشی از مردم خودش را با برچسب «عوام» در سطحی پایین‌تر از اهمیت یا اعتبار قرار دهد. چنین تفکیکی اگر هم یادآور نظام‌های آپارتاید نباشد، دقیقا از مصادبق همان دوگانه‌سازی‌های غلطی است که هرچه سریع‌تر باید از آن توبه کنیم.

۲- خودی و غیرخودی

این یکی نیز از قدیمی‌ترین تقسیم‌بندی‌های کاذب و احتمالا «خطرناک‌ترین» دوگانه‌ای است که در تاریخ این کشور ساخته شده. قدمت چنین تفکری به پیش از انقلاب هم برگردد. همان‌وقت که کار پادشاه بدانجا کشید که بگوید هرکسی با ما نیست، می‌تواند بلیط بگیرد و از کشور برود. متاسفانه انقلاب هم نتوانست این نگرش ناصواب را ریشه‌کن کند. از همان روزهای نخست، جناح پیروز در انقلاب بخش عمده‌ای از شهروندان کشور را «غیرخودی» تشخیص داد و با هزار و یک راهکار قانونی و غیرقانونی، از جمله فیلتر «گزینش»، بخشی از مردم را از حقوق بدیهی شهروندی محروم کرد. به هر حال، برچسب «خودی و غیرخودی» در یکی دو دهه اخیر رسمیتی دوچندان یافت؛ سایه شوم‌اش هر روز گسترده‌تر شد، برای تبیین وجوه‌اش جلسات برگزار کردند و بودجه‌ها اختصاص دادند و کتاب‌ها نوشتند. خلاصه، اگر تیشه به ریشه انسجام و وحدت یک ملت زد، حداقل برای یک گروه‌هایی به نان‌دانی بدل شد!

۳- بابصیرت و بی‌بصیرت

این یکی، جدیدترین بهانه دوگانه‌سازی و تقسیم‌بندی جامعه است که عمرش تنها به ۸ سال می‌رسد. توضیح زیادی هم نمی‌خواهد. اکثر مخاطبان این متن خود بهتر می‌توانند ده‌ها مثال و مصداق عینی ارائه کنند که وقایع همین چند سال گذشته نشان داده به واقع چه کسانی بصیرت داشتند و چه کسانی بیشتر از نوک بینی‌شان را هم نمی‌دیدند. با این حال، کل بحث بر سر این است که ما اینقدر جامعه را تفکیک نکنیم و اینقدر به مردم برچسب نزنیم.

در نهایت، ضمن استقبال مجدد از اراده رهبری برای توقف دوقطبی‌سازی در فضای کشور، فقط یادآور می‌شوم که در آستانه حساس‌ترین روزهای خردادماه به سر می‌بریم. در چنین روزهایی کشور آبستن هیجاناتی است که می‌تواند فضا را دوقطبی کند. از تمامی عقلای قوم انتظار می‌رود تا حد امکان از دامن زدن به این هیجانات پرهیز کنند. برای مثال، درست در جلسه‌ای که کل ادعای آن انتقاد از دوقطبی‌سازی در جامعه است، کمی خوددارتر باشند و ناگهان از تعابیری مثل «عوامل داخلی دشمن» در اشاره به «برخی از» معترضان ۸۸ استفاده نکرده و خواستار «مرزبندی صریح» با آن‌ها نشوند.

کانال «مجمع دیوانگان» @Divanesara
.

حملات تروریستی و احیای نگرش «ملوک و رعایا»
#A121
کانال «مجمع دیوانگان»
@Divanesara
.