🌐کانال پروفسور علی نیری🌐
Photo
🔘 داستان کشف مادهی تاریک
"قسمت سوم"
⚫️ ماده تاریک از ماده اسرارآمیزی ساخته شده که هیچ نوری انتشار نمیدهد یا جذب نمیکند یا بازتاب نمیکند و به خاطر جاذبهاش فقط میدانیم که وجود دارد.
➖ جاذبهای که تمام کهکشانها رو به سمت خودش میکشد و باعث سرعت ستارههای درونشان میشود.
✅ ماده تاریک و ماهیتش هنوز به طور کامل برای دانشمندان ظاهر نشده❗️
⚫️ انرژی تاریک:
➖ در کیهانشناسی، انرژی تاریک نوعی انرژی فرضی و شگفتانگیز است که سرعت انبساط جهان را میافزاید.
➖ انرژی تاریک رایجترین راه برای توضیحدادن مشاهدات اخیر است که میگویند جهان با آهنگ رو به افزایشی (با شتاب) منبسط میشود.
🔹 در مدل استاندارد کیهانشناسی حدود ۷۳٪ از جرم-انرژی جهان از انرژی تاریک ساخته شده است.
➖ توضیح پیچیده ریاضیاتی انرژی تاریک نظریه #میدان_اسکالر می باشد.
⚫️ مادۀ تاریک:
➖ مادۀ تاریک ، در اخترشناسی و کیهانشناسی، مادّهای فرضی است که چون از خود نور (امواج الکترومغناطیسی) گسیل یا بازتاب نمیکند، نمیتوان آن را مستقیما” دید، اما از اثرات گرانشی موجود بر روی اجسام مرئی، مثل ستارهها و کهکشانها، میتوان به وجود آن پی برد.
🔭 بر اساس مشاهدات فعلی، که بر روی ساختارهایی بزرگتر از کهکشانها صورت گرفتهاست، و همچنین مطالب مربوط به انفجار بزرگ، ماده تاریک و انرژی تاریک تشکیل دهنده بخش زیادی از جرم موجود در جهان قابل مشاهده است.
⚫️ اجزای ماده تاریک جرم بسیار بیشتری از قسمت دیده شدنی کائنات دارند.
➖ فقط حدود ۴٪ از مجموع کل #چگالی انرژی در کیهان را میتوان مستقیم مشاهده کرد (با توجه به اثرهای گرانشی آن)، که این مقدار شامل #باریونها و تابشهای #الکترومغناطیسی نیز میشود.
➖ همچنین تصور میشود که ۲۳٪ از ماده تاریک تشکیل شده باشد و ۷۳٪ باقی مانده را نیز انرژی تاریک تشکیل داده باشد، که همانند ماده تاریک در فضای کائنات توزیع شده و به همان اندازه ماده تاریک ناشناخته و مجهول ماندهاست.
🔘 تعیین خواص و ویژگیهای این توده ناشناخته به یکی از مهمترین مسائل کیهانشناسی مدرن و فیزیک ذرات تبدیل شدهاست.
➖ این نکته قابل ذکر است که اسامی «ماده تاریک» و «انرژی تاریک» در بیشتر مبین عدم اطلاع انسان از ماهیت این دو ماده و ناشناخته بودن آن است.
🔅 یک اخترشناس در این باره میگوید: «به یاد داشته باشید که ما این پدیده را انرژى تاریک مى نامیم اما این نامگذارى ممکن است این باور غلط را در ذهن مخاطبان ایجاد کند که ما حقیقتاً مى دانیم که آن پدیده چیست.
👈 اما باید اذعان داشت که ما واقعاً چیز زیادى در این باره نمى دانیم».
🔘 با اینکه ساختار و ویژگیهای ماده تاریک هنوز کاملا” مشخص نیست، اما این طور تصور میشود که بخش اعظم ماده تاریک موجود در جهان، «غیر باریونی» باشد، که به معنا آن است که دارای هیچ اتمی نیست و به وسیله نیروی مغناطیسی به سمت مواد معمولی جذب نخواهد شد.
⚫️ ماده سیاه #غیرباریونی شامل #نوترینو و احتمالا” دارای اجزای دیگری مانند مواد فرضی ای چون « #آکسیون » (axions) و « #ابرمتقارن » (supersymmetric) میباشد.
⚫️ برخلاف ماده تاریک باریونی، ماده تاریک غیر باریونی در شکل گرفتن عناصر در ابتدای آفرینش نقشی نداشته و وجودش تنها به دلیل جاذبه گرانشی آن اثبات میشود.
➖ به علاوه، اگر همه اجزایی که ماده تاریک از آنها تشکیل شده باشد ابرمتقارن باشند، واکنشها و برخوردهای آنها با یکدیگر موجب نابودی آنها شده و فراوردههایی قابل مشاهده نظیر #فوتون و #نوترینو حاصل میشوند.
⚫️ با اینکه وجود ماده تاریک در جهان مهم و ضروری به نظر میرسد، اما هنوز مدارک و دلایل قطعی مبنی بر وجود این ماده و طبیعت آن به دست نیامدهاست.
✅ با این وجود تئوری ماده تاریک به عنوان قابل قبولترین فرضیه برای توجیه انحراف در حرکت وضعی کهکشان است.
🔅 سرعت چرخشی ستارهها در کهکشانها از رابطهای که از قوانین #کپلر انتظار داریم پیروی نمیکند و برحسب فاصله از مرکز کهکشان ثابت است.
👆 برای توضیح این پدیده باید توزیع جرم در کهکشان به طور خطی با شعاع زیاد شود، اما این توضیح با مشاهدهٔ کهکشانها در قسمت مرئی که نشان میدهد بیشتر جرم در ناحیه مرکزی متراکم شدهاست ناسازگار است.
👈 بنابراین فرض میشود که این جرم نایافته از مادهٔ تاریک (که آن را نمیبینیم) ساخته شده باشد.
🔹🔸 چند فرضیه دیگر نیز، مانند فرضیه #موند (MOND) و فرضیه #توز (TeVeS) برای توجیه این موضوع مطرح شدهاند، اما هیچ کدام به اندازه نظریه #ماده_تاریک در مجامع علمی مقبولیت پیدا نکردهاند.
🔭 با این وجود برخی پژوهشهای جدید نشان دادهاست امکان دارد در مشاهدات تلسکوپ WMAP اشتباهاتی رخ داده باشد که اگر این امر ثابت شود به این نظریه اشکالاتی وارد میشود.
"قسمت سوم"
⚫️ ماده تاریک از ماده اسرارآمیزی ساخته شده که هیچ نوری انتشار نمیدهد یا جذب نمیکند یا بازتاب نمیکند و به خاطر جاذبهاش فقط میدانیم که وجود دارد.
➖ جاذبهای که تمام کهکشانها رو به سمت خودش میکشد و باعث سرعت ستارههای درونشان میشود.
✅ ماده تاریک و ماهیتش هنوز به طور کامل برای دانشمندان ظاهر نشده❗️
⚫️ انرژی تاریک:
➖ در کیهانشناسی، انرژی تاریک نوعی انرژی فرضی و شگفتانگیز است که سرعت انبساط جهان را میافزاید.
➖ انرژی تاریک رایجترین راه برای توضیحدادن مشاهدات اخیر است که میگویند جهان با آهنگ رو به افزایشی (با شتاب) منبسط میشود.
🔹 در مدل استاندارد کیهانشناسی حدود ۷۳٪ از جرم-انرژی جهان از انرژی تاریک ساخته شده است.
➖ توضیح پیچیده ریاضیاتی انرژی تاریک نظریه #میدان_اسکالر می باشد.
⚫️ مادۀ تاریک:
➖ مادۀ تاریک ، در اخترشناسی و کیهانشناسی، مادّهای فرضی است که چون از خود نور (امواج الکترومغناطیسی) گسیل یا بازتاب نمیکند، نمیتوان آن را مستقیما” دید، اما از اثرات گرانشی موجود بر روی اجسام مرئی، مثل ستارهها و کهکشانها، میتوان به وجود آن پی برد.
🔭 بر اساس مشاهدات فعلی، که بر روی ساختارهایی بزرگتر از کهکشانها صورت گرفتهاست، و همچنین مطالب مربوط به انفجار بزرگ، ماده تاریک و انرژی تاریک تشکیل دهنده بخش زیادی از جرم موجود در جهان قابل مشاهده است.
⚫️ اجزای ماده تاریک جرم بسیار بیشتری از قسمت دیده شدنی کائنات دارند.
➖ فقط حدود ۴٪ از مجموع کل #چگالی انرژی در کیهان را میتوان مستقیم مشاهده کرد (با توجه به اثرهای گرانشی آن)، که این مقدار شامل #باریونها و تابشهای #الکترومغناطیسی نیز میشود.
➖ همچنین تصور میشود که ۲۳٪ از ماده تاریک تشکیل شده باشد و ۷۳٪ باقی مانده را نیز انرژی تاریک تشکیل داده باشد، که همانند ماده تاریک در فضای کائنات توزیع شده و به همان اندازه ماده تاریک ناشناخته و مجهول ماندهاست.
🔘 تعیین خواص و ویژگیهای این توده ناشناخته به یکی از مهمترین مسائل کیهانشناسی مدرن و فیزیک ذرات تبدیل شدهاست.
➖ این نکته قابل ذکر است که اسامی «ماده تاریک» و «انرژی تاریک» در بیشتر مبین عدم اطلاع انسان از ماهیت این دو ماده و ناشناخته بودن آن است.
🔅 یک اخترشناس در این باره میگوید: «به یاد داشته باشید که ما این پدیده را انرژى تاریک مى نامیم اما این نامگذارى ممکن است این باور غلط را در ذهن مخاطبان ایجاد کند که ما حقیقتاً مى دانیم که آن پدیده چیست.
👈 اما باید اذعان داشت که ما واقعاً چیز زیادى در این باره نمى دانیم».
🔘 با اینکه ساختار و ویژگیهای ماده تاریک هنوز کاملا” مشخص نیست، اما این طور تصور میشود که بخش اعظم ماده تاریک موجود در جهان، «غیر باریونی» باشد، که به معنا آن است که دارای هیچ اتمی نیست و به وسیله نیروی مغناطیسی به سمت مواد معمولی جذب نخواهد شد.
⚫️ ماده سیاه #غیرباریونی شامل #نوترینو و احتمالا” دارای اجزای دیگری مانند مواد فرضی ای چون « #آکسیون » (axions) و « #ابرمتقارن » (supersymmetric) میباشد.
⚫️ برخلاف ماده تاریک باریونی، ماده تاریک غیر باریونی در شکل گرفتن عناصر در ابتدای آفرینش نقشی نداشته و وجودش تنها به دلیل جاذبه گرانشی آن اثبات میشود.
➖ به علاوه، اگر همه اجزایی که ماده تاریک از آنها تشکیل شده باشد ابرمتقارن باشند، واکنشها و برخوردهای آنها با یکدیگر موجب نابودی آنها شده و فراوردههایی قابل مشاهده نظیر #فوتون و #نوترینو حاصل میشوند.
⚫️ با اینکه وجود ماده تاریک در جهان مهم و ضروری به نظر میرسد، اما هنوز مدارک و دلایل قطعی مبنی بر وجود این ماده و طبیعت آن به دست نیامدهاست.
✅ با این وجود تئوری ماده تاریک به عنوان قابل قبولترین فرضیه برای توجیه انحراف در حرکت وضعی کهکشان است.
🔅 سرعت چرخشی ستارهها در کهکشانها از رابطهای که از قوانین #کپلر انتظار داریم پیروی نمیکند و برحسب فاصله از مرکز کهکشان ثابت است.
👆 برای توضیح این پدیده باید توزیع جرم در کهکشان به طور خطی با شعاع زیاد شود، اما این توضیح با مشاهدهٔ کهکشانها در قسمت مرئی که نشان میدهد بیشتر جرم در ناحیه مرکزی متراکم شدهاست ناسازگار است.
👈 بنابراین فرض میشود که این جرم نایافته از مادهٔ تاریک (که آن را نمیبینیم) ساخته شده باشد.
🔹🔸 چند فرضیه دیگر نیز، مانند فرضیه #موند (MOND) و فرضیه #توز (TeVeS) برای توجیه این موضوع مطرح شدهاند، اما هیچ کدام به اندازه نظریه #ماده_تاریک در مجامع علمی مقبولیت پیدا نکردهاند.
🔭 با این وجود برخی پژوهشهای جدید نشان دادهاست امکان دارد در مشاهدات تلسکوپ WMAP اشتباهاتی رخ داده باشد که اگر این امر ثابت شود به این نظریه اشکالاتی وارد میشود.
🔆 حدود ۲۰۰ میلیارد کهکشان که هر کدام دارای تقریباً ۲۰۰ میلیارد ستاره است به وسیله تلسکوپ ها قابل تشخیص است.
👆 اما این تعداد فقط ۴ درصد از محل گیتی را تشکیل می دهد.
🔘 حدود ۷۳ درصد از جهان از ماده دیگری ساخته شده است که « #انرژی_تاریک » (dark matter) نامیده می شود.
⚡️ هیچ کس نمی داند که ماهیت این ماده ناشناخته چیست، اما مقدار این نوع ماده از تمام اتم های موجود در تمام ستارگان موجود در کل کهکشان های قابل شناسایی گستره فضا بسیار بیشتر است.
☄ به نظر می رسد این نیروی عجیب، اجزای جهان را با سرعت فزاینده ای از یکدیگر دور می کند، در حالی که نیروی گرانش با این نیرو مقابله کرده و از سرعت این گسترش می کاهد.
🔭 این اکتشاف ها به وسیله رصدخانه مداری که کاوشگر #ناهمسانگرد_ریز_موج_ویلکینسون (WMAP) نامیده می شود، انجام شده است.
👆 این کاوشگر افت و خیزهای ناچیز موجود در پرتوهای ریز موج پس زمینه کیهانی را اندازه می گیرد که در اثر پژواک های میرای انفجار بزرگ به وجود آمده است…
⚡️ این یافته ها به مشاجرات فراوانی که در مورد جهان، عمر جهان، سرعت انبساط آن و ترکیب آن جریان داشت، پایان داد.
👆 با استفاده از نتایج دو تحقیق ذکر شده، اخترشناسان امروز بر این باورند که سن جهان ۱۳.۷ میلیارد سال با تقریب چند صد هزار سال است.
➖ براساس اطلاعات موجود، جهان با سرعت شگفت آور ۷۱ کیلومتر در ثانیه در #مگابارسک در حال انبساط است. (بارسک یک واحد اخترشناسی است و تقریباً برابر ۳.۲۶ میلیون سال نوری است).
⚡️ به نظر می رسد که چیزی در فضا نهفته است و همانند نوعی نیروی ضد گرانشی عمل می کند.
➖ این نیرو باعث می شود که به جای آن که جهان متراکم شود و اجزای آن به یکدیگر نزدیک شود، انبساط می یابد.
👈 از حدود بیست سال پیش حدس می زنند که در جهان ماده تاریک وجود دارد، چرا که در آن زمان دریافتند که جهان به گونه ای عمل می کند که انگار بسیار سنگین تر از چیزی است که واقعاً به نظر می رسد.
✅ گرچه #انیشتین ثابت کیهانی را بزرگترین اشتباه خود خواند اما شاید این عامل یکی از بزرگترین دستاوردهای مطالعات او باشد.
🔸🔹 دانشمندان برای توجیه پدیده مشاهده شده همه احتمالات ممکن را در نظر گرفتند از جمله وجود سیاهچاله ها، کوتوله های قهوه ای و ذرات غیرقابل شناسایی که از نظر ماهیت با انواع معمولی اتم ها تفاوت دارند اما هیچ کدام از آنها نتوانست جرم بسیار زیاد مشاهده شده را توجیه کند.
🔘 اما داستان انرژی تاریک از سال ۱۹۹۸ آغاز شد.
➖ در آن زمان دانشمندان دریافتند که بسیاری از کهکشان های دور دست با سرعتی بسیار بیشتر از آن چه که محاسبات موجود پیش بینی کرده اند، از یکدیگر دور می شوند تحقیقاتی که روی انواع ویژه ای از ابر نواختر ها (Supernova) انجام شد بیانگر آن بود که محاسبات انجام شده اشتباهی نداشت، به عبارت دیگر محاسبات دقیق نشان دهنده آن بود که سرعت انبساط جهان لحظه به لحظه در حال افزایش است و از سرعت این انبساط کاسته نمی شود.
🔹 به نظر می رسد کشف بعضی از انواع نیروهای غیرمنتظره غیرقابل شناسایی که باعث می شوند ساختار فضا به طور مرتب از یکدیگر فاصله گرفته و از هم دور شوند موید مشاهدات #هالدین (JBS Haldane) دانشمند انگلیسی است که سال ها پیش صورت گرفته است.
👈 وی می گوید: «جهان عجیب تر از چیزی است که فکر می کنیم، جهان حتی عجیب تر از چیزی است که بتوان فکرش را کرد.»
✅ یک بار دیگر پرسش های اساسی بسیاری در مورد ماهیت جهان مطرح شده است:
👈 ماهیت فضا،
👈 زمان،
👈 انرژی و ماده چیست❓
☑️ اکنون یک بار دیگر زمان آن فرا رسیده است که نظریه پردازان تفسیری بر این مشاهدات ارائه دهند و در مرحله بعد آزمایشاتی را طراحی کنند که موید نظریه های آنان باشد.
👈 بنابراین دانشمندان یکبار دیگر توجه خود را معطوف همان پدیده ای کرده اند که برای اولین بار شاهدی بر انفجار بزرگ (Big Bang) محسوب می شد،
👈 یعنی تابش پس زمینه ریز موج کیهانی.
⚡️ این تابش ها اولین پرتوهای پس از تولد جهان محسوب می شوند.
✔️ دانشمندان درصددند با انجام آزمایش های متعددی در چند رشته مختلف از جمله آزمایش های صورت گرفته در جنوبگان و استفاده از بالون های در ارتفاع های بسیار بالا تصویر دقیق تری از کیهان به دست آورند:
➖ به نظر می رسد جهان باید شامل چیز دیگری به غیر از این اتم های معمولی باشد و به همین نام ماده تاریک برای آنان انتخاب شد.
⚡️ رئیس موسسه اخترشناسی کمبریج در این مورد می گوید: «اما WMAP با اطلاعات بسیار دقیقی که از فضاپیمای کوچکی در فاصله چند میلیون کیلومتری ارسال می کند شواهد بسیار محکمی ارائه کرده است.
➖ ماده تاریک به طور یکنواخت در تمام جهان پراکنده شده، و در فضاهای خالی مخفی شده است.
🔘 ماهیت ماده تاریک هنوز به صورت یک راز است.
👆 اما این تعداد فقط ۴ درصد از محل گیتی را تشکیل می دهد.
🔘 حدود ۷۳ درصد از جهان از ماده دیگری ساخته شده است که « #انرژی_تاریک » (dark matter) نامیده می شود.
⚡️ هیچ کس نمی داند که ماهیت این ماده ناشناخته چیست، اما مقدار این نوع ماده از تمام اتم های موجود در تمام ستارگان موجود در کل کهکشان های قابل شناسایی گستره فضا بسیار بیشتر است.
☄ به نظر می رسد این نیروی عجیب، اجزای جهان را با سرعت فزاینده ای از یکدیگر دور می کند، در حالی که نیروی گرانش با این نیرو مقابله کرده و از سرعت این گسترش می کاهد.
🔭 این اکتشاف ها به وسیله رصدخانه مداری که کاوشگر #ناهمسانگرد_ریز_موج_ویلکینسون (WMAP) نامیده می شود، انجام شده است.
👆 این کاوشگر افت و خیزهای ناچیز موجود در پرتوهای ریز موج پس زمینه کیهانی را اندازه می گیرد که در اثر پژواک های میرای انفجار بزرگ به وجود آمده است…
⚡️ این یافته ها به مشاجرات فراوانی که در مورد جهان، عمر جهان، سرعت انبساط آن و ترکیب آن جریان داشت، پایان داد.
👆 با استفاده از نتایج دو تحقیق ذکر شده، اخترشناسان امروز بر این باورند که سن جهان ۱۳.۷ میلیارد سال با تقریب چند صد هزار سال است.
➖ براساس اطلاعات موجود، جهان با سرعت شگفت آور ۷۱ کیلومتر در ثانیه در #مگابارسک در حال انبساط است. (بارسک یک واحد اخترشناسی است و تقریباً برابر ۳.۲۶ میلیون سال نوری است).
⚡️ به نظر می رسد که چیزی در فضا نهفته است و همانند نوعی نیروی ضد گرانشی عمل می کند.
➖ این نیرو باعث می شود که به جای آن که جهان متراکم شود و اجزای آن به یکدیگر نزدیک شود، انبساط می یابد.
👈 از حدود بیست سال پیش حدس می زنند که در جهان ماده تاریک وجود دارد، چرا که در آن زمان دریافتند که جهان به گونه ای عمل می کند که انگار بسیار سنگین تر از چیزی است که واقعاً به نظر می رسد.
✅ گرچه #انیشتین ثابت کیهانی را بزرگترین اشتباه خود خواند اما شاید این عامل یکی از بزرگترین دستاوردهای مطالعات او باشد.
🔸🔹 دانشمندان برای توجیه پدیده مشاهده شده همه احتمالات ممکن را در نظر گرفتند از جمله وجود سیاهچاله ها، کوتوله های قهوه ای و ذرات غیرقابل شناسایی که از نظر ماهیت با انواع معمولی اتم ها تفاوت دارند اما هیچ کدام از آنها نتوانست جرم بسیار زیاد مشاهده شده را توجیه کند.
🔘 اما داستان انرژی تاریک از سال ۱۹۹۸ آغاز شد.
➖ در آن زمان دانشمندان دریافتند که بسیاری از کهکشان های دور دست با سرعتی بسیار بیشتر از آن چه که محاسبات موجود پیش بینی کرده اند، از یکدیگر دور می شوند تحقیقاتی که روی انواع ویژه ای از ابر نواختر ها (Supernova) انجام شد بیانگر آن بود که محاسبات انجام شده اشتباهی نداشت، به عبارت دیگر محاسبات دقیق نشان دهنده آن بود که سرعت انبساط جهان لحظه به لحظه در حال افزایش است و از سرعت این انبساط کاسته نمی شود.
🔹 به نظر می رسد کشف بعضی از انواع نیروهای غیرمنتظره غیرقابل شناسایی که باعث می شوند ساختار فضا به طور مرتب از یکدیگر فاصله گرفته و از هم دور شوند موید مشاهدات #هالدین (JBS Haldane) دانشمند انگلیسی است که سال ها پیش صورت گرفته است.
👈 وی می گوید: «جهان عجیب تر از چیزی است که فکر می کنیم، جهان حتی عجیب تر از چیزی است که بتوان فکرش را کرد.»
✅ یک بار دیگر پرسش های اساسی بسیاری در مورد ماهیت جهان مطرح شده است:
👈 ماهیت فضا،
👈 زمان،
👈 انرژی و ماده چیست❓
☑️ اکنون یک بار دیگر زمان آن فرا رسیده است که نظریه پردازان تفسیری بر این مشاهدات ارائه دهند و در مرحله بعد آزمایشاتی را طراحی کنند که موید نظریه های آنان باشد.
👈 بنابراین دانشمندان یکبار دیگر توجه خود را معطوف همان پدیده ای کرده اند که برای اولین بار شاهدی بر انفجار بزرگ (Big Bang) محسوب می شد،
👈 یعنی تابش پس زمینه ریز موج کیهانی.
⚡️ این تابش ها اولین پرتوهای پس از تولد جهان محسوب می شوند.
✔️ دانشمندان درصددند با انجام آزمایش های متعددی در چند رشته مختلف از جمله آزمایش های صورت گرفته در جنوبگان و استفاده از بالون های در ارتفاع های بسیار بالا تصویر دقیق تری از کیهان به دست آورند:
➖ به نظر می رسد جهان باید شامل چیز دیگری به غیر از این اتم های معمولی باشد و به همین نام ماده تاریک برای آنان انتخاب شد.
⚡️ رئیس موسسه اخترشناسی کمبریج در این مورد می گوید: «اما WMAP با اطلاعات بسیار دقیقی که از فضاپیمای کوچکی در فاصله چند میلیون کیلومتری ارسال می کند شواهد بسیار محکمی ارائه کرده است.
➖ ماده تاریک به طور یکنواخت در تمام جهان پراکنده شده، و در فضاهای خالی مخفی شده است.
🔘 ماهیت ماده تاریک هنوز به صورت یک راز است.
✅ این احتمال واقعاً وجود دارد که طی ۵ تا ۱۰ سال آینده ما به ماهیت واقعی ماده تاریک پی ببریم، اما من امید چندانی برای درک ماهیت انرژی تاریک ندارم، مگر آن که یک تئوری منسجم ارائه شود که ماهیت فضا و زمان را برای ما به طور دقیق تر روشن سازد.»
منابع : دانشنامه ویکی پدیا – #تیم_ردفورد
💥 گردآوری و ترجمه: #آرش_آریامنش
⚛ @dr_nayeri ✍
منابع : دانشنامه ویکی پدیا – #تیم_ردفورد
💥 گردآوری و ترجمه: #آرش_آریامنش
⚛ @dr_nayeri ✍
Forwarded from دستیار
✍ در چند روز آینده چند برگی از تاریخ معاصر برگرفته از صحبتهای اخیرم با شما به اشتراک میگذارم.
✅ به باورم هر چه تاریخ معاصر را بخوانیم کم خواندهایم.
☑️ البته تاریخ برای درس گرفتن و پرهیز از اشتباه مجدد و مکرر است نه ماندن و آویزان شدن به آن.
🙏 مانا و بهروز باشید.
- علی نیّری.
1⃣➖ برگهی نخست: این شاید برای نخستین بار باشد که یک مسوول عالی رتبهی کشور شکست را نه به قضا و قدر و نه به دلیل تمکین کافی از فقه مبین که از خود و خودمان دانسته است.
👈 در اینجا #عباسمیرزا فقط ۱۹ سال داشته است وپرورش یافتهی مکتب تبریز به سرپرستی #عیسا_خان_فراهانی ، #قائم_مقام_فراهانی_بزرگ .
⚛ @dr_nayeri ✍
✅ به باورم هر چه تاریخ معاصر را بخوانیم کم خواندهایم.
☑️ البته تاریخ برای درس گرفتن و پرهیز از اشتباه مجدد و مکرر است نه ماندن و آویزان شدن به آن.
🙏 مانا و بهروز باشید.
- علی نیّری.
1⃣➖ برگهی نخست: این شاید برای نخستین بار باشد که یک مسوول عالی رتبهی کشور شکست را نه به قضا و قدر و نه به دلیل تمکین کافی از فقه مبین که از خود و خودمان دانسته است.
👈 در اینجا #عباسمیرزا فقط ۱۹ سال داشته است وپرورش یافتهی مکتب تبریز به سرپرستی #عیسا_خان_فراهانی ، #قائم_مقام_فراهانی_بزرگ .
⚛ @dr_nayeri ✍
Forwarded from دستیار
⚡️ در حالیکه اندیشمند راست ما هر چه بیشتر خود را در گنداب تبهکارترین و جنایتکارترین سیاستمداران غربی فرو میبرد تا به زعم خود از نمطی کلاهی برای خود درست کند و چپ یخزدهی ما در حسرت یک تار موی استالین و بسیجی چپ بیبیسی و عفت مرعشی ست که در سایهی «روشنفکری» بیمارگونهی واپسگرای خود نظام جهل و جنون را استمرار بخشد،آینده را آیا میتوان امیدی بود❓
✅ همیشه به دانشجویان خودم و به طور کل به تربیت یافتگان رشتههای علوم طبیعی توصیه میکنم برای این که از دنیای صفر و یک دور شوند و اسیر سیاه-سپیدی نشوند کمی هم که شده به مطالعهی علوم اجتماعی و انسانی روی بیاورند.
☑️ ای کاش دانشآموختگان و تربیتشدگان رشتههای علوم اجتماعی و سیاسی هم کمی و فقط کمی به مطالعهی علوم طبیعی روی بیاورند تا کمی کمتر مهمل بگویند و ذهنی بیاندیشند.
بگذریم.
- علی نیّری
2⃣➖ برگهی دوم: وقتی همچنان امروز راهکار کوتاهی و ناآگاهی خودمان را در «دعا» جستجو میکنیم یک سیاستمدار آگاه به زمان است که بداند این جهل و ناآگاهی با ما چه میکند.
🔹 یاد عیسا خان فراهانی به خوشی که در دورهی جهل چه کسانی را تربیت کرده بود.
👈 با هم بخش دیگری از نامهی عباسمیرزا نایبالسلطنهی ۱۹ ساله به فرستادهی ناپلئون پس از شکست تحقیرآمیز ایرانیان از دولت روسیه را بخوانیم.
⚛ @dr_nayeri ✍
✅ همیشه به دانشجویان خودم و به طور کل به تربیت یافتگان رشتههای علوم طبیعی توصیه میکنم برای این که از دنیای صفر و یک دور شوند و اسیر سیاه-سپیدی نشوند کمی هم که شده به مطالعهی علوم اجتماعی و انسانی روی بیاورند.
☑️ ای کاش دانشآموختگان و تربیتشدگان رشتههای علوم اجتماعی و سیاسی هم کمی و فقط کمی به مطالعهی علوم طبیعی روی بیاورند تا کمی کمتر مهمل بگویند و ذهنی بیاندیشند.
بگذریم.
- علی نیّری
2⃣➖ برگهی دوم: وقتی همچنان امروز راهکار کوتاهی و ناآگاهی خودمان را در «دعا» جستجو میکنیم یک سیاستمدار آگاه به زمان است که بداند این جهل و ناآگاهی با ما چه میکند.
🔹 یاد عیسا خان فراهانی به خوشی که در دورهی جهل چه کسانی را تربیت کرده بود.
👈 با هم بخش دیگری از نامهی عباسمیرزا نایبالسلطنهی ۱۹ ساله به فرستادهی ناپلئون پس از شکست تحقیرآمیز ایرانیان از دولت روسیه را بخوانیم.
⚛ @dr_nayeri ✍
Forwarded from دستیار
✅ این که حال روانی یک جامعه ایستا باشد نه جای افتخار که جای نقد و بررسی فراوان دارد.
☑️ این که با خواندن شعر شاعران قدیمیمان حس میکنیم که پنداری در زمانهی ما میزیستهاند ناشی از داشتن وقوف بر علوم خفیه و پیشگویی نیست این به طور شرمآوری نشان از ایستایی و سکون اجتماعی- روانی ماست.
- علی نیّری.
3⃣➖ برگهی سوم: #میرزا_فتحعلی آخوندزاده نخست روشنگر و روشنفکر عصر قاجار است که اهل آذربایجان بود و با این که تا لحظهی آخر عمرش دل در گرو ایران داشت هرگز به ایران پس از مهاجرت ناپدری و مادرش به قفقاز و فرای آن بازنگشت (یا نمیتوانست بازگردد) و سرانجام در تفلیس درگذشت.
✔️ شخصیتی که راه فکری انقلاب مشروطیت را گشود همچنان برای اکثر ایرانیان ناشناخته و برای جوان ناآگاه ایرانی کاملا غریبه است.
✅ اگر سفری به گرجستان میکنید دست کم سری هم به گور او بزنید.
⚛ @dr_nayeri ✍
☑️ این که با خواندن شعر شاعران قدیمیمان حس میکنیم که پنداری در زمانهی ما میزیستهاند ناشی از داشتن وقوف بر علوم خفیه و پیشگویی نیست این به طور شرمآوری نشان از ایستایی و سکون اجتماعی- روانی ماست.
- علی نیّری.
3⃣➖ برگهی سوم: #میرزا_فتحعلی آخوندزاده نخست روشنگر و روشنفکر عصر قاجار است که اهل آذربایجان بود و با این که تا لحظهی آخر عمرش دل در گرو ایران داشت هرگز به ایران پس از مهاجرت ناپدری و مادرش به قفقاز و فرای آن بازنگشت (یا نمیتوانست بازگردد) و سرانجام در تفلیس درگذشت.
✔️ شخصیتی که راه فکری انقلاب مشروطیت را گشود همچنان برای اکثر ایرانیان ناشناخته و برای جوان ناآگاه ایرانی کاملا غریبه است.
✅ اگر سفری به گرجستان میکنید دست کم سری هم به گور او بزنید.
⚛ @dr_nayeri ✍
💥 مهبانگ46
✅ برنامهی چهلوششم “مِهبانگ” با موضوع “علم و جایگاه ما”:
☑️ ما نه باید راه خود تحقیری را پیش بگیریم و نه راه خود بزرگبینی را؛
✔️ ما باید واقعیتها را ببینیم و ببینیم که در کجا ایستادهایم.
✅ ما ایرانیها همچون سایر ملل تنها در وسع خودمان توانستهایم برای پیشرفت جامعه بشری کارهایی را انجام دهیم اما اینکه نگاه ما هنوز رو به گذشته است باعث تاسف است.
☑️ اینکه ما جایگاه دقیق خود را بشناسیم بسیار بهتر از آن است که در غرور کاذبی بسر ببریم.
( #دکتر_على_نيّرى )
⚡️ بخش دوم مِهبانگ به پرسش شنوندگان عزیز اختصاص خواهد داشت که عبارتند از:
➖ #انیشتین و تقابل علم و دین در دیدگاه وی
➖ تناسخ و وجود روح
➖ آزادی در انتخاب
➖ جاذبه و مدار کرات در منظومه شمسی
➖ دخالت خدا در امور هستی
➖ قطعیت قوانین علمی
⚛ @dr_nayeri ✍
✅ برنامهی چهلوششم “مِهبانگ” با موضوع “علم و جایگاه ما”:
☑️ ما نه باید راه خود تحقیری را پیش بگیریم و نه راه خود بزرگبینی را؛
✔️ ما باید واقعیتها را ببینیم و ببینیم که در کجا ایستادهایم.
✅ ما ایرانیها همچون سایر ملل تنها در وسع خودمان توانستهایم برای پیشرفت جامعه بشری کارهایی را انجام دهیم اما اینکه نگاه ما هنوز رو به گذشته است باعث تاسف است.
☑️ اینکه ما جایگاه دقیق خود را بشناسیم بسیار بهتر از آن است که در غرور کاذبی بسر ببریم.
( #دکتر_على_نيّرى )
⚡️ بخش دوم مِهبانگ به پرسش شنوندگان عزیز اختصاص خواهد داشت که عبارتند از:
➖ #انیشتین و تقابل علم و دین در دیدگاه وی
➖ تناسخ و وجود روح
➖ آزادی در انتخاب
➖ جاذبه و مدار کرات در منظومه شمسی
➖ دخالت خدا در امور هستی
➖ قطعیت قوانین علمی
⚛ @dr_nayeri ✍
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
بلندترین بنا در ساحل غربی آمریکا و یکی از بلندترین ساختمانهای جهان بزودی تکمیل میشود. این آسمانخراش 338 متری (73 طبقه) در منطقهی زلزلهخیز واقع شده و ویژگی آن مقاومت در برابر زلزله 8.3 ریشتری است!
💥 مهبانگ در اندیشه 03
✅ بر اساس توافق هسته ای صورت گرفته در ایران، برنامه سوم “مِهبانگ” با حضور #دکتر_کوروش_عرفانی به بررسی غنی سازی #اورانیوم از منظر فنی و علمی آن اختصاص دارد.
♻️ گزیدهها:
⚛ #اورانیوم از آن دسته عناصری است که منشا آن از منظومه خورشیدی ما نیست و فراکیهانی است.
🔅 زمانی که زمین ساخته میشده از عمق کهکشان توسط ستارگانی که در حال مرگ (ابرنواخترها) بودند به ما رسیدهاست.
💥 ابرنواخترها هنگام انفجار قادر هستند که عناصر سنگینی را در خودشان بسازند.
👈 بنابراین در روی زمین هر عنصری را که سنگینتر از آهن میبینید منشا شان خارج از منظومه خورشیدی ماست.
✅ #اورانیوم عنصر 92 جدول تناوبی است یعنی 92 #پروتون دارد.
👆 این عنصر فراوانی بسیار کمی در روی زمین دارد.
👈 عناصری مانند #طلا ، #پلاتینیوم و #اورانیوم به دلیل کم بودنشان گران قیمت هستند.
🔹 #اورانیوم تنها ماده ای است که میتواند به صورت طبیعی وارد واکنشهای زنجیرهای یا شکافت هستهای بشود.
✅ #اورانیوم دو نوع ایزوتوپ دارد.
☑️ #ایزوتوپ یعنی درون هسته اتمی تعداد #پروتونهای (بار مثبت) دو اتم یکسان باشد ولی تعداد #نوترونها (بار خنثی) متفاوت باشد.
✔️ فرق #اورانیوم 235 و اورانیوم 238 تفاوتش دراین است که تعداد #نوترونهای اورانیوم 238 بیشتر از اورانیوم 235 است.
⚡️ #اورانیوم 238 به طور طبیعی وارد واکنشهای زنجیرهای نمیشود و فراوانی اورانیوم 235 بسیار بسیار کمتر است.
🔹 #اورانیوم 235 تعداد #نوترونهای کمتری دارد ولی در طبیعت حدود 7/.% از آن داریم.
👈 ولی اورانیومهای کلی را که شامل 238 و 235 میباشند به طور مصنوعی غلظت 235 را بالا میبرند.
⚛ @dr_nayeri ✍
✅ بر اساس توافق هسته ای صورت گرفته در ایران، برنامه سوم “مِهبانگ” با حضور #دکتر_کوروش_عرفانی به بررسی غنی سازی #اورانیوم از منظر فنی و علمی آن اختصاص دارد.
♻️ گزیدهها:
⚛ #اورانیوم از آن دسته عناصری است که منشا آن از منظومه خورشیدی ما نیست و فراکیهانی است.
🔅 زمانی که زمین ساخته میشده از عمق کهکشان توسط ستارگانی که در حال مرگ (ابرنواخترها) بودند به ما رسیدهاست.
💥 ابرنواخترها هنگام انفجار قادر هستند که عناصر سنگینی را در خودشان بسازند.
👈 بنابراین در روی زمین هر عنصری را که سنگینتر از آهن میبینید منشا شان خارج از منظومه خورشیدی ماست.
✅ #اورانیوم عنصر 92 جدول تناوبی است یعنی 92 #پروتون دارد.
👆 این عنصر فراوانی بسیار کمی در روی زمین دارد.
👈 عناصری مانند #طلا ، #پلاتینیوم و #اورانیوم به دلیل کم بودنشان گران قیمت هستند.
🔹 #اورانیوم تنها ماده ای است که میتواند به صورت طبیعی وارد واکنشهای زنجیرهای یا شکافت هستهای بشود.
✅ #اورانیوم دو نوع ایزوتوپ دارد.
☑️ #ایزوتوپ یعنی درون هسته اتمی تعداد #پروتونهای (بار مثبت) دو اتم یکسان باشد ولی تعداد #نوترونها (بار خنثی) متفاوت باشد.
✔️ فرق #اورانیوم 235 و اورانیوم 238 تفاوتش دراین است که تعداد #نوترونهای اورانیوم 238 بیشتر از اورانیوم 235 است.
⚡️ #اورانیوم 238 به طور طبیعی وارد واکنشهای زنجیرهای نمیشود و فراوانی اورانیوم 235 بسیار بسیار کمتر است.
🔹 #اورانیوم 235 تعداد #نوترونهای کمتری دارد ولی در طبیعت حدود 7/.% از آن داریم.
👈 ولی اورانیومهای کلی را که شامل 238 و 235 میباشند به طور مصنوعی غلظت 235 را بالا میبرند.
⚛ @dr_nayeri ✍
🌐کانال پروفسور علی نیری🌐
Photo
🔘 داستان کشف مادهی تاریک
"قسمت چهارم"
✅ نیروی گرانش کیهان متناسب با مقدار ماده افزایش میابد، پس سرنوشت کیهان به ماده بستگی دارد.
➖ اگر چگالی ماده موجود در کیهان بیشتر از چگالی بحرانی باشد، جاذبه گرانشی بالاخره بر انبساط فعلی غلبه کرده و انقباض کیهان شروع میشود(تا اینجا انرژی تاریک را در نظر نگرفتیم).
👈 حال سوال اینجاست چگونه کل ماده موجود در کیهان را میتوانیم تعیین کنیم❓
➖ به کمک میدان مغناطیسی و گرانش میتوان براوردی از مقدار ماده در کیهان کرد.
🔭 بررسی #امواج_الکترومغناطیس از فضا توسط تلسکوپهای پیشرفته بر گستره وسیعی از طول موج ها ( #رادیویی تا #فرابنفش ) به همراه مدل سازی کامپیوتری این کمک را میکند که بتوان براوردی به خوبی از مقدار ماده در کیهان کرد.
⚛ توزیع ماده در مقیاس بزرگ همگن و همسانگرد است.
➖ با دانستن مقدار ماده نمونه معینی از کیهان و حجم کل کیهان میتوان کل ماده مرئی در جهان را براورد نمود.
☑️ امروزه ثابت شده است سهم ماده مرئی در چگالی کیهان کمتر از 0.1 چگالی بحرانی است در نتیجه اینکه اگر همه ماده کیهان مرئی باشد آنگاه انبساط کیهان تا ابد ادامه دارد.
✔️ شواهد کیهان شناسی نشان میدهد 95 درصد کیهان تاریک است و هیچ گونه تابش الکترومغناطیسی از خود تابش نمیکند.
⚫️ این ماده تاریک هست که سرنوشت کیهان ما را تعیین میکند پس لازمه مقدار ماده تاریک را براورد کنیم.
🔘 پاسخ یافتن ماده تاریک در اثرات گرانشی است.
👈 چرا که از طریق اثرات گرانشی در خوشه های کهکشانی میتوان بهتر به وجود این ماده مرموز پی برد.
⚡️ چگونه میتوان مقدار ماده تاریک را در یک کهکشان اندازه گرفت❓
➖ در اطراف کهکشانهای مارپیچی ابرهای هیدروژنی رقیقی وجود دارد که حول مرکز آن کهکشان میچرخند.
👆 اگر چنین کهکشانهایی را از لبه بنگریم به نظر میرسد این ابرهای هیدروژنی در دوطرف کهکشان در جهتهای مختلفی در حرکتند.
🌀 یکی به سمت ما و دیگری در حال دور شدن از ماست.
🔴🔵 این ابرهای هیدروژنی تابشی با طول موج معین گسیل میکند و به دلیل اثر #دوپلر , نور تابشی از ابرهایی که در حال دور شدن از ما هستند به قرمز میگراید و آنهایی که در حال نزدیک شدن به ما هستند به آبی میگرایند.
👆پس با اندازه گیری این جابه جایی ها میتوان سرعت حرکت این ابرها در لبه کهکشان را تعیین کرد سپس با دانستن سرعت حرکت و فاصله آنها از مراکز کهکشان میتوان مقدار ماده موجود در آن کهکشان را براورد کرد.
⚡️ اما یک مساله مهمی هست.
➖ خب با سرعت حرکت ابرهای هیدروژنی لبه کهکشانها یا یک ستاره فرضی در لبه یک کهکشان میتوان جرم کهکشانی را تعیین کرد اما محاسبات نشان میدهد که جرم ماده مرئی موجود در کهکشانها خیلی کمتر از آن است که بتواند سرعت به دست آمده برای ابرهای هیدروژنی لبه کهکشان ها را تامین کند.
➖ و نیاز به جرم بیشتری در کهکشان است.
👈 یعنی جرمی معادل 10 برابر ماده مرئی نیاز است.
✅ پس بعبارتی ماده تاریک موجود در کهکشان 10 برابر پرجرم تر از ماده مرئی است.
➖ شواهد نشان میدهد کهکشانها هاله ای از ماده تاریک در اطراف خود دارند و بیشتر نیروی گرانش کهکشانها ناشی از ماده تاریک است.
✔️ پس نتیجه اینکه ماده مرئی در #دینامیک کهکشانها نقش ناچیزی دارند.
➖ و بیشتر به ماده تاریک بستگی دارد.
✅ پس ماده تاریک در ابعادی به شعاع 3-4 برابر شعاع ماده مرئی در اطراف کهکشان ها پراکنده شدند.
👈 مثلا اگر شعاع کهکشانی 20 #کیلوپارسک باشد {هر پارسک تقریبا 3 سال نوری است } آنگاه شعاع هاله تاریک 60-70 #کیلوپارسک است.
👈 اما مرز دقیق ندارد.
🔹🔸 دلیل آنهم اینست که ابرهای هیدروژنی را فقط تا فاصله مشخصی از کهکشان میتوان آشکار کرد.
⚫️ آیا ماده تاریک در مقیاس هایی بزرگ مثل خوشههای کهکشانی هم وجود دارد❓
➖ جرم مرئی در یک خوشه کهکشانی با دانستن جرم مرئی همه کهکشانها تعیین میشود.
👈 اما هر یک از کهکشانها هالهای تاریک در اطراف خود دارند.
🔹 پس طبیعی است که کل خوشه کهکشانی نیز مقدار زیادی ماده تاریک داشته باشد ولی چون اندازه این هاله واقعی نیست نمیتوان تخمین دقیق زد.
🌀 در این مورد میتوان از روی سرعت حرکت کهکشانهای درون خوشه میتوان جرم کل آن در نتیجه مقدار ماده تاریک را تعیین کرد.
👁🗨 مشاهدات نشان میدهد که ماده تاریک موجود در خوشه های کهکشانی 10-100 برابر مقدار ماده مرئی است.
⚡️ آیا غیر از مطالعه سرعت کهکشانها در خوشهها و ابرهای هیدروژنی میتوان به ماده تاریک پی برد❓
✅ پاسخ مثبت است.
👈 قبلا گفتیم ماده تاریک تاثیراتی گرانشی دارد و از روی اثرات آن که باعث خمیدگی مسیرهای پرتو نور میشود.
"قسمت چهارم"
✅ نیروی گرانش کیهان متناسب با مقدار ماده افزایش میابد، پس سرنوشت کیهان به ماده بستگی دارد.
➖ اگر چگالی ماده موجود در کیهان بیشتر از چگالی بحرانی باشد، جاذبه گرانشی بالاخره بر انبساط فعلی غلبه کرده و انقباض کیهان شروع میشود(تا اینجا انرژی تاریک را در نظر نگرفتیم).
👈 حال سوال اینجاست چگونه کل ماده موجود در کیهان را میتوانیم تعیین کنیم❓
➖ به کمک میدان مغناطیسی و گرانش میتوان براوردی از مقدار ماده در کیهان کرد.
🔭 بررسی #امواج_الکترومغناطیس از فضا توسط تلسکوپهای پیشرفته بر گستره وسیعی از طول موج ها ( #رادیویی تا #فرابنفش ) به همراه مدل سازی کامپیوتری این کمک را میکند که بتوان براوردی به خوبی از مقدار ماده در کیهان کرد.
⚛ توزیع ماده در مقیاس بزرگ همگن و همسانگرد است.
➖ با دانستن مقدار ماده نمونه معینی از کیهان و حجم کل کیهان میتوان کل ماده مرئی در جهان را براورد نمود.
☑️ امروزه ثابت شده است سهم ماده مرئی در چگالی کیهان کمتر از 0.1 چگالی بحرانی است در نتیجه اینکه اگر همه ماده کیهان مرئی باشد آنگاه انبساط کیهان تا ابد ادامه دارد.
✔️ شواهد کیهان شناسی نشان میدهد 95 درصد کیهان تاریک است و هیچ گونه تابش الکترومغناطیسی از خود تابش نمیکند.
⚫️ این ماده تاریک هست که سرنوشت کیهان ما را تعیین میکند پس لازمه مقدار ماده تاریک را براورد کنیم.
🔘 پاسخ یافتن ماده تاریک در اثرات گرانشی است.
👈 چرا که از طریق اثرات گرانشی در خوشه های کهکشانی میتوان بهتر به وجود این ماده مرموز پی برد.
⚡️ چگونه میتوان مقدار ماده تاریک را در یک کهکشان اندازه گرفت❓
➖ در اطراف کهکشانهای مارپیچی ابرهای هیدروژنی رقیقی وجود دارد که حول مرکز آن کهکشان میچرخند.
👆 اگر چنین کهکشانهایی را از لبه بنگریم به نظر میرسد این ابرهای هیدروژنی در دوطرف کهکشان در جهتهای مختلفی در حرکتند.
🌀 یکی به سمت ما و دیگری در حال دور شدن از ماست.
🔴🔵 این ابرهای هیدروژنی تابشی با طول موج معین گسیل میکند و به دلیل اثر #دوپلر , نور تابشی از ابرهایی که در حال دور شدن از ما هستند به قرمز میگراید و آنهایی که در حال نزدیک شدن به ما هستند به آبی میگرایند.
👆پس با اندازه گیری این جابه جایی ها میتوان سرعت حرکت این ابرها در لبه کهکشان را تعیین کرد سپس با دانستن سرعت حرکت و فاصله آنها از مراکز کهکشان میتوان مقدار ماده موجود در آن کهکشان را براورد کرد.
⚡️ اما یک مساله مهمی هست.
➖ خب با سرعت حرکت ابرهای هیدروژنی لبه کهکشانها یا یک ستاره فرضی در لبه یک کهکشان میتوان جرم کهکشانی را تعیین کرد اما محاسبات نشان میدهد که جرم ماده مرئی موجود در کهکشانها خیلی کمتر از آن است که بتواند سرعت به دست آمده برای ابرهای هیدروژنی لبه کهکشان ها را تامین کند.
➖ و نیاز به جرم بیشتری در کهکشان است.
👈 یعنی جرمی معادل 10 برابر ماده مرئی نیاز است.
✅ پس بعبارتی ماده تاریک موجود در کهکشان 10 برابر پرجرم تر از ماده مرئی است.
➖ شواهد نشان میدهد کهکشانها هاله ای از ماده تاریک در اطراف خود دارند و بیشتر نیروی گرانش کهکشانها ناشی از ماده تاریک است.
✔️ پس نتیجه اینکه ماده مرئی در #دینامیک کهکشانها نقش ناچیزی دارند.
➖ و بیشتر به ماده تاریک بستگی دارد.
✅ پس ماده تاریک در ابعادی به شعاع 3-4 برابر شعاع ماده مرئی در اطراف کهکشان ها پراکنده شدند.
👈 مثلا اگر شعاع کهکشانی 20 #کیلوپارسک باشد {هر پارسک تقریبا 3 سال نوری است } آنگاه شعاع هاله تاریک 60-70 #کیلوپارسک است.
👈 اما مرز دقیق ندارد.
🔹🔸 دلیل آنهم اینست که ابرهای هیدروژنی را فقط تا فاصله مشخصی از کهکشان میتوان آشکار کرد.
⚫️ آیا ماده تاریک در مقیاس هایی بزرگ مثل خوشههای کهکشانی هم وجود دارد❓
➖ جرم مرئی در یک خوشه کهکشانی با دانستن جرم مرئی همه کهکشانها تعیین میشود.
👈 اما هر یک از کهکشانها هالهای تاریک در اطراف خود دارند.
🔹 پس طبیعی است که کل خوشه کهکشانی نیز مقدار زیادی ماده تاریک داشته باشد ولی چون اندازه این هاله واقعی نیست نمیتوان تخمین دقیق زد.
🌀 در این مورد میتوان از روی سرعت حرکت کهکشانهای درون خوشه میتوان جرم کل آن در نتیجه مقدار ماده تاریک را تعیین کرد.
👁🗨 مشاهدات نشان میدهد که ماده تاریک موجود در خوشه های کهکشانی 10-100 برابر مقدار ماده مرئی است.
⚡️ آیا غیر از مطالعه سرعت کهکشانها در خوشهها و ابرهای هیدروژنی میتوان به ماده تاریک پی برد❓
✅ پاسخ مثبت است.
👈 قبلا گفتیم ماده تاریک تاثیراتی گرانشی دارد و از روی اثرات آن که باعث خمیدگی مسیرهای پرتو نور میشود.