📹 غنی‌نژاد: اقتصاددان‌های مدافع اقتصاد دستوری، ذی‌نفع رانت‌اند

▫️موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان، در گفت‌و‌گو با محمد طاهری، سردبیر هفته‌نامه تجارت فردا:

▫️برخی به‌اصطلاح اقتصاددان‌ها ادعای فهم اقتصاد دارند، اما در عین حال از اقتصاد دستوری دفاع می‌کنند.

▫️درباره چنین افرادی این ظن قوی وجود دارد که اگر واقعاً اقتصاد را مطالعه کرده باشند و همچنان برای تثبیت نرخ ارز و سایر قیمت‌ها توجیه بیاورند، احتمالاً خودشان ذی‌نفع رانت ناشی از نرخ‌های دستوری هستند.

▫️چراکه علم اقتصاد به‌روشنی می‌گوید این سیاست‌ها نادرست‌اند؛ پس این پرسش جدی مطرح می‌شود که چگونه می‌توان با علم آشنا بود و در عین حال مدافع چنین سیاست‌هایی شد؟

▫️سازوکار ایجاد رانت نیز پیچیده نیست. هر زمان برای یک کالا دو نرخ وجود داشته باشد، کسی که به نرخ پایین‌تر دسترسی دارد برنده است.

▫️در چنین شرایطی، افراد بااستعداد جامعه به‌جای حرکت به سمت نوآوری، فناوری و خلق ارزش، انرژی خود را صرف یافتن راه‌هایی برای دسترسی به نرخ ارزان‌تر می‌کنند.

📺 @ecoiran_webtv

🔻خطر بزرگ در ایرانِ پسااعتراضات | جلالی: جامعه مدت‌هاست تاب‌آوری را از دست داده و وارد مکانیزم‌ بقا شده است

امیرحسین جلالی ندوشن، سخنگوی انجمن علمی روانپزشکی ایران در گفت‌وگو با اقتصادنیوز

🔹اصولاً جامعه، غیر از ملاک‌های عینی که نشان بدهد رشد در حال تحقق است، باید نوعی پیش‌بینی‌پذیری را در فرایندها ببیند

🔹اما بخش دیگر آن به پایداری قوانین و شرایط تعیین‌کننده برای برنامه‌ریزی برمی‌گردد. یعنی من بدانم اگر بخواهم یک کسب‌وکار راه بیندازم، قرار نیست یک‌باره اینترنت قطع شود

🔹ما مدت‌ها است با جامعه‌ای روبه‌رو هستیم که تاب‌آوری‌اش را از دست داده است. تاب‌آوری یعنی اینکه بتوانیم همچنان زندگی کنیم، برنامه‌ریزی کنیم، خلاقیت نشان بدهیم و احساس بن‌بست نداشته باشیم

🔹جامعه‌ای که روزمره زندگی می‌کند، نمی‌تواند برنامه‌ریزی کند، نمی‌تواند خلاقیت نشان بدهد، دستش خالی است . تنها تزریق هیجانی‌ای که دریافت می‌کند، شرم است؛ شادی به سراغش نمی‌آید

🔹نادیده‌گرفتن این زخم‌ها می‌تواند به خشم عمومی دامن بزند و در نهایت به آسیبی جدی به پیکره وحدت ملی منجر شود

⬅️ مشروح گفتگو

@EghtesadNews_com

📹 هر کیلو صادرات ۳۶ سنت؛ داستان تلخ تجارت ۱۴۰۴

▫️گزارش تازه سازمان گمرک ایران نشان می‌دهد که حجم تجارت ایران در ده ماهه سال ۱۴۰۴ به ۱۶۳ هزار تن و ارزش آن به ۹۴ میلیارد دلار رسیده است.

▫️در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ارزش تجارت ۱۱.۳۶ درصد کاهش یافته، در حالی که وزن کالاها ۲ درصد رشد داشته است.

▫️این ارقام نمایانگر شکاف قابل توجه بین وزن و ارزش تجارت است؛ روندی که در سال‌های گذشته هم‌راستا بوده و نشان‌دهنده کاهش ارزش افزوده صادرات ایران است.

▫️تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که صادرات ایران ۸۰ درصد از وزن کل تجارت را تشکیل می‌دهد، اما تنها ۴۹ درصد از ارزش تجارت را به خود اختصاص داده است.

▫️به عبارت دیگر، کشور عمدتاً کالاهای با ارزش پایین یا مواد خام صادر می‌کند و کالاهای وارداتی با قیمت بسیار بالاتر تهیه می‌شوند؛ هر کیلوگرم صادرات تنها ۳۶ سنت ارزش دارد، در حالی که هر کیلوگرم واردات ۱.۴۵ دلار هزینه دارد.

▫️این شکاف ارزش و وزن تجارت، تهدیدی برای اقتصاد ایران است و نیازمند سیاست‌های هدفمند برای افزایش ارزش افزوده صادرات و ارتقای کیفیت واردات است تا فشار بر تجارت و اقتصاد کاهش یابد.

📺 @ecoiran_webtv

📹 تیتر یک | بازارهای صعودی در سایه ریسک‌های انباشته؛ اصلاح ناگهانی در راه است؟

▫️اقتصاد جهانی در آستانه سال ۲۰۲۶ در وضعیتی از «انتظار هوشیارانه» قرار گرفته است؛ جایی میان تاب‌آوری نسبی و ریسک‌های انباشته‌شده.

▫️ تازه‌ترین نظرسنجی مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد اگرچه بیش از نیمی از اقتصاددانان ارشد انتظار تضعیف شرایط را دارند، اما شدت بدبینی نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.

▫️بازارهای مالی، علی‌رغم محیطی پرتنش، همچنان صعودی‌اند و همین موضوع پرسش‌هایی جدی درباره پایداری ارزش‌گذاری‌ها و احتمال اصلاح‌های ناگهانی ایجاد کرده است.

▫️در این میان، هوش مصنوعی به مهم‌ترین متغیر ساختاری اقتصاد جهانی بدل شده؛ نیرویی که می‌تواند بهره‌وری را جهش دهد، اما در عین حال توزیع نامتوازن منافع، شکاف‌های منطقه‌ای و اختلالات شغلی را تشدید کند.

▫️بدهی‌های عمومی و خصوصی، میراث یک دهه سیاست‌های انبساطی، به خط مقدم تصمیم‌گیری‌های مالی بازگشته‌اند و دولت‌ها را ناگزیر به بازتعریف اولویت‌های بودجه‌ای کرده‌اند؛ از دفاع و انرژی گرفته تا زیرساخت‌های دیجیتال.

📺 @ecoiran_webtv

📹 چندنرخی بودن ارز؛ بحران پنهان اقتصاد ایران

🎙نسخه صوتی

▫️چندنرخی بودن ارز نه تنها مشکلات اقتصادی را حل نکرده، بلکه تبدیل به منبع اصلی رانت، بی‌ثباتی و اختلال در تولید و سرمایه‌گذاری شده است. اختلاف نرخ‌ها، مانع رشد صنعتی و تهدیدکننده اعتماد عمومی است و اصلاح فوری سیاست ارزی تنها راه خروج از این چرخه معیوب محسوب می‌شود.

▫️در این قسمت از برنامه عیار سنج به میزبانی بهرام شکوری رییس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی ایران و با حضور سید کمال سیدعلی معاون ارزی اسبق بانک مرکزی و آریا حقیقی نایب‌رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی ایران به بررسی موضوع مهم ارز پرداخته‌ایم.

📺 @ecoiran_webtv

📹 جریان چپ و سیاه‌نمایی دوران طلایی اقتصاد ایران

▫️محمد طاهری، سردبیر هفته‌نامه تجارت فردا:

▫️وضعیت اقتصادی ایران در دهه چهل خورشیدی در جهان مثال‌زدنی و کم‌نظیر بود.

▫️ دوره‌ای که ابتدا با واردات فناوری خارجی آغاز شد و سپس به سمت تولید داخلی پیش رفت؛ دوره‌ای که از آن به‌عنوان «دوره طلایی اقتصاد ایران» یاد می‌شود.

▫️با وجود این دستاوردها، روشنفکران چپ آن دوران شروع به تمسخر نتایج اقتصادی کردند و آنها را «غربی» نامیدند.

▫️در دهه ۵۰ نیز، بر پایه همان تمدن صنعتی شکل‌گرفته در دهه ۴۰، سطح اقتصاد ایران با برخی کشورهای اروپایی برابری می‌کرد و حتی در مواردی از آنها پیشی گرفته بود.

▫️بااین‌حال، بسیاری از روشنفکران، شاعران، نویسندگان، فیلم‌سازان و هنرمندان آن دوره، به‌جای بازتاب این واقعیت‌ها، به سیاه‌نمایی وضعیت اقتصادی پرداختند.

📺 @ecoiran_webtv

📹 پاک‌آیین: خروج ترامپ از برجام مسیر توافق را متوقف کرد

▫️محسن پاک‌آیین، دیپلمات پیشین در برنامه «گفت‌وگوی استراتژیک» با اشاره به تنوع دیدگاه‌ها و سلایق سیاسی در کشور تأکید کرد که وجود اختلاف نظر در حوزه سیاست داخلی و خارجی، همواره بخشی از فضای سیاسی ایران بوده، اما این اختلاف‌ها در سطح رسمی هیچ‌گاه به معنای تمایل نظام به تنش‌آفرینی یا ورود به چالش‌های پرهزینه خارجی نبوده است.

▫️او با بیان اینکه گروه‌ها و جریان‌های سیاسی مختلف ممکن است در مقاطع گوناگون نسبت به سیاست‌های دولت یا رویکردهای دیپلماتیک مواضع انتقادی یا حتی مخالفت‌های صریحی اتخاذ کنند، گفت: با وجود این اختلاف نظرها، آنچه در سطح تصمیم‌گیری رسمی جمهوری اسلامی ایران همواره وجود داشته، اراده‌ای جدی برای پرهیز از درگیری، تنش سیاسی با کشورهای خارجی و ورود به جنگ بوده است.

▫️پاک‌آیین تصریح کرد که سیاست کلان نظام در حوزه روابط خارجی، همواره بر حفظ ثبات، کاهش تنش و فراهم‌کردن بستر پیشرفت کشور استوار بوده و این رویکرد در پرونده هسته‌ای نیز به‌روشنی قابل مشاهده است.

📺 @ecoiran_webtv

📝 راز ناامنی شغلی در اقتصاد ایران چیست؟

▫️پایین بودن امنیت و ثبات شغلی در یک اقتصاد لزوما امری مذموم و منفی تلقی نمی‌شود و می‌توان نمایانگر پویایی بازار کار و اقتصاد باشد.

▫️ با این‌حال اگر در بازار کار ایران این موضوع جدی‌تر و شدیدتر از سایر اقتصادها است، علت در نبود تجارت آزاد، تحریم‌های اقتصادی و سطح قابل توجه نااطمینانی‌ها نهفته است.

📌 گزارش کامل در وبسایت اکوایران

📺 @ecoiran_webtv

📹 تیتر یک | از ایتالیا تا عراق؛ داستان نابرابر تجارت آرایشی ایران

▫️تجارت محصولات آرایشی و بهداشتی ایران با یک عدم تقارن استراتژیک مواجه است؛ واردات رسمی عمدتاً بر تکنولوژی، فرمولاسیون و مواد اولیه باکیفیت غربی برای تولید داخلی متمرکز است، در حالی که صادرات به فروش محصولات نهایی ارزان ‌قیمت محدود شده است.

▫️نکته کلیدی این بازار آن است که آمار رسمی گمرک تنها نوک کوه یخ را نشان می‌دهد و بخش عمده نیاز بازار مصرفی، که برآوردی بین ۲ تا ۴ میلیارد دلار دارد، از مسیرهای غیررسمی و قاچاق تأمین می‌شود؛ واقعیتی که تحلیل داده‌ها بدون در نظر گرفتن آن گمراه ‌کننده خواهد بود.

▫️این گزارش که توسط موسسه صادبرد تهیه شده، بر داده‌های درگاه تحلیل تجارت این موسسه استوار است که با روش‌های مختلف امکان پایش پیوسته جریان تجارت خارجی در ایران و جهان را فراهم می‌سازد.

🔗 نسخه کامل در تلگرام

🌐 نسخه کامل در سایت

📺 @ecoiran_webtv

📹 تیتر یک | دی ‌ماه گران؛ تورم به رکورد چهار ساله رسید

▫️در دی‌ماه امسال، نرخ تورم ماهانه به بالاترین سطح خود در حداقل چهار سال اخیر رسید. مرکز آمار تورم ماهانه را ۷.۳ درصد و بانک مرکزی ۵.۷ درصد اعلام کرده است.

▫️بررسی جزئیات نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها عمدتاً مربوط به کالاها بوده و خدمات نقش کمتری در این گرانی داشته‌اند.

▫️مواد غذایی در یک ماه اخیر ۱۱ درصد و رستوران‌ها و هتل‌ها ۸.۲ درصد افزایش قیمت داشته‌اند. این وضعیت فشار قابل توجهی بر سفره خانوارها وارد کرده و خرید کالاهای اساسی را دشوار ساخته است.

▫️ سیاست کالابرگ دولت می‌تواند تا حدی به کنترل این فشار کمک کند، اما با روند فعلی افزایش قیمت‌ها، تردیدهایی درباره اثرگذاری بلندمدت آن وجود دارد. مدیریت دقیق و اقدامات حمایتی از تولیدکنندگان، برای کاهش اثرات تورم و تأمین نیازهای مردم ضروری به نظر می‌رسد.

🔗 نسخه کامل در تلگرام

🌐 نسخه کامل در سایت

📺 @ecoiran_webtv

📹 در فضای نااطمینانی، چگونه سرمایه‌گذاری کنیم؟

▫️سعید کرداری، کارشناس بازار سرمایه، در چنین فضایی که عدم قطعیت در بازار بالا است، پیشنهاد سرمایه‌گذاری برای پورتفو را بر محور تنوع‌سازی سبد قرار میدهد و این روش را برای هر شرایطی مناسب می‌بیند.

▫️یکسری سهم های خیلی خوبی وجود دارد و با خرید صندوق های سهامی میتوان ریسک کمتری حتی متحمل شد. همچنین از نظر ریسک سیستماتیک و ریسک سیاسی طلا بنظر همچنان جذاب بوده و طلا را در اولویت بالاتری نسبت به ارز قرار میدهد.

▫️همچنین اگر فردی به مسکن و املاک نیاز مصرفی دارد، پیشنهاد میکند تا قبل از عید خریداری شود.

▫️اما اگر نیاز مصرفی ندارد، شاید چندان جذابیتی نداشته باشد.

▫️بنابراین ترکیب سهام، طلا و ملک مصرفی بنظر ترکیب معقول و جذابی باشد.
📺 @ecoiran_webtv

📹 ویژگی جهان نارضایتی معترضان

▫️مرتضی نوروزپور، کارشناس جامعه‌شناسی سیاسی در گفت‌وگو با اکوایران غیر از سوژه معترض، جهان نارضایتی اعتراض را یکی از وجوه شش‌گانه‌ای می‌داند که به واسطه آن می‌توان نظام معنایی اعتراض سیاسی را شناخت.

▫️از نگاه او جهان نارضایتی به معنای فاصله تصور سوژه از حقیقت زندگی و واقعیتی است که با آن دست و پنجه نرم می‌کند.

▫️در واقع او فاصله بین حقیقت و واقعیت را جهان نارضایتی می‌داند.

#منهای_اقتصاد
📺 @ecoiran_webtv

📹 نگاهی جامع به صنعت فولاد؛ از بازار جهانی تا بورس ایران

▫️صنعت فولاد به‌عنوان یکی از صنایع مادر و راهبردی ایران، نقشی کلیدی در اقتصاد و بازار سرمایه دارد و به‌دلیل وزن بالای خود، اثر مستقیمی بر شاخص‌های بورسی می‌گذارد. قیمت جهانی فولاد پس از جهش شدید در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲، از نیمه دوم ۲۰۲۲ وارد روند نزولی شد و در سال‌های اخیر در سطوح پایین‌تر تثبیت شده است.

▫️در سطح جهانی، تولیدفولاد با وجود افت حدود ۲ درصدی در ۲۰۲۵، در بلندمدت رشدی قابل توجه داشته و چین و هند بازیگران اصلی این بازارهستند.

▫️ایران نیز با سهمی حدود ۲ درصد از تولید جهانی، در سال ۲۰۲۵ برخلاف روندجهانی رشدتولید را تجربه کرده، هرچند ناترازی انرژی به‌ویژه در تابستان، تولید را محدود کرده است.

▫️در بازار سرمایه ایران نیز صنعت فولاد با ارزشی حدود ۸.۵ هزار همت بیش از ۶ درصد از ارزش کل بورس رادر اختیار دارد. باوجود رشد تولید برخی شرکت‌ها، سودآوری این گروه در ۹ماهه ۱۴۰۳ حدود ۱۷ درصد کاهش یافته است.

▫️به عقیده کارشناسان، محدودیت انرژی، قیمت‌گذاری دستوری، تحریم‌ها و ریسک‌های عملیاتی مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی صنعت فولاد ایران هستند.

📺 @ecoiran_webtv

📝 نرخ جدید طرح ترافیک تهران

📺 @ecoiran_webtv

📹 امضاهای طلایی؛ محصول طبیعی اقتصاد دستوری

▫️موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان، در گفت‌و‌گو با محمد طاهری، سردبیر هفته‌نامه تجارت فردا:

▫️در اقتصاد دستوری، مشکل اصلی کمرنگ شدن نقش بازار است؛ قیمت‌ها، مقررات و حتی تجارت به‌صورت دستوری تعیین می‌شود و در چنین فضایی، پای ذی‌نفعان به‌میان می‌آید.

▫️برای مثال، وقتی تجارت دولتی می‌شود، در حالی که خود دولت عملاً امکان تجارت ندارد، یا شرکت‌های دولتی وارد این حوزه می‌شوند یا دولت مجوز تجارت را به برخی شرکت‌ها می‌دهد.

▫️مجوز دادن به این معناست که دولت اجازه واردات را به عده‌ای خاص می‌سپارد؛ پدیده‌ای که به «امضاهای طلایی» معروف است.

▫️در این میان، ذی‌نفعانی شکل می‌گیرند که خود را متخصص آن حوزه معرفی کرده و برای خود انحصار ایجاد می‌کنند؛ در حالی که اساساً نباید چنین انحصاری وجود داشته باشد.

▫️همه شرکت‌ها باید امکان واردات داشته باشند، نه فقط گروهی محدود که به‌واسطه رانت، انحصار واردات را در اختیار گرفته‌اند.
📺 @ecoiran_webtv

📹 از سیاست مالیاتی تا ارزی؛ دیدگاه بخش خصوصی به اصلاحات اقتصادی دولت

🎙نسخه صوتی

▫️ در روزهای اخیر اتاق بازرگانی ایران با انتشار بیانیه‌ای نسبت به رویکرد مالیاتی دولت در بودجه سال ۱۴۰۵ ابراز نگرانی کرده است.

▫️در بخشی از این بیانیه آمده است: «مسئله جدی که در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ قابل ‌ملاحظه است، شیوه توزیع بار مالیاتی پایه مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی میان شرکت‌های غیردولتی، شرکت‌های دولتی و ... است.

▫️از سال ۱۳۹۹ تاکنون، سهم مالیات بر درآمد شرکت‌های غیردولتی از پایه مالیات بر درآمد شرکت‌ها همواره بالاتر از 80 درصد بوده است و در لایحه بودجه ۱۴۰۵ نیز، سهمی در حدود ۸۶ درصدی برای آن در نظر گرفته شده است. در مقابل، سهم مالیات بر درآمد شرکت‌های دولتی خصوصاً طی دهه اخیر به شدت نزولی بوده است و در لایحه بودجه سال جاری، صرفاً سهم ۱۱ درصدی از مالیات بر درآمد شرکت‌ها را تشکیل می‌دهد.»

▫️بر این اساس بخش عمده درآمدهای مالیاتی دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ از محل مالیات بر شرکت‌ها با سهم ۴۰ درصدی و مالیات بر کالاها و خدمات با سهم ۳۴ درصدی است. گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از اجزای مالیات بر شرکت‌ها در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که بیش از ۸۰ درصد از این مالیات از محل مالیات بر شرکت‌های غیر دولتی تامین می‌شود.

▫️سرویس کسب‌وکار اکوایران در گفت‌وگو با مهراد عباد، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران و تهران به بررسی انتقادات و پیشنهادات بخش خصوصی از رویکرد مالیاتی دولت پرداخته است.

▫️در بخش دیگری از این گفت‌وگو به سیاست ارزی دولت و تاثیر آن بر بخش خصوصی پرداخته شده است.

▫️در این بخش به تاثیر افزایش نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی بر هزینه تولید در شرایطی که بسیاری از بنگاه‌های صنعتی به واردات مواد اولیه وابسته‌اند و همچنین سایر سیاست‌هایی که دولت باید همراه با تک‌نرخی سازی ارز اتخاذ کند، پرداختیم.

📺 @ecoiran_webtv