📹 دل ایرانشهر | سپهر سنت

▫️سنت، چیزی نیست که بتوان به آن «بازگشت»؛ سنت چیزی است که باید آن را در افقِ دوران جدید آن را «فهم» کرد. تا زمانی که ما منطقِ دنیای جدید را نپذیریم و تبدیل به «سوژه»ی آگاه نشویم، سنت برای ما تنها یک پناهگاهِ ایدئولوژیک و پوسیده خواهد بود.

▫️شرطِ امکانِ فهمِ سنت، پذیرشِ منطقِ تجدد است. کسانی که گمان می‌کنند با پشت کردن به غرب و تجدد، از هویت ایرانی پاسداری می‌کنند، در واقع بر جنازه‌ی سنت نماز می‌خوانند. برای ایرانی ماندن، ما محکومیم به اینکه مدرن شویم.

▫️سنت در ایران دچار «تصلب» شده است. سنتِ ما خاموش است و دیگر نمی‌تواند خود را توضیح دهد. ما تنها زمانی می‌توانیم قفلِ این صندوقچه را باز کنیم که کلیدِ «مفاهیم جدید» را در دست داشته باشیم.

▫️حرف اصلی این است؛ تا زمانی که ما «نو» نشویم، «کهنه» را نخواهیم فهمید. بدون ایستادن بر قله‌ی تجدد، سنت تنها یک توده بی‌شکل از خاطرات است، نه یک دستگاه فکری.

◽️ در قسمت سوم برنامه «دل ایرانشهر»، اشکان زارع با مهدی فدایی مهربانی، استاد اندیشه سیاسی دانشگاه تهران به گفت‌وگو نشسته است.

📺 @ecoiran_webtv

📹 روایت سر کار گذاشتن رنویی‌ها در سازمان گسترش؛ آن شب در حوالی پارک‌وی چه گذشت؟

▫️رنو و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، در دوران برجام بر سر حضور مستقل خودروساز فرانسوی در ایران به توافق رسیدند و همه چیز آماده نهایی شدن قرارداد بود، با این حال مسوولان ایدرو در لحظه آخر از امضای قرارداد سر باز زدند.

▫️این روایتی است که بیوک علیمرادلو، مدیر وقت پروژه رنو در گفت و گو اکوایران مطرح می‌کند.

▫️به گفته وی، درست در همان شبی که قرار بود رنو و سازمان گسترش در محل این سازمان قرارداد فی‌ما‌بین را امضا کنند، سازمان گسترشی‌ها جا می‌زنند و رنویی‌ها نیز راهی فرانسه می‌شوند.

▫️علیمرادلو معتقد است، {سیستم} دولت{ی} نمی‌خواست خودروسازی خارجی در حد و اندازه رنو وارد ایران شود، چون سیاستش حمایت و تقویت ایران‌خودرو و سایپا بود نه {ایجاد رقیبی بزرگ برای آنها}.

📺 @ecoiran_webtv

📝 ۶۵۰ میلیارد دلار خرج جدید در صنعت هوش مصنوعی، قمار ۲۵ شرکت برای فتح آینده

▫️مت دی و آنی بنگ در مقاله تازه‌ای در وب‌سایت بلومبرگ گزارش داده‌اند که در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۵۰ میلیارد دلار سرمایه تازه به بخش هوش مصنوعی تزریق خواهد شد؛ رقمی که می‌تواند یک رکورد تاریخی باشد.

▫️بررسی آمارهای هزینه سرمایه‌ای چهار غول فناوری یعنی Meta، Alphabet، Amazon و Microsoft نشان می‌دهد این شرکت‌ها در کنار ۲۱ شرکت دیگر در اسناد و برنامه‌های سرمایه‌گذاری خود، مجموعاً همین رقم را برای توسعه ظرفیت‌های مرتبط با هوش مصنوعی در سال جاری میلادی کنار گذاشته‌اند.

📌 گزارش کامل در وبسایت اکوایران

📺 @ecoiran_webtv

بازگشت بانک‌مرکزی به «صرافی‌ها»؛ اصلاح ساختاری یا تاکتیک مدیریت بحران؟

🔺دنیای اقتصاد: ولی‌الله سیف با تبیین جایگاه نهادی بانک مرکزی تأکید کرد که در ادبیات استاندارد بانکداری جهانی، هدف اصلی ثبات قیمت‌ها و مهار تورم است و نرخ ارز تنها باید به عنوان ابزاری در خدمت این هدف باشد، نه یک هدف مستقل.

🔺رئیس‌کل اسبق بانک مرکزی معتقد است اگرچه طبق قانون، این نهاد باید بازیگر اصلی سیاست‌های ارزی باشد، اما در اقتصاد ایران، روسای بانک مرکزی عملاً با مجموعه‌ای از محدودیت‌های ساختاری از جمله چندگانگی در تصمیم‌گیری، وابستگی شدید ارزی به دولت و نفت و همچنین محدودیت ابزارها مواجه‌اند که تسلط آن‌ها را بر بازار به‌شدت کاهش می‌دهد.

🔺 وی خاطرنشان کرد تا زمانی که سیاست‌های مالی اصلاح نشود و نرخ ارز از یک ابزار سیاسی به یک متغیر اقتصادی تغییر ماهیت ندهد، هیچ رئیس‌کلی نمی‌تواند کنترل پایدار و مؤثری بر این بازار داشته باشد.

✅ کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد👇
@den_ir

📹 دوباره ارز چندنرخی را تجربه می کنیم؟

▫️کیوان کاشفی قائم مقام دبیرخانه شورای گفتگو اتاق بازرگانی ایران در گفتگو با اکوایران گفت: وزیر اقتصاد تأکید کرد که اگر نظارت بر بازار ارز کافی نباشد، چندنرخی شدن دوباره نرخ‌ها اجتناب‌ناپذیر است و این بار ممکن است ظرف شش ماه رخ دهد.

▫️او افزود بانک مرکزی نباید در تالار دوم دخالت کند تا صادرکنندگان و واردکنندگان بتوانند آزادانه معامله کنند.

📺 @ecoiran_webtv

📹 تفاوت چپ‌گرایی در ایران و اروپا چیست؟

▫️موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان، در گفت‌وگو با محمد طاهری، سردبیر هفته‌نامه تجارت فردا:

▫️در کشورهای دیگر نیز روشنفکران چپ حضور دارند، اما نظام سیاسی به‌گونه‌ای طراحی شده که دروغ‌پردازی و جوسازی نمی‌تواند بر سیاست‌گذار اثر بگذارد.

▫️برای مثال در فرانسه جریان‌های چپ فعال‌اند، اما تفاوت روشنفکران ایرانی با همتایان فرانسوی‌شان در این است که در ایران همان ایده‌های چپ‌گرایانه، البته در سطحی پایین‌تر، مطرح می‌شود اما تأثیر بسیار بیشتری بر سیاست‌گذار می‌گذارد.

▫️در حالی‌ که در آن کشورها، سیاست اقتصادی ناچار است با علم اقتصاد سازگار باشد و توجیه علمی داشته باشد؛ در غیر این صورت، چنین ایده‌هایی اساساً امکان اجرا پیدا نمی‌کنند.

📺 @ecoiran_webtv

چرا بی‌ثباتی ارزی بیش از آنکه اقتصادی باشد، سیاسی است؟

سیاستمداران با تصمیم‌های نادرست، جشنواره‌ای از ریسک‌های سیاسی و اقتصادی به راه می‌اندازند و بذر بحران‌های پیاپی را در خاک اقتصاد می‌کارند، اما در نهایت عاملان اقتصادی را مقصر جلوه می‌دهند و مدیران را احضار و تنبیه می‌کنند.

تداوم این روند نشان می‌دهد نظام حکمرانی سیاسی که نقش اصلی را در تولید تنش‌ بر عهده دارد، در شکل‌گیری شوک‌ها و بحران‌های اقتصادی هیچ سهمی برای خود قائل نیست.

چرا باید هزینه تصمیم‌های غلط را سیاستگذار پولی بپردازد؟

#تجارت_فردا

@tejaratefarda

چرا هزینه تصمیم‌های غلط سیاسی را مردم و سیاستگذار اقتصادی می‌پردازند؟


✍️محمد طاهری/ سردبیر

🔹جنگ که به پایان رسید، سیاست‌گذاری ارزی به بزرگ‌ترین مناقشه سیاستگذاری در اقتصاد ایران تبدیل شد. آن روزها تصمیم‌گیران اقتصادی، مدافع سازوکارهای بازار و پرهیز از مداخلات دستوری بودند و بر این باور تاکید می‌کردند که نرخ ارز باید بازتاب‌دهنده واقعیت‌های اقتصاد کلان، محدودیت‌ها و انتظارات باشد. در مقابل، تصمیم‌گیران سیاسی همچنان با ذهنیت مقداری و آمرانه، نرخ ارز را متغیری می‌دانستند که می‌توان با دستور و شوک‌های قیمتی آن را به سطح مطلوب و دلخواه رساند.

🔹در مقطعی از اوایل دهه 1370، تصمیم به تعیین «ارز رقابتی» بدون اطلاع و مشارکت نهادهای اصلی سیاست‌گذاری اتخاذ شد، به‌گونه‌ای که حتی برخی مسئولان اقتصادی، از طریق رادیو از این تصمیم مطلع شدند. مخالفت اقتصاددانان از جمله مسعود نیلی با این رویکرد نه‌تنها شنیده نشد، بلکه به استعفای او از دولت انجامید. این اتفاق شاید نخستین چالش میان تصمیم‌گیران سیاسی و اقتصادی بر سر نرخ ارز بود اما نقطه اوج آن نبود.
یکی، دو سال بعد، تنش‌های سیاست‌گذاری ارزی به سطحی بی‌سابقه رسید. اصغر فخریه‌کاشان، معاون ارزی بانک مرکزی، به شکلی عجیب، هدف انتقادهای تند و علنی سیداحمد خمینی قرار گرفت. در این انتقادها، معاون ارزی بانک مرکزی متهم شد که با تصمیم‌های نابخردانه، خزانه ارزی کشور را به روی دلالان گشوده و ذخایر ارزی را بی‌محابا هدر داده است. انتقادهای آقای خمینی به بازداشت آقای فخریه‌کاشان منجر شد.

🔹چند سال پس از بازداشت معاون ارزی، پای رئیس‌کل بانک مرکزی نیز به راهروهای دادگاه باز شد. این‌بار محسن نوربخش با اتهام اخلال در نظم ارزی و جاسوسی، به قوه قضائیه فراخوانده شد. روبه‌روی محسن نوربخش، دو چهره اقتصادی به‌عنوان بازجو حضور داشتند؛ اولی پرویز داودی که زمانی معاون نوربخش بود و دومی، ناصر شرافت‌جهرمی که همکار نوربخش در دانشگاه شهید بهشتی بود. پرونده آقای نوربخش پس از درگذشت ایشان در سال 1382 مختومه شد.

🔹چند سال بعد، الگوی فشار قضایی بر بانک مرکزی دچار تغییر شد. اگر پیش‌تر یا رئیس‌کل به دادگاه فراخوانده می‌شد یا معاون ارزی، این‌بار هر دو همزمان در معرض تعقیب قضایی قرار گرفتند و برای هر دو پرونده‌ای قطور تشکیل شد. ولی‌الله سیف که در دولت حسن روحانی سکان بانک مرکزی را در دست گرفته بود و احمد عراقچی، معاون ارزی بانک، در پی نوسان‌های شدید بازار ارز تحت پیگرد قضایی قرار گرفتند. در مهر ۱۴۰۰ اعلام شد که سیف به ۱۰ سال و عراقچی به هشت سال حبس تعزیری محکوم شده‌اند. پس از گذشت 7 سال، در نهایت ولی‌الله سیف و احمد عراقچی از کلیه اتهامات وارده تبرئه شدند.

🔹به نظر می‌رسد یک بار دیگر الگوی آشنای تشکیل پرونده برای تصمیم‌گیران پولی تکرار شده است. در همین زمینه روزنامه سازندگی از تشکیل پرونده قضایی برای برخی مقامات اقتصادی خبر داده است. تکرار این الگو نشان می‌دهد که در مواجهه با نوسان‌های ارزی، همچنان ساده‌ترین و در دسترس‌ترین واکنش نظام حکمرانی، برخورد قضایی است. رویکردی که نه‌تنها مشکل ساختاری بی‌ثباتی ارز را حل نمی‌کند، بلکه با تضعیف بیش‌ازپیش نهاد بانک مرکزی، چرخه شوک‌های ارزی و بی‌اعتمادی سیاستی را بازتولید می‌کند.

🔹به عقیده اقتصاددانان، منشأ اصلی بحران‌های امروز ایران نه در سطح تصمیم‌گیران اقتصادی، بلکه در سطح تصمیم‌گیران سیاسی و دیپلماسی قرار دارد. این سیاستمدار است که با تصمیم‌های نادرست، محیط سیاسی داخلی و بین‌المللی را برای فعالیت اقتصادی نامساعد می‌کند. بازارها را به آشوب می‌کشاند، جشنواره‌ای از ریسک‌های سیاسی و اقتصادی به راه می‌اندازد و بذر بحران‌های پیاپی را در خاک اقتصاد ایران می‌کارد.

🔹به‌طور مشخص آنچه در بازار ارز مشاهده می‌شود، بیش از آنکه محصول خطاهای فنی بانک مرکزی باشد، بازتاب مستقیم تصمیم‌های غلط سیاسی و دیپلماسی تهاجمی است. تصمیم‌هایی که نااطمینانی را افزایش می‌دهند، انتظارات را تحریک می‌کنند و نرخ ارز را به زمینی برای نقش‌آفرینی تنش‌های سیاسی و اقتصادی بدل می‌کنند.
تجربه سال‌های گذشته به‌روشنی نشان داده است که ده‌ها تصمیم بزرگ و جسورانه سیاست‌گذار پولی، به اندازه یک تصمیم کوچک در سیاست خارجی نمی‌تواند بر مسیر اقتصاد کشور اثرگذار باشد.
تصمیم‌گیران اقتصادی همواره با تصمیم‌های متنوع و پیچیده‌ای مواجه هستند و اتخاذ تصمیم‌های دشوار و سرنوشت‌ساز نیازمند مدیرانی ریسک‌پذیر و جسور است. برخوردهای سیاسی با مدیران، انگیزه افراد را برای پذیرش مسئولیت‌های اجرایی کاهش می‌دهد و ترویج این ذهنیت که «باید به فکر سرنوشت حرفه‌ای خود باشید»، باعث پرورش مدیرانی محافظه‌کار و ریسک‌گریز می‌شود که توان حل معضلات و بحران‌های بزرگ را ندارند.

#تجارت_فردا
@tejaratefarda

📹 آلاینده‌های تازه هوای پایتخت

▫️سیاهه انتشار آلودگی هوای پایتخت در آستانه انتشار قرار گرفته است و با مشخص شدن سهم هر کدام از منابع آلاینده و نوع آلاینده‌ها باید دید آیا سیاست‌های اجرایی برای کاهش آلودگی هوای تهران نتیجه‌بخش بوده است؟

▫️اکوایران به جزییاتی از این گزارش سیاهه دست پیدا کرده است که در برنامه تیتر یک امروز، سه شنبه 14 بهمن به بخش‌هایی از آن اشاره کردیم.

▫️براساس آنچه تاکنون مشخص شده، سهم ذرات اولیه معلق ناشی از کشاورزی حدود 22 درصد است که عدد قابل ملاحظه‌ای است.

▫️سهم منابع متحرک ( انواع وسایل نقلیه) در تولید ذرات معلق 2.5 میکرون، 46 درصد است.

#منهای_اقتصاد
📺 @ecoiran_webtv

📹 عجیب ولی واقعی؛ وابستگی بالای بودجه به درآمدزایی بانک مرکزی

▫️بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵ شرکت‌های دولتی نشان می‌دهد لوکوموتیو درآمدی دولت به‌طور بی‌سروصدا تغییر ریل داده است.

▫️برخلاف تصور رایج، افزایش اسمی سودآوری شرکت‌های دولتی الزاماً به معنای بهبود عملکرد بخش واقعی اقتصاد نیست.

▫️داده‌های مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد حدود ۹۵ درصد از سود ناخالص شرکت‌های دولتی تنها در ۱۳ شرکت متمرکز شده؛ تمرکزی که شکنندگی ساختار بودجه را به‌شدت افزایش می‌دهد.

▫️در این میان، بانک مرکزی با سهم ۴۲ درصدی از کل سود شرکت‌های دولتی، به مهم‌ترین منبع درآمدی دولت تبدیل شده است؛ سودی که نه از تولید، بلکه عمدتاً از محل تسعیر دارایی‌های ارزی و مکانیسم‌های تورم‌زا به‌دست می‌آید. این وابستگی، تعارض منافع خطرناکی ایجاد می‌کند؛ چراکه دولت به‌طور غیرمستقیم از تضعیف پول ملی منتفع می‌شود.

▫️هم‌زمان، صعود نهادهایی مانند ایمیدرو نشان‌دهنده اتکای فزاینده بودجه به خام‌فروشی معدنی است، در حالی که شرکت‌های ملی نفت و گاز، ستون‌های سنتی اقتصاد ایران، با سقوط سود و حتی زیان عملیاتی مواجه شده‌اند.

📺 @ecoiran_webtv

📝 پایان نفوذ امارات و بازگشت عربستان به بازی بزرگ یمن


▫️عربستان سعودی پس از راندن امارات به بیرون از یمن در اواخر سال گذشته میلادی، در حال به کارگیری سرمایه سیاسی و میلیاردها دلار است تا همسایه جنوبی خود را به شکل محکم‌تری تحت کنترل داشته باشد.

▫️این موضوع حاکی از آن است که پس از سال‌ها اولویت دادن به مسائل داخلی، ریاض خواهان تصریح دوباره نقش خود در منطقه است.

📌 گزارش کامل در وبسایت اکوایران

📺 @ecoiran_webtv

📹 چرا انتقادات از بسته حمایتی ۷۰۰ همتی دولت زیاد است؟

▫️اواخر دی ماه بود که وزارت صمت جزییاتی از بسته ۷۰۰ همتی حمایت از صنایع اعلام کرد.

▫️بر این اساس، شیوه پرداخت به بانک‌های عامل ابلاغ شده که هدف آن تزریق منابع به واحدهای تولیدی و صنعتی است.

▫️با این وجود در روزهای اخیر بسیاری از فعالین بخش خصوصی انتقاداتی را به این بسته حمایتی وارد کرده‌اند.

▫️برای مثال عبدالله مهاجر، عضو هیات رییسه اتاق ایران مطرح کرده است: با توجه به افزایش هزینه‌های تولید و بهای تمام شده کالا پس از حذف ارز ترجیحی، حداقل نیاز است بسته ۷۰۰ همتی به ۳ برابر افزایش پیدا کند.

▫️به اعتقاد بهرام شکوری، رییس کمیسیون معدن اتاق ایران نیز رانت و فسادهایی که وجود دارد سبب می‌شود از همین مبلغ کسانی استفاده کنند که خیلی استحقاق استفاده کردنش را نداشته باشند.

▫️مهراد عباد، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران و تهران در بخشی از گفت‌وگوی خود با اکوایران توضیح می‌دهد که چرا این بسته حمایتی مورد انتقاد فعالان بخشی خصوصی قرار گرفته است؟
📺 @ecoiran_webtv

📹 دیپلمات پیشین: ایران حاضر به پذیرش سیاست‌های تحمیلی واشنگتن نیست

▫️محسن پاک‌آیین، دیپلمات پیشین در برنامه «گفت‌وگوی استراتژیک» با مقایسه روابط ایالات متحده با کشورهای حوزه خلیج فارس و نحوه تعامل واشنگتن با ایران، تأکید کرد که علت تفاوت رویکرد آمریکا، نه در سطح توسعه اقتصادی این کشورها، بلکه در میزان تبعیت آن‌ها از سیاست‌های ایالات متحده نهفته است.

▫️پاک‌آیین افزود: در جهان کشورهای زیادی وجود دارند که متحد یا دوست آمریکا محسوب می‌شوند و در عمل سیاست‌های واشنگتن را می‌پذیرند و اجرا می‌کنند. به گفته او، تفاوت ایران با این کشورها در همین نقطه است؛ جمهوری اسلامی ایران حاضر نیست سیاست‌های آمریکا یا اروپا را بپذیرد و آن‌ها را مبنای تصمیم‌گیری خود قرار دهد.

▫️این دیپلمات پیشین تصریح کرد که ایران خواهان تعیین مستقل سرنوشت سیاسی، اقتصادی و امنیتی خود است و نمی‌خواهد الگوهایی را بپذیرد که در آن منابع ملی، از جمله نفت، به بهای ارزان در اختیار قدرت‌های خارجی قرار گیرد و در مقابل، کالاها و تجهیزات با هزینه‌های بالا وارد کشور شود.

📺 @ecoiran_webtv

📹 بازار 360 | مذاکرات ایران و آمریکا | مذاکرات مسقط چه تاثیری بر بورس تهران، دلار و سکه خواهد داشت؟

🎙نسخه صوتی

▫️امروز در برنامه بازار 360 به بررسی تحولات داغ بازار بورس، طلا و ارز خواهیم پرداخت.

▫️با وجود خبرهای مثبت از مذاکرات مسقط، بازار همچنان در وضعیت نوسانی باقی مانده.

▫️در این قسمت، علیرضا مبصر تحلیل می‌کند که چگونه تحولات سیاسی و اقتصادی می‌توانند تاثیرات بلندمدت بر بازارها داشته باشند.

▫️آیا بورس در حال بازگشت به روند صعودی است؟ قیمت طلا و دلار چه آینده‌ای خواهد داشت؟ در بازار 360امروز به این سوالات پاسخ داده خواهد شد.

📌 گزارش کامل در وبسایت اکوایران

📺 @ecoiran_webtv

📹 سیاستگذاران چه توقعی از اقتصاددانان دارند؟

▫️در دنیای امروز و همزمان با تخصصی شدن امور، برخی از سیاستمداران هم گمان می‌کنند، جامعه‌شناسان و اقتصاددانان صرفا باید برای اهداف آن‌ها برنامه تدوین کنند و مسائل اجتماعی و گاه حتی امنیتی و سیاسی در زمره اموری نیست که اقتصاددان یا جامعه‌شناس از آن سردربیاورد.

▫️مهرداد سپهوند، پژوهشگر اقتصادی در گفت‌وگو با اکوایران از توقعات سیاستگذار از اقتصاددانان می‌گوید.

#منهای_اقتصاد

📺 @ecoiran_webtv

📹 سایپا، رنو را پراند تا به چانگان برسد

▫️حدودا هشت سال پیش و در روزهایی که رنو خود را آماده عقد قرارداد با سازمان گسترش و حضور مستقل در ایران می‌کرد، مذاکره سایپا با چانگان چین، عملا به مانعی بر سر امضای این قرارداد تبدیل شد.

▫️داستان از این قرار بود که طبق توافق میان سازمان گسترش و رنو، سایپا باید شرکت بن‌رو -کارخانه واقع در ساوه را که وانت پراید تولید می‌کند- در اختیار خودروساز فرانسوی بگذارد تا تبدیل به محل تولید محصولات این شرکت در ایران شود.

▫️با این حال، سایپا نه تنها بن‌رو را به رنو نداد و عملا مانع شکل‌گیری فعالیت این خودروساز در ایران شد، همزمان با چانگان چین نیز برای همکاری مشترک مذاکره کرد (بر خلاف سیاستی که وزارت صمت دولت دولت وقت یعنی همکاری مشترک با خودروسازان معتبر دنیا، در نظر گرفته بود).

▫️بیوک علیمرادلو در گفت و گو با اکوایران شرح می‌دهد که سایپایی‌ها چگونه چانگان چین را به رنوی فرانسه ترجیح دادند و به اصطلاح، چوب لای چرخ خودروساز فرانسوی گذاشتند.

📺 @ecoiran_webtv