🔹 چکیده سرمقاله امروز «دنیای اقتصاد»:

اصلاح نظام ارزی

👤 مجتبی توانگر؛ پژوهشگر اقتصادی

✍️ بسته اقتصادی دولت به‌عنوان یک اصلاح ساختاری در نظام ارزی و توزیع یارانه معرفی می‌شود که بر حذف ارز ترجیحی، جایگزینی آن با کالابرگ و پرداخت هدفمند و بازآرایی یارانه‌ها به نفع مصرف‌کننده واقعی استوار است.

✍️ هدف اصلی این اصلاح، بستن مسیرهای رانت، قاچاق و فساد و بازگرداندن منابع عمومی به مردم عنوان شده است.

✍️ مخالفت‌ها با حذف ارز ترجیحی عمدتاً دفاع از یک سازوکار رانتی دانسته می‌شود که طی سال‌ها به تقویت واسطه‌گری، قاچاق معکوس و انباشت سود برای گروه‌های خاص انجامیده است.

✍️ سیاست ارز چندنرخی نتیجه سرکوب قیمت در شرایط کمبود ارز است که شکاف مصنوعی میان نرخ رسمی و واقعی ایجاد کرده و به تولید رانت، امضاهای طلایی، بازارهای پنهان و انحراف منابع از تولید منجر شده است.

✍️ در نظام چندنرخی، نرخ بالاتر عملاً مرجع قیمت‌گذاری می‌شود و تفکیک بازار رسمی و غیررسمی، کل اقتصاد را به میدان آربیتراژ تبدیل می‌کند. بازار آزاد ارز حذف‌پذیر نیست و انکار آن تنها به گسترش بازار زیرزمینی می‌انجامد.

✍️ ارز چندنرخی به قاچاق، خروج یارانه از مرزها و بی‌عدالتی ساختاری منجر می‌شود، در حالی که محدودیت‌های وارداتی نیز تقاضا را به قاچاق منتقل می‌کند.

✍️ برخلاف ادعاها، حذف ارز ترجیحی لزوماً به جهش نرخ ارز منجر نمی‌شود و می‌تواند تقاضای رانتی را حذف و عرضه را شفاف کند. حتی در بهترین حالت، یارانه ارزی به تولید داخلی ضربه می‌زند و نظام انگیزشی اقتصاد را از تولید به رانت‌جویی منحرف می‌کند.

✍️ پیامدهای این سیاست شامل انحصار، افت کیفیت، فساد، نابرابری، تضعیف صادرات و فرار سرمایه است.

✍️ تحریم‌ها توجیهی برای چندنرخی‌سازی نیست و تجربه جهانی نشان داده ارز چندنرخی به شکست می‌انجامد.

✍️ ارز چندنرخی نه حامی معیشت بوده، نه پشتیبان تولید و نه ابزار ثبات؛ اصلاح واقعی در حرکت قاطع به‌سوی تک‌نرخی‌سازی نهفته است.

✅ کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد👇
@den_ir