✅مادران میناب؛ بازماندگان خاموش

گزارش میدانی «شرق» از مدرسه و گلزار شهدای میناب و رنج روانی زنانی که با کابوس، اضطراب و فقدان فرزندانشان کنار نیامده‌اند (بخش دوم)

✍️ زهرا جعفرزاده

🔹گروهی از تهران به میناب رفته‌اند و شهربازی راه‌ انداخته‌اند و از میانشان تعدادی کنار مزارها نشسته‌اند. صدای مادر امیرحسین بلند می‌شود. او دو فرزند دیگر هم دارد، پسری ۱۷ ساله و دختری ۲۰ ساله. اما امیرحسین عزیزکرده‌شان بود، دلخوشی‌شان: «گاهی وقت‌ها سه بعد از ظهر می‌آیم و وقتی به ساعت نگاه می‌کنم می‌بینم سه صبح است. اصلا نمی‌دانم روزم چطور شب می‌شود. یک شب اینجا نیایم حالم بد می‌شود». نهم هر ماه برای مادر روز عجیبی است. برایش یادآور نهم اسفند است. عدد ۹ سرگردانش می‌کند مخصوصا وقتی روی روز شنبه می‌افتد مثل نهم آبان که شنبه بود و مادر مثل مرغ سرکنده‌ای دور خود می‌چرخید: «تاریخ نهم، برایم دلهره می‌آورد».

🔹ساعت ۱۰ شب سیزدهم آبان، اطراف مزار آرینا و علی عرب‌کیش دو سه نفری نشسته‌اند. پدر و مادر نیستند اما خاله و دخترخاله آمده‌اند کنار آنها باشند. آرینا کلاس ششم بود و علی کلاس پنجم. مادر همین دو بچه را داشت که نهم اسفند ماه از دستش رفتند. مادر خیلی کم سر مزار می‌آید. حال آشفته‌ای دارد. او مثل سایر مادران نمی‌تواند با کسی معاشرتی داشته باشد، درباره بچه‌اش حرفی بزند، درباره رنجش چیزی بگوید: «میزان پذیرش خواهرم نسبت به بقیه مادران خیلی کم است. برایش سخت است از دست دادن دو بچه. اصلا در جمع نمی‌آید و با کسی حرف نمی‌زند». اوایل پدر علی و آرینا، بین دو مزار چادر می‌زد و می‌خوابید. اصلا خانه نمی‌رفت. دلش نمی‌خواست بچه‌ها تنها بمانند: «آرینا و علی خاکسپاری دوم نداشتند. پیکر هر دو کامل بود. آرینا با سایر بچه‌ها به صورت دسته‌جمعی تشییع شد. علی روز بعدش». دکتر پزشکی قانونی گفته بود که اگر می‌خواهند با آزمایش دی‌ان‌ای مطمئن شوند باید سه ماه منتظر بمانند. چون پیکر سوخته بود، نمی‌توانستند از روی چهره شناسایی‌اش کنند. خاله به اقوام تلفن می‌کند، ۲۵ نفر جمع شدند و همه تأیید کردند که آن پیکر متعلق به علی است: «خواهر، ما روزهایی سپری کرده‌ایم که کسی نمی‌تواند تصور کند. هر شب از خدا می‌خواهم اشک‌هایم را خشک کند. اصلا نمی‌توانم توصیف کنم چه بر سرمان می‌گذرد. ما صحنه‌های بسیار بدی دیدیم. حالمان خراب است. نگاه نکن این‌طوری نشسته‌ایم، سرپاییم. از درون ویرانیم».

🔹خانم عزیزی همراه با خانم سلحشوری کنار در ورودی ایستاده‌اند، چشمانشان غم‌بار است. یکی مادر آرشان و عرشیاست و آن یکی مادر مریم سلحشوری؛ کودکان نجات‌یافته. زنان سرگردانند. چشمشان دنبال یک مرد کت و شلواری است، یک مسئول، کسی که کاره‌ای است و دستش به آدم مهمی می‌رسد. آنها دنبال پرونده پزشکی بچه‌هایشان هستند. بچه‌ها، بازمانده انفجارند. آرشان از ناحیه گوش آسیب دیده و کم‌شنوا شده و مریم که در اصطلاح پزشکی، حلزونی گوشش سکته کرده. خانم عزیزی نگران است: «آمده‌ایم مسئولی ببینیم که نیست. مگر قرار نبود بیایند ما را ببینند و از حال بچه‌هایمان باخبر شوند. چرا کسی سراغ ما نیامد؟ فقط می‌خواهند بیایند که گفته باشند آمده‌ایم». قبل از آن وزیر میراث فرهنگی همراه هیئتی به مناسبت سیزدهم آبان‌ماه که روز دانش‌آموز است، از مدرسه بازدید کرد. از یک در وارد شد و از در دیگر رفت. خانم عزیزی از اینکه نتوانسته حرفش را به گوش آنها برساند عصبانی‌ است: «گوش آرشان آسیب دیده و روی شنوایی‌اش تأثیر گذاشته، اما چرا در بنیاد شهید برایش درصد جانبازی تعیین نمی‌کنند؟». مادر می‌گوید، ظاهرا پرونده جانبازی ۱۹ نفر از آسیب‌دیده‌ها را قبول کرده و مابقی را رد کرده‌اند. می‌گویند بقیه پرونده‌ها ناقص است.

🔹آرشان هشت‌ساله است و از نهم اسفندماه، به گفته مادر، مشکل روحی پیدا کرده. او پیکر تکه‌تکه‌شده هم‌کلاسی‌هایش را دیده و روانش به هم ریخته. دندان‌قروچه می‌کند، دندان‌هایش می‌افتد و جابه‌جایی فک پیدا کرده است: «می‌خواهند برای بچه‌های ما چه کاری کنند؟ حق این بچه‌هاست که جانبازی بگیرند». آرشان دانش‌آموز کلاس سوم مدرسه شجره‌ طیبه است: «تمام تصاویر مثل یک فیلم جلوی چشم بچه‌هاست. بچه‌های مدارس دیگر مدام درباره این موضوع با هم حرف می‌زنند به همین دلیل، نخواستم بچه‌ام را به مدرسه دیگری بفرستم. خواستم کنار دانش‌آموزان همین مدرسه بماند. نمی‌خواهم درباره آن اتفاق حرف بزند. دهان این بچه‌ها بسته شده. از مدرسه رفتن می‌ترسد. می‌گوید اگر بروم و دست و پایم قطع شود چه؟ بچه کلاس سومی خانه‌نشین شده». مادر هشت ماه است پسرش را به پزشک اعصاب و روان می‌برد.

🔸متن کامل

#امتداد
@emtedadnet

🎥 مستند آوش از تجارت کلیه زیر سایه فقر
کاسبان استیصال؛ پشت پرده تکان دهنده کلاهبرداری‌ در بازار خرید و فروش کلیه

از وعده فروش ۲۰ میلیاردی کلیه تا پدری که ۲۵۰ میلیون تومان برای نجات فرزندش از دست داد؛ خبرنگار آوش در نقش فروشنده کلیه، شیوه دریافت پول از متقاضیان را در این گزارش بررسی کرده است.

https://avash.ir/n/Xi3

#امتداد
@emtedadnet

✅ادعای سنتکام: دستور تشکیل یک نیروی ویژه برای حمایت از تلاش‌ها با هدف جلوگیری از استفاده ایران از مسیرهای زمینی برای انتقال تسلیحات صادر شد

🗣ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده مدعی شد:

🔹دستور تشکیل یک نیروی ویژه برای حمایت از تلاش‌ها با هدف جلوگیری از استفاده ایران از مسیرهای زمینی برای انتقال تسلیحات صادر شده است.

🔹این نیروی ویژه «دروازه آهنین» نام خواهد داشت و حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی را در بر خواهد گرفت.

🔹این نیرو با سازمان‌های دولتی هماهنگ خواهد بود تا مانع از استفاده ایران از مرزهای خود و دریای خزر برای انتقال سلاح شود.

🔹محاصره دریایی از زمان از سرگیری، مانع از صادرات بیش از ۲۵ میلیارد دلار نفت ایران شده است.

#امتداد
@emtedadnet

✅جنگ ایران یا آتش‌بس؟ جدال جمهوری‌خواهان بر سر علت شکست انتخاباتی

✍🏻امتداد-گروه خبر: شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات سوم نوامبر و از دست رفتن کنترل مجلس نمایندگان و سنا، بحث درباره مسئولیت دولت دونالد ترامپ در نتایج انتخابات را شدت بخشیده است. جنگ ایران، افزایش قیمت انرژی و هزینه‌های زندگی، روابط آمریکا و اسرائیل و آینده سیاست «اول آمریکا» از مهم‌ترین موضوعات این مناقشه هستند.

🔹در روزهای پس از انتخابات، دو دیدگاه متفاوت در میان محافظه‌کاران آمریکایی برجسته شده است؛ گروهی خواستار پایان جنگ و بازگشت دولت به اولویت‌های داخلی هستند و گروهی دیگر توقف عملیات نظامی را اشتباهی می‌دانند که به گفته آنان، مانع دستیابی آمریکا به اهداف اعلام‌شده جنگ شده است.

🔸ونس و آغاز مناقشه بر سر مسئولیت شکست

🔹جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، چهارشنبه چهارم نوامبر در واکنش به نتایج انتخابات، جنگ ایران را عامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان معرفی کرد و گفت رأی‌دهندگانی که در سال ۲۰۲۴ از ترامپ حمایت کرده بودند، به دلیل نارضایتی از جنگ، هزینه‌های زندگی، فاصله‌گرفتن دولت از شعار «اول آمریکا» و روابط واشنگتن با اسرائیل، در انتخابات میان‌دوره‌ای به دموکرات‌ها رأی داده‌اند. او همچنین از مدافعان جنگ خواست روشن کنند آیا هزینه سیاسی از دست رفتن اکثریت سنا را قابل قبول می‌دانند یا نه.

🔸فلیشر: مشکل جنگ نبود، آتش‌بس بود

🔹آری فلیشر، سخنگوی پیشین کاخ سفید در دولت جورج بوش پسر، از نخستین چهره‌هایی بود که مستقیماً با تحلیل ونس مخالفت کرد.

🔹فلیشر در پیامی خطاب به معاون رئیس‌جمهور نوشت: «مشکل جنگ ایران نبود؛ مشکل آتش‌بس بود.»

🔹او از تصمیم ترامپ برای آغاز حمله نظامی به ایران دفاع کرد و گفت پس از آغاز جنگ، آمریکا نباید عملیات را پیش از دستیابی به نتیجه‌ای تعیین‌کننده متوقف می‌کرد.

🔹فلیشر معتقد است واشنگتن فرصت تغییر حکومت ایران و بازگشایی کامل تنگه هرمز را از دست داده و پذیرش آتش‌بس، بدون دستیابی به توافقی پایدار، موجب ادامه بلاتکلیفی شده است.

🔹سخنگوی پیشین کاخ سفید همچنین ونس را به دلیل نقش‌آفرینی در مذاکرات آتش‌بس مورد انتقاد قرار داد و مدعی شد توقف عملیات، آمریکا را با افزایش قیمت انرژی و ادامه استقرار نیروهای نظامی در منطقه مواجه کرده است.

🔹این اظهارات بیانگر دیدگاهی در میان محافظه‌کاران حامی مداخله نظامی است که هزینه‌های کنونی جنگ را نه نتیجه تصمیم اولیه برای حمله، بلکه پیامد ناتمام‌ماندن عملیات می‌داند.

🔸بریت هیوم نیز تحلیل ونس را به چالش کشید

🔹بریت هیوم، تحلیلگر ارشد سیاسی شبکه فاکس‌نیوز، از دیگر چهره‌هایی بود که به ارزیابی معاون رئیس‌جمهور اعتراض کرد.

🔹هیوم با انتقاد از نتیجه‌گیری ونس، این پرسش را مطرح کرد که آیا معاون رئیس‌جمهور در ارزیابی علل شکست انتخاباتی، تصویر کاملی از نقش تصمیم‌های دولت و پیامدهای سیاست‌های آن ارائه کرده است.

🔹واکنش هیوم نشان داد که حتی در میان چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به محافظه‌کاران نیز اتفاق‌نظر کاملی درباره علت شکست جمهوری‌خواهان وجود ندارد.

🔹این اختلاف به‌ویژه درباره آتش‌بس اهمیت دارد؛ زیرا منتقدان ونس معتقدند آمریکا پس از آغاز عملیات باید برای تحقق اهداف اعلام‌شده خود فشار نظامی را ادامه می‌داد، در حالی که مخالفان جنگ، ادامه درگیری را عاملی برای تشدید هزینه‌های اقتصادی و سیاسی می‌دانند.

🔸حمایت فرزند ترامپ و محافظه‌کاران مخالف جنگ از ونس

🔹در سوی دیگر این مناقشه، دونالد ترامپ جونیور، فرزند ارشد رئیس‌جمهور آمریکا، با بازنشر پیام ونس از ارزیابی او حمایت کرد.

🔹او در واکنشی کوتاه، موافقت کامل خود را با سخنان معاون رئیس‌جمهور نشان داد؛ موضعی که از وجود اختلاف‌نظر درباره جنگ حتی در حلقه سیاسی نزدیک به خانواده ترامپ حکایت دارد.

🔹مت والش، مفسر محافظه‌کار، نیز تحلیل ونس را ارزیابی صریح و کم‌سابقه‌ای از یک شکست انتخاباتی دانست و از آن حمایت کرد.

🔹اندرو کولوت، تهیه‌کننده اجرایی برنامه چارلی کرک، با استقبال از مواضع معاون رئیس‌جمهور خواستار پایان جنگ ایران شد. او یادآوری کرد که تلاش‌های پیشین ونس برای دستیابی به توافق، با مخالفت و انتقاد بخشی از جریان راست‌گرا مواجه شده بود.

🔹استیو کورتس، مشاور پیشین ترامپ و از چهره‌های رسانه‌ای محافظه‌کار، نیز مواضع ونس را بازگشت به اولویت‌های سیاست «اول آمریکا» توصیف کرد.

🔹این واکنش‌ها نشان می‌دهد بخشی از جریان حامی ترامپ، ادامه جنگ خارجی را با مطالبات اقتصادی و وعده‌های انتخاباتی او درباره پرهیز از درگیری‌های طولانی‌مدت ناسازگار می‌داند.

🔸ترامپ: جنگ هزینه انتخاباتی داشت، اما تصمیم درستی بود

🔹دونالد ترامپ در واکنش به شکست جمهوری‌خواهان پذیرفت که جنگ ایران در نتایج انتخابات نقش داشته است؛ با این حال، همچنان از تصمیم خود برای آغاز عملیات نظامی دفاع کرد.

🔹رئیس‌جمهور آمریکا گفت اگر بار دیگر در موقعیت تصمیم‌گیری پیش از جنگ قرار بگیرد، همان تصمیم را اتخاذ خواهد کرد.

🔹ترامپ هدف از اقدام نظامی را جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای عنوان کرده و مدعی شده است که عملیات آمریکا در این زمینه موفق بوده است.

🔹او در عین حال از انتشار دیدگاه ونس ابراز نارضایتی علنی نکرد و گفت از مواضع معاون خود آگاه بوده است.

🔹به این ترتیب، رئیس‌جمهور از یک سو تأثیر سیاسی جنگ را انکار نمی‌کند و از سوی دیگر، اصل تصمیم نظامی را قابل دفاع می‌داند؛ موضعی که با درخواست مخالفان جنگ برای تغییر مسیر و همچنین خواسته مدافعان ادامه عملیات برای تشدید حملات تفاوت دارد.

🔸وزیر دفاع آمریکا در برابر منتقدان جنگ

🔹پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز پس از شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان از عملکرد خود و عملیات نظامی علیه ایران دفاع کرد.

🔹او پنجشنبه پنجم نوامبر در پیامی ویدئویی، ضمن حمایت از تصمیم‌های ترامپ، از عملکرد وزارت دفاع در جریان جنگ تمجید کرد.

🔹این موضع‌گیری در شرایطی انجام شد که هگست با انتقادهایی در کنگره درباره نحوه مدیریت جنگ، هزینه‌های نظامی و درخواست بودجه گسترده وزارت دفاع مواجه شده است.

🔹هگست از مقام‌هایی است که به گفته ترامپ، پیش از آغاز جنگ از اقدام نظامی حمایت می‌کرد. از همین رو، ادامه اختلافات بر سر جنگ ایران می‌تواند بر موقعیت سیاسی او نیز تأثیر بگذارد.

🔹با این حال، ترامپ تاکنون حمایت علنی خود از وزیر دفاع را کنار نگذاشته است.

🔸اختلاف در کاخ سفید؛ حمله دوباره، فشار اقتصادی یا توافق؟

🔹مناقشه جمهوری‌خواهان بر سر جنگ ایران اکنون به تصمیم‌گیری درباره مرحله بعدی سیاست واشنگتن نیز گره خورده است.

🔹بر اساس گزارش تازه وال‌استریت ژورنال در هفتم نوامبر، مشاوران ترامپ درباره چگونگی برخورد با ایران دیدگاه‌های متفاوتی دارند.

🔹جی‌دی ونس و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور، از ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق حمایت می‌کنند.

🔹در مقابل، پیت هگست و دریاسالار برد کوپر، فرمانده نیروهای آمریکایی در منطقه، معتقدند ازسرگیری حملات به اهداف نظامی، هسته‌ای و انرژی ایران می‌تواند فشار بر تهران را افزایش دهد.

🔹مارکو روبیو، وزیر خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، نیز از ادامه فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها حمایت می‌کنند.

🔹این تفاوت دیدگاه‌ها نشان می‌دهد اختلاف درباره جنگ تنها به ارزیابی شکست انتخاباتی محدود نمانده و به انتخاب میان سه مسیر عملی گسترش یافته است: ادامه مذاکره، حفظ فشار اقتصادی یا ازسرگیری عملیات نظامی.

🔹با وجود این، گزارش‌های منتشرشده تأکید دارند که ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را درباره مرحله بعدی جنگ اعلام نکرده است.

#امتداد
@emtedadnet

📚 رژیم چنج

شب سال نو در مارالاگو است. مهمانان از میان شمع‌ها و نوازندگان می‌گذرند تا سال ۲۰۲۶ را کنار رئیس‌جمهور آغاز کنند. ترامپ آرزوی سال جدیدش را چنین بیان می‌کند: «صلح در سراسر جهان».

پشت این صحنه پرزرق‌وبرق، روایت دیگری است که مگی هیبرمن و جاناتان سوان، نویسندگان کتاب «رژیم چنج»، در همین مهمانی نشان می‌دهند.
وکیل شخصی رئیس‌جمهور، معاون دادستان کل است. معمار فرمان‌های اجرایی و اعلام وضعیت‌های اضطراری حضور دارد. وزیر امنیت داخلی مقابل دوربین‌ها می‌رقصد.

به تعبیر نویسندگان، حکومت‌داری به نمایشی برای یک تماشاگر تبدیل شده است: رئیس‌جمهور.

این مهمانی تصویر پرسش اصلی کتاب است:
وقتی وفاداری به یک فرد جای استقلال نهادها را می‌گیرد و مرز میان منافع شخصی رئیس‌جمهور و قدرت دولت کمرنگ می‌شود، آیا خودِ نظام سیاسی در حال تغییر نیست؟

نیمه‌شب فرا می‌رسد و مهمانان هلهله می‌کنند. اما پرسش کتاب تازه آغاز می‌شود:

آمریکا فقط وارد سالی تازه شده است، یا به‌سوی نظمی سیاسی تازه می‌رود؟

🌐 رژیم چنج
لینک کوتاه:
b2n.ir/regime-change

خرید اقساطی کتاب از ترب‌پی، دیجی‌پی و اسنپ‌پی