تقاطع اخلاق و فناوری
508 subscribers
371 photos
50 videos
13 files
167 links
مجله تلگرامی کارگروه اخلاق و فناوری اندیشکده مهاجر، دانشگاه صنعتی شریف
ارتباط با ادمین:

@behzadface
@Abootalebsaf
@Mahdi7khalili
Download Telegram
📝معرفی مقاله:☝️☝️☝️

🗂 #ابعاد_اخلاقی #اخلاق_ربات

عنوان مقاله:
«When is a robot a moral agent?»
نویسنده:
Sullins
منبع:
Sullins, John P. "When Is a Robot a Moral Agent?." International Review of Information Ethics 6 (2006): 12.
معرفی از:

مهدی خلیلی ( دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری دانشگاه شریف)

سالینز سؤال خود را این‌طور طرح می‌کند: پرستار وقتی از بیماری نگه‌داری می‌کند، مسئولیتی بر گردن دارد و در مقابل حقوقی به دست می‌آورد، آیا اگر به‌جای این پرستار روبات بود همچنان می‌توانستیم این مسئولیت‌ها و حقوق را به این روبات نسبت بدهیم؟ سه پاسخ ممکن است: 1- این موقعیت اخلاقی نیست و نمی‌توان به روبات صفت انسانی و مسئولیت‌پذیری را نسبت داد، 2- روبات‌ها کاملاً عامل اخلاقی نیستند ولی تا حدودی عامل اخلاقی‌اند، 3- روبات‌ها دقیقاً عامل اخلاقی‌اند. سالینز بر آن است که از پاسخ سوم دفاع کند.

به عقیده‌ی سالینز، تفسیر سنتی از رابطه بین تکنولوژی و اخلاق، این‌چنین است که تکنولوژی ابزار است و استفاده‌کننده‌ای دارد که می‌تواند در جهت ارزش‌های مختلف از آن بهره ببرد. ما اگر این نگاه را به اخلاق روباتیک سرایت دهیم، روبات صرفاً ابزاری است که توسط یک طراح ساخته‌شده و استفاده‌کننده‌ای دارد. به عقیده‌ی سالینز این نگاه ضعیف است و تأثیرات اخلاقی روبات‌ها را نمایان نمی‌کند. به عقیده‌ی سالینز ما باید روبات‌ها را عامل اخلاقی بدانیم تا نقش اخلاقی آن‌ها روشن شود. به نظر او، اگر تکنولوژی را »دست‌کاری در طبیعت برای رسیدن به اهداف انسانی« بدانیم، می‌توانیم سگ‌های رام شده را هم نوعی تکنولوژی بدانیم. شباهت این تکنولوژی به روبات‌ها زیاد است چون هر دو از نوعی از هوشمندی برخوردارند. حال اگر از سگ‌ها برای هدایت انسان‌های نابینا استفاده شود، آیا مگر چنین نیست که خود سگ هم موردستایش قرار می‌گیرد، و عمل او به‌عنوان عملی خوب ستایش می‌شود؟ اگر چنین باشد خیلی دور از ذهن نیست که روباتی که در جهت اهداف انسانی مورداستفاده قرار می‌گیرد نیز عامل اخلاقی شمرده شود و موردستایش اخلاقی واقع شود.

سالینز میان دو نوع روبات تمایز می‌گذارد: 1- روبات کنترل شونده از دور (tele robot)، 2- روبات مستقل (autonomous robot). در مورد روبات‌های کنترل شونده کمی دور از ذهن است که آن‌ها به خاطر کارهایشان مورد تحسین یا تقبیح قرار دهیم، و در این مورد به نظر می‌رسد طراح و استفاده‌کننده (یا اپراتور) بیش‌تر محل تحسین و تقبیح ما هستند. به نظر سالینز، هر روباتی عامل اخلاقی نیست، و برای اینکه روباتی عامل اخلاقی شود باید رفتارش به‌طور مستقل و از روی دلیل انجام‌شده باشد. به نظر سالینز «روبات‌های مستقل» چنین ویژگی‌ای را دارا هستند. سالینز همین ابتدا تذکر می‌دهد که معنای قوی از استقلال را به روبات نسبت نمی‌دهد بلکه منظور او از مستقل بودن روبات‌ها همان منظوری است که پژوهشگران روباتیک به کار می‌برند، یعنی قادر باشد در موقعیت، تصمیم‌گیری مستقل از برنامه‌نویس داشته باشد. به عقیده سالینز، رابطه‌ی طراح (یا برنامه‌نویس) با روباتِ مستقل بیشتر شبیه به رابطه والدین و فرزند است، یعنی اگرچه والدین تا حدودی به خاطر تربیت فرزندشان مسئول‌اند، ولی درنهایت فرزند است که مسئول کاری است که انجام می‌دهد، چون پدر و مادر تعیین‌کننده نهایی عمل او نیستند. به عقیده سالینز، همه‌ی عامل‌های گوناگون، اعم از برنامه‌نویس یا طراح، استفاده‌کننده یا اپراتور، شرکت تولیدکننده روبات، همه و همه در کنار روبات نقشی دارند و مسئولیت در شبکه ارتباطی بین این عوامل پخش‌شده است. سالینز اذعان دارد که برای رسیدن به چنین نگاهی از نگاه فلسفی فلوریدی در بحث سطوح انتزاع (level of abstraction) بهره برده است.
سالینز درنهایت سعی می‌کند فراتر از تشبیه رفته و به بیان استدلال خود مبنی بر عامل اخلاقی بودن روبات‌ها بپردازد. او بین شخص (person) و عامل اخلاقی (moral agent) تمایز می‌گذارد و بر آن است که اگرچه روبات‌ها «شخص» نیستند ولی می‌توان آن‌ها را «عامل اخلاقی» در نظر گرفت. او سه شرط را برای اینکه یک روبات عامل اخلاقی باشد در نظر می‌گیرد: 1- روبات به نحو مستقل از برنامه‌نویس و اپراتور عمل کند، 2- نتوان رفتار ربات را بدون استفاده از مفاهیمی چون تمایل (predisposition) قصد (intention) توضیح داد (تمایل و قصدی ناظر به انجام کاری خوب یا بد)، و 3- روبات به‌گونه‌ای رفتار کند که نشان دهد که نسبت به دیگر عامل‌های اخلاقی مسئولیت‌پذیر است. سالینز به‌زحمت سعی می‌کند نشان دهد روبات‌ها تفسیر حداقلی از شرط‌های اخیر را تأمین می‌کنند لذا می‌توان آن‌ها را عامل اخلاقی در نظر گرفت. به عقیده او روبات رفتارهایی دارد که حتی برنامه‌نویسش از پیش‌بینی آن عاجز است، روبات طوری رفتار می‌کند که عملی از روی قصد و تمایل به نظر می‌رسد، و می‌توان آن را نسبت به دیگر عامل‌ها مسئول دانست. البته این‌که سالینز تا چه حد موفق به تطبیق شروط پیش‌گفته بر روبات‌ها شده، می‌تواند محل بحث باشد.

⁧
🎬معرفی ویدیو:☝️☝️☝️

🗂#شبکه_های_اجتماعی

در حالی که تنهایی به رایج ترین رنج بشر مدرن تبدیل شده است، شبکه‌های اجتماعی با هدف بازیابی روابط اجتماعی در بستری نوین پا به عرصه وجود گذاشته‌اند. اما به نظر می رسد آن‌ها در حال دگرگونی جنس این دست از روابط اند. معنای دوستی در این شبکه ها متفاوت شده است و گفتگوهای دوسویه انسانی تبدیل به ارتباطات چندرسانه‌ای از راه دوری شده است که در آن‌ها به جای این که خودم واقعی مان باشیم تصویری دلخواه از خود ارائه می کنیم. همه این دگرگونی‌ها در نهایت می تواند منجر به ظهور نحوه‌ای جدید از بودن شود که با شعار « به اشتراک می گذارم، پس هستم» شناخته می شود. ویدیو فوق نگاهی انتقادی به این شبکه‌ها را ارائه می کند.
معرفی تصویر 🌈

🗂#شبکه_اجتماعی #فناوری_ارتباطات_و_اطلاعات

بخش دوم از آثار آنخل بولیگان کاریکاتوریست مشهور در زمینه تبعات شبکه های اجتماعی و فناوری های ارتباطی نوین👇👇👇
🗣خبر:👇👇👇

🗂 #مهندسی_ژنتیک #فقه


فراخوان مقاله همایش ملی فقه مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته آغاز شد

به گزارش اداره روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، دبیرخانه همایش ملی فقه مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته مستقر در این پژوهشگاه، فراخوان مقاله همایش ملی فقه مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته را برای دریافت مقالات از سوی نخبگان علمی مرتبط در این حوزه از سراسر کشور منتشر کرد.

در این فراخوان مقاله موضوعات همایش ذیل پنج محور کلی درج شده است که به قرار زیر می‌باشد:

مسایل فلسفی و کلامی شامل: فلسفه مهندسی ژنتیک، مهندسی ژنتیک، دخالت در خلقت با استخدام قوانین و سنن الهی و صنعت و تسخیر عالم، نسبت مهندسی ژنتیک با نظام احسن آفرینش و مهندسی ژنتیک و نظریه مزیت طبیعی و وجود شرور و بلایا؛

مسایل فقهی شامل: قواعد فقهی/ تکلیفی و اخلاقی/ تحسینی در مهندسی ژنتیک، قواعد اولی و ثانوی در مهندسی ژنتیک، تمییز اصول حاکم بر تولید و مصرف حیوانات و گیاهان تراریخته، تمییز اصول حاکم بر «زیست‌ورهای جاندار»، «زیست‌ورهای نباتی»، و فراورده‌های جمادی تراریخته، اصلاح ژنتیک انسان (درمانی یا غیردرمانی: تقویت توانمندی‌ها، مصونیت در برابر بیماری‌ها،...)، جایگاه دولت در نظام‌سازی حقوقی و اخلاقی در حوزه مهندسی ژنتیک و معیارهای ارزیابی خطر و پیشگیری از ضرر؛

مسایل حقوقی شامل: اصول و مبانی حقوقی جواز و عدم جواز اصلاح ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته، اصلاح ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته در اسناد بالادستی و قوانین داخلی، استلزامات قانون‌گذاری اصلاح ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، رویکرد نظام‌های حقوقی به اصلاح ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته، معیارهای ارزیابی خطر در نظام‌های حقوقی، هنجارهای رفتاری در حوزه حیوانات تراریخته؛

مسایل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی شامل: آثار اقتصادی مهندسی ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته، اصلاح ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته در جریان‌های رسانه‌ای ایران و جهان، مناشی و مبادی سیاسی ـ اقتصادی مخالفت با اصلاح ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته در جهان، رویکردها به مهندسی ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته، انگیزه و نقش صلح سبز در مقابله با مهندسی ژنتیک و تولید حیوانات و گیاهان تراریخته؛

مسایل علمی و فناوری شامل: آثار مهندسی ژنتیک بر سلامت، آثار مهندسی ژنتیک بر محیط زیست و شبهات علمی تولید و مصرف محصولات تراریخته.

مهلت ارسال مقالات از سوی دبیرخانه همایش ملی فقه مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته تا ۲۰ بهمن ماه جاری اعلام شده و این همایش اسفندماه جاری با همکاری برخی نهادهای علمی کشور در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار خواهد شد. علاقمندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانند با شماره تلفن ۰۲۵۳۷۶۰۳۰۱۲ تماس حاصل نموده و یا به پایگاه اینترنتی «همایش ملی فقه مهندسی ژنتیک و محصولات تراریخته » مراجعه نمایند.
📗 معرفی کتاب☝️☝️☝️

🗂 #اخلاق_فاوا #فناوری_اطلاعات_و_ارتباطات

فناوری اطلاعات یک بخش جدایی ناپذیر از فعالیتها و ساختار های جامعه پسا صنعتی است. در عین حال این فناوری پرسش‌های دشوار اخلاقی را برانگیخته است که نیازمند تامل عمیق فلسفی و اخلاقی است. در این کتاب، گروهی بین المللی از متفکران در زمینه‌های فلسفه، ارتباطات، علوم سیاسی و علوم کامپیوتر به بسیاری از سوالات اخلاقی در زمینه فناوری اطلاعات پرداخته اند که شامل مسائلی همچون حریم خصوصی اطلاعاتی، شکاف دیجیتالی ، دسترسی برابر، اعتماد الکترونیکی و ... است. در مجموع این مقالات نشان می‌دهند فناوری اطلاعات چگونه عمل اجتماعی و تجربه اخلاقی ما را دگرگون ساخته و لذا برای ارزیابی آن‌ نیازمند بازنگری در مفاهیم همچون عدالت، حق مالکیت و حریم خصوصی هستیم. به جز تجربه اخلاقی، فناوری اطلاعات جهان بینی ما و نحوه‌ای که بادیگران به تعامل می‌پردازیم را نیز تحت تاثیر قرار داده است که این امر نیازمند به تجدید نظر در مفاهیمی مانند دوستی، مراقبت، تعهد و اعتماد نیز می‌گردد.

برخی مقالات مهم این مجموعه به شرح زیرند:

1- «چرا به علم اخلاق بهتری برای تکنولوژی‌های در حال ظهور نیاز داریم؟» نوشته جیمز مور
2- «اخلاق اطلاعات: ماهیت و محدوده آن» نوشته لوچیانو فلوریدی
3- «معرفت شناسی اجتماعی وبلاگ نویسی» نوشته آلوین گلدمن
4- «خویشتن‌های متکثر و هویت ارتباطاتی: دوستی و حریم خصوصیِ آنلاین » نوشته دین کوکینگ
5- «هویت و فناوری اطلاعات» نوشته استیو متیو
6- «فرهنگ و شبکه جهانی: امید برای اخلاقی جهانی؟» نوشته چارلز ایس
7- «مسئولیت جمعی و فناوری اطلاعات و ارتباطات» نوشته سیماس میلر
8- «کامپیوتر به عنوان عامل جانشین » نوشته دبورا جانسون و توماس پاور
9- «فلسفه اخلاق، فناوری اطلاعات و کپی رایت» نوشته وندی گوردون
10- « فناوری اطلاعات، حریم خصوصی، و حمایت از داده‌های شخصی» نوشته جرون فن دن هون
11- «تجلی ارزش‌های در تکنولوژی: نظریه و عمل» نوشته ماری فلانگان، دنیل هوی و هلن نیسنبائوم
12- «عدالت توزیعی و ارزش اطلاعات:رویکردی راولزی » نوشته جرون فن دن هون و اما روکسبی
🎬معرفی ویدیو:☝️☝️☝️

🗂#تازه_های_فناوری

امروزه نقش ربات ها در صنعت و حوزه‌هایی مثل پزشکی جا افتاده است، اما فناوری رباتیک به این مرزها محدود نمانده است و در حال گشودن راه‌هایی برای حضور در زندگی هر روزینه ما هستند. آشپزخانه رباتیک یک ایده در حال عملیاتی شدن است که پای ربات‌ها را به خانه ما باز می‌کند. این ربات ها می‌توانند هر نوع دستور غذایی از سراسر جهان را طبخ کنند ، برای آماده ساختن غذا سر زمانی مشخص برنامه ریزی شوند و حتی ظرف ها را بشویند. توسعه دهندگان این فناوری معتقدند این فناوری نیاز به استفاده از غذاهای آماده که تاثیرات منفی برای سلامتی دارند از بین می‌رود لذا کمک شایانی به ارتقا سطح سلامتی جامعه خواهند کرد. ویدیو فوق به توضیحاتی پیرامون این فناوری می‌پردازد

💡 نکاتی برای تامل:

به نظر می رسد آشپزی سنتی به جز هدف رساندن مواد مغذی سالم به انسان دارای معانی و کارکرد‌هایی فراتر است. برای مثال آشپزی بعضا به عنوان معرف یک فرهنگ و سبک زندگی تلقی می‌شود همچنین می‌تواند به عنوان نقطه کانونی عمل کند و منجر به ایجاد پیوند میان انسان‌ها با همنوعان و جهان اطرافش گردد. حال سوال اینجاست که آیا با واگذار کردن این فعالیت به ربات ها این معانی و کارکرد‌ها که در زیست انسانی موثرند از بین می‌روند یا شکل جدیدی می‌یابند؟ در نهایت این فناوری چه سبک زندگی برای ما ایجاد خواهد نمود؟.
📝 یادداشت

عنوان: «داستان یک اشتباه : چرا هدایت تحصیلی به هدایت تحمیلی تبدیل شد؟»

نویسنده: ابوطالب صفدری

در تمام نظریه‌های اخلاقی که اخلاق فاوا ذیل آن قرار می‌گیرند، یکی از مباحث مهم ،حل ناسازگاری‌ها و تعارضات اخلاقی‌ است. به‌عبارت‌دیگر موقعیت‌های فراوانی وجود دارد که در آن‌ها با تعارض یک یا چند ارزش اخلاقی مواجه ایم و باید سعی کنیم تا برون‌رفتی برای آن‌ها بیابیم.در ادبیات اخلاق تکنولوژی روش‌هایی برای حل تعارضات مذکور پیشنهاد شده که در جای خود بایستی مورد مداقه واقع شوند. در این نوشتار سعی می‌کنیم تا به واکاویِ یکی از مصداق‌های داخلی این تعارضات بپردازیم.


برای خواندن متن کامل یادداشت به لینک زیر مراجعه فرمایید:👇👇👇

https://goo.gl/fk6NmV