🔻«آیا پرسش از معنای زندگی نشانه بیماری است؟!»

https://t.me/tanhaatarazyekbarg/1122

امروز این ادعای دکتر طهماسب گرامی را در اینستاگرام مشاهده کردم و حقیقتاً دچار شگفتی شدم‌؛ اینکه پرسیدن از «معنای زندگی» نشانه حال بد یا حتی بیماری‌ست، با این استدلال که: وقتی از زندگی‌ات راضی هستی، خوشحالی، و همه چیز خوب پیش می‌رود، هیچ وقت از خودت نمی‌پرسی «معنای زندگی چیست؟»؛ این سؤال وقتی به ذهن می‌رسد که در بحران باشی. پس لابد پرسش از معنا بی‌فایده یا حتی مشکل‌زاست!

اما این نگاه شوربختانه، از پایه اشتباه است.
نخست باید بدانیم که منشأ روانی یک سؤال هیچ چیزی درباره درستی یا ارزش آن سؤال نمی‌گوید. این نوع استدلال، مصداقِ کلاسیکِ مغالطه ژنتیکی است؛ یعنی نادرست دانستن یک باور صرفاً به‌خاطر منشأ روانی یا تاریخی‌اش. در منطق و فلسفه، منشأ یک ایده لزوماً چیزی درباره اعتبار محتوای آن نمی‌گوید. فیلسوف انگلیسی، سیمون بلکبرن، در کتاب Think می‌نویسد: «یک باور می‌تواند از عللی غیرعقلانی ناشی شده باشد و با این حال همچنان درست باشد» (Blackburn, 2001, p. 7). یعنی حتی اگر ما همیشه در لحظات سخت به سراغ سؤال‌های بزرگ برویم، این به خودی خود چیزی از اهمیت آن‌ها کم نمی‌کند.

از منظر اگزیستانسیالیسم نیز، این پرسش‌ها نه‌تنها نشانه بیماری یا آسیب نیستند، بلکه بخش طبیعی و اصیل از زیستن آگاهانه انسانی‌اند. اگزیستانسیالیست‌هایی مانند کارل یاسپرس و پل تیلیش، این پرسش‌ها را «دغدغه‌های نهایی» انسان می‌دانند؛ لحظاتی که فرد در مواجهه با مرگ، آزادی، تنهایی یا پوچی، به بازاندیشی درباره بنیادهای زندگی‌اش و معنای آن می‌پردازد. این پرسش‌ها، نشانه‌ای از بیداری اگزیستانسیال‌اند، نه فروپاشی روانی.

بسیاری از فیلسوفان، برعکس، می‌گویند اتفاقاً همین پرسش‌هاست که ما را انسان می‌کند. ویکتور فرانکل، روان‌پزشک و نویسنده کتاب انسان در جست‌وجوی معنا، می‌گوید: «تلاش برای یافتن معنا در زندگی، نیروی انگیزشی نخستین در انسان است» (Frankl, 1985, p. 121). او تأکید می‌کند انسان‌هایی که در سخت‌ترین شرایط – حتی اردوگاه‌های کار اجباری – معنایی برای زندگی خود پیدا می‌کردند، امید و انگیزه برای ادامه دادن را در خود نگه می‌داشتند.

از سوی دیگر، این‌طور نیست که معنا فقط در رنج خودش را نشان دهد. سوزان وُلف، فیلسوف آمریکایی، در مقاله‌ای معروف می‌نویسد: «معنا زمانی پدید می‌آید که کشش ذهنی، با ارزشمندی عینی تلاقی کند» (Wolf, 1997, p. 211). یعنی ما وقتی زندگی‌مان را معنادار حس می‌کنیم که کاری را دوست داریم و آن کار واقعاً ارزشمند است – مثل تربیت فرزند، خلق اثر هنری یا ادبی، یا کمک به دیگران. این‌ها فقط در زمان‌های بحران اتفاق نمی‌افتند، بلکه می‌توانند در لحظه‌های شادی هم ما را به فکر معنا بیندازند.

و در نهایت، توماس نیگل، فیلسوف تحلیلی، در مقاله‌ای به نام پوچی می‌گوید دلیل اینکه ما از معنا می‌پرسیم، نه بیماری است و نه بحران، بلکه برخورد آگاهی ما با وسعت و رازآلودی زندگی است. او می‌نویسد: «پوچی نه از موقعیت ما در جهان، بلکه از برخورد بین جدیتی که نسبت به زندگی‌مان داریم و امکان نگریستن به همه این جدیت به مثابه چیزی دل‌بخواهی و قابل تردید ناشی می‌شود» (Nagel, 1971, p. 718).

و البته ، چه بسیار انسان‌هایی که از لحظه تولد تا لحظه مرگ خوشحال‌اند و حتی یک دقیقه هم درنگ نمی‌کنند تا درباره «چراییِ بودن» بیندیشند. آن‌ها گویی مصداق عینی این شعرند که
«هر چه پیش آید خوش آید، ما که خندان می‌رویم»! در واقع، اینجا لازم است این پرسش نیز پاسخ داده شود که آیا زندگی خالی از سؤال درباره معنا، ارزشمند است؟!

در پایان، پرسش از معنا نه فقط نشانه بیماری نیست، بلکه نشانه بیداری است؛ نشانه اینکه انسانیم، می‌اندیشیم، و دنبال چراییِ بودن‌مان هستیم. این پرسش، برخلاف آنچه برخی روان‌شناسان می‌گویند، نه نشانه ضعف، بلکه نشانه عمق است.

منابع:
• Blackburn, S. (2001). Think: A Compelling Introduction to Philosophy. Oxford University Press.
• Frankl, V. E. (1985). Man’s Search for Meaning. Beacon Press.
• Wolf, S. (1997). “Meaning in Life.” In Ethical Theory: An Anthology, ed. R. Shafer-Landau. Blackwell.
• Nagel, T. (1971). “The Absurd.” The Journal of Philosophy, 68(20), 716–727.

درباره کتاب شادکامی، ایران‌کتاب

📚 معرفی تازه‌های نشر
بازدید و خرید از سایت ناشر:
www.kargadanpub.com

📚 معرفی تازه‌های نشر

🔸 سامان نونهال، یکی از مترجمان کتاب آنچه قوی‌ترت می‌کند، در این ویدئو شرح می‌دهد که این کتاب براساس روش درمانِ مبتنی بر «پذیرش و تعهد» است؛ نوعی روان‌درمانی که پژوهش‌های متعددی اثربخشی آن را در حل مشکلات فردی و بین‌فردی تأیید کرده‌اند؛ روشی که به‌اختصار DNAV یا «کاف-پ-نون-الف» نامیده شده است.
🔸 در این کتاب، سیستم ساده و مفیدی معرفی خواهد شد که محصول تحقیقاتِ دقیق است. این سیستم براساس رویکردهای مبتنی بر شواهدِ پژوهشی بنا شده است، از درمان مبتنی بر پذیرش و پای‌بندی، روان‌شناسی مثبت‌نگر، درمان مبتنی بر فرایند، و مداخلات مبتنی بر ذهن‌آگاهی گرفته تا نظریۀ خودتعیین‌گری، نظریۀ دلبستگی بزرگ‌سال، و علم تکامل. درنهایت، وجه تمایز این کتاب با بسیاری از کتاب‌های خودیاریِ دیگر تعهد زیادِ نویسندگان آن به علم و تحقیقِ علمی است. سنت‌های حِکَمی گذشته نیز بر دیدگاهِ آنها تأثیر گذاشته، به‌ویژه زمانی که به شواهد پژوهشیِ جدید مرتبط می‌شوند.

🔶 اطلاعات کتاب‌شناسی:

آنچه قوی‌ترت می‌کند
بالیدن در دل تغییر و بلاتکلیفی
نویسندگان: لوییز هِیز، جُزف سیاروچی، اِن بِیلی
مجموعۀ «خوب زیستن»/ دبیر: بابک عباسی
۲۳۲ صفحه/ ۳۰۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

#نشر_کرگدن، #معرفی_کتاب، #آنچه_قوی‌ترت_می‌کند، #لوییز_هیز، #جزف_سیاروچی، #ان_بیلی، #سامان_نونهال، #الهه_اکبری، #انعطاف‌پذیری_روانی، #خودیاری

🍁 زبان: ابزار توصیف یا داوری؟

▪️بررسیِ واژگان رایج مرگ حیوانات در متون رسمی محیط زیست

✍🏻 ابراهیم احمدیان:

در متون رسمیِ مرتبط با محیط زیست، به‌ویژه در ادبیات اداری یا گزارش‌های دولتی، بارها با واژگانی چون «تلف شد»، «هلاک شد»، یا «حذف شد» روبه‌رو می‌شویم که برای اشاره به مرگ جانوران به‌کار می‌روند؛ خواه این مرگ در اثر آتش‌سوزی، خشک‌سالی، بیماری یا حتی کشتار عمدی روی داده باشد. این واژه‌ها ظاهراً خنثی‌اند، اما اگر دقیق‌تر بنگریم، متوجه می‌شویم که زبان هرگز به‌طور کامل خنثی نیست. به تعبیر دقیق‌تر، زبان فقط بازتاب واقعیت نیست، بلکه واقعیت را شکل می‌دهد، تفسیر می‌کند، و بر آن داوری می‌نهد.

زبان، فراتر از توصیف
توشیهیکو ایزوتسو، زبان‌شناس ژاپنی و از چهره‌های برجستۀ معناشناسی اسلامی، در تحلیل زبان قرآن کریم نشان می‌دهد که بسیاری از واژگان در ساختار معناییِ قرآن، پیش از آنکه حامل یک معنای صرفاً توصیفی باشند، بار اخلاقی و ارزشی دارند. مثلاً واژۀ «منافق» نه ‌فقط یک حالت روانی یا رفتاری را توصیف می‌کند، بلکه ضمن آن، شخص را در موقعیتی از محکومیت اخلاقی قرار می‌دهد. ایزوتسو این پدیده را در قالب تفاوت «واژگان توصیفی» (descriptive) و «واژگان ارزشی» (evaluative) تحلیل می‌کند.

تلف یا جان باختن: تفاوت در بار معناییِ مرگ حیوانات
اگر این منطق را به زبان روزمره و اداری محیط زیست تعمیم دهیم، متوجه می‌شویم که واژه‌هایی چون «تلف» یا «هلاک» نیز واجد چنین بار معنایی‌اند. وقتی در گزارشی رسمی می‌خوانیم: «در این حادثه، ۱۲ رأس گوزن تلف شدند»، ما تنها با گزارشی دربارۀ مرگ جانوران روبه‌رو نیستیم، بلکه این زبان، ناخودآگاه یا آگاهانه، این جان‌ها را تقلیل می‌دهد؛ هم در سطح زبانی، هم در سطح ارزشی. گویی جان آنها «ضایعه» یا «فقدان» نیست، بلکه چیزی است که ازبین‎رفتن‎اش «قابل انتظار» یا حتی «اجتناب‌ناپذیر» است.

در مقابل، اگر بگوییم: «۱۲ گوزن جان باختند»، یا «۱۲ گوزن از میان رفتند»، وزن اخلاقی و عاطفیِ جمله تغییر می‌کند. زبان در این حالت، به‎جای تقلیل جان موجودات زنده به شیء یا داده، بار احساسیِ بیشتری به مخاطب منتقل می‌کند. همین تفاوت ظریف در زبان می‌تواند بر نگرش سیاست‌گذاران، مسئولان اجرایی و حتی افکار عمومی تأثیر بگذارد.

ایدئولوژی زبانی و جایگاه حیوانات
در جامعه‌شناسیِ زبان، این مسئله تحت عنوان «ایدئولوژی زبانی» (language ideology) بررسی می‌شود. این مفهوم به مجموعه‌ای از باورهای پنهان یا آشکار دربارۀ زبان و نحوۀ کارکرد آن اشاره دارد. بر اساس این دیدگاه، استفادۀ مکرر از واژه‌هایی چون «تلف» یا «حذف» برای حیوانات، بخشی از یک گفتمان وسیع‌تر است که جایگاه جانوران را در مرتبه‌ای پایین‌تر از انسان و در بسیاری مواقع، پایین‌تر از اشیای اقتصادی تعریف می‌کند.

تأثیر زبان در حقوق و سیاست
حتی در سطح حقوقی، این زبان تأثیرگذار است. بسیاری از نظام‌های حقوقی هنوز مرگ یک حیوان را صرفاً در قالب خسارت مالی به مالک آن تعریف می‌کنند. در این فضا، زبان بی‌طرف نیست؛ زبان بخشی از سیاست است. واژگان نه‌تنها احساس و اخلاق ما را شکل می‌دهند، بلکه چارچوب‌های حقوقی، اجرایی، و حتی بودجه‌بندی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند.

بازنگری در زبان محیط زیست: گامی به سوی همدلی
از این‌ رو، بازنگری در زبان ‌محیط‌زیستی، و به‌ویژه اصلاح واژگان مربوط به رنج و مرگ جانوران، اقدامی صرفاً ادبی یا نمادین نیست. این کار، در واقع، گامی است در جهت ایجاد گفتمانی تازه، اخلاق‌محور و همدلانه نسبت به جانوران. همان‌گونه که در حوزه‌های جنسیت، نژاد و عدالت اجتماعی، تغییر زبان مقدمۀ تغییر نگرش و سیاست‌ها بوده، در حوزۀ محیط زیست نیز چنین اصلاحی می‌تواند مقدمه‌ای بر دگرگونیِ اساسی‌تر باشد.

قدرت کلمات
در پایان، باید یادآور شد که همان‌قدر که زبان توانایی دارد برای ستم، فراموشی و تحقیر به‌کار رود، می‌تواند ابزار قدرتمندی برای همدلی، آگاهی و ترمیم نیز باشد. کافی ا‌ست کلمات را با دقت بیشتری انتخاب کنیم، و به یاد داشته باشیم: هر واژه‌ای سنگی‌ است در بنای اندیشۀ ما دربارۀ جهان.

©️ از: دین‌‎آنلاین (۱۴۰۴/۲/۲۷) | #زبان_و_جهان‌بینی

⁠ بازنشر به مناسبت روز جهانی خر


هیچ‌کس ناز خر را نمی‌خرد

✍🏻  علی ورامینی/

❇️ آخرین فیلم «یژی اسکولیموفسکی»، «ای‌اُ : EO» روایت پاره‌هایی از جهان از چشم خر است. پاره‌هایی که گویی جهان جز آن‌ها نیست؛ فیلم با مهر شروع می‌شود. کاساندرا، دختری که در سیرک کار می‌کند، انگار تنها عاشق حقیقی خر است. محبتی که اول فیلم بین آن دو می‌بینیم دوام چندانی نمی‌آورد. جبر این محبت را بی‌دوام می‌کند. خر انگار که از بهشتش جدا می‌شود و به جهان بدون کاساندرا پرتاب می‌شود یا حتی بخوانیم هبوط می‌کند.

❇️ کاساندرا اولین و آخرین نفری است که او را دوست دارد. لحظه جدایی این دو هنگامی که ای‌اُ را به زور سوار کامیون می‌کنند از درخشانترن لحظات فیلم است. ای‌اُ از منفذ ماشین دختر را تماشا می‌کند که هی از او دورتر و دورتر می‌شود. تاریکی، تنهایی و البته استیصال اولین حس‌هایی است که خر در سفر آن‌ها را تجربه می‌کند. استیصالِ فقدان، دورشدن و اینکه کاری ازش بر نمی‌آید. بعد از آن گویی جز حیرت چیزی نیست و چه آشناست این سفر خر. شکوه اسب‌ها و عشوه‌گری‌هایشان در طبیعت محسورش می‌کند؛ اسکولیموفسکی این را به زیبایی و کاربلدی با رفت‌وبرگشت دوربین میان گله‌ای اسب که در طبیعت چهارنعل می‌دوند و چشمان ای‌اُ که از میان روزنه‌های کابینی آن‌ها را می‌نگرد، نشان می‌دهد. به مقصد می‌رسد. مقصد که نه ایستگاه اول آوارگی که مرکز پرورش اسب است؛ احتمالاً اسب‌های خاص. ای‌اُ آنجا برای کسی اهمیت ندارد.

❇️ دوربین و میزانسن به ما نشان می‌دهد که خر دوباره دل‌بسته می‌شود. دل‌بسته اسبی باشکوه که احتمال وصالش حتی از کاساندارا هم کمتر است. آن لحظه که این را می‌فهمد خربازی در می‌آورد، زیر کاسه کوزه اصطبل می‌زند. طبیعی است که کسی ناز خر را نمی‌خرد. او را از اصطبل با شکوه بیرون می‌اندازند و به مزرعه خرها می‌رود، آنجا که دوستش دارند، به او محبت می‌کنند و می‌تواند که در میان دیگر خرها روزگار خوش به سر کند، که نمی‌خواهد. آخرین دیدار با کاساندرا و دیدن اسبی سرکش چیزی در او عوض می‌کند. کولی می‌شود، به جنگل می‌رود و تا آخر زندگیش که چندان بلند نیست زندگی کولی‌واری طی می‌کند. در سفر کولی‌وار انگار دیگر چیز قشنگی نیست. از این به بعد خر بیشتر برای ببینده یک شاهد بیرونی است. شاهدی که اصلا شبیه ما نیست و از جهان او داریم به جهان می‌نگریم. خر کمتر جلب توجه می‌کند.
خاصیت خر همین است. به کار کسی کار ندارد. سر به زیر می‌اندازد. یونجه‌ای پیدا کند می‌خورد پیدا هم نکند صبر پیشه می‌گیرد.

❇️ اما آدمی به همه کار دارد، حتی به خری که یک گوشه نشسته است و با حیرت به توپ فوتبال نگاه می‌کند. آدمی که به او بر می‌خورد اگر خر خطابش کنند، باخت تیم‌شان را گردن خر بخت برگشته می‌اندازند و تا دم مرگ ای‌اُ را کتک می‌زنند. البته که این آدمیان به یکدیگر هم رحم نمی‌کنند و ای‌اُ تا به پایان همه نوع پلشتی را می‌بیند؛ از خودخواهی گرفته تا قتل و خیانت. خر اما سنگ صبور خوبی است. مثل گربه و سگ نیست که هزار اطوار داشته باشد، هزار جور باید نازش را کشید تا دمی بنشیند تا کاری برایت کند.

❇️ خر به وقتش بار می‌کشد، آن هم سر به زیر و فروتن. به وقتش هم سنگ صبور می‌شود، حتی سنگ صبور پسر خیانت کاری که باخت قمارش را با باج عاطفی به مادرخوانده‌اش می‌خواهد جبران کند.  سر آخر پلشتی آن خانه را تاب نمی‌آورد و  فرار می‌کند. بعد از آن خر را در مسلخ می‌بینیم. گویی خودش قدم به آنجا گذاشته، انگار همه چیز را دیده است و دیگر چیزی نیست که او را برای نمردن وسوسه کند. هرچند فرقی نمی‌کرد، بخت خر جز این نیست؛ امروز سالامی نمی‌شد، چندی بعد می‌شد. 


@zamaneyebarkhord
🗞منتشرشده در روزنامه هم‌میهن

📚 پیشنهاد کتاب
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

خوشی‌ها و ناخوشی‌های فرزندآوری
به روایت مدرسۀ دوباتن
ترجمۀ رشید جعفرپور
مجموعۀ «خوب زیستن»/ دبیر مجموعه: بابک عباسی
۱۱۲ صفحه/ ۱۲۵۰۰۰ تومان
خرید مستقیم و استفاده از تخفیف ناشر:
www.kargadanpub.com

🔸 بالاخره بچه‌دار شدن خوب است یا بد؟ به نظرم این پرسشی است که به ذهن هر کس که کمی از سطح بداهت جامعه بالاتر بیاید درگیرش خواهد شد. کتاب «خوشی‌ها و ناخوشی‌های فرزندآوری به روایت مدرسۀ دوباتن» دست بر همین پرسش گذاشته. اما صرفاً به بحث بچه‌دار شدن بسنده نکرده و سخن را به بایسته‌های تربیت فرزند و کلاً روابط انسانی کشانده است. کتاب با آنکه کم‌حجم است، خواندنی و جذاب است و چراغ‌های زیادی را در ذهن روشن می‌کند. اگر موضوع فرزندآوری دغدغه‌تان است، این کتاب برای شماست.

پ.ن: ممنون‌ایم از امید پورحسن عزیز که کتاب را در صفحۀ اینستاگرامش معرفی کرده است.

#نشر_کرگدن
#خوشی‌ها_و_ناخوشی‌های_فرزندآوری
#آلن_دوباتن
#رشید_جعفرپور
#مجموعه_خوب_زیستن
#بابک_عباسی
#مدرسه_دوباتن
#مدرسه_زندگی

ایران من! آه ای کتاب شور و شیدایی
هر برگی از تاریخ تو فصلی تماشایی

فصلی همه تقدیر سرخ مرزدارانت
فصلی همه تصویر سبز سربه‌دارانت

فصل ستون‌های بلند تخت جمشیدت
در سر بلندی برده بالاتر ز خورشیدت

از سرخ جامه چون کفن پوشندگان تو
وز خون دامن‌گیر «بابک» در رگان تو

آواز من هر چند ایرانم! غم‌انگیز است
با این همه از عشق، از عشق تو لبریز است

می‌دانمت جای به مرداب اوفتادن نیست
می‌دانمت ایثار هست و ایستادن نیست

با این همه خونی که از آیینه‌ات جاری است
رودی که از زخم عمیق سینه‌ات جاری است

می‌شوید از دل‌های ما زنگار غم‌ها را
همراه تو با خود به دریا می‌برد ما را.


حسین منزوى 🌺

#شب_و_روزگار_خوش

#از_چیزهای_دیگر

تروریسم دولتی
✍🏼 حسین شیخ‌رضایی

از جمهوری اسلامی راضی باشیم یا ناراضی، آن را تحقق حکومت الاهی بدانیم یا شر مطلق، درباره گزاره‌های زیر می‌شود تامل حقوقی کرد:

🔹حمله پیش‌دستانه در عرف بین‌الملل به‌سختی قابل‌توجیه است و برای موجه بودن لازم است شورای امنیت از آن مطلع باشد. حمله پیش‌دستانه یعنی یک دولت ادعا کند طرف دیگر در آستانه حمله قریب‌الوقوع به او بوده و اگر او حمله نمی‌کرده، نابود می‌شده است و راهی جز حمله در پیش نبوده. اسرائیل ادعای حمله پیش‌دستانه به ایران دارد. کسی جز خودش این ادعا را تایید نکرده و ایران در فرایند مذاکره بوده است.

🔹حمله به تاسیسات اتمی نقض قوانین بین‌المللی است و از آنجا که خطر آلودگی شدید برای غیرنظامیان دارد تنها در صورتی موجه است که آن تاسیسات مستقیما در حمله نظامی دخیل بوده باشند. حمله اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای نطنز نقض قوانین بین‌المللی است.

🔹جدا از غیرنظامیانی که تاکنون کشته شده‌اند، نمونه حمله اسراییل به بهزیستی قصرشیرین نشان می‌دهد مانند نمونه غزه اسرائیل مراکز درمانی و بهداشتی و ... را خواهد زد و ادعا می‌کند تحت پوشش آنها کارهایی نظامی می‌شده است.

🔹فارغ از نوع حکمرانی جمهوری اسلامی در پنج دهه گذشته، حمله پیش‌دستانه اسرائیل به ایران از لحاظ حقوق بین‌الملل نادرست و مصداق تروریسم دولتی است. اگر نمی‌توانیم از بغض جمهوری اسلامی آشکارا اعلام کنیم که این حملات تروریستی است، دچار مغالطه احساس‌گرایی شده‌ایم.

منبع: صفحه اینستاگرام نویسنده

🔻ایرانی «ماندن» پس از تجاوز اسرائیل به ایران
✍یاسر میردامادی
در این یادداشت ضمن نقد پنداری که جنگ تحمیلی اسرائیل به ایران را «این جنگ جنگ ما نیست» معرفی می‌کند، توصیه می‌کند در شرایط جنگ، باید در عین داشتن اختلافات، به وحدت اندیشید.
📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/45226/

🆔 @dinonline

جانِ دلیر و زهرۀ شیر

ارسطو در اخلاق نیکوماخوس تعریفی از شجاعت دارد که به‌نظر هنوز معتبرترین تعریف از این فضیلت است. «کسی که ترس و اعتماد را در موقعیت و زمان درست و در اندازه‌ی مناسب به‌کار می‌برد، شجاع است. کسی که در اعتماد نسبت به چیزهای واقعاً ترسناک زیاده‌روی کند، بی‌پروا است و کسی که در ترس افراط کند، ترسو است. شجاع واقعی راه میان دو سر حد را می‌پیماید؛ در هنگام عمل تیزهوش و فعال است، ولی قبل از آن آرام و سنجیده».

پیام این دوست که زنی جوان است، من را یاد تعریف شجاعتِ ارسطو انداخت. چند روز بعد این پیام، دوست فیلمسازی بیست‌و‌چندساله‌ای تماس گرفت و از این دلخور بود که چرا مجوز فیلم‌برداری و مستندسازی از حمله‌های اسرائیل نمی‌دهند. می‌گفت روایت با قاب موبایل، مرگ مولف را رقم می‌زند. می‌خواست که بتواند به دل حادثه بزند و روایت کند این روزهای هول را.

این جان‌های دلیر متعلق به نسلی‌اند که مدعیان آنان را بدترین نسل تاریخ می‌نامیدند، مدعیانی که تا روز آخر جنگ هیچ نام و نشانی از آنها نخواهیم یافت.


▪️▪️▪️▪️
@zamaneyebarkhord

‍ ✔️حرف روز دوازدهم
✍🏻سهند ایرانمهر

ارنست رنان، متفکر فرانسوی، در سخنرانی مشهور خود در سوربن (۱۸۸۲) با عنوان «ملت چیست؟» می‌گوید:

«یک ملت بیش از آن‌که با خاطرات افتخارآمیز ساخته شود، با فراموشی خشونت‌ها و خطاهای گذشته‌اش زنده می‌ماند. وحدت ملی یعنی توانایی در به اشتراک گذاشتن فراموشی‌ها و اصلاح گذشته.»

این جمله، درسی عمیق برای امروز ما دارد. هم‌وطنان‌مان در شهرهای زیر حمله، از رشت تا تبریز، از یزد تا اهواز، و به‌ویژه دیشب در تهران و کرج، با گوشت و پوست، واقعیت جنگ را لمس کردند. آن‌ها اکنون از هر کس دیگری شایسته‌ترند برای درک ارزش آتش‌بس و ضرورت کاهش تنش. مردم ایران سزاوار آرامش‌اند؛ سزاوار زندگی‌اند.

جنگ ۱۲روزه تمام شد. اما اگر نخواهیم این دوازده روز را با دقت ببینیم و با صداقت روایت کنیم؛ اگر از خود نپرسیم ضعف‌ کجا بود؟ و نگاه‌مان به امنیت، اطلاعات، مردم، ملت، امر ملی، منافع ملی، «خودی» و «غیرخودی»، «امین» و «خائن»، «هزینه» و «منفعت» را بر مبنای تجربه همین دوازده روز بازنگری نکنیم، همان آسیب‌ها و همان ضعف‌ها بار دیگر دامان کشور و مردم را خواهد گرفت.

بازدارندگی واقعی نه فقط با موشک، که از دل شفافیت و اصلاح درونی می‌آید؛ از رجوع به مردم، به همان معنا که در این چند روز، برای نخستین‌بار از رسانه رسمی شنیده شد: «با‌حجاب و بی‌حجاب، ارزشی و غیر‌ارزشی نداریم؛ یک وطن داریم و اسمش ایران است.» (نقل به مضمون)

این نباید فقط یک شعار و نتیجه یک هیجان غیرقابل کنترل و از سر اضطرار باشد. زیر‌بنای بازدارندگی واقعی، حس تعلق مردم به سرزمین است؛ حسی که از مسیر مشارکت آنان در قدرت و تصمیم‌گیری شکل می‌گیرد. در چنین صورتی، بی‌تدبیری و توهم، در سایه حضور عقل‌های متکثر مجال رشد نمی‌یابند و خیانت و شکاف، در پرتو احساس مسئولیت مشترک مردم، فرصت خزیدن انگل‌وار به بنیان مملکت را پیدا نمی‌کنند.

این دوازده روز، تلخی‌ها و مصائب انکارناپذیری داشت. اما اگر آنچه گفته شد را جدی بگیریم، می‌توان امیدوار بود که بخشی از این رنج‌ها جبران‌پذیر باشد. کم نبوده‌اند دولت‌ها و ملت‌هایی که از دل مصیبت، درس‌های بزرگ گرفته‌اند و از دل سیاهی جنگ، راه درست را یافته‌اند.

در این دوازده روز بسیار چیزها آشکار شد از نقول و عقولی که به گِل نشستند تا چهره‌های مذبذب و بی‌ثباتی که در یک لحظه، حیثیت و ادعای‌شان را به حراج گذاشتند. از آن‌هایی که در داخل آرزو می‌فر‌وختند تا آنانی که در خارج مدعی بودند تجاوز خط قرمزشان است، و به ناگاه برای متجاوز هلهله کشیدند. از آن‌هایی که از بستن خلل و فرج و پیش‌اندیشی سخن می‌گفتند، اما هنگام حادثه، اثری از وعده‌هایشان نبود و مردم را در بی‌پناهی و آوارگی در نهایت بی‌مسئولیتی وانهادند تا آنان که به طعنه کشته‌شدن هم‌وطنان را عارضه فرعی رسیدن به آینده‌ای روشن به دست کسانی جلوه دادند که در جنایت رسوای عالمند!

برخی از همان‌ها که تا پیش از این، هر سخن از هزینه‌های جنگ و نقد آن را با تهمت «مرعوب غرب» یا «مزدور دولت» پاسخ می‌دادند، امروز احتمالاً در نگاه خود تجدید نظر کرده‌اند. برخی از آنانی هم که تجربه نسل‌های قبل را به بی‌عملی و جسارت حوالت می‌کردند هم شاید با تانی بیشتری به تجربه زیسته دیگران اندیشه کنند.

اما همه این‌ها فرعی است. روز پایان جنگ یعنی روز اندیشه به صلح به اراده برای ساختن و تغییر و بازنگری. مردم باید خودشان را باور کنند، مردم‌ را باید باور کنند. مردم‌ ما چیزی بزرگتر از باورند. آنها همه چالش‌های باورنکردنی یک تاریخ را در چند دهه و‌ اصلا در چند روز از سرگذرانده‌‌اند. این تجربه ما را ملزم می‌کند یکدیگر را صادقانه بپذیریم، مطالباتمان را بی‌هیچ لکنت بیان کنیم و ایران را حلقه‌ی پیوند میان خود برای مواجهه با چالش‌های بزرگ آینده بدانیم و آنچه بیگانه با وعده آن دل‌ها را مفتون خود می‌کند را با همت و اراده خود محقق کنیم، آن‌گاه شاید مسیر نجات، از دل همین دوازده روز دشوار، گشوده شود.

@sahandiranmehr

اجراى ‏ارکستر سمفونیک تهران با ۷۰ نوازنده در ميدان آزادى در راستاى تجليل از همبستگى ملى
‏به رهبرى استاد نصیر حیدریان

‏۴ شنبه ۴ تیرماه-ساعت ۱۸-برج آزادی

در اين كنسرت رايگان و مردمى چهار قطعه به ترتيب اجرا خواهد شد:

‏فردای وطن با تنظيم استاد روحانى
‏پاوانه از گابریل فوره
پولکا ‏یوهان اشتراوس
‏ای ایران ای مرز پر گهر از استاد خالقی

‏‌#شهر_زندگی_موسیقی⁩

#به_نام_ایران: همبستگی ملی، دفاع میهنی
@benameiran404

امید خواب دیدن در بیداری است

ارسطو

✍️
درباره امید، همدلی، همبستگی و سایر چیزهای قشنگ

✅ من خصلتا آدم امیدوار و پرانرژی‌ای نیستم. از خانواده تا مدرسه، تا دانشگاه، تامحل کار کسانی به من گلام گفته‌اند (یکی از اهالی لی‌لی‌پوت در کارتون گالیور با تکیه کلام «من مــی‌دونم ممکن نیست...»). برای همین است که الان هم مثل بسیاری دوستان وطن‌پرست و شریف‌ام نمی‌توانم تند تند و زیاد زیاد درباره امید و همدلی و همبستگی بنویسم.

✅ تلاش برای حفظ روحیه و «تاب‌آوری» را می‌فهمم. مثلا در این حد که مرتب احوالپرسی کنم از دوستان و عزیزان، به جزئیات توجه کنم، موقع کار در خانه رژ لب بزنم، موقع دم کردن برنج از ته‌دیگ سیب‌زمینی و کنجد استفاده کنم، یا چیزکی برای حیوانات بی‌زبان خیابانی (که هیچ دل خوشی هم ازشان ندارم) دست‌وپا کنم.

این‌ها امید نیستند، تلاش برای طاقت آوردن است.

✅ به گمانم در بعد اجتماعی هم امیدبخش نیست و فراتر از دل‌نوشته نیست که به حکم وجدان و وظیفه و «دستورالعمل مسئولیت اجتماعی در شرایط بحران»، مثل همیشه درباره «این مردم نازنین...» و «این مردم نجیب...» بنویسم و کم و کوچک را زیاد و بزرگ جلوه دهم.

✅ چاره تقویت امید اجتماعی این نیست که حالا که اینترنت را ملی کرده‌اند، همه برویم توی بله کانال بزنیم و امید بدهیم. این خود خود بی‌چارگی است.
(کلمات قدرت خودشان را از دست می‌دهند وقتی اینطور بی‌پروا و مسرفانه از آن‌ها استفاده کنیم. در واقع از دست داده‌اند)

✔️البته که همه را ذیل ۱,۲,۳ دستورالعمل‌ها می‌فهمم

✅ اما «امید» پدیده پیچیده‌ای است. گاهی با آرزو و ایمان یکی گرفته می‌شود؛ گاهی هم با خوش‌بینی و خوش‌خیالی. ولی امید با این‌ها یکی نیست. امید هم بُعد احساسی دارد و هم بُعد شناختی و معرفتی و هم بُعد عملی و کنشگرانه. هم تمایل و آرزوست و هم اراده برای عمل و هم به‌طور معقولی حدی از امکان وقوع را محتمل می‌داند.

✅ وجه آرزواندیشانه و آرمانی امید قرار است باعث تقویت اقدام و عمل باشد، ولو اینکه به نتیجه آن مطمئن نباشیم. درعین حال حدی از امکان تحقق یافتن «فرض» است. تشجیع و هل دادن آدم‌ها برای اراده به چیزی/کاری که نتیجه‌ای نامحتمل دارد خیلی زود منجر به یاس و انفعال و حس فریب‌خوردگی خواهد شد. چنانکه در همه این سال‌ها شده.

✅ هرقدر هم که پای نسل و فصل را پیش بکشیم، نمی‌توان انکار کرد که کلمات جاری شده بر قلم‌ها/کیبوردهای خیالاتی و گاه فرصت‌طلب ما مفاهیم را تبدیل به اصواتی بی‌معنا کرده است که دیگر در کسی درنمی‌گیرد.
معلوم است که اغلب ایرانیان عاشق ایرانند و از تجاوز به آن عمیقا آزرده و آسیب‌خورده...ولی انصافاً تبدیل آن/ بهره‌برداری از آن به فراتر از آنچه هست، به تغییرات ملموس در همه ابعاد حاکمیتی نیاز دارد. همه مردم ایران باید حس کنند همانقدر که ایران برایشان عزیز است، وجود و هستی یک یک آن‌ها نیز برای ایران عزیز است.

@neocritic

🌱
دیشب خوب خوابیدیم! با ترس و احتیاط می‌خواهم جرات کنم تیتراژ پایانی را بنویسم!

✅ تشکر می‌کنم از عباس عراقچی و همه آدم‌ها و اندیشه‌های پشت او. سنجیدگی تک تک کلمات سخنرانی‌ها و مصاحبه‌ها و بیانیه‌هایش. ممنونم که از لحظه اول با حفظ اقتدار سمت صلح و پرهیز از افزایش تنش بود. (با همه اهانت‌های تندروهای هتاک که صدایشان پس‌زمینه هر قدم دلسوزانه در این مملکت است.)

✅ از نیروهای نظامی و انتظامی ممنونم که رغم شوک اولیه، نه فقط بابت از دست دادن فرماندهان که برملاشدن میزان نفوذ، زود بر اوضاع مسلط شدند، هم با دشمن خارجی جنگیدند و هم با نفوذ داخلی. هم امنیت خیابان‌ها را تامین کردند و هم صفوف طولانی بنزین را سامان دادند و هم جاده‌ها و استان‌ها و شهرهای مهمانپذیر را تدبیر کردند.

✅ از همه پزشکان و پرستاران و نیروهای امدادی رسمی و مردمی تشکر می‌کنم که با مهارت، دلسوزی و بدون هیاهو به کمک هموطنان آسیب‌دیده شتافتید. عزیزان آتش‌نشان، کادر درمان، هلال‌احمر. از یکی یکی شما که هشدارها و نکات ایمنی را ترجمه و تنظیم و مصور و دست‌به‌دست کردید و برای سالمندان بلند بلند خواندند.

✅ متشکرم از خبرنگاران شجاع روزنامه هم‌میهن که دنبال می‌کردمشان و از خانم بهروز آذر و نیروها و اندیشه‌ای که حمایتشان کرد: که با تاکید بر اسم و هویت قربانیان غیرنظامی اجازه ندادند آنها تبدیل به اعدادی ذیل مفهوم «تلفات ناخواسته» شوند. ۹۵ درصد از کل کشته‌شدگان!
به همت آن‌ها ما نام و تصویر و قصه‌ای از آنها و رنج خانواده‌هایشان داریم که فراموش نخواهد شد.

✅ ممنونم از رسانه‌های نیمه‌رسمی و غیر رسمی که اگر نبودند هم را پیدا نمی‌کردیم و خیال می‌کردیم در ناخشنودی از شرایط موجود و نگرانی برای ایران تنهاییم.

✅ از تک‌تک نارنجی‌پوشان شهرداری تهران ممنونم که تحت هیچ شرایطی صدای خش خش جاروهایشان قطع نشد. صدایی که در سحرگاه‌های بی‌خوابی، به ما این حس را می‌دادند که شهر شروع شده.

✅ از آقارضا و علی‌آقا سوپرمارکت محله ما که بدون یک روز تعطیلی با بودنشان نگذاشتند محله، تبدیل به محله ارواح شود ممنونم.

✅ مادر و پدرهای کودکان و نوجوانان، خسته نباشید بابت همه نقش‌هایی که بازی کردید تا نسل آینده بدون وحشت و آسیب‌روانی رشد کند. مادر و پدرهای فرزندان بزرگسال خسته نباشید از پذیرایی و مراقبت از مهمانان تهرانی‌تان. فرزندان والدین سالمند خسته نباشید از مراقبت مضاعف از والدین.
(خانواده نهاد عزیز و عجیب‌وغریبی است.)

✅ از خودمان ممنونم که رغم همه فشارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی این سال‌ها نشان دادیم ما هستیم. گرچه انحصارطلبی خسارتبار گروه‌هایی، بخش بزرگی از منابع و مواهب و موقعیت‌های و تصمیم‌گیری‌های حیاتی این مملکت را محدود کرده به افرادی خاص، چنانکه انگار کشور متعلق به آنهاست. «هر کس ناراحته جمع کنه بره». ما بدون امتیاز و انحصار و رانت عاشق کشورمان هستیم.

این در تیتراژ پایانی فیلم‌ها نیست ولی باید بگویم:

🔴 سوهان روح بودید در صداوسیمای ملی. ما نگران بودیم و شما نوحه پخش کردید. همه جا تهدید برای تخلیه شهر بود و ما صدای پدافند می‌شنیدیم، شما خسارات اسرائیل را نشان می‌دادید. ما به انتظار شنیدن نکات اموزشی و اطلاع درباره مدیریت بحران بودیم و کارشناسان شما برای دشمنی رجز می‌خواندند که نه زبانشان را بلد بود و نه آنها را می‌شنید. ما دلهره صداهای بیرون را داشتیم و شما یکسره فیلم جنگی نشان می‌دادید تا همان صداها از تلویزیون هم بلند باشد. شما رسانه‌ای برای همه مردم ایران نبودید که با همان ادبیات همیشگی تنها در خدمت تبلیغات جنگ بودید(که می‌توانست بخشی از کار شما باشد)

🔴 خوب عمل نکردید در بی‌بی‌سی فارسی. به‌ویژه در روزهای نخست، برخی از شما جوری درباره ایران حرف زدید گویی از بخت بد زبان شما هم فارسی شده. ما آن دیگری بیرون از زمان و مکان شما بودیم که کارشناسان خارج‌نشین‌ و اغلب نامعتدل و گاه نامتعادل‌تان درباره آن‌ها بیانیه و به آن‌ها دستور می‌دادند.

🔴 قطع اینترنت بین‌الملل روح و روان مردم درمانده میان رسانه‌های جهت‌دار را خراشید، ارتباط با عزیزان‌ نگرانی که بسیاری بفرموده و اجبار «جمع کرده و رفته بودند» قطع کرد. کسانیکه رغم شایستگی و تخصص «جایی» نیافتند در مملکتی که با اسم رمز «نفوذ» وطن‌پرست‌ترین فرزندانش را تاراند تا جا باز شود برای افراد بی‌صلاحیتی که هرکاری می‌کنند برای شما و طبعاً آن کسی که پول و امکان بیشتری از شما بدهد.
درعین حال، این قطعی امکان کارکردن عادی برای تاب‌آوری شرایط را از بسیاری گرفت و روزها را پریشان‌تر و کشدارتر کرد.

🌱آخر تیتراژ بر زمینه سیاه با خط درشت سفید:

تو را ای کهن پیر جاوید برنا
تو را ای گران‌مایه ایران زمین، دوست دارم


@neocritic