FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🔹عکس «باشگاه خبرنگاران» از برج تخریب شده زلزله کرمانشاه: (شاخدار)
باشگاه خبرنگاران جوان، وابسته به صدا و سیما، ساعت دوشنبه ۲۲ آبان، درحالی که که هنوز کمتر از یک شبانه‎روز از زلزله استان کرمانشاه گذشته بود با انتشار عکس یک برج که تخریب و کج شده بود آن را «تصویری از تخریب ساختمان‌ها در پی زلزله شب گذشته» استان کرمانشاه معرفی کرد.
این عکس به تدریج در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های دیگر نیز منتشر شد و برخی از رسانه‌ها یا کاربران شبکه های اجتماعی نیز آن را به تخریب گسترده مسکن مهر ربط دادند. با انتشار چندین گزارش تصویری خبرگزاری‎های رسمی از تخریب گسترده مسکن مهر و اظهارات مقام‌های مسئول و مردم زلزله زده تخریب چندین مجموعه از مسکن مهر سرپل ذهاب تایید شد اما در هیچ گزارش تصویری عکس منتشر شده از سوی باشگاه خبرنگاران جوان وجود نداشت.
عکس منتشر شده از سوی باشگاه خبرنگاران جوان علاوه بر رسانه‌های داخلی، حتی خبرنگاران رسانه‌ها در خارج از ایران را هم به خطا واداشت.
یک جستجوی ساده نشان می دهد که عکس منتشر شده از سوی باشگاه خبرنگاران جوان هیچ ارتباطی با زلزله کرمانشاه ندارد و اساسا به ایران مربوط نیست. این عکس تصویری است از یک برج ۱۳ طبقه منطقه الازاريطه شهر اسکندریه در کشور مصر. این ساختمان روز چهارشنبه ۳۱ مه ۲۰۱۷ در آستانه فروپاشی قرار گرفت، تمام ساکنانش و همچنین ساکنان ساختمان های مجاور تخلیه و شبکه حمل و نقل ریلی در اطراف آن هم متوقف شد تا از فروریختن آن جلوگیری شود و خبر آن هم روز اول ژوئن (۱۱ خرداد۹۶) در رسانه های مصر و رسانه های دیگر دنیا منتشر شد.
ویدیوها و عکس هایی که از این حادثه در رسانه های رسمی و غیررسمی منتشر شده به وضوح نشان می‌دهند که عکس منتشر شده در باشگاه خبرنگاران تصویری از ساختمان ۱۳ طبقه منطقه الازاريطه در اسکندریه مصر است و ارتباطی به زلزله کرمانشاه ندارد. دوم ژوئن (۱۲ خرداد۹۶) ویدیویی درباره این ساختمان ۱۳ طبقه در کانال یوتیوب پرس تی وی هم منتشر شده بود.
سایت نامه نیوز، هم روز ۲۲ آبان این عکس را با تیتر «مسکن مهر سرخم کرد» منتشر مکرد.
نکته جالب و مهم در این ماجرا آن است که باشگاه خبرنگاران پس از انتشار مکرر این عکس در شبکه های اجتماعی و رسانه‌ها در ایران، با انتشار متنی در ساعت ۱۵:۵۷ دقیقه روز ۲۲ آبان ارتباط این عکس را با ایران و مسکن مهر تکذیب کرد و نوشت: «یک سایت خبری برای زیر سوال بردن مسکن مهر، تصویر ساختمان فروریخته‌ای در مصر را به جای مسکن مهر در مناطق زلزله‎زده قصر شیرین جا زد و آن را در فضای مجازی منتشر کرد.»

بخشی از مطلب «چهار خبر نادرست درباره زلزله کرمانشاه»👇
https://factnameh.com/articles/2017-11-19-earthquake-kermanshah.html
✅ @FactNameh
👈معاون امور ویژه دفتر رهبری: دوازده میلیون نفر در مجموعه‌های مسکن مهر زندگی می‌کنند.

...فکت‌نامه تلاش می‌کند تا صرف نظر از محتوای اصلی اظهارات وحید حقانیان، درستی آن بخش از اظهارات او را که در آن به آمار و ارقام اشاره شده، بررسی کند.

مطابق آخرین آمار رسمی ارائه شده از سوی وزارت راه و شهرسازی، کار نازک‌کاری بیش از یک میلیون و ۹۱۱ هزار واحد مسکن مهر تا ۲۳ آبان ۱۳۹۵ به پایان رسیده است.

از سوی دیگر گزارش‌های پراکنده دیگری هم وجود دارد که بر اساس آنها تعداد واحدهای تکمیل شده که به بهره‌برداری رسیده‌اند تا ۲۲ مرداد ۱۳۹۶، یک میلیون و ۸۳۹ هزار و ۸۲۹ واحد بوده است.

این در حالی است که بنا به گفته مسئولان وزارت راه و شهرسازی، بیش از ۱۱۰ هزار واحد مسکن مهر متقاضی نداشته و خالی از سکنه‌اند.

با این حساب می‌توان چنین فرض کرد که در کل کشور، در حال حاضر بخشی از جمعیت ایران در یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد مسکن مهر زندگی می‌کنند. اما جمعیت این افراد چقدر است؟

برای داشتن برآوردی از این جمعیت کافی است، تعداد کل واحدهای مسکن مهر را در متوسط تعداد افرادی که در یک خانه زندگی می‌کنند در هم ضرب کنیم.

طبق آمار معتبر، متوسط تراکم نفر در واحد مسکونی در سال ۱۳۹۵، ۳/۵ نفر در هر واحد بوده است.

حاصل ضرب این دو عدد (۳/۵ در یک میلیون و ۸۰۰هزار نفر) بیش از ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر نخواهد شد که کمی بیش از نصف آن چیزی است که معاون امور ویژه دفتر رهبری اعلام کرده است.

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد،لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-11-23-maskan-mehr.html
✅ @FactNameh
FactNameh | فکت‌نامه
👈معاون امور ویژه دفتر رهبری: دوازده میلیون نفر در مجموعه‌های مسکن مهر زندگی می‌کنند. ...فکت‌نامه تلاش می‌کند تا صرف نظر از محتوای اصلی اظهارات وحید حقانیان، درستی آن بخش از اظهارات او را که در آن به آمار و ارقام اشاره شده، بررسی کند. مطابق آخرین آمار رسمی…
🔹 گزارش درستی‌سنجی اظهارات وحید حقانیان، معاون امور ویژه دفتر رهبری درباره جمعیت ساکن در مسکن مهر، از سوی برخی مخاطبان محل سوال قرار گرفت که در اینجا تلاش می‌کنیم تا با ارائه اسناد کمکی به برخی از شبهات پاسخ دهیم.

نخست باید روی دو نکته تاکید کنیم:
اول، روش درستی‌سنجی ما بررسی صحت آمار ۱۲ میلیونی بود. در صورت صحت آمار ارائه شده متوسط جمعیت ساکنان در حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد مسکن مهر باید بیش از ۶ نفر در خانه بود که با توجه به میانگین ملی و منطقه‌ای کشوری، غیرممکن است.
دوم، هیچ آمار معتبری در دسترس عموم وجود ندارد که به طور مستقل جمعیت ساکنان مسکن مهر را اعلام کند. بنابراین روش ما تخمین جمعیت بر اساس داده‌های مرتبطی است که از سوی نهادهای معتبر داخلی منتشر شده‌اند. این داده‌ها تا زمانی که نشانه‌ای جدی از ناسازگاری ریاضی یا آماری نداشته باشد، یا از سوی مراجع مستقل علمی و رسانه‌ای مورد تردید واقع نشده باشند، از سوی فکت‌نامه معتبر شناخته می‌شوند.

قاعدتا جمعیت دقیق ساکن در مسکن مهر، تنها از طریق سرشماری یکی از نهادهای معتبر آماری ممکن است، اما در صورت فقدان سرشماری، محاسبات بر اساس میانگین‌های معتبر ملی و منطقه‌ای، دقیق‌ترین و مستندترین روش علمی برای تخمین جمیعت ساکنان مسکن مهر است.

این برآوردها در واقع محدوده‌ جمعیتی این مجتمع‌های مسکونی را بر اساس نرم ملی و منطقه‌ای را مشخص می‌کند.

به عنوان مثال بر اساس همین برآوردها می‌توان گفت که عدد ۱۲ میلیون نفر قطعا نادرست است، چون در این صورت باید در به طور متوسط در هر یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد تحویل داده شده مسکن مهر بیش از ۶ نفر ساکن باشند. یعنی اگر به فرض جمعیت ساکن در یک واحد ۳ نفر بود، جمعیت واحد دیگری باید ۹ نفر باشد که از نظر منطقی پذیرفتنی نیست، اما اینکه شاخص‌های منطقه‌ای و وضع درآمدی خانوارهای ساکن چقدر روی متوسط جمعیت خانوار تاثیر دارد و می‌تواند نتایج محاسبات ما را به هم بریزد؟ سوال مهمی است که از سوی کاربران مطرح شده است.

برای پاسخ دادن به این سوال‌ها می‌توان به آمار ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران اشاره کرد و دید که نسبت بعد خانوار، بسته به جمعیت و میزان درآمد خانوار چقدر تغییر می‌کند...

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد،لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/articles/2017-11-27-maskan-mehr.html

✅ @FactNameh
👈حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران، هفتم آذر ماه طی ارائه گزارش عملکرد خود در صد روز نخست دولت دوازدهم در یک گفت‌وگوی تلویزیونی مدعی شد: «در حال حاضر آمار اشتغال خالص در تابستان امسال نسبت به تابستان پارسال، بالای ۷۰۰ هزار نفر است». به این معنا که جمعیت شاغلان ایران در تابستان گذشته حداقل ۷۰۰ هزار نفر بیشتر از تابستان ۹۵ است.

مقایسه اعداد و ارقام ارائه شده از سوی حسن روحانی با آمارهای رسمی اشتغال (فصلی و سالیانه) نشان می‌دهد بعضی از آمارهای ارائه شده از سوی او کاملا دقیق و بقیه نزدیک به آماررسمی‌اند.

🔸آمار اشتغال خالص: درست

ادعا: بیش از ۷۰۰ هزار شغل (در برنامه تلویزیونی بیش از ۷۰۰ هزار شغل و در گزارش عملکرد مکتوب ۷۹۵ هزار)

آمار رسمی: ۷۹۵ هزار شغل

🔸متوسط اشتغال خالص از پاییز ۹۳ تا تابستان ۹۶: نیمه درست

ادعا: ۶۸۵ هزار شغل سالیانه

آمار رسمی:

(پاییز ۹۳ تا تابستان ۹۶: ۲/۴۱۵ میلیون شغل در طول ۳ سال ۹ ماه یا متوسط سالیانه ۶۴۴ هزار شغل در سال

متوسط سالیانه ۹۳ تا برآورد سالیانه ۹۶ (بر اساس آمار فصلی تابستان): ۶۳۰ هزار شغل در سال

🔸متوسط اشتغال خالص زنان از پاییز ۹۳ تا تابستان ۹۶: درست

ادعا: ۳۰۷ هزار شغل سالیانه

آمار رسمی:

(پاییز ۹۳ تا تابستان ۹۶) ۲/۴۱۵ میلیون شغل یا متوسط ۳۴۶ هزار شغل

متوسط سالیانه ۹۳ تا برآورد سالیانه ۹۶ (بر اساس آمار فصلی تابستان): ۳۰۷ هزار شغل

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد،لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-11-29-employment.html

✅ @FactNameh
👈روحانی: طبق یک قاعده کلی قیمت ارز در آذر و دی بالا می‌رود و در بهمن و اسفند پایین می‌آید

حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران در گزارش صد روزه عملکرد خود در توضیحاتی درباره نوسان‌های بازار ارز مدعی شد: «در مقطعی از سال جاری به‌خاطر شایعاتی که ایجاد شد، رشدی غیرقابل پیش‌بینی در بازار ایجاد شد که مقدار متعادل شد، اما در عین حال همه ساله در این فصل طبق آمار در آذر و دی، با افزایش قیمت ارز مواجه‌ایم که در بهمن و اسفند پایین می‌آید، امسال هم از آن قاعده کلی مستثنی نیست.»

بررسی‌های ما نشان می‌دهد، آنچه حسن روحانی از آن به عنوان قاعده کلی یاد کرده در بیش از نیمی از ۱۵ سال گذشته مطلقا صادق نبوده است. اگر چه این مدل در ۳ سال گذشته برقرار بوده و نرخ ارز در ماه‌های آذر و دی ماه افزایش و سپس در بهمن و اسفند کاهش یافته، اما اطلاق «قاعده کلی» به رفتار ۳ ساله، اطلاق درستی نیست.

با این اوصاف این گفته حسن روحانی را که «طبق یک قاعده کلی قیمت ارز در آذر و دی بالا می‌رود و در بهمن و اسفند پایین می‌آید» نادرست ارزیابی می‌شود.

درستی‌سنجی کامل را به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-11-30-exchange-rate.html
👈مسعود نیلی: درآمد سرانه ملی ایرانیان در حال حاضر ۷۰ درصد سال ۱۳۵۵ است

مسعود نیلی مشاور اقتصادی حسن روحانی این جمله را در یک سخنرانی با عنوان «ضرورت شکل‌گیری گفت‌وگوی ملی پیرامون حل مشکلات آینده کشور به بهانه چشم‌انداز رشد اقتصادی سال ۱۳۹۶» در اتاق بازرگانی ایران مطرح کرده است. او همچنین تصویری از روند تولید ناخالص داخلی سرانه بدون نفت از سال ۱۳۳۸ تا پایان سال ۱۳۹۵ ارائه کرده است: «درآمد سرانه غیرنفتی در فاصله زمانی ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۷، ۶۰ درصد کاهش یافته و این موضوع در افت رفاه مردم اثرگذار بوده، بخشی از این کاهش به دلیل کاهش صورت کسر یعنی کم شدن حجم تولید ناخالص داخلی و بخشی به دلیل رشد مخرج، یعنی افزایش جمعیت کشور بوده است. از سال ۱۳۶۸ تا ۱۳۸۶، با یک رشد نسبتا ناهموار، درآمد سرانه دو برابر شده است، اما از سال ۱۳۸۶ تا کنون، درآمد سرانه ثابت باقی مانده است، به نحوی که رقم درآمد سرانه در دو سال ۱۳۸۶ و ۱۳۹۵ تقریبا برابر بوده است».

رای بررسی این ادعا، باید سراغ آمار معتبر برویم و ببنیم درآمد سرانه ملی ایران طی این سال‌ها چقدر تغییر کرده است. این عدد در واقع حاصل تقسیم تولید ناخالص ملی به جمعیت است و نشان می‌دهد به طور متوسط سهم درآمدی هر شهروند از کل تولید ناخالص ملی کشور چقدر است.

مقایسه این سهم در سال‌های مختلف می‌تواند نشان‌دهنده تغییرات باشد، اما برای آنکه تصویر واقعی‌تری از این مقایسه به دست آید، باید تغییرات ارزش پول در طول زمان نیز در محاسبات در نظر گرفته شود، کما اینکه برای بررسی ادعای مطرح شده از سوی مشاور رییس‌جمهور باید درآمد سرانه را بر اساس قیمت ثابت یک سال مشخص اندازه‌گیری کنیم.

برای این کار سراغ مرکز داده‌های بانک جهانی رفتیم و به نمودار سرانه تولید ناخالص ملی ایران بر اساس نرخ ثابت دلار سال ۲۰۱۰ نگاه کردیم.
آمار نشان می‌دهد متوسط سهم درآمدی هر ایرانی از تولید ناخالص ملی کشور در سال ۱۹۷۶ (۱۳۵۵) بیش از ۸۳۷۰ دلار (به ارزش دلار سال ۲۰۱۰) بوده است. این عدد اما در سال ۲۰۱۵، معادل کمتر از ۵۷۶۰ دلار (به ارزش دلار سال ۲۰۱۰) است.
به بیان ریاضی درآمد سرانه ملی، طی ۴۰ سال ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده و درآمد متوسط هر ایرانی در سال ۱۳۹۴، کمتر از ۷۰ درصد درآمد متوسط سال ۱۳۵۵ بوده است.

آمار معتبر بین‌المللی نشان می‌دهد، رشد اقتصادی ایران در یک دوره ۴۰ ساله به اندازه رشد جمعیت نبوده است و سرانه تولید ناخالص ملی طی سال‌های ۱۳۵۵ تا به الان حدود ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است، با این حساب فکت‌نامه ادعای مطرح شده از سوی مشاور اقتصادی رییس‌جمهوری ایران را کاملا «درست» ارزیابی کرده و روی این گزاره که «درآمد سرانه ملی ایرانیان در حال حاضر ۷۰ درصد سال ۱۳۵۵ است» مهر تایید می‌زند.


درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد،لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-12-04-iran-per-capita-income.html
✅ @FactNameh
FactNameh | فکت‌نامه
(کیفیت پایین) 👈مسعود نیلی: درآمد سرانه ملی ایرانیان در حال حاضر ۷۰ درصد سال ۱۳۵۵ است. فکت‌نامه بررسی کرده است. https://factnameh.com/fact-checks/2017-12-04-iran-per-capita-income.html ✅ @FactNameh
⚡️توضیح درباره ویدیو:
در ویدئو به «۶۹درصد کاهش» اشاره شده که باید ۳۱ درصد می‌بود. در واقع درآمد سرانه ایرانیان در سال گذشته ۶۹درصد سال ۱۳۵۵ است. اعداد و ارقام ذکر شده در این گزارش دقیق و برگرفته از آمار بانک جهانی‌اند.
👈ماجرای تلگراف هیتلر به رضاشاه و نام‌گذاری یک محله در تهران به افتخار آلمان نازی

چند نفر از مخاطبان فکت‌نامه، خبری را که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، برای ما فرستادند تا درستی و نادرستی‌اش را بر اساس اسناد و شواهد معتبر بسنجیم و بررسی کنیم.

این خبر تصویر تلگرافی است که ظاهرا آدولف هیتلر رهبر آلمان ۲۰ مارس ۱۹۳۸ (۲۹ اسفند ۱۳۱۶) خطاب به رضاشاه و برای تبریک عید نوروز فرستاده شده و در پایین آن نوشته شده: «آلمانی ها برای توسعه راه‌آهن ایران زحمت زیادی کشیدند، بدین خاطر محله اطراف ایستگاه مرکزی راه آهن جنوب نازی آباد نامیده شد».


فکت‌نامه با کنار هم گذاشتن شواهد تاریخی برای سوالات اصلی این گزارش به این پاسخ‌ها رسیده است؟

🔹 آیا اصل تلگراف هیتلر به رضاشاه درست است؟

پاسخ: ما به اصل سند نرسیدیم، اما با توجه به سابقه ارتباطات و مکاتبات رهبران وقت ایران و آلمان و همین‌طور ساختار محتوا و فرم تلگراف، می‌توان گفت که سند منتشر شده صحیح است.

🔹 آیا رضاشاه به تشویق آلمانی‌ها اسم پرشیا را به ایران تغییر داد؟

پاسخ: طبق اسناد رسمی، پیشنهاد دهنده تغییر نام ایران سعید نفیسی بوده نه یک آلمانی، اما تردید وجود ندارد که گرایش‌های نژادی آلمان نازی در این اقدام بی‌تاثیر نبوده است.

🔹 آیا نازی‌آباد ربطی به آلمان نازی دارد؟

پاسخ: سند معتبری وجود ندارد که برای پاسخ قطعی مثبت یا منفی به این سوال کافی باشد، اما بنا بر سنت نام‌گذاری محله‌ها در تهران، احتمالا این منطقه نیز به اعتبار صاحبان زمین‌ها و باغ‌های اطراف نامگذاری شده است.

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-11-12-rezashah-hitler-telegraph.html
✅ @FactNameh
👈محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات: «در سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات، مصوب شورای عالی فضای مجازی، اصل بی‌طرفی شبکه، مورد تاکید قرار گرفته و از طرفی برای حمایت از سرویس‌های بومی بر نظام تعرفه ترجیحی نیز به عنوان یک اصل تاکید شده است.»

جست‌وجوهای فکت‌نامه برای پاسخ به این سوال به نتیجه نرسیده و نشانه‌ای از سندی رسمی به چشم نخورده که نشان دهد ایران به طور رسمی پایبند به اصل بی‌طرفی شبکه است. فکت‌نامه ضمن پرهیز از قضاوت درباره مزایا و معایب ایجاد زیرساخت تفکیک ترافیک داخلی و خارجی، اما سیاست‌گذاری‌های موجود (در زمینه اعمال تعرفه اضافه برای ترافیک خارجی) را در تعارض با اصل بی‌طرفی شبکه می‌داند. این کار به طور مشخص ایجاد محدودیت برای ترافیک خارجی است و ذاتا خلاف اصل بی‌طرفی است. این اقدام متفاوت از حمایت از شبکه داخلی است، چراکه کاربران را نشانه گرفته و استفاده از اینترنت بین‌المللی را برای آنها سخت‌تر و پرهزینه‌تر کرده است.

از این فراتر، در بررسی گفته‌های وزیر ارتباطات این احتمال را هم در نظر گرفتیم که ممکن است میان تعریف متداول و معروف از «بی‌طرفی»، تعریف دیگری در ایران وجود داشته باشد. اما تا آنجایی که گشتیم شواهد و قراینی پیدا نکردیم که نشان دهد دولت ایران بر اساس یک سند رسمی ملزم به اجرای هر تعریفی از «اصل بی‌طرفی شبکه» است. در سند مورد اشاره، یعنی مصوبه شورای عالی فضای مجازی با عنوان سند «تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات»، هیچ اشاره‌ مستقیم یا غیرمستقیم به اصل بی‌طرفی دیده نمی‌شود.

درستی‌سنجی کامل را به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-12-11-iran-net-neutrality.html
✅ @FactNameh
👈یحیی رحیم‌صفوی، مشاور عالی رهبر ایران مدعی است بر اساس مطالعات آمریکایی‌ها تا سال ۲۰۳۰ کار «آل‌سعود» تمام خواهد شد.

🔹 یحیی رحیم‌صفوی به طور مشخص نشانی منبع خود را اعلام نمی‌کند، اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد که نزدیک‌ترین و معتبرترین چیزی که می‌توان آن را منبع احتمالی مورد اشاره در نظر گرفت، گزارش شورای ملی اطلاعات آمریکا (NIC)، تحت عنوان «جهان‌های جایگزین» است که در دسامبر ۲۰۱۲ منتشر شده.

بر اساس مشاهدات ما هیچ کجای این گزارش به صراحت گفته نشده «تا سال ۲۰۳۰ رژیمی با عنوان آل سعود در خاورمیانه وجود نخواهد داشت». در این گزارش به چالش‌ها و احتمالات و متغییرهایی اشاره شده که ممکن است وضعیت جهان را تا سال ۲۰۳۰ تحت تاثیر قرار دهد.

تنها در یک پارگراف از این گزارشِ ۱۳۷ صفحه‌ای که به مخاطرت مبهم و ناپایدار خاورمیانه می‌پردازد به احتمال فروپاشی نظام سیاسی در عربستان هم اشاره شده است، چنانکه در همان سطر تداوم نظام جمهوری اسلامی نیز در ایران نیز با قید «اگر» همراه است.

آقای رحیم‌صفوی همچنین با اشاره به «مطالعات آمریکایی‌ها» گفته است «این آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها هستند که می‌خواهند حاکمان سعودی را با اعمال مستبدانه خودشان و با ظلم و تجاوز و توطئه خودشان به سمت نابودی بکشانند». از این گفته چنین استنباط می‌شود که دولت آمریکا ضمن ترسیم چشم‌انداز احتمالی ۲۰۳۰، به دنبال پیاده‌سازی آن نیز هست، که با توجه به ساختار گزارش نمی‌تواند ادعای درستی باشد. به عنوان مثال با این استدلال باید گفت آمریکا همزمان در حال پیگیری پروژه دیگری برای عقب ماندن از چین در زمینه اقتصادی است که حتی بر اساس تئوری توطئه نیز ادعایی خنده‌دار به نظر می‌رسد.

این گزارش بیش از آنچه در مقام پیش‌بینی آینده باشد، در مقام ترسیم چشم‌اندازهای احتمالی بر اساس تجزیه و تحلیل داده‌های موجود در سال ۲۰۱۲ است و نمی‌توان برای گزاره‌های مطرح شده در آن اعتبار پیش‌بینی مطلق قائل شد، چنانکه با گذشت ۵ سال بسیاری از متغییرهای منطقه خاورمیانه دگرگون شده‌اند. با فروکش کردن تب بهار عربی، و همین‌طور بعد از توافق هسته‌ای ایران با قدرت‌های جهانی، بسیاری از داده‌های مربوط به خاورمیانه‌ این گزارش خاورمیانه اعتبارشان از دست داده‌اند و مسایل تازه‌ای جانشین مسایل سال ۲۰۱۲ شده‌اند که چشم‌انداز ۲۰ سال آینده منطقه را متفاوت از چشم‌انداز ۵ سال پیش می‌کند.

در واقع آنچه از سوی مشاور عالی رهبر ایران به عنوان یک منبع در نظر گرفته شده یک گزارش قدیمی است مربوط به زمانی که در خاورمیانه حتی خبری از داعش نبوده است. قاعدتا استناد به نتایج این گزارش امروز اعتبار چندانی ندارد، ضمن اینکه احتمال فروپاشی سیاسی عربستان سعودی، نه یک سرفصل مهم، بلکه تنها یک اشاره‌ کوچک به وضعیت‌های محتمل در خاورمیانه است.

با این اوصاف فکت‌نامه، این ادعای یحیی رحیم‌صفوی را که «طبق پیش‌بینی آمریکایی‌ها تا سال ۲۰۳۰ رژیمی به نام آل سعود وجود نخواهد داشت» و «آمریکایی‌ها دنبال سقوط نظام سعودی‌اند»، ادعایی مخدوش و نادرست ارزیابی می‌کند.

درستی‌سنجی کامل را به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2017-12-18-2017-12-18-middleeast2030.html

✅ @FactNameh
Forwarded from ASL19
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍉 شب یلدای خوب و خوشی رو براتون آرزو می‌کنیم!
هندونه و انار فراموش نشه!

🍉 یلداتون مبارک!
#Yalda #یلدا_مبارک #یلدا

@Aslnoozdah
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹از ما زیاد درباره هارپ پرسیده‌اند. این استاد زلزله‌شناسی به صراحت توضیح می‌دهد هارپ و زلزله ارتباطی با هم ندارند. دخالت انسان و تحریک زمین در عمق چند کیلومتری، از نظر فیزیکی غیرممکن است.
✅ @FactNameh
👈آیا این نخستین بار است که بودجه به صورت علنی منتشر می‌شود؟

حسن روحانی، ۱۹ آذرماه لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ را تقدیم مجلس کرد. متن لایحه و پیوست‌های آن همزمان در خبرگزاری‌های رسمی منتشر شد و اطلاعات مندرج در لایحه به سرعت به سرخط اخبار در میان رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد. حجم اظهار نظرها و انتقادها از بودجه پیشنهادی دولت، بیش از گذشته بود. این بار نه‌تنها رسانه‌های عمومی و حرفه‌ای که رسانه‌های غیررسمی عمومی هم در شبکه‌های اجتماعی-به خصوص کانال‌های تلگرامی- هم درباره بودجه مطالبی منتشر می‌کردند.

درست سه هفته بعد از انتشار لایحه بودجه ۹۷ و واکنش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به آن، اعتراض‌های سراسری از هشتم دی ماه در شهرهای مختلف ایران آغاز شد. این همزمانی نسبی باعث شد برخی تحلیل‌گران از نقش بودجه در وقایع اخیر سخن بگویند #تظاهرات_سراسری را نتیجه‌ی شفافیت بی‌سابقه دولت روحانی در علنی کردن لایحه بودجه بدانند.
بعضا مدعی شدند: «این اولین بار پس از انقلاب بهمن است که ارقام بودجه با ذکر جزئیات منتشر می‌شود و به روشنی مردم را در جریان حیف و میل‌های چپاولگرانه از ثروت عمومی قرار می دهد.»

بررسی‌های ما نشان می‌دهد، آنچه امروز از بودجه ۱۳۹۷ مورد توجه قرار گرفته در سال‌های گذشته نیز منتشر ‌می‌شده و در دسترس عمومی قرار می‌گرفته است. شاید افزایش فعالیت عمومی ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی و توسعه فعالیت رسانه‌های عمومی غیررسمی باعث شده تا اخبار و مطالب مربوط به بودجه بیش از گذشته مورد توجه قرار بگیرد. مسلم است این جلب توجه عمومی دلایل دیگری دارد و چندان مرتبط با تغییر متن یا ساختار لایحه بودجه ندارد.

از سوی دیگر، آنچه این روزها به عنوان شفافیت بودجه مطرح است، بیش از آنکه ناظر به جزییات مطرح شده در لایحه بودجه باشد، مربوط به عملکرد آینده دولت است و تحقق آن وابسته به توانایی دولت دوازدهم در اجرای سازوکار عملکردی بودجه خواهد بود. در آینده مشخص خواهد شد چقدر انتقال برخی ردیف‌های متفرقه به ردیف‌های قابل پیگیری و همین‌طور انتشار گزارش‌های عملکرد نهادهای اجرایی، منجر به شفافیت بودجه خواهد شد، اما آنچه اکنون مشخص است این شفافیت ربطی به جزییات منتشر شده در لایحه بودجه ندارد.

بنابراین فکت‌نامه آنچه را که این روزها در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی درباره شفافیت بی‌سابقه لایحه بودجه ۹۶ مطرح شده «نادرست» می‌داند.

درستی‌سنجی کامل را به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-01-04-budget.html

✅ @FactNameh
FactNameh | فکت‌نامه
👈آیا این نخستین بار است که بودجه به صورت علنی منتشر می‌شود؟ حسن روحانی، ۱۹ آذرماه لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ را تقدیم مجلس کرد. متن لایحه و پیوست‌های آن همزمان در خبرگزاری‌های رسمی منتشر شد و اطلاعات مندرج در لایحه به سرعت به سرخط اخبار در میان رسانه‌ها و شبکه‌های…
پاسخ به برخی سوالات درباره گزارش شفافیت بودجه: https://t.me/factnameh/108
به طور مشخص سوال این است که آیا لایحه بودجه ۹۷ برای اولین بار به این شکل (یعنی با ذکر رقم دقیق اعتبارات پیش‌بینی شده دستگاه‌ها و نهادهای مختلف) منتشر شده یا نه؟
1️⃣سابقه انتشار آنلاین پیوست‌های بودجه به آذر ۹۲ برمی‌گردد. وقتی دولت روحانی لایحه بودجه ۹۳ را به مجلس تحویل داد. بودجه در ایران هیچ وقت محرمانه نبوده و پیش از ۹۳ نیز رسانه‌های پیگیر امکان دسترسی داشته‌اند، اما جزییات تا زمان تصویب و انتشار قانون در دسترس عموم نبوده.
2️⃣ اغلب جزییات خبرساز بودجه ۹۷، بیش از ۴ سال است که در دسترس رسانه‌ها و عموم مردم قرار دارد.
3️⃣ در سال‌های گذشته نیز، مقایسه‌ بودجه نهادها، موضوع گزارش‌ رسانه‌ها بوده. اما امسال حجم اخبار و گزارش‌های بودجه‌ای در رسانه‌های رسمی و غیررسمی و شبکه‌های اجتماعی به طور چشمگیری افزایش یافته. چرا؟ پاسخ به این سوال خود موضوع یک گزارش تحلیلی مستقل است.
4️⃣بودجه ۹۷ تغییراتی دارد که می‌توان آن را گام‌هایی در جهت شفافیت دانست، اما ربطی به شکل و نحوه انتشار آن ندارد. ویژگی بودجه امسال یکی انتقال برخی ردیف‌ها و دیگری تخصیص عملکردی بودجه بعضی دستگاه‌ها است. اثر این شفافیت در آینده و موقع حسابرسی و انتشار گزارش‌های سه ماهه مشخص می‌شود

تصاویر و اطلاعات بیشتر👈 https://goo.gl/kWxMDE

✅ @FactNameh
👈 آیا علی عبده در مرگ غلامرضا تختی نقش داشته است؟

یکی از کابران فکت‌نامه با ارسال تصویری از یک بریده روزنامه از ما خواسته تا صحت داستان نقش داشتن علی عبده مالک سابق پرسپولیس در قتل غلامرضا تختی را بررسی کنیم.

بریده روزنامه صحت دارد، اما به چند دلیل ادعای مطرح شده درباره ارتباط قتل غلامرضا تختی توسط علی عبده، نمی‌تواند درست باشد.

اول، داستان درگذشت غلامرضا تختی داستان پیچیده‌ای است. شواهدی هست که نشان می‌دهند تختی به دست خود به زندگی‌اش پایان داده، اما بسیاری باور دارند که تختی به قتل رسیده، اما تاکنون سند قابل ملاحظه‌ای در این باره منتشر نشده است.

دوم، به جز این خبر، تا کنون در هیچ منبع معتبری به ارتباط درگذشت تختی با علی عبده اشاره‌ نشده‌ است.

سوم، منبع خبر ادعای بدون سند یک سازمان سیاسی نزدیک به جزب جمهوری اسلامی است که وعده انتشار اسناد ادعای خود را داده، اما به رغم آنکه فرصت و امکان انتشار سند را داشته، تا الان این کار را نکرده‌اند.

چهارم، این مطلب در یک باکس خبری در روزنامه اطلاعات به نقل از تماس تلفنی به چاپ رسیده است. قاعدتا در صورتی که این خبر در صورت اعتبار، می‌توانست تیتر یک روزنامه‌های پرتیراژ آن زمان باشد که این گونه نبوده است.

با این اوصاف نشانه‌ها حاکی از آنند که مالک سابق باشگاه پرسپولیس نقشی در مرگ تختی نداشته است و چنین ادعایی بی‌اساس و نادرست است.

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2018-01-09-takhti.html
✅ @FactNameh
🔷ماجرای ” مخترع نابغه ۱۰ ساله” و اهمیت درستی‌سنجی برای رسانه‌ها و منابع رسمی

داستان و نام حسین عطایی سنگرودی این روزها، سر زبان‌ها افتاده است. او کودک ۱۰ ساله‌ای (متولد ۱۳۸۶) است که با حضور در یک برنامه تلویزیونی مدعی شده، توانایی‌های خارق‌العاده در زمینه طراحی خودرو دارد. از شرکت‌های معتبر خودروساز جهانی مانند تسلا و ولوو پیشنهاد کار گرفته و از یک کالج کانادایی (بدون ذکر نام کالج) برایش دعوتنامه فرستاده شده است...

قاعدتا نخستین کار هر رسانه یا مرجع رسمی در مواجهه با هر ادعای غیرعادی، باید درخواست مدارک مستند و تحقیق برای اطمینان از صحت آن ادعاها باشد. مورد حسین عطایی، یک مورد ویژه و خاص و غیر از عادت معمول کودکانی در سن و سال او بود که باور کردن آن بدون مدرک مستند، برای یک تیم رسانه‌ای غیرقابل قبول است.

کارشناسان احتمالی برنامه «خانه خورشید»، نه تنها در برنامه‌شان مدرکی ارائه ندادند، بلکه شواهد نشان می‌دهد که بدون تحقیق کافی، برنامه را روی آنتن سراسری صدا و سیما پخش کرده‌اند.

حتی به اعتبار سابقه اخباری نظیر تقدیر رییس سازمان برنامه و بودجه نیز، باز هم اطمینان از صحت ادعاهای مطرح شده کار سختی نبود. یک مصاحبه کوتاه و دوستانه با عطایی (یا پدرش، که ظاهرا نقشی مشابه مدیر برنامه را برای پسرش بازی می‌کند) از سوی تهیه‌کنندگان پیش از جلوی دوربین بردن او، می‌توانست صحت ادعاهای او را روشن کند. تهیه‌کنندگان برنامه باید می‌پرسیدند نام کالج کانادایی که برای حسین دعوت‌نامه فرستاده چیست یا در کدام دانشگاه طراحی صنعتی تدریس می‌کند (به دنبالش استعلام از کالج و دانشگاه). اگر حسین در آزمون نرم افزا تخصصی اول شده، کارنامه‌اش کجا است؟ آیا نمی‌شد نمونه‌هایی از کار‌های طراحی صنعتی حسین را درخواست کرد تا دستکم در طول مصاحبه با او به بینندگان نشان داده شود؟
پیدا کردن جواب این سوال‌ها سخت نیست، کمااینکه به فاصله کوتاهی بعد از دیده شدن برنامه، بسیاری از این ادعاها از سوی افراد عادی بررسی شد و به سرعت مشخص شد که هیچ پیشنهاد کاری از شرکت‌های خودروسازی بین‌المللی در کار نیست.

با این همه چه رسانه‌ و چه منابع رسمی، رفتاری غیرمسئولانه با چنین پدیده‌ای دارند. ادعاهایی که رد آن با یک جست‌وجوی سردستی ممکن بود، تبدیل به یک گزارش غیرواقعی می‌شود که هم رسانه‌ را بی‌اعتبار می‌کند، هم اعتبار نهادهای علمی و هم سیاسی را زیر سوال می‌برد و مهمتر از همه کودک ۱۰ ساله را در جایگاه دروغ‌گویی در فضای عمومی می‌نشاند.

درستی‌سنجی کامل به همراه تصاویر اسناد، لینک‌ها و داده‌های مرتبط را در سایت فکت‌نامه ببینید👇
https://factnameh.com/articles/2018-01-16-media-factchecking.html

✅ @FactNameh
🔷پاسخ به سوالات متداول درباره وضعیت اقتصاد ایران

این روزها همزمان با اعتراض‌های سراسری در ایران، صحبت‌های زیادی درباره وضعیت اقتصادی کشوز مطرح می‌شود.
اما باید دید وضعیت اقتصادی ایران، از نظر آمار و شاخص‌های اشتغال و بیکاری، گرانی و کاهش قدرت خرید مردم و همین طور شکاف اقتصادی میان دهک‌های جامعه چگونه است.
ما در این بخش تلاش می‌کنیم تا به طور کوتاه و بر اساس آمارهای رسمی و معتبر، برای برخی از سوال‌های متداول در این روزها، پاسخ‌هایی کوتاه بدهیم؛ پاسخ‌هایی که تصویری تا حدودی دقیق از وضعیت اقتصاد ایران ارائه می‌کند.

❓آیا بیکاری در ایران بیشتر شده است؟

👈پاسخ این سوال مثبت است. طبق آمار رسمی تعداد بیکاران ایران طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۵ از ۲,۴۸۸,۳۷۳ به ۳,۲۰۳,۳۹۹ رسیده است. به عبارتی طی ۴ سال بیش از ۷۱۵ هزار نفر به جمعیت کسانی اضافه شده که مطلقا بیکار بوده‌اند. یعنی دنبال کار می‌گشته‌اند، اما حتی موفق نشده‌اند یک ساعت در هفته کار پیدا کنند.

از این فراتر آمار کسانی را که به طور ناقص* شاغل محسوب می‌شوند به جمعیت بیکار اضافه کنیم، می‌توانیم تصویر دقیق‌تری از بحران بیکاری در ایران داشته باشیم. در واقع تعداد بیکاران ایران در سال ۱۳۹۵، ۵,۵۳۸,۸۷۷ نفر بوده است. این آمار چهار سال پیش‌تر ۴,۳۹۷,۵۴۲ بوده است.

به عبارتی از میان بیش از ۲۵ میلیون نفر جمعیت فعال ایران در سال ۱۳۹۵، بیش از ۵ میلیون نفر بیکار بوده‌اند. از هر ۵ نفر یکی.

* طبق تعریف مرکز آمار ایران، «افراد دارای اشتغال ناقص زمانی، شامل تمام شاغلانی است که در هفته مرجع، حاضر در سر کار یا غایب موقت از محل کار بوده، به دلایل اقتصادی نظیر رکود کاری، پیدا نکردن ساعت کار بیشتر، قرار داشتن در فصل غیرکاری و… کمتر از ۴۴ ساعت کار کرده و خواهان و آماده برای انجام کار اضافی در هفته مرجع بوده‌اند».

https://factnameh.com/articles/2018-01-13-economy-iran-faq.html