✅متن خواندنی و تاثیرگذار آنجلا مرکل، صدراعظم آلمان با مردم وطن اش درباره کرونا:
........................................
این بزرگ‌ترین چالش آلمان، نه از زمان اتحاد دوباره آلمان که از زمان جنگ جهانی دوم است .از آن زمان تاکنون هیچ چیز تا این حد، زندگی ما در کنار یکدیگر را تحت تاثیر قرار نداده ... تنها وقتی از پس این بحران برمی‌آییم که تمام شهروندان این را وظیفه خودشون بدانند؛ موضوع جدی هست و شما هم جدیش بگیرید. تا وقتی درمان یا واکسنی وجود نداشته باشد، تنها یک کار می‌شود کرد: کند کردن روند شیوع و کش دادنش به چندین ماه تا بتوانیم زمان بخریم تا دارو و واکسن کشف شود و بیمارستان‌های مان آماده باشند.
حتی سیستم سلامت ما هم که یکی از بهترین‌ها در جهان هست، اگر بیماران زیادی با وضعیت وخیم به آن هجوم بیاورند، کم می‌آورد. کسانی که حال‌شان وخیم می‌شود، عدد و رقم نیستند، پدر یا پدربزرگ‌اند، مادر و مادربزرگ، همسر و انسانند. ما جامعه‌ای هستیم که زندگی تک‌تک انسانها برای مان ارزش دارد.
به همه کسانی که در بیمارستان‌ها و سیستم بهداشت کار می‌کنند:
کاری که می‌کنید خیلی بزرگ است. از صمیم قلب تشکر می‌کنم. و حالا یک موضوع حیاتی‌ست: زندگی اجتماعی را تا جایی که می‌شود متوقف کنیم. دولت به کار خودش ادامه خواهد داد اما هر چیزی را که انسانها و جامعه رو تهدید کند، باید کاهش بدهیم. محدودیت‌های کنونی در تاریخ جمهوری فدرال آلمان سابقه ندارند. برای کسی مثل من که آزادی سفر حقی بوده که براش سخت جنگیدم، چنین محدودیت‌هایی فقط در شرایط کاملا اضطراری توجیه‌پذیر هستند اما فعلا این محدویت‌ها برای حفظ جان انسانها ضروری‌اند.
تضمین می‌دهم: دولت همه کار می‌کند تا تاثیر اقتصادی بحران را کاهش بدهد و فرصت‌های شغلی را حفظ کند. اقلام ضروری همیشه موجود خواهند بود. قفسه‌های خالی فروشگاه‌ها به سرعت پر می‌شوند. احتیاط در خرید خوب است، انبار کردن اما بی‌معنی و کاملن ضد هم‌بستگی‌ست. از کارکنان سوپرمارکت‌ها تشکر می‌کنم. آنها سر کار می‌روند تا چرخ این مملکت به معنی دقیق کلمه بچرخد.
اما اقدامات دولت خنثی می‌شوند اگر ابزار اصلی علیه شیوع بیماری به کار گرفته نشود: این ابزار خود ما هستیم. وحشت نکنید، اما هرگز فکر نکنید که شما کارهای نیستید. از هیچ‌کس نمی‌شود صرف‌نظر کرد. اپیدمی نشان می‌دهد که ما چقدر آسیب‌پذیر و چه‌قدر به همدیگر وابسته‌ایم. همه برای کنترل این وضعیت نقش دارند. نفرین نشده‌ایم که واگیری سریع ویروس را منفعلانه تماشا کنیم. ابزاری علیه‌ش داریم: باید ملاحظه داشته باشیم و از هم فاصله بگیریم. می‌دانم سخت است. می‌دانم که در زمانه‌ی سختی می‌خواهیم به هم نزدیک باشیم، از نظر فیزیکی هم نزدیک باشیم. اما در این لحظه درست برعکسش درست است.
هیچ‌کس را تنها نذارید. باید به عنوان خانواده و به عنوان جامعه، راه دیگری (جز نزدیکی فیزیکی) پیدا کنیم برای با هم بودن، راه‌های خلاقانه که از پس ویروس بربیایند. باید راه‌هایی پیدا کنیم دوستی‌مان رو نشان بدهیم. یک بار دیگه شروع کنید به نامه نوشتن. پست که کار می‌کند.
از همه با جدیت تقاضا می‌کنم: از قوانینی که فقط برای مدت کوتاهی وضع شده‌اند پیروی کنید. دولت بررسی می‌کنه که چه چیزی را باید اصلاح کرد و چه اقدام دیگری ضروری‌ست. این وضعیت دینامیک‌ست و باید یاد بگیریم و با ابزارهای جدید واکنش نشان بدهیم. شایعه‌ها را باور نکنید. با یک وظیفه تاریخی مواجهیم که فقط در کنار هم دیگر از پسش بر خواهیم آمد.
مطمئنم از بحران عبور می‌کنیم. اما چند نفر از عزیزان‌مان رو از دست خواهیم داد؟ بخش زیادی از آن به خود ما بستگی دارد. می‌توانیم تصمیم بگیریم با هم هم‌کاری کنیم و محدودیت‌های کنونی را بپذیریم. به تک‌تک ما بستگی دارد. حتی با این که این تجربه بی‌سابقه‌ست، باید برمبنای دل و عقل‌مان رفتار کنیم.
مراقب خودتان باشید.
ترجمه : امید رضایی-آلمان
........................................
این بزرگ‌ترین چالش آلمان، نه از زمان اتحاد دوباره آلمان که از زمان جنگ جهانی دوم است .از آن زمان تاکنون هیچ چیز تا این حد، زندگی ما در کنار یکدیگر را تحت تاثیر قرار نداده ... تنها وقتی از پس این بحران برمی‌آییم که تمام شهروندان این را وظیفه خودشون بدانند؛ موضوع جدی هست و شما هم جدیش بگیرید. تا وقتی درمان یا واکسنی وجود نداشته باشد، تنها یک کار می‌شود کرد: کند کردن روند شیوع و کش دادنش به چندین ماه تا بتوانیم زمان بخریم تا دارو و واکسن کشف شود و بیمارستان‌های مان آماده باشند.
حتی سیستم سلامت ما هم که یکی از بهترین‌ها در جهان هست، اگر بیماران زیادی با وضعیت وخیم به آن هجوم بیاورند، کم می‌آورد. کسانی که حال‌شان وخیم می‌شود، عدد و رقم نیستند، پدر یا پدربزرگ‌اند، مادر و مادربزرگ، همسر و انسانند. ما جامعه‌ای هستیم که زندگی تک‌تک انسانها برای مان ارزش دارد.
به همه کسانی که در بیمارستان‌ها و سیستم بهداشت کار می‌کنند:
کاری که می‌کنید خیلی بزرگ است. از صمیم قلب تشکر می‌کنم. و حالا یک موضوع حیاتی‌ست: زندگی اجتماعی را تا جایی که می‌شود متوقف کنیم. دولت به کار خودش ادامه خواهد داد اما هر چیزی را که انسانها و جامعه رو تهدید کند، باید کاهش بدهیم. محدودیت‌های کنونی در تاریخ جمهوری فدرال آلمان سابقه ندارند. برای کسی مثل من که آزادی سفر حقی بوده که براش سخت جنگیدم، چنین محدودیت‌هایی فقط در شرایط کاملا اضطراری توجیه‌پذیر هستند اما فعلا این محدویت‌ها برای حفظ جان انسانها ضروری‌اند.
تضمین می‌دهم: دولت همه کار می‌کند تا تاثیر اقتصادی بحران را کاهش بدهد و فرصت‌های شغلی را حفظ کند. اقلام ضروری همیشه موجود خواهند بود. قفسه‌های خالی فروشگاه‌ها به سرعت پر می‌شوند. احتیاط در خرید خوب است، انبار کردن اما بی‌معنی و کاملن ضد هم‌بستگی‌ست. از کارکنان سوپرمارکت‌ها تشکر می‌کنم. آنها سر کار می‌روند تا چرخ این مملکت به معنی دقیق کلمه بچرخد.
اما اقدامات دولت خنثی می‌شوند اگر ابزار اصلی علیه شیوع بیماری به کار گرفته نشود: این ابزار خود ما هستیم. وحشت نکنید، اما هرگز فکر نکنید که شما کارهای نیستید. از هیچ‌کس نمی‌شود صرف‌نظر کرد. اپیدمی نشان می‌دهد که ما چقدر آسیب‌پذیر و چه‌قدر به همدیگر وابسته‌ایم. همه برای کنترل این وضعیت نقش دارند. نفرین نشده‌ایم که واگیری سریع ویروس را منفعلانه تماشا کنیم. ابزاری علیه‌ش داریم: باید ملاحظه داشته باشیم و از هم فاصله بگیریم. می‌دانم سخت است. می‌دانم که در زمانه‌ی سختی می‌خواهیم به هم نزدیک باشیم، از نظر فیزیکی هم نزدیک باشیم. اما در این لحظه درست برعکسش درست است.
هیچ‌کس را تنها نذارید. باید به عنوان خانواده و به عنوان جامعه، راه دیگری (جز نزدیکی فیزیکی) پیدا کنیم برای با هم بودن، راه‌های خلاقانه که از پس ویروس بربیایند. باید راه‌هایی پیدا کنیم دوستی‌مان رو نشان بدهیم. یک بار دیگه شروع کنید به نامه نوشتن. پست که کار می‌کند.
از همه با جدیت تقاضا می‌کنم: از قوانینی که فقط برای مدت کوتاهی وضع شده‌اند پیروی کنید. دولت بررسی می‌کنه که چه چیزی را باید اصلاح کرد و چه اقدام دیگری ضروری‌ست. این وضعیت دینامیک‌ست و باید یاد بگیریم و با ابزارهای جدید واکنش نشان بدهیم. شایعه‌ها را باور نکنید. با یک وظیفه تاریخی مواجهیم که فقط در کنار هم دیگر از پسش بر خواهیم آمد.
مطمئنم از بحران عبور می‌کنیم. اما چند نفر از عزیزان‌مان رو از دست خواهیم داد؟ بخش زیادی از آن به خود ما بستگی دارد. می‌توانیم تصمیم بگیریم با هم هم‌کاری کنیم و محدودیت‌های کنونی را بپذیریم. به تک‌تک ما بستگی دارد. حتی با این که این تجربه بی‌سابقه‌ست، باید برمبنای دل و عقل‌مان رفتار کنیم.
مراقب خودتان باشید.
ترجمه : امید رضایی-آلمان
👍1
امروز یکی از دانشجویانم که ساکن یکی از روستاهای استان گیلان است خبر داد که با توجه به نشانه هایی که در خودش دیده احتمالا ویروس کرونا به او سرایت کرده است. از او پرسیدم مگر خودتان را قرنطینه نکرده اید؟ گفت برای برخی امور ناچاریم از خانه بیرون برویم که مهم ترین آنها خرید نان است. ایستادن در صف نان هم به گونه ای نیست که هر کس حداقل یک تا یک و نیم متر فاصله را رعایت کند. تشکیل صف به این شکل در عمل دشوار است و ممکن است طول آن به یک کیلومتر برسد به ویژه آنکه مسافران و غیربومی ها هم به صف خریداران نان اضافه شده اند. طولانی شدن صف خرید نان به دلیل رعایت فاصله یک تا یک و نیم متری می تواند تصور قحطی زدگی را در بین اهالی ایجاد کند که این خود خطرناک است. گمان اصلی او برای سرایت احتمالی ویروس ایستادن در صف نان بود.
به راستی مقاماتی که بر ماندن مردم در خانه هایشان اصرار دارند چه مکانیسم مشخصی برای خرید نان در دوره بحران کرونا آن هم در مناطق روستایی تعریف کرده اند؟ روستاییان مانند شهرنشینان یخچال های بزرگ ساید بای ساید ندارند تا برای مدت طولانی نان ذخیره کنند.
تعریف مکانیسم آسان است ولی ظاهرا کسی نمی خواهد به آن فکر کند.
فردین علیخواه
جامعه شناس
@fardinalikhah
به راستی مقاماتی که بر ماندن مردم در خانه هایشان اصرار دارند چه مکانیسم مشخصی برای خرید نان در دوره بحران کرونا آن هم در مناطق روستایی تعریف کرده اند؟ روستاییان مانند شهرنشینان یخچال های بزرگ ساید بای ساید ندارند تا برای مدت طولانی نان ذخیره کنند.
تعریف مکانیسم آسان است ولی ظاهرا کسی نمی خواهد به آن فکر کند.
فردین علیخواه
جامعه شناس
@fardinalikhah
❇️❇️https://t.me/naghdvanazar
✅برای اطلاع از نظرات خوانندگان درباره مطالب مختلفی که در این کانال منتشر می شود می توانید به کانال «نقد و نظر» بروید.
✅برای اطلاع از نظرات خوانندگان درباره مطالب مختلفی که در این کانال منتشر می شود می توانید به کانال «نقد و نظر» بروید.
مالک-مستأجر/ Tom & Jerry
دوستی که در یکی از کشورهای اروپایی زندگی می کند تعریف می کرد که نوروز امسال از صاحبخانه اش که بومی همان کشور است کارت پستالی چشمنواز با پیامی سراسر امید و آرزو برای روزهای بهتر دریافت کرده است. البته صاحبخانۀ مبادیِ آدابش عذرخواهی کرده که به خاطر شیوع کرونا، امسال کارت پستال کاغذی نخریده و به ارسال تصویر کارت از طریق واتس آپ اکتفاء کرده است. این عملِ صاحبخانه برای دوستمان بسیار خوشحال کننده و کمی هم شگفت آور جلوه کرده است. دوستمان می گفت دیدن همین رفتارهای کوچک در آنجا چقدر حال او را خوب می کند. او به هیچ وجه انتظار نداشته که یک صاحبخانه غیرایرانی سال نوی ایرانیِ مستأجرش را به حافظه بسپارد و برای عرض تبریک کارت پستال ارسال کند. بدون شک ذوق و هیجان دوستمان حاصل مقایسه صاحبخانه اروپایی اش با الگوی غالب صاحبخانه ها در ایران بوده است. البته ناگفته نماند. برخی از مستأجران ایرانی هم هستند که رضایتی از صاحبخانه اروپایی خود ندارند و برای حل اختلافات به دادگاه متوسل شده اند.
وقتی در اینترنت دو کلمه « مالک-مستأجر» را جستجو می کنیم با انبوه اطلاعات حقوقی مواجه می شویم که دقیق حقوق هر طرف این رابطه را توضیح داده اند. مقررات همه چیز، از ابتدای انعقاد قرارداد گرفته تا تخلیه ملک به شکلی جزئی آمده است. ولی شما هم با من موافق هستید که همیشه همه چیز طبق متون و دستورالعملهای حقوقی پیش نمی رود و یا صرفا محدود به آنها نمی شود. منظور آنکه، ویژگی های فردی و شخصیتی هر یک از طرفین، موقعیت اجتماعی آنان نظیر شغل و کسب و کار، پیشینه و عمر ارتباطی که از قبل داشته اند، نسبتِ بین شان، برخی شاخص های اجتماعی نظیر جنسیت و سن، همگی می توانند این رابطه را دستخوش تغییر سازند. معمولا ملاحظات اجتماعی در کشورهایی مانند کشور ما در مقایسه با ملاحظات حقوقی نقش پررنگ تری ایفاء می کنند و شاید دقیقا به همین دلیل است که شاهد بروز اختلاف و مناقشه در این گونه موضوعات هستیم.
ولی آنچه بیان شد نکته فرعی این نوشته کوتاه است. به نظر می رسد که مالک-مستأجر جزو پدیده هایی است که در جامعه تبدیل به کلیشه فرهنگی ثابتی شده است. در واقع مالک-مستأجر را باید به کلیشه های کهنه جامعه ایرانی و یا به بیان بهتر، به دوگانه های متضاد نظیر عروس-مادرشوهر، عروس-خواهرشوهر، پدر-پسر، باجناق-باجناق، داماد-مادرزن افزود. البته بیان این دوگانه ها به معنای تأیید آنها نیست و صرفا اشاره ای به واقعیتی اجتماعی است.
به نظر می رسد که مالک در جامعه ایرانی با اکراه ملک خود را در اختیار مستأجر قرار می دهد شبیه به فردی که با اکراه ماشینش را در اختیار اقوامش می گذارد و به همین دلیل هر دقیقه هزار بار می میرد و زنده می شود! مالک با وجود آنکه قراردادی محکم دارد ولی سپردن ملک به مستأجر برایش دلشوره می آورد چون از اساس ملک را کالایی گرانبها می داند که فقط باید نزد خودش باشد. کم نیستند کسانی که ترجیح می دهند ملک شان خالی بماند ولی « دست مستأجر نیفید» چرا که « خونه دست مستأجر باشه بهتر از این نمیشه.» از طرف دیگر مستأجر هم با اکراه ملک را اجاره می کند. به دلیل حاکمیت پنداشت های اجتماعی شاید غلط، اجاره نشینی مساوی خانه به دوشی، فقر، آوارگی، و سایه سنگین و دلهره آور صاحبخانه بر زندگی قلمداد می شود. به همین دلیل ظاهرا «اجاره نشینی خوش نشینی» جمله ای است که فقط برای تسلی خاطر مستأجران ساخته شده است و در عمل وجود خارجی ندارد. منظور آنکه هر دو با اکراه و کمی بیزاری می دهند و می گیرند.
نکته دیگر آن است که هر دو طرف این رابطه از پیش نسبت به هم کلیشه و به تعبیری «گارد» دارند و طبق همان کلیشه مرسوم مالک-مستأجر جلو می آیند و گام برمی دارند. در این کلیشه هر یک دیگری را « حقه باز و شارلاتان» می بیند مگر آنکه خلافش ثابت شود. مستأجر کسی است که به ملک رحم نخواهد کرد، او آبادی تحویل می گیرد و ویرانه تحویل می دهد، به هر شکلی می خواهد نفعِ خود َبرَد. پول کمتری بدهد و خرج بیشتری بتراشد. مالک کسی است که « خون ما رو تو شیشه کرده» و «تازه به دوران رسیدۀ ندید بدید» است و آنقدر« از این و اون مکیده» تا ملکی ساخته. خلاصه بگویم: هر دو ابتدا به ساکن همدیگر را در جبهه دشمن می بینند.
می دانم که در ایران کم نیستند مالکان-مستأجرانی که روابط انسانی دارند. عده ای را از نزدیک می شناسم. ای کاش قراردادها شفاف و البته مورد توافق دو طرف باشد ولی روابط انسانی هم از دست نرود. کلیشه ها ساخته من و شماست و باید مراقب تأثیرشان بود.
و به ابتدای این نوشته برمی گردم. گاهی اوقات کارهای خیلی کوچک مانند تبریک سال نو به مستأجر حال او را خوب می کند. نگویید«پررو می شود». این قضاوت هم حاصل همان کلیشه هاست.
▪️نوشته: فردین علیخواه|جامعه شناس
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
دوستی که در یکی از کشورهای اروپایی زندگی می کند تعریف می کرد که نوروز امسال از صاحبخانه اش که بومی همان کشور است کارت پستالی چشمنواز با پیامی سراسر امید و آرزو برای روزهای بهتر دریافت کرده است. البته صاحبخانۀ مبادیِ آدابش عذرخواهی کرده که به خاطر شیوع کرونا، امسال کارت پستال کاغذی نخریده و به ارسال تصویر کارت از طریق واتس آپ اکتفاء کرده است. این عملِ صاحبخانه برای دوستمان بسیار خوشحال کننده و کمی هم شگفت آور جلوه کرده است. دوستمان می گفت دیدن همین رفتارهای کوچک در آنجا چقدر حال او را خوب می کند. او به هیچ وجه انتظار نداشته که یک صاحبخانه غیرایرانی سال نوی ایرانیِ مستأجرش را به حافظه بسپارد و برای عرض تبریک کارت پستال ارسال کند. بدون شک ذوق و هیجان دوستمان حاصل مقایسه صاحبخانه اروپایی اش با الگوی غالب صاحبخانه ها در ایران بوده است. البته ناگفته نماند. برخی از مستأجران ایرانی هم هستند که رضایتی از صاحبخانه اروپایی خود ندارند و برای حل اختلافات به دادگاه متوسل شده اند.
وقتی در اینترنت دو کلمه « مالک-مستأجر» را جستجو می کنیم با انبوه اطلاعات حقوقی مواجه می شویم که دقیق حقوق هر طرف این رابطه را توضیح داده اند. مقررات همه چیز، از ابتدای انعقاد قرارداد گرفته تا تخلیه ملک به شکلی جزئی آمده است. ولی شما هم با من موافق هستید که همیشه همه چیز طبق متون و دستورالعملهای حقوقی پیش نمی رود و یا صرفا محدود به آنها نمی شود. منظور آنکه، ویژگی های فردی و شخصیتی هر یک از طرفین، موقعیت اجتماعی آنان نظیر شغل و کسب و کار، پیشینه و عمر ارتباطی که از قبل داشته اند، نسبتِ بین شان، برخی شاخص های اجتماعی نظیر جنسیت و سن، همگی می توانند این رابطه را دستخوش تغییر سازند. معمولا ملاحظات اجتماعی در کشورهایی مانند کشور ما در مقایسه با ملاحظات حقوقی نقش پررنگ تری ایفاء می کنند و شاید دقیقا به همین دلیل است که شاهد بروز اختلاف و مناقشه در این گونه موضوعات هستیم.
ولی آنچه بیان شد نکته فرعی این نوشته کوتاه است. به نظر می رسد که مالک-مستأجر جزو پدیده هایی است که در جامعه تبدیل به کلیشه فرهنگی ثابتی شده است. در واقع مالک-مستأجر را باید به کلیشه های کهنه جامعه ایرانی و یا به بیان بهتر، به دوگانه های متضاد نظیر عروس-مادرشوهر، عروس-خواهرشوهر، پدر-پسر، باجناق-باجناق، داماد-مادرزن افزود. البته بیان این دوگانه ها به معنای تأیید آنها نیست و صرفا اشاره ای به واقعیتی اجتماعی است.
به نظر می رسد که مالک در جامعه ایرانی با اکراه ملک خود را در اختیار مستأجر قرار می دهد شبیه به فردی که با اکراه ماشینش را در اختیار اقوامش می گذارد و به همین دلیل هر دقیقه هزار بار می میرد و زنده می شود! مالک با وجود آنکه قراردادی محکم دارد ولی سپردن ملک به مستأجر برایش دلشوره می آورد چون از اساس ملک را کالایی گرانبها می داند که فقط باید نزد خودش باشد. کم نیستند کسانی که ترجیح می دهند ملک شان خالی بماند ولی « دست مستأجر نیفید» چرا که « خونه دست مستأجر باشه بهتر از این نمیشه.» از طرف دیگر مستأجر هم با اکراه ملک را اجاره می کند. به دلیل حاکمیت پنداشت های اجتماعی شاید غلط، اجاره نشینی مساوی خانه به دوشی، فقر، آوارگی، و سایه سنگین و دلهره آور صاحبخانه بر زندگی قلمداد می شود. به همین دلیل ظاهرا «اجاره نشینی خوش نشینی» جمله ای است که فقط برای تسلی خاطر مستأجران ساخته شده است و در عمل وجود خارجی ندارد. منظور آنکه هر دو با اکراه و کمی بیزاری می دهند و می گیرند.
نکته دیگر آن است که هر دو طرف این رابطه از پیش نسبت به هم کلیشه و به تعبیری «گارد» دارند و طبق همان کلیشه مرسوم مالک-مستأجر جلو می آیند و گام برمی دارند. در این کلیشه هر یک دیگری را « حقه باز و شارلاتان» می بیند مگر آنکه خلافش ثابت شود. مستأجر کسی است که به ملک رحم نخواهد کرد، او آبادی تحویل می گیرد و ویرانه تحویل می دهد، به هر شکلی می خواهد نفعِ خود َبرَد. پول کمتری بدهد و خرج بیشتری بتراشد. مالک کسی است که « خون ما رو تو شیشه کرده» و «تازه به دوران رسیدۀ ندید بدید» است و آنقدر« از این و اون مکیده» تا ملکی ساخته. خلاصه بگویم: هر دو ابتدا به ساکن همدیگر را در جبهه دشمن می بینند.
می دانم که در ایران کم نیستند مالکان-مستأجرانی که روابط انسانی دارند. عده ای را از نزدیک می شناسم. ای کاش قراردادها شفاف و البته مورد توافق دو طرف باشد ولی روابط انسانی هم از دست نرود. کلیشه ها ساخته من و شماست و باید مراقب تأثیرشان بود.
و به ابتدای این نوشته برمی گردم. گاهی اوقات کارهای خیلی کوچک مانند تبریک سال نو به مستأجر حال او را خوب می کند. نگویید«پررو می شود». این قضاوت هم حاصل همان کلیشه هاست.
▪️نوشته: فردین علیخواه|جامعه شناس
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
هرزه نگاری فلاکت و فاجعه
این مطلب در دو قسمت نوشته شده است. قسمت اول.
قبلا چند بار اخبار مشابهی را شنیده ایم و کم کم داریم عادت می کنیم که هر از چند گاهی چنین اخباری بشنویم.
عکسی از کبری، پیرزن گوژپشت گیلانی گرفته می شود که با چهارپایه پلاستیکیِ درب و داغانی در حال رفتن به سمت صندوق رأی است. این عکس در شبکه های اجتماعی منتشر می شود. با داغ شدن خبر، و بعد مساعدت مسئولان، مشکل کبری حل می شود. کبری هم اکنون به جای چهارپایه یک ویلچر دارد. می توانم مجسّم کنم کبری های دیگر که وضعیتی به مراتب بدتر از او دارند و از درد رماتیسم شب و روز رنج می برند با حسرت به ویلچر او نگاه می کنند و با لحن غم انگیزی به او می گویند «عجب شانسی داری کبری!» /
از صورت تکیده و ملتمسانه میرزا آقا، دستفروش اردبیلی در ستاد یکی از کاندیداها عکس گرفته می شود و در شبکه های اجتماعی منتشر می شود. با داغ شدن خبر، و بعد مساعدت مسئولان، مشکل میرزا آقا حل می شود. ایران خودرو به او یک وانت نو می دهد که رویش پاپیونی از روبان قرمز بسته اند. دور از تصور نیست که همکاران تهیدست و بینوای میرزا آقا که همگی شرایط غمبار(پیش از عکس) او را دارند با لحنی حسدورزانه به ماشین او نگاه کنند و کنایه آمیز بگویند «عجب شانسی داری تو میرزا! تف به شانس ما» /
والدین عماد، کودک بیمار شمالی به همراه او در هنگام حمله داعش به مجلس برای التماس از نمایندگان آنجا بودند: مأیوس و ناامید از تأمین هزینه های درمانی. خبر ناتوانی مالی آنها در شبکه های اجتماعی منتشر می شود و با مساعدت مسئولان مشکل والدین عماد در تأمین هزینه ها حل می شود. دشوار نیست که مجسم کنیم خیلی از والدینی که بیماری فرزندشان دقیقا بیماری عماد عزیز است و از تأمین هزینه درمان کودک بیمار خود ناتوان اند و از احساس این عجز، خودشان هم فرسوده شده اند در تاریکی شب به صفحه گوشی شان نگاه می کنند، خبر حل مشکل والدین عماد را می خوانند و در گوشه چشمهایشان اشک جمع می شود. شاکی از روزگار. از خودشان می پرسند چرا شانس باید فقط در خانه بعضی ها را بزند؟/
فردی از جوان نخبه ای که در حال جارو زدن کف یک انبار است فیلم می گیرد و در شبکه های اجتماعی منتشر می کند. با داغ شدن خبر و مساعدت مسئولان مشکل او حل می شود. معاون اول رئیس جمهور برای حل مشکل شخصا با او تماس می گیرد. من فقط تصور می کنم که سایر نخبگانی که در سرمای بی رحم نقاط مرزی کولبری می کنند با خواندن این خبر و گفتن جمله« لعنت به این بی عدالتی» آتش سیگارشان را روی مچ دست خودشان می چسبانند تا شاید خشم شان فروکش کند/
چند جوان یک کودک کارِ افغان را به داخل سطل زباله ای پرت می کنند. فیلم این عمل زشت در شبکه های اجتماعی منتشر می شود و خبر داغ می شود. واکنش کاربران شبکه های اجتماعی و بعد دخالت مسئولان، و در نهایت حل مشکل خاص آن نوجوان! یکی از آرایشگاههای لوکس شهر موهای کودک افغان را طبق آخرین استایل ژورنال های انگلیسی اصلاح می کند. کودک افغان بهت زده به دوربین موبایل ها -و آدمهایی که از تصور تعداد لایک ها در اینستاگرام ذوق زده اند- نگاه می کند و مدام از خودش می پرسد که چه اتفاقی افتاده که در یک شب اینقدر عزیز و نورچشمی شده ام! همه خدمات ارائه شده به این کودک فیلم می شود همانطور که خود آن کودک بینوا فیلم شده است! /
و حالا پیرمردی دستفروش در مقابل ورودی مترو در فیلمی زار و نزار از استیصال خود برای تأمین هزینه های زندگی می گوید و باز توجه شبکه های اجتماعی و موضع گیری مقامات و ظاهرا حل مشکل این پیرمرد. دور از ذهن نیست. تصور کنید که همسر تکیدۀ یکی از دستفروشان دیگر مقابل مترو که اتفاقا بساط خود را چند متر آنطرف تر از این پیرمرد خوش شانس پهن می کند با لحنی گلایه آمیز به شوهرش می گوید« کاش تو هم یه جو شانس داشتی...»
ادامه در صفحه بعد
▪️ نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅آدرس کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
این مطلب در دو قسمت نوشته شده است. قسمت اول.
قبلا چند بار اخبار مشابهی را شنیده ایم و کم کم داریم عادت می کنیم که هر از چند گاهی چنین اخباری بشنویم.
عکسی از کبری، پیرزن گوژپشت گیلانی گرفته می شود که با چهارپایه پلاستیکیِ درب و داغانی در حال رفتن به سمت صندوق رأی است. این عکس در شبکه های اجتماعی منتشر می شود. با داغ شدن خبر، و بعد مساعدت مسئولان، مشکل کبری حل می شود. کبری هم اکنون به جای چهارپایه یک ویلچر دارد. می توانم مجسّم کنم کبری های دیگر که وضعیتی به مراتب بدتر از او دارند و از درد رماتیسم شب و روز رنج می برند با حسرت به ویلچر او نگاه می کنند و با لحن غم انگیزی به او می گویند «عجب شانسی داری کبری!» /
از صورت تکیده و ملتمسانه میرزا آقا، دستفروش اردبیلی در ستاد یکی از کاندیداها عکس گرفته می شود و در شبکه های اجتماعی منتشر می شود. با داغ شدن خبر، و بعد مساعدت مسئولان، مشکل میرزا آقا حل می شود. ایران خودرو به او یک وانت نو می دهد که رویش پاپیونی از روبان قرمز بسته اند. دور از تصور نیست که همکاران تهیدست و بینوای میرزا آقا که همگی شرایط غمبار(پیش از عکس) او را دارند با لحنی حسدورزانه به ماشین او نگاه کنند و کنایه آمیز بگویند «عجب شانسی داری تو میرزا! تف به شانس ما» /
والدین عماد، کودک بیمار شمالی به همراه او در هنگام حمله داعش به مجلس برای التماس از نمایندگان آنجا بودند: مأیوس و ناامید از تأمین هزینه های درمانی. خبر ناتوانی مالی آنها در شبکه های اجتماعی منتشر می شود و با مساعدت مسئولان مشکل والدین عماد در تأمین هزینه ها حل می شود. دشوار نیست که مجسم کنیم خیلی از والدینی که بیماری فرزندشان دقیقا بیماری عماد عزیز است و از تأمین هزینه درمان کودک بیمار خود ناتوان اند و از احساس این عجز، خودشان هم فرسوده شده اند در تاریکی شب به صفحه گوشی شان نگاه می کنند، خبر حل مشکل والدین عماد را می خوانند و در گوشه چشمهایشان اشک جمع می شود. شاکی از روزگار. از خودشان می پرسند چرا شانس باید فقط در خانه بعضی ها را بزند؟/
فردی از جوان نخبه ای که در حال جارو زدن کف یک انبار است فیلم می گیرد و در شبکه های اجتماعی منتشر می کند. با داغ شدن خبر و مساعدت مسئولان مشکل او حل می شود. معاون اول رئیس جمهور برای حل مشکل شخصا با او تماس می گیرد. من فقط تصور می کنم که سایر نخبگانی که در سرمای بی رحم نقاط مرزی کولبری می کنند با خواندن این خبر و گفتن جمله« لعنت به این بی عدالتی» آتش سیگارشان را روی مچ دست خودشان می چسبانند تا شاید خشم شان فروکش کند/
چند جوان یک کودک کارِ افغان را به داخل سطل زباله ای پرت می کنند. فیلم این عمل زشت در شبکه های اجتماعی منتشر می شود و خبر داغ می شود. واکنش کاربران شبکه های اجتماعی و بعد دخالت مسئولان، و در نهایت حل مشکل خاص آن نوجوان! یکی از آرایشگاههای لوکس شهر موهای کودک افغان را طبق آخرین استایل ژورنال های انگلیسی اصلاح می کند. کودک افغان بهت زده به دوربین موبایل ها -و آدمهایی که از تصور تعداد لایک ها در اینستاگرام ذوق زده اند- نگاه می کند و مدام از خودش می پرسد که چه اتفاقی افتاده که در یک شب اینقدر عزیز و نورچشمی شده ام! همه خدمات ارائه شده به این کودک فیلم می شود همانطور که خود آن کودک بینوا فیلم شده است! /
و حالا پیرمردی دستفروش در مقابل ورودی مترو در فیلمی زار و نزار از استیصال خود برای تأمین هزینه های زندگی می گوید و باز توجه شبکه های اجتماعی و موضع گیری مقامات و ظاهرا حل مشکل این پیرمرد. دور از ذهن نیست. تصور کنید که همسر تکیدۀ یکی از دستفروشان دیگر مقابل مترو که اتفاقا بساط خود را چند متر آنطرف تر از این پیرمرد خوش شانس پهن می کند با لحنی گلایه آمیز به شوهرش می گوید« کاش تو هم یه جو شانس داشتی...»
ادامه در صفحه بعد
▪️ نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅آدرس کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
هرزه نگاری فلاکت و فاجعه
این مطلب در دو قسمت نوشته شده است. قسمت دوم
انتشار اخبار این افراد در شبکه های اجتماعی و واکنش ها به آنها به گونه ای است که اگر کسی از وضعیت وخیم مردم آگاه نباشد احساس می کند که گویی در سرزمینی رویایی و کارت پستالی به نام ایران همه آحاد مردم در رفاه و آسایش کامل اند و با انعکاس وضعیت این افراد در شبکه های اجتماعی، جامعه ناگهان از تعجب و ناباوری دچار شوک می شود و به شکل سرزنش آمیزی از خودش می پرسد چطور ممکن است در این سرزمین رویایی چنین افرادی وجود داشته باشند؟ انگار این افراد در دامنۀ 5 درصد خطای پیش بینی شده سیستم قرار می گیرند که در مدیریت امری نرمال است. خطاهایی که تنها با یک تماس ساده تلفنی معاون اول رئیس جمهور یا وزیر بهداشت و یا هدیه ناقابلی از طرف شرکت ایران خودرو قابل حل است و پس از آن سیستم فورا به کارآیی پیشین خود بازمی گردد!
بی تردید شما هم به سازوکار نهفته در حل مشکل این افراد پی برده اید. مهم ترین ویژگی این سازوکار عبارت است از: مبتنی بر شانس و اقبال بودن، مقطعی و گذرا بودن، احساسات گرایی(سانتی مانتالیسم)، بی برنامه بودن، جو زدگی، نقطه ای بودن حل مسأله و مهم تر از همه دوربین-محور بودن. برای توصیف ویژگی آخر ترجیح می دهم از اصطلاح « دلسوزی رسانه ای شده»(1) یا از «انسانیت رسانه ای شده» (2)استفاده کنم. به این دلیل از این اصطلاح استفاده می کنم چون بخش قابل توجه و شاید صددرصد موضوع به واسطه رسانه ها و در رسانه ها شکل می گیرد و پیش می رود. در اینجا فقر و فلاکت به واسطه رسانه بازنمائی می شود و مقصد نهایی نه حل مسأله بلکه پدیده «لایک» است. برخی از محققان رسانه های جمعی برای شرح نقد تیزبینانه خود به برخورد سطحی رسانه ها با فلاکت و فاجعه، از اصطلاح «هرزه نگاری فاجعه»(3) استفاده می کنند و منظور نمایشِ هیجان انگیز، شورانگیز و تحریک آمیزِ فلاکت و فاجعه با اهدافی کاسب کارانه است.
ممکن است از نویسنده این متن انتظار داشته باشید که راه حل بدهد. روشن است که در مطالعات اجتماعی ارائه راهکار آنقدر آسان نیست که بدون تحقیق و بررسی فهرستی عملیاتی لیست کرد و اگر این چنین بود این مسائل تا این حد گسترده نمی شدند. ولی به نظر می رسد حتی الامکان می توان به وضعیتی متفاوت با آنچه گفت اندیشید. در این خصوص دو نکته قابل ذکر است:
نخست آنکه آگاه باشیم. در سال های گذشته موسسات تصویری و افراد به اصطلاح رسانه ای در فضای شبکه های اجتماعی- و به ویژه اینستاگرام- ظهور کرده اند که به محض انتشار چنین تصاویر و اخباری، در رقابت شدید با یکدیگر، تکرار می کنم رقابت شدید با یکدیگر، به سراغ آسیب دیدگان می روند و با احساسات گرایی و سطحی گرایی بازارگرمی می کنند و از فلاکت و فاجعه برای خود نردبان ترقی می سازند. این افراد قبل از ورود به این «بیزنس» در بیزنس تبلیغ عروسی، تولد و مرگ لاکچری بوده اند و اگر در اینجا هم موفق نشوند احتمالا به سراغ تبلیغ سگک های لاکچری مردانه خواهند رفت.
دوم، افراد دلسوز و با وجدان در شبکه های اجتماعی، به جای تمرکز بر حل مشکل شخصی میرزا آقا یا کبری رحمتی یا عماد این پرسش جدی را طرح کنند که برای مثال چرا کبری رحمتی ها به عنوان یک قشر و نه یک فرد نباید در دوره سالمندی ویلچر داشته باشند؟ دوم از مقامات مسئول در آن عرصه پاسخ بخواهند؟ سوم از آنان طرح و برنامه مشخص با تاریخ مشخص اجرایی مطالبه کنند. بدون تردید این موضوع نفع جمعی بیشتری خواهد داشت تا اینکه یک نفر بر اساس شانس و دیده شدن نفعی فردی ببرد. دوم اگر کسانی دوست دارند به چنین افرادی کمک مالی داشته باشند تلاش کنند تا انجمن های غیردولتی داوطلبانه فعال در این عرصه را بیابند و پولشان را به آنها بدهند. این انجمن ها حتی الامکان تلاش می کنند تا ابتدا شرایط و وضعیت افراد آسیب پذیر را اولویت بندی کنند و با تجمیع منابع به تعداد بیشتری از آنها کمک کنند.
🔺سخن پایانی: دانشجوی رودسری ام می گوید آن دستفروش بینوایی که فیلمش مدام این طرف و آن طرف بازنشر می شود و کمک خیّرین به او و خانواده اش جار زده می شود در رودسر خانواده ای باآبرو و شرافتمند دارد.
کوچک کردن آدمها را متوقف کنید.
نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
1-Mediated-Compassion
2-Mediated-Humanity
3-Disaster pornography/porn
...............................................
آدرس کانال: @fardinalikhah
ارسال نظر: @alikhahfardin
این مطلب در دو قسمت نوشته شده است. قسمت دوم
انتشار اخبار این افراد در شبکه های اجتماعی و واکنش ها به آنها به گونه ای است که اگر کسی از وضعیت وخیم مردم آگاه نباشد احساس می کند که گویی در سرزمینی رویایی و کارت پستالی به نام ایران همه آحاد مردم در رفاه و آسایش کامل اند و با انعکاس وضعیت این افراد در شبکه های اجتماعی، جامعه ناگهان از تعجب و ناباوری دچار شوک می شود و به شکل سرزنش آمیزی از خودش می پرسد چطور ممکن است در این سرزمین رویایی چنین افرادی وجود داشته باشند؟ انگار این افراد در دامنۀ 5 درصد خطای پیش بینی شده سیستم قرار می گیرند که در مدیریت امری نرمال است. خطاهایی که تنها با یک تماس ساده تلفنی معاون اول رئیس جمهور یا وزیر بهداشت و یا هدیه ناقابلی از طرف شرکت ایران خودرو قابل حل است و پس از آن سیستم فورا به کارآیی پیشین خود بازمی گردد!
بی تردید شما هم به سازوکار نهفته در حل مشکل این افراد پی برده اید. مهم ترین ویژگی این سازوکار عبارت است از: مبتنی بر شانس و اقبال بودن، مقطعی و گذرا بودن، احساسات گرایی(سانتی مانتالیسم)، بی برنامه بودن، جو زدگی، نقطه ای بودن حل مسأله و مهم تر از همه دوربین-محور بودن. برای توصیف ویژگی آخر ترجیح می دهم از اصطلاح « دلسوزی رسانه ای شده»(1) یا از «انسانیت رسانه ای شده» (2)استفاده کنم. به این دلیل از این اصطلاح استفاده می کنم چون بخش قابل توجه و شاید صددرصد موضوع به واسطه رسانه ها و در رسانه ها شکل می گیرد و پیش می رود. در اینجا فقر و فلاکت به واسطه رسانه بازنمائی می شود و مقصد نهایی نه حل مسأله بلکه پدیده «لایک» است. برخی از محققان رسانه های جمعی برای شرح نقد تیزبینانه خود به برخورد سطحی رسانه ها با فلاکت و فاجعه، از اصطلاح «هرزه نگاری فاجعه»(3) استفاده می کنند و منظور نمایشِ هیجان انگیز، شورانگیز و تحریک آمیزِ فلاکت و فاجعه با اهدافی کاسب کارانه است.
ممکن است از نویسنده این متن انتظار داشته باشید که راه حل بدهد. روشن است که در مطالعات اجتماعی ارائه راهکار آنقدر آسان نیست که بدون تحقیق و بررسی فهرستی عملیاتی لیست کرد و اگر این چنین بود این مسائل تا این حد گسترده نمی شدند. ولی به نظر می رسد حتی الامکان می توان به وضعیتی متفاوت با آنچه گفت اندیشید. در این خصوص دو نکته قابل ذکر است:
نخست آنکه آگاه باشیم. در سال های گذشته موسسات تصویری و افراد به اصطلاح رسانه ای در فضای شبکه های اجتماعی- و به ویژه اینستاگرام- ظهور کرده اند که به محض انتشار چنین تصاویر و اخباری، در رقابت شدید با یکدیگر، تکرار می کنم رقابت شدید با یکدیگر، به سراغ آسیب دیدگان می روند و با احساسات گرایی و سطحی گرایی بازارگرمی می کنند و از فلاکت و فاجعه برای خود نردبان ترقی می سازند. این افراد قبل از ورود به این «بیزنس» در بیزنس تبلیغ عروسی، تولد و مرگ لاکچری بوده اند و اگر در اینجا هم موفق نشوند احتمالا به سراغ تبلیغ سگک های لاکچری مردانه خواهند رفت.
دوم، افراد دلسوز و با وجدان در شبکه های اجتماعی، به جای تمرکز بر حل مشکل شخصی میرزا آقا یا کبری رحمتی یا عماد این پرسش جدی را طرح کنند که برای مثال چرا کبری رحمتی ها به عنوان یک قشر و نه یک فرد نباید در دوره سالمندی ویلچر داشته باشند؟ دوم از مقامات مسئول در آن عرصه پاسخ بخواهند؟ سوم از آنان طرح و برنامه مشخص با تاریخ مشخص اجرایی مطالبه کنند. بدون تردید این موضوع نفع جمعی بیشتری خواهد داشت تا اینکه یک نفر بر اساس شانس و دیده شدن نفعی فردی ببرد. دوم اگر کسانی دوست دارند به چنین افرادی کمک مالی داشته باشند تلاش کنند تا انجمن های غیردولتی داوطلبانه فعال در این عرصه را بیابند و پولشان را به آنها بدهند. این انجمن ها حتی الامکان تلاش می کنند تا ابتدا شرایط و وضعیت افراد آسیب پذیر را اولویت بندی کنند و با تجمیع منابع به تعداد بیشتری از آنها کمک کنند.
🔺سخن پایانی: دانشجوی رودسری ام می گوید آن دستفروش بینوایی که فیلمش مدام این طرف و آن طرف بازنشر می شود و کمک خیّرین به او و خانواده اش جار زده می شود در رودسر خانواده ای باآبرو و شرافتمند دارد.
کوچک کردن آدمها را متوقف کنید.
نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
1-Mediated-Compassion
2-Mediated-Humanity
3-Disaster pornography/porn
...............................................
آدرس کانال: @fardinalikhah
ارسال نظر: @alikhahfardin
زندگی روزمرۀ کرونایی
✍🏼این روزها با انبوه ویدئوها، عکسها و نوشته های طنزآمیزی مواجه‌ایم که از اختلاف بین زن و شوهرها طی روزهای «درخانهماندگی کرونایی» می گویند. همچنین، طبق شواهد اولیه در چند کشور جهان از جمله ایران که افراد به اجبار یا اختیار خط مشیِ «فاصله گیری فیزیکیِ بهداشتی» را در پیش گرفته‌اند و خود را در خانه حبس کرده‌اند اختلافِ بین زن و شوهرها افزایش یافته است. در نتیجه گویا این شوخی‌ها روایتگر واقعیت‌اند.
زندگی روزمره، یکی از مفاهیم مهم جامعه شناسی طی دهه های اخیر بوده است که شاید بتوان روزمرگی، تکرار و بی چرایی را مهمترین ویژگی آن دانست. معمولا بیشتر افراد جامعه صبحها از خواب بیدار می شوند، لباس می پوشند، به قصد کار خانه را ترک می‌کنند، صبحانه، ناهار یا شام می خورند، برای خواب به رختخواب می روند، شبها تلویزیون تماشا می کنند یا چشمهایشان را به گوشی شان می دوزند، وقتی آشنایانشان را می بینند سلام می کنند، حمام می روند، به نظافت خانه می پردازند، غذا تهیه می کنند، مهمانی می روند، کادو می خرند، در مراسم عروسی یا تدفین شرکت می کنند، موهایشان را شانه می زنند، و هزاران فعالیت دیگر.
ما کمتر در َپسِ هر کدام از این فعالیت ها سوال «چرا» قرار می دهیم. مثلا نمی پرسیم چرا باید جارو بزنم؟ چرا باید سر کار بروم؟ با دیدن والدین نمی پرسیم چرا باید احوالپرسی کنم یا با دوستانم چرا باید دست بدهم؟ موقعی از چرایی می پرسیم که اتفاقی خیلی خاص رخ داده باشد. مثلا با پدر یا مادرمان بگومگو کرده باشیم و در احوالپرسی با آنها مردّد شویم. به غیر این، در زندگی روزمره معمولا کارها را آنطور که به آنها خو گرفته ایم انجام می دهیم و این هم دلیل دارد. بی تردید چرا چرا گفتن های بی‌پایان باعث وقفه در زندگی روزمره می شود و این وقفه امنیت خاطر ما را به هم می ریزد. کمتر پدر یا مادری از خودش سوال می کند که چرا باید امروز کودک هشت ساله ام را به مدرسه برسانم؟ طرح این سوال باعث وقفه در رسیدن کودک به مدرسه و مشکلات آموزشی و پیامدهای بعدی خواهد شد.
نکته آن است که شاید گاهی اوقات ما از یکنواختی زندگی روزانه بنالیم ولی یکنواختی نهفته در زندگی روزمره باعث آرامش و اطمینان ما می شود. اگر نتوانیم امور را پیش بینی کنیم اضطراب هایمان افزایش می‌یابد. مثلا ندانیم که اگر به آشنایانمان سلام بدهیم آنها جواب خواهند داد یا نه؟ به شکل روتین آدمها به سلام همدیگر واکنش مثبت نشان می دهند. تصور کنید که کسی به جای «علیک» بگوید « الدنگ!»
آنچه گفته شد به معنای آن نیست که همه افراد همه زوایای زندگی روزمره را بی‌چون‌و‌چرا می پذیرند که در این صورت هیچ تغییر اجتماعی مثبتی رخ نمی داد. عصیان یا مقاومت علیه شیوه های مرسوم و خوگرفته زندگی روزمره پیوسته در تاریخ وجود داشته است که پرداختن به آنها هدف این نوشته نیست. آنچه در سطرهای قبل درباره زندگی روزمره گفته شد قاعده ای کلی در حیات اجتماعی جوامع است.
به موضوعی برگردیم که در ابتدای این نوشته بیان شد. یکی از مهم ترین پیامدهای اجتماعی کرونا آن بود که نظم تکراری، ثباتِ قوام یافته، و زنجیره فعالیت ها در زندگی روزمره و مهم تر، اطمینان و آرامش حاصل از آن را در بخش قابل توجهی از اقشار جامعه که در خانه ماندند دچار فروپاشی کرد. کرونا به آنچه افراد به عنوان زندگی روزمره به آن خو گرفته بودند و طبق عادت دیرینه انجام می دادند تاخت و نابودش کرد. کرونا در جای جای زندگی دست برد و روند امور روزمره را مختل و امنیت روانی افراد را ویران کرد.
هم اکنون قالب زندگی روزمره پیشین بخش مهمی از اقشار جامعه که به ناچار یا به اختیار خانه نشین اند در هم شکسته است. ما صبح ها همچون گذشته بر سر کار نمی رویم و در نیتجه عصرها هم به خانه برنمی گردیم، حقوق و درآمدمان به نفس‌نفس افتاده، این روزها فرزندان مان را به مدرسه نمی رسانیم، رفتن به مهمانی تعطیل شده، پاساژگردی یا پارک‌گردی نمی کنیم. حتی همچون گذشته والدین مان را نمی بینیم. ما فقط در خانه ایم.
کوچکترین حاصل شکاف در زندگی روزمره می تواند فروپاشی امنیت روانی باشد. ما قبل از کرونا از خودمان نمی پرسیدیم که «خب، امروز چه کنم؟» ولی هم اکنون این سوال هر روز با ماست. ما در شرایط بغرنجی گرفتار شده ایم و نیازمند آنیم تا زندگی روزمره مان را در قالبی تازه نوسازی کنیم. دقیقا نوسازی. «زندگی روزمره کرونایی» با زندگی های روزمره سراسر تاریخ گویا متفاوت است.
کمترین پیامد فروپاشی زندگی روزمرۀ پیشین، بروز اختلاف و مناقشه است. زندگی روزمره پیشین دود شده و به هوا رفته است. ولی پرسش آن است که ما «زندگی روزمره در دوران درخانهماندگی» را چگونه می خواهیم بسازیم؟ بخشی از اختلاف ها حاصل تعارضات در ساختن یک زندگی روزمره جدید است.
▪️فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
کانال نویسنده: @fardinalikhah
ارسال نظر: @alikhahfardin
✍🏼این روزها با انبوه ویدئوها، عکسها و نوشته های طنزآمیزی مواجه‌ایم که از اختلاف بین زن و شوهرها طی روزهای «درخانهماندگی کرونایی» می گویند. همچنین، طبق شواهد اولیه در چند کشور جهان از جمله ایران که افراد به اجبار یا اختیار خط مشیِ «فاصله گیری فیزیکیِ بهداشتی» را در پیش گرفته‌اند و خود را در خانه حبس کرده‌اند اختلافِ بین زن و شوهرها افزایش یافته است. در نتیجه گویا این شوخی‌ها روایتگر واقعیت‌اند.
زندگی روزمره، یکی از مفاهیم مهم جامعه شناسی طی دهه های اخیر بوده است که شاید بتوان روزمرگی، تکرار و بی چرایی را مهمترین ویژگی آن دانست. معمولا بیشتر افراد جامعه صبحها از خواب بیدار می شوند، لباس می پوشند، به قصد کار خانه را ترک می‌کنند، صبحانه، ناهار یا شام می خورند، برای خواب به رختخواب می روند، شبها تلویزیون تماشا می کنند یا چشمهایشان را به گوشی شان می دوزند، وقتی آشنایانشان را می بینند سلام می کنند، حمام می روند، به نظافت خانه می پردازند، غذا تهیه می کنند، مهمانی می روند، کادو می خرند، در مراسم عروسی یا تدفین شرکت می کنند، موهایشان را شانه می زنند، و هزاران فعالیت دیگر.
ما کمتر در َپسِ هر کدام از این فعالیت ها سوال «چرا» قرار می دهیم. مثلا نمی پرسیم چرا باید جارو بزنم؟ چرا باید سر کار بروم؟ با دیدن والدین نمی پرسیم چرا باید احوالپرسی کنم یا با دوستانم چرا باید دست بدهم؟ موقعی از چرایی می پرسیم که اتفاقی خیلی خاص رخ داده باشد. مثلا با پدر یا مادرمان بگومگو کرده باشیم و در احوالپرسی با آنها مردّد شویم. به غیر این، در زندگی روزمره معمولا کارها را آنطور که به آنها خو گرفته ایم انجام می دهیم و این هم دلیل دارد. بی تردید چرا چرا گفتن های بی‌پایان باعث وقفه در زندگی روزمره می شود و این وقفه امنیت خاطر ما را به هم می ریزد. کمتر پدر یا مادری از خودش سوال می کند که چرا باید امروز کودک هشت ساله ام را به مدرسه برسانم؟ طرح این سوال باعث وقفه در رسیدن کودک به مدرسه و مشکلات آموزشی و پیامدهای بعدی خواهد شد.
نکته آن است که شاید گاهی اوقات ما از یکنواختی زندگی روزانه بنالیم ولی یکنواختی نهفته در زندگی روزمره باعث آرامش و اطمینان ما می شود. اگر نتوانیم امور را پیش بینی کنیم اضطراب هایمان افزایش می‌یابد. مثلا ندانیم که اگر به آشنایانمان سلام بدهیم آنها جواب خواهند داد یا نه؟ به شکل روتین آدمها به سلام همدیگر واکنش مثبت نشان می دهند. تصور کنید که کسی به جای «علیک» بگوید « الدنگ!»
آنچه گفته شد به معنای آن نیست که همه افراد همه زوایای زندگی روزمره را بی‌چون‌و‌چرا می پذیرند که در این صورت هیچ تغییر اجتماعی مثبتی رخ نمی داد. عصیان یا مقاومت علیه شیوه های مرسوم و خوگرفته زندگی روزمره پیوسته در تاریخ وجود داشته است که پرداختن به آنها هدف این نوشته نیست. آنچه در سطرهای قبل درباره زندگی روزمره گفته شد قاعده ای کلی در حیات اجتماعی جوامع است.
به موضوعی برگردیم که در ابتدای این نوشته بیان شد. یکی از مهم ترین پیامدهای اجتماعی کرونا آن بود که نظم تکراری، ثباتِ قوام یافته، و زنجیره فعالیت ها در زندگی روزمره و مهم تر، اطمینان و آرامش حاصل از آن را در بخش قابل توجهی از اقشار جامعه که در خانه ماندند دچار فروپاشی کرد. کرونا به آنچه افراد به عنوان زندگی روزمره به آن خو گرفته بودند و طبق عادت دیرینه انجام می دادند تاخت و نابودش کرد. کرونا در جای جای زندگی دست برد و روند امور روزمره را مختل و امنیت روانی افراد را ویران کرد.
هم اکنون قالب زندگی روزمره پیشین بخش مهمی از اقشار جامعه که به ناچار یا به اختیار خانه نشین اند در هم شکسته است. ما صبح ها همچون گذشته بر سر کار نمی رویم و در نیتجه عصرها هم به خانه برنمی گردیم، حقوق و درآمدمان به نفس‌نفس افتاده، این روزها فرزندان مان را به مدرسه نمی رسانیم، رفتن به مهمانی تعطیل شده، پاساژگردی یا پارک‌گردی نمی کنیم. حتی همچون گذشته والدین مان را نمی بینیم. ما فقط در خانه ایم.
کوچکترین حاصل شکاف در زندگی روزمره می تواند فروپاشی امنیت روانی باشد. ما قبل از کرونا از خودمان نمی پرسیدیم که «خب، امروز چه کنم؟» ولی هم اکنون این سوال هر روز با ماست. ما در شرایط بغرنجی گرفتار شده ایم و نیازمند آنیم تا زندگی روزمره مان را در قالبی تازه نوسازی کنیم. دقیقا نوسازی. «زندگی روزمره کرونایی» با زندگی های روزمره سراسر تاریخ گویا متفاوت است.
کمترین پیامد فروپاشی زندگی روزمرۀ پیشین، بروز اختلاف و مناقشه است. زندگی روزمره پیشین دود شده و به هوا رفته است. ولی پرسش آن است که ما «زندگی روزمره در دوران درخانهماندگی» را چگونه می خواهیم بسازیم؟ بخشی از اختلاف ها حاصل تعارضات در ساختن یک زندگی روزمره جدید است.
▪️فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
کانال نویسنده: @fardinalikhah
ارسال نظر: @alikhahfardin
«اینا واقعا خونواده ندارن؟»
روزی با همسرم در یکی از پارک‌های شهر قدم می‌زدیم. دیدیم که زن سالمندی به همراه مردی میانسال و یک مرد جوان‌تر، با خشونت دختری را که ظاهری آلامد داشت کشان‌‌کشان به سمت ماشین پارک‌شده‌ای می برند. زن سالمند موهای دختر جوان را گرفته و دختر بیچاره مدام با « غلط کردم» تلاش می‌کرد تا نجات یابد ولی تلاشش بی‌فایده بود. صحنه آزاردهنده، و همه چیز آنقدر سریع گذشت که امکان تماس با پلیس فراهم نشد. می شد حدس زد که مسأله‌ای خانوادگی در میان است و هدف، سر به راه کردن دختری بوده که به گمانم با« آبروی خانواده» بازی کرده است.
کم نیستند دختران و پسران ایرانی که در اینستاگرام ویدئوهایی از خود منتشر می‌کنند که با هنجارهای اجتماعی غالب بر جامعه ایرانی تضاد آشکار دارد. برخی از این ویدئوها فاصله چندانی با فیلم‌های اروتیک یا شهوت‌انگیز رایج در دنیا ندارند. وقتی نظرات بینندگان در پایین این ویدئوها را بررسی می‌کنیم علاوه بر حجم انبوه عقده‌گشایی‌های جنسی آقایان، یک نوع نظر جلب توجه می‌کند: «اینا واقعا خونواده ندارن؟» نکته قابل تأمل آنکه طبق انتظار، این سنخ کامنت‌ها جنسیت-محور بوده و در زیر ویدئوهای دختران بسیار بیشتر از ویدئوهای پسران است. در ضمن آقایان در زیر این ویدئوها عمدتا فانتزی‌های جنسی خود را آشکار کرده‌اند و خانمها نیز عمدتا نوشته‌اند« اینا واقعا کَس‌و‌کار ندارن جلوشونو بگیرن؟» این نوع جمله‌ها اگرچه جمله‌هایی کوتاه‌اند ولی از نظر جامعه‌شناختی جای تحلیل دارند. پرسش آن است که خانواده تا کجا و تا کِی مسئول رفتارهای اعضای خود است و تا کجا مجاز است مانع بروز رفتارهایی شود که احساس می‌کند با انتظاراتش در تضاد است؟ آیا همه اعضا در برابر رفتارِ(فرض کنید هنجارشکنانه نظیر مصرف مواد یا تعدد روابط جنسی یا...) عضو دیگر مسئولیت دارند؟
در بیشتر کشورهای جهان هنوز خانواده هسته‌ای(پدر، مادر، فرزند یا فرزندان) نوع غالب خانواده است. البته باید یادآوری کرد که جوامع، ایستا نیستند. بدون تردید هیچ جامعه‌شناسی نمی‌تواند با یقین ادعا کند که در دهه‌های آینده خانواده هسته‌ای همچنان شکل مسلط خانواده خواهد ماند. بیشتر شدن گزینه‌های «شکلِ خانواده» در پرسشنامه‌های مربوط به سرشماری‌های سراسری که در برخی کشورها به 24 نوع رسیده است خود گواه این مدعاست.
اگر به سمت گذشته‌های دورتر حرکت کنیم با اشکال دیگری از خانواده مواجه می‌شویم که از جمله می‌توان به خانواده گسترده(بستگانِ نزدیک یکجانشین) و قبیله اشاره کرد. اگر نیاکان ما می‌دانستند که روزی پدیده‌ای به نام خانواده هسته‌ای ظهور خواهد کرد(امری که برای ما بسیار عادی و نرمال تلقی می‌شود) که در آن دختران بدون اینکه ازدواج کنند برای تحصیل یا کار خانواده را ترک می‌کنند و پسران به شکل خودخواسته «عزَب‌پیشگی» اختیار می‌کنند بدون تردید مانند نهنگ‌ها دست به خودکشی جمعی می‌زدند. در زندگی قبیله‌ای، جمعِ آبروی اعضا، آبروی قبیله را می‌سازد. در نتیجه «آبروریزی» هر عضوِ قبیله « بی‌آبروئیِ» کل قبیله محسوب می‌شود. به همین دلیل در قبیله با هر نوع هنجارشکنی یا رفتاری که بی‌آبروئی در پی داشته باشد به شدت برخورد می‌شود. به نظر می‌رسد که پدیده « نظارت مادام‌العمری» بر رفتار اعضای خانواده که در برخی از کشورهای جهان دیده می‌شود یادگاری به جا مانده از گذشته و به ویژه حیاتِ قبیله‌ای باشد.
واکنش والدین و خواهران/برادران به «آبروریزی» عضو خانواده می‌تواند متفاوت باشد: عده‌ای به تذکری اکتفاء می‌کنند. از نظر این این گروه، نباید در تعیین رفتار و سبک زندگی عضو خانواده(هر طور که هست) پس از سن خاصی مداخله کرد. او فرد مستقلی است و می‌تواند درباره زندگی خودش تصمیم بگیرد. البته این گروه در دل نسبت به هر آنچه عضو خانواده انجام می‌دهد بی‌تفاوت نیستند ولی فردیت عضو خانواده را به رسمیت شناخته اند. باید یادآوری کرد که در این شکل از خانواده، معمولا استقلال اجتماعی فرزندان با استقلال اقتصادی و فیزیکی(خانۀ مستقل) آنان همراه است. گروه دوم با توسل به اقدامات عملی (خشونت‌آمیز یا مسالمت‌جویانه) تلاش می‌کنند تا از «آبروریزی» عضو خانواده جلوگیری کنند. اینان بر دوش خود وظیفه‌ای مادام‌العمر در قبال عضو احساس می‌کنند. آبروی هر عضو را آبروی خانواده می‌دانند و احساس می‌کنند که باید از آبروی خانواده محافظت کنند. مثالی که در ابتدای نوشته آوردم از این سنخ است.
مجسم کنید که دختر یا پسری خودخواسته ویدئویی نیمه‌عریان از خودش با رفتارهایی هنجارشکنانه منتشر کرده است. افراد به عنوان برادر، خواهر، پدر یا مادر تا چه سنی و تا کجا حق دارند به دلیل خویشاوندی خونی برای «سربه‌راه‌کردن» او مداخله کنند؟ آیا به راستی آبروی هر کس آبروی خانواده اوست؟
▪️فردین علیخواه-گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
روزی با همسرم در یکی از پارک‌های شهر قدم می‌زدیم. دیدیم که زن سالمندی به همراه مردی میانسال و یک مرد جوان‌تر، با خشونت دختری را که ظاهری آلامد داشت کشان‌‌کشان به سمت ماشین پارک‌شده‌ای می برند. زن سالمند موهای دختر جوان را گرفته و دختر بیچاره مدام با « غلط کردم» تلاش می‌کرد تا نجات یابد ولی تلاشش بی‌فایده بود. صحنه آزاردهنده، و همه چیز آنقدر سریع گذشت که امکان تماس با پلیس فراهم نشد. می شد حدس زد که مسأله‌ای خانوادگی در میان است و هدف، سر به راه کردن دختری بوده که به گمانم با« آبروی خانواده» بازی کرده است.
کم نیستند دختران و پسران ایرانی که در اینستاگرام ویدئوهایی از خود منتشر می‌کنند که با هنجارهای اجتماعی غالب بر جامعه ایرانی تضاد آشکار دارد. برخی از این ویدئوها فاصله چندانی با فیلم‌های اروتیک یا شهوت‌انگیز رایج در دنیا ندارند. وقتی نظرات بینندگان در پایین این ویدئوها را بررسی می‌کنیم علاوه بر حجم انبوه عقده‌گشایی‌های جنسی آقایان، یک نوع نظر جلب توجه می‌کند: «اینا واقعا خونواده ندارن؟» نکته قابل تأمل آنکه طبق انتظار، این سنخ کامنت‌ها جنسیت-محور بوده و در زیر ویدئوهای دختران بسیار بیشتر از ویدئوهای پسران است. در ضمن آقایان در زیر این ویدئوها عمدتا فانتزی‌های جنسی خود را آشکار کرده‌اند و خانمها نیز عمدتا نوشته‌اند« اینا واقعا کَس‌و‌کار ندارن جلوشونو بگیرن؟» این نوع جمله‌ها اگرچه جمله‌هایی کوتاه‌اند ولی از نظر جامعه‌شناختی جای تحلیل دارند. پرسش آن است که خانواده تا کجا و تا کِی مسئول رفتارهای اعضای خود است و تا کجا مجاز است مانع بروز رفتارهایی شود که احساس می‌کند با انتظاراتش در تضاد است؟ آیا همه اعضا در برابر رفتارِ(فرض کنید هنجارشکنانه نظیر مصرف مواد یا تعدد روابط جنسی یا...) عضو دیگر مسئولیت دارند؟
در بیشتر کشورهای جهان هنوز خانواده هسته‌ای(پدر، مادر، فرزند یا فرزندان) نوع غالب خانواده است. البته باید یادآوری کرد که جوامع، ایستا نیستند. بدون تردید هیچ جامعه‌شناسی نمی‌تواند با یقین ادعا کند که در دهه‌های آینده خانواده هسته‌ای همچنان شکل مسلط خانواده خواهد ماند. بیشتر شدن گزینه‌های «شکلِ خانواده» در پرسشنامه‌های مربوط به سرشماری‌های سراسری که در برخی کشورها به 24 نوع رسیده است خود گواه این مدعاست.
اگر به سمت گذشته‌های دورتر حرکت کنیم با اشکال دیگری از خانواده مواجه می‌شویم که از جمله می‌توان به خانواده گسترده(بستگانِ نزدیک یکجانشین) و قبیله اشاره کرد. اگر نیاکان ما می‌دانستند که روزی پدیده‌ای به نام خانواده هسته‌ای ظهور خواهد کرد(امری که برای ما بسیار عادی و نرمال تلقی می‌شود) که در آن دختران بدون اینکه ازدواج کنند برای تحصیل یا کار خانواده را ترک می‌کنند و پسران به شکل خودخواسته «عزَب‌پیشگی» اختیار می‌کنند بدون تردید مانند نهنگ‌ها دست به خودکشی جمعی می‌زدند. در زندگی قبیله‌ای، جمعِ آبروی اعضا، آبروی قبیله را می‌سازد. در نتیجه «آبروریزی» هر عضوِ قبیله « بی‌آبروئیِ» کل قبیله محسوب می‌شود. به همین دلیل در قبیله با هر نوع هنجارشکنی یا رفتاری که بی‌آبروئی در پی داشته باشد به شدت برخورد می‌شود. به نظر می‌رسد که پدیده « نظارت مادام‌العمری» بر رفتار اعضای خانواده که در برخی از کشورهای جهان دیده می‌شود یادگاری به جا مانده از گذشته و به ویژه حیاتِ قبیله‌ای باشد.
واکنش والدین و خواهران/برادران به «آبروریزی» عضو خانواده می‌تواند متفاوت باشد: عده‌ای به تذکری اکتفاء می‌کنند. از نظر این این گروه، نباید در تعیین رفتار و سبک زندگی عضو خانواده(هر طور که هست) پس از سن خاصی مداخله کرد. او فرد مستقلی است و می‌تواند درباره زندگی خودش تصمیم بگیرد. البته این گروه در دل نسبت به هر آنچه عضو خانواده انجام می‌دهد بی‌تفاوت نیستند ولی فردیت عضو خانواده را به رسمیت شناخته اند. باید یادآوری کرد که در این شکل از خانواده، معمولا استقلال اجتماعی فرزندان با استقلال اقتصادی و فیزیکی(خانۀ مستقل) آنان همراه است. گروه دوم با توسل به اقدامات عملی (خشونت‌آمیز یا مسالمت‌جویانه) تلاش می‌کنند تا از «آبروریزی» عضو خانواده جلوگیری کنند. اینان بر دوش خود وظیفه‌ای مادام‌العمر در قبال عضو احساس می‌کنند. آبروی هر عضو را آبروی خانواده می‌دانند و احساس می‌کنند که باید از آبروی خانواده محافظت کنند. مثالی که در ابتدای نوشته آوردم از این سنخ است.
مجسم کنید که دختر یا پسری خودخواسته ویدئویی نیمه‌عریان از خودش با رفتارهایی هنجارشکنانه منتشر کرده است. افراد به عنوان برادر، خواهر، پدر یا مادر تا چه سنی و تا کجا حق دارند به دلیل خویشاوندی خونی برای «سربه‌راه‌کردن» او مداخله کنند؟ آیا به راستی آبروی هر کس آبروی خانواده اوست؟
▪️فردین علیخواه-گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅کانال: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پاسخ کوتاهم به پرسش خانم سپیده پیری از رسانه اکو ایران درباره آموزش مجازی. در این گفتگوی کوتاه بر شکاف دیجیتال، و تقلیل تعلیم و تربیت به انتقال دیتا تأکید کرده ام.
بحران «بی‌هدفیِ مشترک»
از آشنایان، که زوجی تحصیل کرده‌اند، دو دختر هشت و یازده ساله دارند. گاهی آنها را به خانه مادر بزرگشان می برند و کودکان با فشار و اصرار شب را در کنار مادر بزرگ مهربان می گذرانند و به خانه برنمی گردند. می گویند: شب هایی که دختران در خانه نیستند به معنای واقعی کلمه دچار یأس فلسفی و بی‌معنایی در زندگی می شوند. در خانه بی هدف راه می روند، حواس‌شان نیست و گاهی با همدیگر برخورد می کنند، بی جهت به همدیگر گیر می دهند، مدام با خانه مادر بزرگ تماس می گیرند، و در کل نمی دانند که در نبود دختران حتی نسبت شان با همدیگر چیست و چرا با هم اند!
هر چند طبق آمار، بخش قابل توجهی از طلاق ها در پنج و ده سال نخست پس از ازدواج رخ می دهد ولی به این معنا نیست که زوج هایی با بیست یا سی سال زندگی مشترک از هم جدا نمی شوند. مصاحبه های پراکنده ام با بعضی از زوج ها که طلاق در سنین بالا یا به تعبیری «طلاقِ پس از استقلال فرزند» را تجربه کرده اند بیانگر آن است که پس از استقلال اقتصادی و مکانی فرزندان، گَردِ بحران «بی هدفی مشترک» بر خانه پاشیده می شود. در این وضعیت زوج های کهنه‌کار و پا‌به‌سن‌گذاشته همچون پرستاران کودکی می مانند که با بزرگ شدن او باید چمدان خود را ببندند و با میزبان خداحافظی کنند. یادآوری می کنم که این امر گمانی جامعه شناختی و تنها یکی از دلایل طلاق در بین زوج های قدیمی است و شناخت بیشتر آن تحقیقات میدانی وسیعی را می طلبد.
هر چند در جهان جدید نقش پدری(1) و نقش مادری(2) در مقایسه با گذشته رفته‌رفته وسیع تر گشته به طوری که برخی محققان جهان جدید را جهان والدین مضطرب می نامند ولی دوشادوش آن، دیدگاههایی نیز بیان می شوند که مردان و زنان را به تجربه لذت ها و خوشی های مشترک و ایجاد فضایی برای خود- جدا از نقش پدری و مادری شان -دعوت می کنند. نکته آن است که در جهان جدید به طور خاص از سه پروژه صحبت به میان می آید: پروژه خود به عنوان فرد(من نباید خودم را فراموش کنم)، پروژه زندگی مشترک (من و همسرم باید لذت ها و فضای خاص خودمان را داشته باشیم) و سوم پروژه فرزندان(ما به عنوان والدین وظیفه خطیری بر عهده داریم). بی تردید حفظ تعادل بین این سه عرصه آسان نیست.
طلاقِ پس از استقلال فرزند بیانگر زوج هایی است که تمام تخم مرغ هایشان را تنها در یک سبد گذاشته اند. در اینجا پس از رفتن فرزندان توجیه این گروه از زوج ها برای بودن در کنار هم ضعیف می شود و بی اساس نیست اگر بگوییم که حتی گاهی در خصوص نسبت شان با همدیگر نیز دچار شک و تردید می شوند. به طور خلاصه، در این زوج ها هویت پدر-مادری یا والدینی به شکل وسیعی بر هویت فردی و هویت همسری آنان چیره شده است و در واقع مجالی برای شکوفایی دو هویت اخیر نمانده است.
در پایان آیا می توان گفت که پدر-مادری کردن به شکل مادام العمری در بین زوج های ایرانی که پس از استقلال فرزندان همچنان ادامه می یابد، به دلیل هراس از مواجهه با بحران تلخ« بی‌هدفی مشترک» یا «بحران بی نسبتی» است؟
1-Paternity
2-Maternity
...............................................
▪️نوشته: فردین علیخواه|دانشگاه گیلان
✅کانال نویسنده متن: @fardinalikhah
✅ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
از آشنایان، که زوجی تحصیل کرده‌اند، دو دختر هشت و یازده ساله دارند. گاهی آنها را به خانه مادر بزرگشان می برند و کودکان با فشار و اصرار شب را در کنار مادر بزرگ مهربان می گذرانند و به خانه برنمی گردند. می گویند: شب هایی که دختران در خانه نیستند به معنای واقعی کلمه دچار یأس فلسفی و بی‌معنایی در زندگی می شوند. در خانه بی هدف راه می روند، حواس‌شان نیست و گاهی با همدیگر برخورد می کنند، بی جهت به همدیگر گیر می دهند، مدام با خانه مادر بزرگ تماس می گیرند، و در کل نمی دانند که در نبود دختران حتی نسبت شان با همدیگر چیست و چرا با هم اند!
هر چند طبق آمار، بخش قابل توجهی از طلاق ها در پنج و ده سال نخست پس از ازدواج رخ می دهد ولی به این معنا نیست که زوج هایی با بیست یا سی سال زندگی مشترک از هم جدا نمی شوند. مصاحبه های پراکنده ام با بعضی از زوج ها که طلاق در سنین بالا یا به تعبیری «طلاقِ پس از استقلال فرزند» را تجربه کرده اند بیانگر آن است که پس از استقلال اقتصادی و مکانی فرزندان، گَردِ بحران «بی هدفی مشترک» بر خانه پاشیده می شود. در این وضعیت زوج های کهنه‌کار و پا‌به‌سن‌گذاشته همچون پرستاران کودکی می مانند که با بزرگ شدن او باید چمدان خود را ببندند و با میزبان خداحافظی کنند. یادآوری می کنم که این امر گمانی جامعه شناختی و تنها یکی از دلایل طلاق در بین زوج های قدیمی است و شناخت بیشتر آن تحقیقات میدانی وسیعی را می طلبد.
هر چند در جهان جدید نقش پدری(1) و نقش مادری(2) در مقایسه با گذشته رفته‌رفته وسیع تر گشته به طوری که برخی محققان جهان جدید را جهان والدین مضطرب می نامند ولی دوشادوش آن، دیدگاههایی نیز بیان می شوند که مردان و زنان را به تجربه لذت ها و خوشی های مشترک و ایجاد فضایی برای خود- جدا از نقش پدری و مادری شان -دعوت می کنند. نکته آن است که در جهان جدید به طور خاص از سه پروژه صحبت به میان می آید: پروژه خود به عنوان فرد(من نباید خودم را فراموش کنم)، پروژه زندگی مشترک (من و همسرم باید لذت ها و فضای خاص خودمان را داشته باشیم) و سوم پروژه فرزندان(ما به عنوان والدین وظیفه خطیری بر عهده داریم). بی تردید حفظ تعادل بین این سه عرصه آسان نیست.
طلاقِ پس از استقلال فرزند بیانگر زوج هایی است که تمام تخم مرغ هایشان را تنها در یک سبد گذاشته اند. در اینجا پس از رفتن فرزندان توجیه این گروه از زوج ها برای بودن در کنار هم ضعیف می شود و بی اساس نیست اگر بگوییم که حتی گاهی در خصوص نسبت شان با همدیگر نیز دچار شک و تردید می شوند. به طور خلاصه، در این زوج ها هویت پدر-مادری یا والدینی به شکل وسیعی بر هویت فردی و هویت همسری آنان چیره شده است و در واقع مجالی برای شکوفایی دو هویت اخیر نمانده است.
در پایان آیا می توان گفت که پدر-مادری کردن به شکل مادام العمری در بین زوج های ایرانی که پس از استقلال فرزندان همچنان ادامه می یابد، به دلیل هراس از مواجهه با بحران تلخ« بی‌هدفی مشترک» یا «بحران بی نسبتی» است؟
1-Paternity
2-Maternity
...............................................
▪️نوشته: فردین علیخواه|دانشگاه گیلان
✅کانال نویسنده متن: @fardinalikhah
✅ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
Audio
▪️▪️جامعه، دانشگاه، کرونا
دانشگاه گیلان از برخی از اعضای هیأت علمی خود تقاضا کرد تا بر اساس حوزه های تخصصی شان، در چند دقیقه به موضوع کرونا بپردازند. آنچه می شنوید فایلی است که در صفحه روابط عمومی دانشگاه منتشر شده است. در این گفتگو، درباره عصر وایرال، ولع دیده شدن و اخبار کذب مربوط به کرونا صحبت کرده ام.
✅@fardinalikhah
دانشگاه گیلان از برخی از اعضای هیأت علمی خود تقاضا کرد تا بر اساس حوزه های تخصصی شان، در چند دقیقه به موضوع کرونا بپردازند. آنچه می شنوید فایلی است که در صفحه روابط عمومی دانشگاه منتشر شده است. در این گفتگو، درباره عصر وایرال، ولع دیده شدن و اخبار کذب مربوط به کرونا صحبت کرده ام.
✅@fardinalikhah
♦️آقای عزیز قانعی راد، ادمین محترم کانال «جامعه شناسی حوزه عمومی» و فرزند مرحوم دکتر قانعی راد درخواست کرد تا درباره آموزش مجازی و نقش معلمی چند کلمه ای حرف بزنم. آنچه در ادامه می آید برای انتشار در این کانال نوشته شده است:
🔺آیامی توان تکنولوژی را به جای معلم نشاند؟
در یکی از نوشته هایم به استعاره از مسابقات رباتیک که در آنها تیم های مختلف از آخرین ربات انسان‌نمای خود پرده برداری می کنند گفتم. در آنجا پرسیدم که چرا در جهان امروز در این سطح و در این وسعت تلاش می شود تا ربات ها دقیقا مانند ما انسان شوند؟ چرا این همه منابع صَرف می شود تا ربات ها غم، ملال و شادی را بفهمند و روزی به جایگاهی برسند که انسان ها بتوانند با اطمینان و راحتی با آنان درد دل کنند؟ و پرسش اصلی تر آنکه چرا ما چشم هایمان را نسبت به ربات شدن انسانها(خودمان) بسته ایم؟ آیا قرار است جای ما عوض شود یعنی ربات‌ها انسان، و انسانها ربات شوند؟ کاش همزمان با مسابقات رباتیک، مسابقه‌ای درباره انسان‌های ربات‌نما هم برگزار می شد و در آن سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی از آخرین دستاوردهای خود در تبدیل انسان ها به ربات پرده برمی داشتند.
متأسفانه این روزها بسیار می بینیم و می شنویم که «بدون کلاس و بدون استاد نوازنده شوید»، «بدون مربی ورزشکار شوید»، «بدون معلم نابغه شوید» و... این تبلیغات از آینده ای خبر می دهد که در آن اپلیکیشن ها و طراحان حرفه ای گرافیک به جای معلمان نشسته اند، محتوای آموزشی به «داده» تقلیل یافته و اصلی ترین کُنش آموزشی نیز «لمس صفحه تلفن همراه» و «اتّصال سیم شارژر به دوشاخه برق» خواهد بود! شاید این متن کمی احساسی جلوه کند ولی به باور من پررنگ کردن نقش فن آوری های نوین ارتباطی در امر تعلیم و تربیت و حذف نقش معلمی یا تقلیل آن به « کلیک کننده» ِصرف، یا کسی که در یکی از اتاق های خانه نشسته و «وویس» ضبط می کند جفا به تعلیم و تربیت و جفا به تعاملات انسانی و اجتماعی است.
نگارنده این سطور همواره معتقد بوده است که باید ارتباطات مجازی را به ارتباطات واقعی تبدیل کرد و نه بر عکس. ارتباط مجازی، مجازی است و قرار نیست که در همه شرایط و موقعیت های اجتماعی جای ارتباط واقعی بنشیند. ما زمانی به کسی پیامک می زنیم یا با او تماس تلفنی برقرار می کنیم که در کنار ما نیست و با او مجاورت فیزیکی نداریم. در غیر این صورت باید از فاجعه ای اجتماعی سخن گفت. کنش معلمی وسیع تر از انتقال صرف دانش به یادگیرنده است. معلمی، آموزش غیرمستقیم منش نیز هست دقیقا همانطور که کلاس هم فقط شامل چهار دیوار در چهار طرف و چند میز و صندلی نیست.
کلاس هم فضایی اجتماعی است که در آن تعاملات اجتماعی تمرین می شود. معلم واقعی بهتر از تصویر معلم واقعی در مانیتور و دانش آموز واقعی بهتر از تصویر دانش آموز واقعی در مانیتور است. جهان ما به اندازه کافی از تصاویر اشباع شده است و دیگر مدرسه را تبدیل به تصویر نکنیم.
سخن پایانی آنکه «تنهایی» Loneliness به تدریج دارد تبدیل به مسأله اصلی جهان امروز می شود. در جهتی گام برداریم که انسان، اجتماعی تر شود و نه منزوی‌تر و جداافتاده‌تر. آیا آموزش مجازی به این هدف کمک می کند؟
▪️فردین علیخواه
گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅@fardinalikhah
🔺آیامی توان تکنولوژی را به جای معلم نشاند؟
در یکی از نوشته هایم به استعاره از مسابقات رباتیک که در آنها تیم های مختلف از آخرین ربات انسان‌نمای خود پرده برداری می کنند گفتم. در آنجا پرسیدم که چرا در جهان امروز در این سطح و در این وسعت تلاش می شود تا ربات ها دقیقا مانند ما انسان شوند؟ چرا این همه منابع صَرف می شود تا ربات ها غم، ملال و شادی را بفهمند و روزی به جایگاهی برسند که انسان ها بتوانند با اطمینان و راحتی با آنان درد دل کنند؟ و پرسش اصلی تر آنکه چرا ما چشم هایمان را نسبت به ربات شدن انسانها(خودمان) بسته ایم؟ آیا قرار است جای ما عوض شود یعنی ربات‌ها انسان، و انسانها ربات شوند؟ کاش همزمان با مسابقات رباتیک، مسابقه‌ای درباره انسان‌های ربات‌نما هم برگزار می شد و در آن سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی از آخرین دستاوردهای خود در تبدیل انسان ها به ربات پرده برمی داشتند.
متأسفانه این روزها بسیار می بینیم و می شنویم که «بدون کلاس و بدون استاد نوازنده شوید»، «بدون مربی ورزشکار شوید»، «بدون معلم نابغه شوید» و... این تبلیغات از آینده ای خبر می دهد که در آن اپلیکیشن ها و طراحان حرفه ای گرافیک به جای معلمان نشسته اند، محتوای آموزشی به «داده» تقلیل یافته و اصلی ترین کُنش آموزشی نیز «لمس صفحه تلفن همراه» و «اتّصال سیم شارژر به دوشاخه برق» خواهد بود! شاید این متن کمی احساسی جلوه کند ولی به باور من پررنگ کردن نقش فن آوری های نوین ارتباطی در امر تعلیم و تربیت و حذف نقش معلمی یا تقلیل آن به « کلیک کننده» ِصرف، یا کسی که در یکی از اتاق های خانه نشسته و «وویس» ضبط می کند جفا به تعلیم و تربیت و جفا به تعاملات انسانی و اجتماعی است.
نگارنده این سطور همواره معتقد بوده است که باید ارتباطات مجازی را به ارتباطات واقعی تبدیل کرد و نه بر عکس. ارتباط مجازی، مجازی است و قرار نیست که در همه شرایط و موقعیت های اجتماعی جای ارتباط واقعی بنشیند. ما زمانی به کسی پیامک می زنیم یا با او تماس تلفنی برقرار می کنیم که در کنار ما نیست و با او مجاورت فیزیکی نداریم. در غیر این صورت باید از فاجعه ای اجتماعی سخن گفت. کنش معلمی وسیع تر از انتقال صرف دانش به یادگیرنده است. معلمی، آموزش غیرمستقیم منش نیز هست دقیقا همانطور که کلاس هم فقط شامل چهار دیوار در چهار طرف و چند میز و صندلی نیست.
کلاس هم فضایی اجتماعی است که در آن تعاملات اجتماعی تمرین می شود. معلم واقعی بهتر از تصویر معلم واقعی در مانیتور و دانش آموز واقعی بهتر از تصویر دانش آموز واقعی در مانیتور است. جهان ما به اندازه کافی از تصاویر اشباع شده است و دیگر مدرسه را تبدیل به تصویر نکنیم.
سخن پایانی آنکه «تنهایی» Loneliness به تدریج دارد تبدیل به مسأله اصلی جهان امروز می شود. در جهتی گام برداریم که انسان، اجتماعی تر شود و نه منزوی‌تر و جداافتاده‌تر. آیا آموزش مجازی به این هدف کمک می کند؟
▪️فردین علیخواه
گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅@fardinalikhah
👍1
کرونا و تقسیم کارهای خانه
کرونا پیامدهای اجتماعی مختلفی داشته و البته خواهد داشت. این پیامدهای اجتماعی را می توان در عرصه های مختلف جامعه به شکل مجزا و مستقل مطالعه کرد و از کلی‌گویی‌های رایج درباره آنها اجتناب ورزید. یکی از آن عرصه ها خانواده است. جامعه شناسان و سایر رشته های علوم انسانی، چه در طی بحران و چه با فروکش کردن نسبی آن، می توانند به بررسی ارزیابی تأثیر خانوادگی (1) و تأثیر جنسیتی(2) کرونا بپردازند تا شاید یافته های آنان مبنای بحث و گفتگوی عمومی و سیاستگذاری قرار گیرد.
خانواده ها را از نظر وضع فعالیت زن و مرد می توان به چند گروه تقسیم کرد: 1-خانواده هایی که زن خانه دار و مرد در بیرون از خانه کار می کند 2-خانواده هایی که هم زن و هم مرد در بیرون از خانه کار می کنند 3- خانواده هایی که زن در خانه کار درآمددار انجام می دهد و مرد در بیرون از خانه کار می کند 4- خانواده هایی که مرد در خانه کار درآمددار انجام می دهد و زن در بیرون از خانه کار می کند5- شاید بتوان از گروه پنجمی هم گفت. خانواده هایی که زن در بیرون یا در خانه کار درآمددار دارد و مرد بیکار است.
با اوج گرفتن شیوع کرونا در شهرهای مختلف کشور همه موارد یاد شده در پاراگراف قبل دچار تحولی جدّی شدند به این معنی که بیشتر مشاغل به شکل موقت تعطیل و در نتیجه هم زنان و هم مردان به ناچار در خانه ماندند که این امر پیامدهای مستقیم و غیرمستقیمی دربر داشت. برخی شواهد پراکنده بیانگر آن است که طی بحران کرونا، بار مسئولیت های خانه بیش از قبل بر دوش زنان سنگینی کرده است. به بیان دیگر، به دلیل حضور مداوم اعضای خانواده در خانه، گستردگی و تنوع کار خانگی- که در ایران و البته در بیشتر کشورهای جهان عمدتا بر عهده زنان گذاشته شده است- بیشتر از گذشته شده و همین امر زمینه بروز اختلافاتی در خانوادها گشته است. رسیدگی به امور درسی فرزند، تهیه و پخت و پز غذا، شستشوی لباس، تمیز کردن خانه و به ویژه ضدعفونی کردن و بهداشتی کردن محیط خانه، لباسها و کالاهای خریداری شده از جمله مواردی است که در آنها شاهد «تقسیم نابرابر وظایف خانگی بر اساس جنسیت» هستیم. باید توجه داشت که با توجه به حضور مداوم اعضای خانواده در خانه، اغلب فعالیت های یاد شده در مقایسه با روزهای عادی فراوانی بیشتری می یابد. برای مثال پخت و پز غذا در این روزها، سه وعده برای هفت روز هفته است ولی در شرایط عادی ممکن است اینگونه نباشد.
در یکی از مطالبم درباره اختلال در روند زندگی روزمره در عصر کرونا نوشتم. در آنجا ایده اصلی‌ام آن بود که با اختلال در زندگی روزمره، بی تردید اختلافات، تنش ها و نزاع هایی بروز و ظهور خواهد یافت و اعضای خانواده برای برون رفت از آن باید توافق های جدیدی با هم داشته باشند. منظور آنکه، برای شرایط جدید میثاق نامه های خانوادگی جدیدی لازم است. در غیر این صورت یا باید شاهد استمرار تنش ها بود و یا یکی از طرفین با تحمیل سلطه و اقتدار، طرف دیگر را مجبور به پذیرش خواسته های خود نماید.
کرونا بسیاری مناسبات را تغییر داده است و ما آگاهانه این تغییرات را پذیرفته ایم و با آن کنار آمده ایم. ما پذیرفته ایم به خاطر رعایت پروتکل ها از دیدار والدین مان اجتناب کنیم، ما پذیرفته ایم که اگر کسی سوگوار از دست دادن عزیزش است برای ابراز همدردی به تماسی تلفنی اکتفاء کنیم و مصیبت دیده هم پذیرفته است که هیچ مراسمی برگزار نکند و صدها تغییر خودخواسته دیگر که بیان آنها از حوصله این نوشتار خارج است. تجدید نظر در نقش های خانوادگی و بازنگری در کلیشه های جنسیتی حاکم بر خانواده نیز از جمله عرصه هایی است که باید نسبت به آن موضع سخت‌گیرانه نداشت. «جنسیت‌زدایی از نقش‌های خانوادگی» وضعیتی مطلوب است که امیدوارم ارمغان کرونا برای خانواده های ایرانی باشد.
سخن پایانی آنکه وقتی ایده اولیه این نوشته را در اینستاگرام مطرح کردم بزرگواری در قسمت نظرات نوشت: « نخیر! همچنان زن کلفَت و خدمتکار هست و آقایون در حال دستور دادن. اصلا این فرهنگ توی ایران وجود داره که کار خونه کردن برای مرد نشونه ی حقارته. بخاطر همینه که من هیچ امیدی به مردهای ایران ندارم». قضاوت درباره این نظر را به خوانندگان می سپارم.
▪️فردین علیخواه| گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
(منتشر شده در خبرآنلاین-25 اردیبهشت)
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
...............................................................
1-Family Impact Assessment
2-Gender Impact Assessment
کرونا پیامدهای اجتماعی مختلفی داشته و البته خواهد داشت. این پیامدهای اجتماعی را می توان در عرصه های مختلف جامعه به شکل مجزا و مستقل مطالعه کرد و از کلی‌گویی‌های رایج درباره آنها اجتناب ورزید. یکی از آن عرصه ها خانواده است. جامعه شناسان و سایر رشته های علوم انسانی، چه در طی بحران و چه با فروکش کردن نسبی آن، می توانند به بررسی ارزیابی تأثیر خانوادگی (1) و تأثیر جنسیتی(2) کرونا بپردازند تا شاید یافته های آنان مبنای بحث و گفتگوی عمومی و سیاستگذاری قرار گیرد.
خانواده ها را از نظر وضع فعالیت زن و مرد می توان به چند گروه تقسیم کرد: 1-خانواده هایی که زن خانه دار و مرد در بیرون از خانه کار می کند 2-خانواده هایی که هم زن و هم مرد در بیرون از خانه کار می کنند 3- خانواده هایی که زن در خانه کار درآمددار انجام می دهد و مرد در بیرون از خانه کار می کند 4- خانواده هایی که مرد در خانه کار درآمددار انجام می دهد و زن در بیرون از خانه کار می کند5- شاید بتوان از گروه پنجمی هم گفت. خانواده هایی که زن در بیرون یا در خانه کار درآمددار دارد و مرد بیکار است.
با اوج گرفتن شیوع کرونا در شهرهای مختلف کشور همه موارد یاد شده در پاراگراف قبل دچار تحولی جدّی شدند به این معنی که بیشتر مشاغل به شکل موقت تعطیل و در نتیجه هم زنان و هم مردان به ناچار در خانه ماندند که این امر پیامدهای مستقیم و غیرمستقیمی دربر داشت. برخی شواهد پراکنده بیانگر آن است که طی بحران کرونا، بار مسئولیت های خانه بیش از قبل بر دوش زنان سنگینی کرده است. به بیان دیگر، به دلیل حضور مداوم اعضای خانواده در خانه، گستردگی و تنوع کار خانگی- که در ایران و البته در بیشتر کشورهای جهان عمدتا بر عهده زنان گذاشته شده است- بیشتر از گذشته شده و همین امر زمینه بروز اختلافاتی در خانوادها گشته است. رسیدگی به امور درسی فرزند، تهیه و پخت و پز غذا، شستشوی لباس، تمیز کردن خانه و به ویژه ضدعفونی کردن و بهداشتی کردن محیط خانه، لباسها و کالاهای خریداری شده از جمله مواردی است که در آنها شاهد «تقسیم نابرابر وظایف خانگی بر اساس جنسیت» هستیم. باید توجه داشت که با توجه به حضور مداوم اعضای خانواده در خانه، اغلب فعالیت های یاد شده در مقایسه با روزهای عادی فراوانی بیشتری می یابد. برای مثال پخت و پز غذا در این روزها، سه وعده برای هفت روز هفته است ولی در شرایط عادی ممکن است اینگونه نباشد.
در یکی از مطالبم درباره اختلال در روند زندگی روزمره در عصر کرونا نوشتم. در آنجا ایده اصلی‌ام آن بود که با اختلال در زندگی روزمره، بی تردید اختلافات، تنش ها و نزاع هایی بروز و ظهور خواهد یافت و اعضای خانواده برای برون رفت از آن باید توافق های جدیدی با هم داشته باشند. منظور آنکه، برای شرایط جدید میثاق نامه های خانوادگی جدیدی لازم است. در غیر این صورت یا باید شاهد استمرار تنش ها بود و یا یکی از طرفین با تحمیل سلطه و اقتدار، طرف دیگر را مجبور به پذیرش خواسته های خود نماید.
کرونا بسیاری مناسبات را تغییر داده است و ما آگاهانه این تغییرات را پذیرفته ایم و با آن کنار آمده ایم. ما پذیرفته ایم به خاطر رعایت پروتکل ها از دیدار والدین مان اجتناب کنیم، ما پذیرفته ایم که اگر کسی سوگوار از دست دادن عزیزش است برای ابراز همدردی به تماسی تلفنی اکتفاء کنیم و مصیبت دیده هم پذیرفته است که هیچ مراسمی برگزار نکند و صدها تغییر خودخواسته دیگر که بیان آنها از حوصله این نوشتار خارج است. تجدید نظر در نقش های خانوادگی و بازنگری در کلیشه های جنسیتی حاکم بر خانواده نیز از جمله عرصه هایی است که باید نسبت به آن موضع سخت‌گیرانه نداشت. «جنسیت‌زدایی از نقش‌های خانوادگی» وضعیتی مطلوب است که امیدوارم ارمغان کرونا برای خانواده های ایرانی باشد.
سخن پایانی آنکه وقتی ایده اولیه این نوشته را در اینستاگرام مطرح کردم بزرگواری در قسمت نظرات نوشت: « نخیر! همچنان زن کلفَت و خدمتکار هست و آقایون در حال دستور دادن. اصلا این فرهنگ توی ایران وجود داره که کار خونه کردن برای مرد نشونه ی حقارته. بخاطر همینه که من هیچ امیدی به مردهای ایران ندارم». قضاوت درباره این نظر را به خوانندگان می سپارم.
▪️فردین علیخواه| گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
(منتشر شده در خبرآنلاین-25 اردیبهشت)
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر: @alikhahfardin
...............................................................
1-Family Impact Assessment
2-Gender Impact Assessment
Influencer.pdf
158.1 KB
✅✅ چگونه تبدیل به یک اینفلوئنسر شویم؟
متنی است که قبلا هم در کانال منتشر شده است. ولی تصورم آن است که با توجه به گسترش ولع اینفلوئنسر شدن در جامعه، متن را باید هفته ای یکبار در کانال بازنشر کرد. متن طولانی است ولی لطفا حوصله کنید و بخوانید. همه آنچه در قالب نظریه های مختلف خوانده بودم و همه آنچه در صفحات اینفلوئنسرها دیده بودم را توانستم به این شکل خلاصه کنم. متن تایپی آن هم در کانال موجود است و با جستجوی کلمه اینفلوئنسر قابل دسترس است.
✅✅@fardinalikhah
بخشی از متن:
✍🏼قانون اشک و مشت: این روزها به دلیل بحران های اقتصادی، بیشتر ایرانیان تنگدست اند. پس بگذارید آنها چیزهایی را که ندارند و در حسرت اش دارند می سوزند در شما پیدا کنند. اصلا نگران احساسات آنها نباشید. کاری با احساسات انسانها نداشته باشید. قرار است شما پولدار و مشهور شوید. کاری کنید که آنها با دیدن عکسهایتان هر دقیقه شکست ها و نداشته هایشان را به یاد بیاورند. آنان با اینکه اوایل از شما بدشان خواهد آمد ولی چیزی در درون شان آنها را به سمت شما سوق خواهد داد و آن چیز، آرزوهای سرکوب شده شان است. نگران نباشید. شما باید جنس بفروشید. همین.
متنی است که قبلا هم در کانال منتشر شده است. ولی تصورم آن است که با توجه به گسترش ولع اینفلوئنسر شدن در جامعه، متن را باید هفته ای یکبار در کانال بازنشر کرد. متن طولانی است ولی لطفا حوصله کنید و بخوانید. همه آنچه در قالب نظریه های مختلف خوانده بودم و همه آنچه در صفحات اینفلوئنسرها دیده بودم را توانستم به این شکل خلاصه کنم. متن تایپی آن هم در کانال موجود است و با جستجوی کلمه اینفلوئنسر قابل دسترس است.
✅✅@fardinalikhah
بخشی از متن:
✍🏼قانون اشک و مشت: این روزها به دلیل بحران های اقتصادی، بیشتر ایرانیان تنگدست اند. پس بگذارید آنها چیزهایی را که ندارند و در حسرت اش دارند می سوزند در شما پیدا کنند. اصلا نگران احساسات آنها نباشید. کاری با احساسات انسانها نداشته باشید. قرار است شما پولدار و مشهور شوید. کاری کنید که آنها با دیدن عکسهایتان هر دقیقه شکست ها و نداشته هایشان را به یاد بیاورند. آنان با اینکه اوایل از شما بدشان خواهد آمد ولی چیزی در درون شان آنها را به سمت شما سوق خواهد داد و آن چیز، آرزوهای سرکوب شده شان است. نگران نباشید. شما باید جنس بفروشید. همین.
تجدید میثاق روی ارزش های اجتماعی
فعالان مدنی و کاربران شبکه های اجتماعی درباره قتل فجیع رومینا بسیار گفتند و نوشتند که این واکنش ها کاملا درست، ستودنی و قابل دفاع است. این نشانه زنده بودن جامعه و تجدید میثاق بر روی ارزش هایی است که نهادهای رسمی هنوز آنطور که شایسته است پا به پای جامعه این ارزشها را جدی نگرفته اند. امیدوارم نهادهای رسمی نقد و عواطف جامعه را بشنوند و درک کنند و زمینه تدوین و تنظیم قوانینی سختگیرانه‌تر را فراهم آورند تا دیگر شاهد بروز چنین رویدادهایی نباشیم.
قتل رومینا توسط پدرش، آن هم در خواب دل هر انسانی را به درد می آورد، این رفتار بیانگر نهایت قساوت و بی رحمی پدر این دختر بی نواست. ولی طرف دیگر ماجرا(به گفته رسانه ها) مردی 35 ساله به نام بهمن است که در مصاحبه اش گفته« چند سالی بود که عاشق هم بودیم و...»
رومینا به گفته رسانه ها تنها سیزده یا چهارده سال سن داشته است. این آقای محترم از چه سنی عاشق رومینا شده بود؟ ده سالگی؟ یازده سالگی؟ به نظر می رسد که علاوه بر تحلیل رفتار ضدانسانی پدر رومینا، باید پرونده ای اجتماعی برای این مرد 35 ساله نیز باز کرد که از کنترل احساسات خود ناتوان بوده و این سرنوشت تلخ را برای دختری نوجوان رقم زده است. امروزه با گسترش شبکه های اجتماعی و تسهیل ارتباط، متأسفانه شاهد مردان میانسالی هستیم که به دختران نوجوان گرایش یافته اند. در نوشته دیگری به این موضوع خواهم پرداخت.
یادمان نرود که جامعه فعلی ایران و به ویژه طبقه متوسط نسبت به گرایش مردان میانسال به دختران نوجوان هم حساسیت هایی دارد و لازم است در این زمینه هم مجددا بر ارزش های اجتماعی خود پافشاری کند تا شاید عده ای عبرت گیرند.
فردین علیخواه
✅@fardinalikhah
.................................................................
https://bit.ly/3cae9E4
فعالان مدنی و کاربران شبکه های اجتماعی درباره قتل فجیع رومینا بسیار گفتند و نوشتند که این واکنش ها کاملا درست، ستودنی و قابل دفاع است. این نشانه زنده بودن جامعه و تجدید میثاق بر روی ارزش هایی است که نهادهای رسمی هنوز آنطور که شایسته است پا به پای جامعه این ارزشها را جدی نگرفته اند. امیدوارم نهادهای رسمی نقد و عواطف جامعه را بشنوند و درک کنند و زمینه تدوین و تنظیم قوانینی سختگیرانه‌تر را فراهم آورند تا دیگر شاهد بروز چنین رویدادهایی نباشیم.
قتل رومینا توسط پدرش، آن هم در خواب دل هر انسانی را به درد می آورد، این رفتار بیانگر نهایت قساوت و بی رحمی پدر این دختر بی نواست. ولی طرف دیگر ماجرا(به گفته رسانه ها) مردی 35 ساله به نام بهمن است که در مصاحبه اش گفته« چند سالی بود که عاشق هم بودیم و...»
رومینا به گفته رسانه ها تنها سیزده یا چهارده سال سن داشته است. این آقای محترم از چه سنی عاشق رومینا شده بود؟ ده سالگی؟ یازده سالگی؟ به نظر می رسد که علاوه بر تحلیل رفتار ضدانسانی پدر رومینا، باید پرونده ای اجتماعی برای این مرد 35 ساله نیز باز کرد که از کنترل احساسات خود ناتوان بوده و این سرنوشت تلخ را برای دختری نوجوان رقم زده است. امروزه با گسترش شبکه های اجتماعی و تسهیل ارتباط، متأسفانه شاهد مردان میانسالی هستیم که به دختران نوجوان گرایش یافته اند. در نوشته دیگری به این موضوع خواهم پرداخت.
یادمان نرود که جامعه فعلی ایران و به ویژه طبقه متوسط نسبت به گرایش مردان میانسال به دختران نوجوان هم حساسیت هایی دارد و لازم است در این زمینه هم مجددا بر ارزش های اجتماعی خود پافشاری کند تا شاید عده ای عبرت گیرند.
فردین علیخواه
✅@fardinalikhah
.................................................................
https://bit.ly/3cae9E4
Audio
▪️قتل رومینا، از تراژدی تا تحلیل اجتماعی-قسمت اول
✅مؤسسه «سلامتپاد» از من دعوت کرد تا درباره قتل دخترِ نوجوان رومینا اشرفی، در شبکه اجتماعی اینستاگرام به شکل زنده برای مخاطبان صفحه‌اش نظراتم را ارائه کنم. آنچه در پیوست آمده فایل صوتی مربوط به این گفتگوست که در دو قسمت منتشر می شود.
🔺@fardinalikhah
✅مؤسسه «سلامتپاد» از من دعوت کرد تا درباره قتل دخترِ نوجوان رومینا اشرفی، در شبکه اجتماعی اینستاگرام به شکل زنده برای مخاطبان صفحه‌اش نظراتم را ارائه کنم. آنچه در پیوست آمده فایل صوتی مربوط به این گفتگوست که در دو قسمت منتشر می شود.
🔺@fardinalikhah
غرقِ در شکوه دیگران
فرض کنید که فردی در جستجوی خانه‌ای برای خرید یا اجاره است. موردی را می‌بیند و در نگاه نخست می‌پسندد. از کارمند آژانس مسکن خواهش می‌کند تا درباره آن«مورد اکازیون» بیشتر بگوید. کارمند آژانس با افتخار و به شکل تحسین‌آمیزی می‌گوید«رضا عطاران اینجا می‌شینه، می‌شناسین دیگه؟» و دیگر به ویژگی خاصی اشاره نمی‌کند. آن فرد پس از سکونت در آن ساختمان به همه قوم و خویش خود اطلاع می‌دهد که به ساختمان جدیدی نقل مکان کرده که رضا عطاران هم ساکن آن است. باز فرض کنید که فردی دنبال‌کننده(فالوور) صفحه یک اینفلوئنسر یا ستاره اینستاگرام است. وقتی آن اینفلوئنسر موفقیتی کسب می‌کند این فرد با شور‌و‌شوقی وصف‌ناپذیر خبر موفقیت او را در بین خانواده و دوستانش جار می‌زند. او مدام خودش را به آن اینفلوئنسر می‌چسباند و به شکل کسالت‌باری در این خصوص مانور می‌دهد. حال موفقیت آن اینفلوئنسر هم گرفتن عکسی با یک اینفلوئنسر بسیار مشهورتر از خودش است. در واقع اینفلوئنسر نخست هم عکس گرفتن با اینفلوئنسر مشهورتر از خود را در صفحه‌اش جار می‌زند و آشکار یا پنهان با اتصال خود به او پُز می‌دهد.
رابرت سیالدینی در سال 1976 به مطالعه آنچه در سطرهای قبل توصیف شد پرداخت. او طی آزمایش‌هایی مشاهده کرد که دانش آموزان با به تن کردن لباس‌های ورزشی تیم‌های موفق و برنده، موفقیت آنها را در واقع موفقیت خودشان قلمداد می‌کنند و به این شکل تلاش می کنند تا مقام و موقعیت فردی خودشان را برتر جلوه دهند و این در حالی بود که آنها هیچ نقشی در موفقیت تیم‌های مورد نظر نداشتند. رابرت سیالدینی طی این تحقیقات از پدیده «غرقِ شکوه انعکاس‌یافته»(1) یا با حروف اختصاری«بی.آی.آر.جینگ» گفت. به بیانی، شکوه و افتخاری که بازتاب یافته و فرد خود را غرق آن کرده است. از آن زمان تاکنون تحقیقات درباره این رفتار اجتماعی همچنان ادامه داشته است. در این خصوص گفته می‌شود که افراد بنا به دلایلی همچون ارتقاء اعتمادبه نفس، تأثیر بیشتر بر دیگران، کسب هویت اجتماعی، کسب تمایز و تفاخر، و جلب توجه اطرافیان، «غرق در شکوهِ انعکاس‌یافته» می شوند.
بدون تردید همه ما گاهی در زندگی روزمره‌مان شاید غرق که نه، ولی جسته‌گریخته به شکوه انعکاس‌یافته متوسل می‌شویم. به دلایل مختلف، گاهی سعی می‌کنیم خودمان را به چیزی متصل کنیم تا منزلت اجتماعی به دست آوردیم یا در زندگی‌مان- حتی برای مدت زمان کوتاهی- احساس افتخار داشته باشیم و در مقابل، گاهی خودمان را از آنچه موجب تنزّل منزلت اجتماعی‌مان می‌شود دور می‌کنیم. ما گاهی نیاز داریم تا خودمان را عضو گروهی بدانیم و به این امر مباهات کنیم. ولی آنچه در پدیده «غرق در شکوه انعکاس‌یافته» موجب نگرانی و شاید سرزنش باشد رضایت به موفقیت دیگران و اکتفای فرد به آن است. به عبارت دیگر، شاهد وضعیتی باشیم که در آن فرد شکوهِ خود(2) را به کل از یاد برده و تنها راضی به شکوه انعکاس یافته دیگران شده است.
با گسترش شبکه‌های اجتماعی و به ویژه اینستاگرام و استقبال درخور تأمل ایرانیان از آن، توجه به پدیده «غرق در شکوه انعکاس یافته» می‌تواند از جهات گوناگون مفید و مؤثر باشد. در صفحات مختلف ستاره‌های اینستاگرام و اینفلوئنسرهای ایرانی شاهد انبوه جمعیت دنبال‌کنندگانی هستیم که به انتظار موفقیت‌های بعدی و بعدی و باز بعدی آنها نشسته‌اند تا آنرا با اشتیاق برای اطرافیان خود تعریف نمایند. نگاهی به قسمت نظرات این صفحات هر محققی را به تأمل درباره حسرت‌ها، ناکامی‌ها، و غبطه‌های دنبال‌کنندگان وامی‌دارد. با مرور این نظرات می‌توان دریافت که تعداد زیادی از این دنبال‌کنندگان به معنای واقعی کلمه« غرق در شکوه انعکاس یافته» اینفلوئنسرها گشته‌اند. آنان برای ارتقاء اعتمادبنفس خود یا کسب افتخار و غرور مدام به موفقیت‌های اینفلوئنسر موردِ ستایش خود متوسل می‌شوند و دقیقه به دقیقه، و اینجا و آنجا موفقیت‌های آنان را نقل می‌کنند.
شکوه خود، این آن چیزی است که باید جدی گرفت.
▪️نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان|
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
.....................................................................
1-Basking in reflected glory (BIRGing)
2-self glory
فرض کنید که فردی در جستجوی خانه‌ای برای خرید یا اجاره است. موردی را می‌بیند و در نگاه نخست می‌پسندد. از کارمند آژانس مسکن خواهش می‌کند تا درباره آن«مورد اکازیون» بیشتر بگوید. کارمند آژانس با افتخار و به شکل تحسین‌آمیزی می‌گوید«رضا عطاران اینجا می‌شینه، می‌شناسین دیگه؟» و دیگر به ویژگی خاصی اشاره نمی‌کند. آن فرد پس از سکونت در آن ساختمان به همه قوم و خویش خود اطلاع می‌دهد که به ساختمان جدیدی نقل مکان کرده که رضا عطاران هم ساکن آن است. باز فرض کنید که فردی دنبال‌کننده(فالوور) صفحه یک اینفلوئنسر یا ستاره اینستاگرام است. وقتی آن اینفلوئنسر موفقیتی کسب می‌کند این فرد با شور‌و‌شوقی وصف‌ناپذیر خبر موفقیت او را در بین خانواده و دوستانش جار می‌زند. او مدام خودش را به آن اینفلوئنسر می‌چسباند و به شکل کسالت‌باری در این خصوص مانور می‌دهد. حال موفقیت آن اینفلوئنسر هم گرفتن عکسی با یک اینفلوئنسر بسیار مشهورتر از خودش است. در واقع اینفلوئنسر نخست هم عکس گرفتن با اینفلوئنسر مشهورتر از خود را در صفحه‌اش جار می‌زند و آشکار یا پنهان با اتصال خود به او پُز می‌دهد.
رابرت سیالدینی در سال 1976 به مطالعه آنچه در سطرهای قبل توصیف شد پرداخت. او طی آزمایش‌هایی مشاهده کرد که دانش آموزان با به تن کردن لباس‌های ورزشی تیم‌های موفق و برنده، موفقیت آنها را در واقع موفقیت خودشان قلمداد می‌کنند و به این شکل تلاش می کنند تا مقام و موقعیت فردی خودشان را برتر جلوه دهند و این در حالی بود که آنها هیچ نقشی در موفقیت تیم‌های مورد نظر نداشتند. رابرت سیالدینی طی این تحقیقات از پدیده «غرقِ شکوه انعکاس‌یافته»(1) یا با حروف اختصاری«بی.آی.آر.جینگ» گفت. به بیانی، شکوه و افتخاری که بازتاب یافته و فرد خود را غرق آن کرده است. از آن زمان تاکنون تحقیقات درباره این رفتار اجتماعی همچنان ادامه داشته است. در این خصوص گفته می‌شود که افراد بنا به دلایلی همچون ارتقاء اعتمادبه نفس، تأثیر بیشتر بر دیگران، کسب هویت اجتماعی، کسب تمایز و تفاخر، و جلب توجه اطرافیان، «غرق در شکوهِ انعکاس‌یافته» می شوند.
بدون تردید همه ما گاهی در زندگی روزمره‌مان شاید غرق که نه، ولی جسته‌گریخته به شکوه انعکاس‌یافته متوسل می‌شویم. به دلایل مختلف، گاهی سعی می‌کنیم خودمان را به چیزی متصل کنیم تا منزلت اجتماعی به دست آوردیم یا در زندگی‌مان- حتی برای مدت زمان کوتاهی- احساس افتخار داشته باشیم و در مقابل، گاهی خودمان را از آنچه موجب تنزّل منزلت اجتماعی‌مان می‌شود دور می‌کنیم. ما گاهی نیاز داریم تا خودمان را عضو گروهی بدانیم و به این امر مباهات کنیم. ولی آنچه در پدیده «غرق در شکوه انعکاس‌یافته» موجب نگرانی و شاید سرزنش باشد رضایت به موفقیت دیگران و اکتفای فرد به آن است. به عبارت دیگر، شاهد وضعیتی باشیم که در آن فرد شکوهِ خود(2) را به کل از یاد برده و تنها راضی به شکوه انعکاس یافته دیگران شده است.
با گسترش شبکه‌های اجتماعی و به ویژه اینستاگرام و استقبال درخور تأمل ایرانیان از آن، توجه به پدیده «غرق در شکوه انعکاس یافته» می‌تواند از جهات گوناگون مفید و مؤثر باشد. در صفحات مختلف ستاره‌های اینستاگرام و اینفلوئنسرهای ایرانی شاهد انبوه جمعیت دنبال‌کنندگانی هستیم که به انتظار موفقیت‌های بعدی و بعدی و باز بعدی آنها نشسته‌اند تا آنرا با اشتیاق برای اطرافیان خود تعریف نمایند. نگاهی به قسمت نظرات این صفحات هر محققی را به تأمل درباره حسرت‌ها، ناکامی‌ها، و غبطه‌های دنبال‌کنندگان وامی‌دارد. با مرور این نظرات می‌توان دریافت که تعداد زیادی از این دنبال‌کنندگان به معنای واقعی کلمه« غرق در شکوه انعکاس یافته» اینفلوئنسرها گشته‌اند. آنان برای ارتقاء اعتمادبنفس خود یا کسب افتخار و غرور مدام به موفقیت‌های اینفلوئنسر موردِ ستایش خود متوسل می‌شوند و دقیقه به دقیقه، و اینجا و آنجا موفقیت‌های آنان را نقل می‌کنند.
شکوه خود، این آن چیزی است که باید جدی گرفت.
▪️نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان|
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
.....................................................................
1-Basking in reflected glory (BIRGing)
2-self glory
مطلب زیر قبلا هم در کانال منتشر شده است که با اصلاحاتی جزئی بازنشر می شود👇🏽