پارک، مکانی تفرجگاهی است
پیکر شادروان سایه، شاعر معاصر، قرار است در پارک محتشم شهر رشت به خاک سپرده شود. بدون تردید این تصمیم با انگیزه های مثبت و با هدف تمجید از سرمایه های فرهنگی گیلان اتخاذ شده است. ولی ای کاش متولیان امر، در خصوص دلیل انتخاب این پارک، توضیحات بیشتری در اختیار افکار عمومی قرار میدادند.
دلیل به خاک سپردن پیکر شادروان سایه در یک پارک عمومی شهری که شهروندان با اهداف و انگیزههای مختلف و متنوعی در آن حاضر میشوند چیست؟ بیایید فرض کنیم که( فرض غمانگیزی است) طی سالهای آینده نامآوران و هنرمندان گیلانی دیگری را نیز از دست بدهیم. آیا آنان نیز قرار است در پارکهای عمومی شهری به خاک سپرده شوند؟ سرانجام، آیا قرار است پارکهای عمومی شهری که در همه جای جهان کارکردی تفرجگاهی دارند تغییر کاربری دهند و جای جای آنها به محل خاکسپاری نامآوران و هنرمندان تبدیل شود؟ آیا این تصمیم اصولی است؟ آیا بهتر نیست در باغ رضوان رشت، آرامگاههایی در شأن و شایسته هنرمندان و نامآوران گیلانی تعریف شود(نه به شکلی که هم اکنون وجود دارد) و یا در نقطهای از شهر رشت، (پس از تهیه گزارش پیوست اجتماعی) مکانی مستقل و مجزا برای به خاکسپاری چهرههای سرشناس در نظر گرفته شود به شکلی که امکان به خاکسپاری سایر هنرمندان و نامآوران نیز در آن وجود داشته باشد؟
به عنوان معلم و پژوهشگر مطالعات شهری، با به خاک سپردن افراد در پارکهای عمومی، میادین شهری، دانشگاهها یا مقابل مجتمعها و شهرکهای مسکونی موافق نیستم و برای این امر دلایل کارشناسی دارم. برای چهرههای سرشناس، در آرامستان شهر، و یا در نقطه مشخص و معینی از شهر(پس از تهیه پیوستهای اجتماعی) محیطی ویژه بسازید.
سخن پایانی آنکه، با وجود نکات و ملاحظات یادشده، برای تجلیل و تمجید از چهرهها، راهها و روشهای دیگری نیز وجود دارد. پیکر سرمایه های فرهنگی را می توان در آرامستانهای معمول شهر به خاک سپرد ولی همچنان ارزش و جایگاه و احترام آنان را پاس داشت. ساخت پیکره و مقبره، نامگذاری معبر شهری یا پارکهای عمومی، نامگذاری مکانهای فرهنگی نظیر مدارس، دانشکدهها یا کتابخانههای عمومی به نام آنان از آن جمله است. لزوما نباید پیکر آنان در دل شهر باشد. نشانه های شهری، می توانند مدام یادآور آنان برای مردمان شهر باشند.
توصیه مشفقانهام آن است که آرامگاهها را به مقابل پنجره یا درِ خانه ساکنین شهر نیاوریم. کاری کنیم که ساکنین شهر در روزها و در لحظههایی دلشان تنگ بشود، از جایشان بلند شوند و با شور و شوق به سمت آرامستان شهر بروند و بر پیکر سرمایه های فرهنگی خود که بسیار دوستشان دارند ادای احترام کنند. من این را ارزشمندتر میدانم.
▪️فردین علیخواه-عضو گروه جامعهشناسی دانشگاه گیلان
✅@fardinalikhah
پیکر شادروان سایه، شاعر معاصر، قرار است در پارک محتشم شهر رشت به خاک سپرده شود. بدون تردید این تصمیم با انگیزه های مثبت و با هدف تمجید از سرمایه های فرهنگی گیلان اتخاذ شده است. ولی ای کاش متولیان امر، در خصوص دلیل انتخاب این پارک، توضیحات بیشتری در اختیار افکار عمومی قرار میدادند.
دلیل به خاک سپردن پیکر شادروان سایه در یک پارک عمومی شهری که شهروندان با اهداف و انگیزههای مختلف و متنوعی در آن حاضر میشوند چیست؟ بیایید فرض کنیم که( فرض غمانگیزی است) طی سالهای آینده نامآوران و هنرمندان گیلانی دیگری را نیز از دست بدهیم. آیا آنان نیز قرار است در پارکهای عمومی شهری به خاک سپرده شوند؟ سرانجام، آیا قرار است پارکهای عمومی شهری که در همه جای جهان کارکردی تفرجگاهی دارند تغییر کاربری دهند و جای جای آنها به محل خاکسپاری نامآوران و هنرمندان تبدیل شود؟ آیا این تصمیم اصولی است؟ آیا بهتر نیست در باغ رضوان رشت، آرامگاههایی در شأن و شایسته هنرمندان و نامآوران گیلانی تعریف شود(نه به شکلی که هم اکنون وجود دارد) و یا در نقطهای از شهر رشت، (پس از تهیه گزارش پیوست اجتماعی) مکانی مستقل و مجزا برای به خاکسپاری چهرههای سرشناس در نظر گرفته شود به شکلی که امکان به خاکسپاری سایر هنرمندان و نامآوران نیز در آن وجود داشته باشد؟
به عنوان معلم و پژوهشگر مطالعات شهری، با به خاک سپردن افراد در پارکهای عمومی، میادین شهری، دانشگاهها یا مقابل مجتمعها و شهرکهای مسکونی موافق نیستم و برای این امر دلایل کارشناسی دارم. برای چهرههای سرشناس، در آرامستان شهر، و یا در نقطه مشخص و معینی از شهر(پس از تهیه پیوستهای اجتماعی) محیطی ویژه بسازید.
سخن پایانی آنکه، با وجود نکات و ملاحظات یادشده، برای تجلیل و تمجید از چهرهها، راهها و روشهای دیگری نیز وجود دارد. پیکر سرمایه های فرهنگی را می توان در آرامستانهای معمول شهر به خاک سپرد ولی همچنان ارزش و جایگاه و احترام آنان را پاس داشت. ساخت پیکره و مقبره، نامگذاری معبر شهری یا پارکهای عمومی، نامگذاری مکانهای فرهنگی نظیر مدارس، دانشکدهها یا کتابخانههای عمومی به نام آنان از آن جمله است. لزوما نباید پیکر آنان در دل شهر باشد. نشانه های شهری، می توانند مدام یادآور آنان برای مردمان شهر باشند.
توصیه مشفقانهام آن است که آرامگاهها را به مقابل پنجره یا درِ خانه ساکنین شهر نیاوریم. کاری کنیم که ساکنین شهر در روزها و در لحظههایی دلشان تنگ بشود، از جایشان بلند شوند و با شور و شوق به سمت آرامستان شهر بروند و بر پیکر سرمایه های فرهنگی خود که بسیار دوستشان دارند ادای احترام کنند. من این را ارزشمندتر میدانم.
▪️فردین علیخواه-عضو گروه جامعهشناسی دانشگاه گیلان
✅@fardinalikhah
👍151👏14
منتشر شد:
بسترهای اجتماعی مصرفگرایی
چگونه مصرفگرایی روش زندگی میشود؟
نویسنده: استیون مایلز
ترجمه: فردین علیخواه
انتشارات اندیشه احسان
▪️پیشگفتار مترجم
مصرف یکی از موضوعاتی است که همواره از منظر بین رشتهای مورد علاقه اندیشمندان و نظریهپردازان حوزههای مختلف علوم انسانی بوده است. تقریباً از نیمه دوم قرن بیستم مطالعات متمرکز در این زمینه رونق یافت. بسیاری از محققانی که در چارچوب سنتهای پژوهشی مختلف -و البته غالبا چپ و انتقادی- تحقیق میکردند بر این نظر بودند که گویا در دنیای جدید به جای تولید، باید به عرصه مصرف رجوع کرد. استیون مایلز هم از جمله محققانی است که چنین عقیدهای دارد. او که عمدتاً در حوزه فرهنگ شهری و فرهنگ عامهپسند تحقیق و تدریس کرده است تلاش دارد تا آثار مصرف را علاوه بر حوزههای شهری، در لایههای مختلف زندگی روزمره نیز آشکار سازد.
این کتاب در سال 1998 منتشر شده است و با وجود گذشت بیش از دو دهه از زمان انتشارش، همچنان از منابع قابل توجه در موضوع مصرف محسوب میگردد. مایلز در این کتاب عمدتاً بر نیمه دوم قرن بیستم توجه کرده است چرا که عقیده دارد از دهة 1950 بود که قابلیت دسترسی به کالاهای مصرفی باعث تحول طبقات اجتماعی شد و صفات اعطاکننده منزلت که دههها قبل توسط وبلن مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود در سطحی وسیع مورد استفاده قرار گرفت. از نظر مایلز مصرف در جوامع امروزی نقش اجتماعیِ اساساً تعیینکنندهای یافته است؛ بهگونهای که میتوان از شیوهای جدید از زندگی صحبت کرد که او آنرا «مصرفگرایی» مینامد.
نقطه مثبت مایلز -و البته این کتاب- آن است که جدای از تحلیلهای نظری وسیع، با گشت وگذاری در عرصههای مختلف زندگی روزمره، به شکل مستقل و مجزا به بررسی مصرفگرایی در آن عرصهها میپردازد. او معتقد است که تحلیل اجتماعی مصرف بدون توجه به نمودهای اجتماعی خرد و متن اجتماعی آن قابل درک نخواهد بود.
شش عرصه از زندگی روزمره که مایلز در این کتاب به بررسی آنها پرداخته یعنی طراحی، موسیقی، ورزش، مد، مکانهای شهری، و تکنولوژی، بهگونهای بوده است تا بیانگر تأثیرات مختلف مصرفگرایی و نقش آن در شکل دادن به این عرصهها باشند. همچنین ویژگی متمایز دیگر آنکه، وی در هر فصل به مطالعه موردی دو موضوع مرتبط با بحث اصلی فصل مبادرت ورزیده است که برای مثال بررسی ضبط صوتهای واکمن سونی، و شلوار جین در یکی از فصلها از آن جمله است.
مایلز معتقد است که سایر حوزههای زندگی اجتماعی همچون آموزش، بهداشت و حمل و نقل هم میتوانند به شکل یکسانی بررسی شوند. عقیده او بر آن است که موضوع مورد بحث جامعهشناسی مصرفگرایی باید بر مظاهر روزمرة مصرفگرایی و اینکه چگونه این مظاهر رابطة بین ساختار و عاملیت را شرح میدهند، تکیه کند.
یکی از پرسشهای محوری کتاب آن است که آیا مصرفگرایی واقعاً میتواند آن آزادی انتخابی را فراهم کند که در ظاهر نوید آن را میدهد؟ او هر چند به موضوع مصرف در جوامع امروزی رویکردی انتقادی دارد ولی با این وجود منکر پیامدهای مثبتی نیست که مصرفگرایی در حیات اجتماعی جوامع به جای نهاده است. او در صفحاتی از کتاب تعلق خود را به سنت چپ آشکار میسازد ولی بلافاصله با وارد کردن نقدهایی به این جریانات، موضع انتقادی خود را مشخص میسازد. نکته مثبت این کتاب ارائه تؤامان نظریات موافق و مخالف مصرف در جوامع امروزی است؛ هر چند در این زمینه کلیت کتاب رویکردی انتقادی دارد و مایلز محققی بدبین است.
امیدوارم این کتاب برای پژوهشگران و علاقهمندان به موضوع مصرف، نقد فرهنگی جوامع امروز، تغییرات اجتماعی و فرهنگی، مفید باشد. لازم به یادآوری است که این کتاب در سال 1396 توسط انتشارات جامعهشناسان منتشر شد. در این نوبت از چاپ، نام کتاب به پیشنهاد ناشر تغییر یافت و همچنین متن آن ویرایش شد.
.................................................
⏹⏹برای اطلاعات بیشتر می توانید به صفحه این انتشارات در تلگرام مراجعه کنید:
▪️https://t.me/sociologybooksstore/2649
بسترهای اجتماعی مصرفگرایی
چگونه مصرفگرایی روش زندگی میشود؟
نویسنده: استیون مایلز
ترجمه: فردین علیخواه
انتشارات اندیشه احسان
▪️پیشگفتار مترجم
مصرف یکی از موضوعاتی است که همواره از منظر بین رشتهای مورد علاقه اندیشمندان و نظریهپردازان حوزههای مختلف علوم انسانی بوده است. تقریباً از نیمه دوم قرن بیستم مطالعات متمرکز در این زمینه رونق یافت. بسیاری از محققانی که در چارچوب سنتهای پژوهشی مختلف -و البته غالبا چپ و انتقادی- تحقیق میکردند بر این نظر بودند که گویا در دنیای جدید به جای تولید، باید به عرصه مصرف رجوع کرد. استیون مایلز هم از جمله محققانی است که چنین عقیدهای دارد. او که عمدتاً در حوزه فرهنگ شهری و فرهنگ عامهپسند تحقیق و تدریس کرده است تلاش دارد تا آثار مصرف را علاوه بر حوزههای شهری، در لایههای مختلف زندگی روزمره نیز آشکار سازد.
این کتاب در سال 1998 منتشر شده است و با وجود گذشت بیش از دو دهه از زمان انتشارش، همچنان از منابع قابل توجه در موضوع مصرف محسوب میگردد. مایلز در این کتاب عمدتاً بر نیمه دوم قرن بیستم توجه کرده است چرا که عقیده دارد از دهة 1950 بود که قابلیت دسترسی به کالاهای مصرفی باعث تحول طبقات اجتماعی شد و صفات اعطاکننده منزلت که دههها قبل توسط وبلن مورد بحث و بررسی قرار گرفته بود در سطحی وسیع مورد استفاده قرار گرفت. از نظر مایلز مصرف در جوامع امروزی نقش اجتماعیِ اساساً تعیینکنندهای یافته است؛ بهگونهای که میتوان از شیوهای جدید از زندگی صحبت کرد که او آنرا «مصرفگرایی» مینامد.
نقطه مثبت مایلز -و البته این کتاب- آن است که جدای از تحلیلهای نظری وسیع، با گشت وگذاری در عرصههای مختلف زندگی روزمره، به شکل مستقل و مجزا به بررسی مصرفگرایی در آن عرصهها میپردازد. او معتقد است که تحلیل اجتماعی مصرف بدون توجه به نمودهای اجتماعی خرد و متن اجتماعی آن قابل درک نخواهد بود.
شش عرصه از زندگی روزمره که مایلز در این کتاب به بررسی آنها پرداخته یعنی طراحی، موسیقی، ورزش، مد، مکانهای شهری، و تکنولوژی، بهگونهای بوده است تا بیانگر تأثیرات مختلف مصرفگرایی و نقش آن در شکل دادن به این عرصهها باشند. همچنین ویژگی متمایز دیگر آنکه، وی در هر فصل به مطالعه موردی دو موضوع مرتبط با بحث اصلی فصل مبادرت ورزیده است که برای مثال بررسی ضبط صوتهای واکمن سونی، و شلوار جین در یکی از فصلها از آن جمله است.
مایلز معتقد است که سایر حوزههای زندگی اجتماعی همچون آموزش، بهداشت و حمل و نقل هم میتوانند به شکل یکسانی بررسی شوند. عقیده او بر آن است که موضوع مورد بحث جامعهشناسی مصرفگرایی باید بر مظاهر روزمرة مصرفگرایی و اینکه چگونه این مظاهر رابطة بین ساختار و عاملیت را شرح میدهند، تکیه کند.
یکی از پرسشهای محوری کتاب آن است که آیا مصرفگرایی واقعاً میتواند آن آزادی انتخابی را فراهم کند که در ظاهر نوید آن را میدهد؟ او هر چند به موضوع مصرف در جوامع امروزی رویکردی انتقادی دارد ولی با این وجود منکر پیامدهای مثبتی نیست که مصرفگرایی در حیات اجتماعی جوامع به جای نهاده است. او در صفحاتی از کتاب تعلق خود را به سنت چپ آشکار میسازد ولی بلافاصله با وارد کردن نقدهایی به این جریانات، موضع انتقادی خود را مشخص میسازد. نکته مثبت این کتاب ارائه تؤامان نظریات موافق و مخالف مصرف در جوامع امروزی است؛ هر چند در این زمینه کلیت کتاب رویکردی انتقادی دارد و مایلز محققی بدبین است.
امیدوارم این کتاب برای پژوهشگران و علاقهمندان به موضوع مصرف، نقد فرهنگی جوامع امروز، تغییرات اجتماعی و فرهنگی، مفید باشد. لازم به یادآوری است که این کتاب در سال 1396 توسط انتشارات جامعهشناسان منتشر شد. در این نوبت از چاپ، نام کتاب به پیشنهاد ناشر تغییر یافت و همچنین متن آن ویرایش شد.
.................................................
⏹⏹برای اطلاعات بیشتر می توانید به صفحه این انتشارات در تلگرام مراجعه کنید:
▪️https://t.me/sociologybooksstore/2649
Telegram
کتابفروشی علوم اجتماعی ( اندیشه احسان)
#انتشارات_اندیشه_احسان
✅منتشر شد...
📕 بسترهای اجتماعی مصرف گرایی
(چگونه مصرف گرایی روش زندگی می شود؟)
🖋 مولف: استیون مایلز
✍ ترجمه: فردین علیخواه
🟡 ناشر : انتشارات اندیشه احسان
📜 برشی از کتاب
استیون مایلز، استاد جامعه شناسی دانشگاه متروپلیتن…
✅منتشر شد...
📕 بسترهای اجتماعی مصرف گرایی
(چگونه مصرف گرایی روش زندگی می شود؟)
🖋 مولف: استیون مایلز
✍ ترجمه: فردین علیخواه
🟡 ناشر : انتشارات اندیشه احسان
📜 برشی از کتاب
استیون مایلز، استاد جامعه شناسی دانشگاه متروپلیتن…
👍31👏1
از نوشته های چند سال پیش کانال است که فکر می کنم بازنشر آن خالی از فایده نباشد👇🏽
در اوصاف «بیشرفان»
تیپِ اجتماعی بیشرف در همه عرصههای جامعه، از بالا تا پایین، قابلِ شناسایی است و محدود به حرفه یا جایگاه خاصی نیست. «بیشرفی» در کردار، مهمترین ویژگی این تیپ است. مصداقهای بیشرفی را میتوان در سیاست، در اقتصاد، و در فرهنگ یافت. در عرصه اقتصاد، «آدم بیشرف» همواره خودش را آدمی زرنگ و فرصتساز میداند. او بیشعور نیست بلکه تمام شعورش را در جهت منافع فردی بکار میگیرد. اگر جامعه گرفتار ویروس کرونا میشود او تلفن را برمیدارد و با جاهای مختلف تماس میگیرد و در یک روز تعداد زیادی ماسک و مواد ضدعفونیکننده را به انبارها منتقل میکند و بعد با فروش آنها میلیونها تومان به جیب میزند. او به فرصتسازی اقتصادی در پس هر فلاکتی میاندیشد. با بروز هر مصیبت جمعی، او از خوشحالی در پوستش نمیگنجد چون فکر میکند نردبانی برای صعود و فرصتی برای چپاول یافته است. به همین دلیل به هنگام رانندگی به شکل تحسینآمیزی در آینۀ ماشین، خودش را نگاه میکند و به خاطر شکار فرصتها با چشمک زدن در آینه به خودش میگوید « مخلصیم قربان» و خرکیف میشود.
سلبریتیهایی که در اوج هراس عمومی برای مواجهه با کرونا به تبلیغ تجاری کالاهای درانبارمانده میپردازند، استادِ داوری که حتی یک سطر از پایاننامه دانشجو را نخوانده است ولی در جلسه دفاع یک ساعت درباره ضعفهای پایاننامه پرحرفی میکند، مأموری که علیرغم تأکید فرماندهاش بر عدم برخورد فیزیکی با دانشجویان معترض، به دلیل ناکامی های شخصیاش در ادامه تحصیل، دانشجویان را کتک میزند، فردی که دو سال است در مقابل داروخانهها میایستد و با نشان دادن نسخه و جلب ترحم مردمِ آشفتهحال از آنان اخّاذی می کند، مقامی که صحبتهایش را در جلسات با خواندن سورهای آغاز میکند و بعد از جلسه در حالی که دندانش را خلال میکند به دوستانش میگوید راه پیشرفت در جمهوری اسلامی همین است، مدّاحی که پس از مجلس ترحیم و پس از شمارش ولعآمیز اسکناسهای داخل پاکت، راضی نمیشود و آنرا به سمت پدر متوفی پرتاب میکند، پزشکی که در راهروهای بیمارستان برگۀ تقویم رومیزی حاوی شماره حساب را به خانواده بیمار میدهد و به آنان میگوید که کاری با بیمه و بیمارستان ندارد و تا پیامک واریز بیستوهشت میلیون تومان را دریافت نکند عمل را آغاز نخواهد کرد، مسئولی که مستقیم به دوربین نگاه میکند و لبخندزنان به مردم دروغ میگوید، جوانی که چند سال است در مراسم درگذشتگان در بهشت زهرا حاضر میشود و روزی چند کارتن ساندیس جمع میکند و به دکههای همانجا میفروشد نمونههایی از تیپ بیشرفاند.
بین «بیشرفی اولیه/آغازین» و «بیشرفی ثانویه» باید تمایز قائل شد. هر فرد معمولی ممکن است به ناچار یا به هر دلیلی در اوقاتی از زندگیاش بیشرف شود. در اینجا «بیشرفی» میآید و میرود. در بیشرفی اولیه فرد هنوز میتواند بیشرفی خود را تشخیص دهد. او میداند که بیشرفی خوب نیست و هنگام نگاه کردن به خودش در آینۀ روشویی، از بیشرفبودن شرمگین میشود و خودش را سرزنش می کند. ولی در بیشرفی ثانویه، «بیشرفی» بخشی از شخصیت فرد میشود. بیشرفی میآید ولی نمیرود و مانند چرکِ روی یقه پیراهن، میماند. در بیشرفی ثانویه مرز بین فرد و بیشرفی مشخص نیست. بیشرفی میشود فرد و فرد میشود بیشرفی. در اینجا فرد بیشرفیاش را با افتخار اعلام هم میکند. برای اینان، بیشرفی نه یک روش بلکه یک منش میشود.
جامعه ایران شکافهای اجتماعی فراوانی دارد که شکاف قومیتی، شکاف مذهبی، شکاف طبقاتی، شکاف حکومت/مردم، شکاف جنسیتی، شکاف نسلی از آن جملهاند. ولی به باور من مهمترین شکاف جامعه ایرانی در این روزهای سخت، ابَرشکاف «شرافتمند / بیشرف» است. منظور آنکه در همه شکافهای اجتماعی یادشده میتوان آدم بیشرف یافت. این روزها همانقدر که ثروتمندِ بیشرف داریم فقیر بیشرف هم داریم که در بیشرفی به مراتب بدترند و برای مثال، با زخمی کردن دست کودکانِ گریان و هراسان طلای آنان را به سرقت میبرند.
به دلیل بحرانهای اقتصادی و اجتماعی گسترده، وسوسههای گوناگونی به سراغمان میآید. وسوسههایی که تحقق آنها با پایمال کردن منافع جمعی به نفع منافع فردی میسر است. در نتیجه شرافتمند ماندن در این روزها آزمونی سخت برای هر ایرانی است. تصور جامعهای که در آن بیشرفی ثانویه پاندمی شود تصوری ترسناک است. روزی که دیگر نه شاهد اقلیت بیشرف، بلکه شاهد جامعهای بیشرف در مقابل اقلیت شرافتمند باشیم.
▪️نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅کانال تلگرام و صفحه اینستاگرام نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر فقط برای نویسنده: @alikhahfardin
تیپِ اجتماعی بیشرف در همه عرصههای جامعه، از بالا تا پایین، قابلِ شناسایی است و محدود به حرفه یا جایگاه خاصی نیست. «بیشرفی» در کردار، مهمترین ویژگی این تیپ است. مصداقهای بیشرفی را میتوان در سیاست، در اقتصاد، و در فرهنگ یافت. در عرصه اقتصاد، «آدم بیشرف» همواره خودش را آدمی زرنگ و فرصتساز میداند. او بیشعور نیست بلکه تمام شعورش را در جهت منافع فردی بکار میگیرد. اگر جامعه گرفتار ویروس کرونا میشود او تلفن را برمیدارد و با جاهای مختلف تماس میگیرد و در یک روز تعداد زیادی ماسک و مواد ضدعفونیکننده را به انبارها منتقل میکند و بعد با فروش آنها میلیونها تومان به جیب میزند. او به فرصتسازی اقتصادی در پس هر فلاکتی میاندیشد. با بروز هر مصیبت جمعی، او از خوشحالی در پوستش نمیگنجد چون فکر میکند نردبانی برای صعود و فرصتی برای چپاول یافته است. به همین دلیل به هنگام رانندگی به شکل تحسینآمیزی در آینۀ ماشین، خودش را نگاه میکند و به خاطر شکار فرصتها با چشمک زدن در آینه به خودش میگوید « مخلصیم قربان» و خرکیف میشود.
سلبریتیهایی که در اوج هراس عمومی برای مواجهه با کرونا به تبلیغ تجاری کالاهای درانبارمانده میپردازند، استادِ داوری که حتی یک سطر از پایاننامه دانشجو را نخوانده است ولی در جلسه دفاع یک ساعت درباره ضعفهای پایاننامه پرحرفی میکند، مأموری که علیرغم تأکید فرماندهاش بر عدم برخورد فیزیکی با دانشجویان معترض، به دلیل ناکامی های شخصیاش در ادامه تحصیل، دانشجویان را کتک میزند، فردی که دو سال است در مقابل داروخانهها میایستد و با نشان دادن نسخه و جلب ترحم مردمِ آشفتهحال از آنان اخّاذی می کند، مقامی که صحبتهایش را در جلسات با خواندن سورهای آغاز میکند و بعد از جلسه در حالی که دندانش را خلال میکند به دوستانش میگوید راه پیشرفت در جمهوری اسلامی همین است، مدّاحی که پس از مجلس ترحیم و پس از شمارش ولعآمیز اسکناسهای داخل پاکت، راضی نمیشود و آنرا به سمت پدر متوفی پرتاب میکند، پزشکی که در راهروهای بیمارستان برگۀ تقویم رومیزی حاوی شماره حساب را به خانواده بیمار میدهد و به آنان میگوید که کاری با بیمه و بیمارستان ندارد و تا پیامک واریز بیستوهشت میلیون تومان را دریافت نکند عمل را آغاز نخواهد کرد، مسئولی که مستقیم به دوربین نگاه میکند و لبخندزنان به مردم دروغ میگوید، جوانی که چند سال است در مراسم درگذشتگان در بهشت زهرا حاضر میشود و روزی چند کارتن ساندیس جمع میکند و به دکههای همانجا میفروشد نمونههایی از تیپ بیشرفاند.
بین «بیشرفی اولیه/آغازین» و «بیشرفی ثانویه» باید تمایز قائل شد. هر فرد معمولی ممکن است به ناچار یا به هر دلیلی در اوقاتی از زندگیاش بیشرف شود. در اینجا «بیشرفی» میآید و میرود. در بیشرفی اولیه فرد هنوز میتواند بیشرفی خود را تشخیص دهد. او میداند که بیشرفی خوب نیست و هنگام نگاه کردن به خودش در آینۀ روشویی، از بیشرفبودن شرمگین میشود و خودش را سرزنش می کند. ولی در بیشرفی ثانویه، «بیشرفی» بخشی از شخصیت فرد میشود. بیشرفی میآید ولی نمیرود و مانند چرکِ روی یقه پیراهن، میماند. در بیشرفی ثانویه مرز بین فرد و بیشرفی مشخص نیست. بیشرفی میشود فرد و فرد میشود بیشرفی. در اینجا فرد بیشرفیاش را با افتخار اعلام هم میکند. برای اینان، بیشرفی نه یک روش بلکه یک منش میشود.
جامعه ایران شکافهای اجتماعی فراوانی دارد که شکاف قومیتی، شکاف مذهبی، شکاف طبقاتی، شکاف حکومت/مردم، شکاف جنسیتی، شکاف نسلی از آن جملهاند. ولی به باور من مهمترین شکاف جامعه ایرانی در این روزهای سخت، ابَرشکاف «شرافتمند / بیشرف» است. منظور آنکه در همه شکافهای اجتماعی یادشده میتوان آدم بیشرف یافت. این روزها همانقدر که ثروتمندِ بیشرف داریم فقیر بیشرف هم داریم که در بیشرفی به مراتب بدترند و برای مثال، با زخمی کردن دست کودکانِ گریان و هراسان طلای آنان را به سرقت میبرند.
به دلیل بحرانهای اقتصادی و اجتماعی گسترده، وسوسههای گوناگونی به سراغمان میآید. وسوسههایی که تحقق آنها با پایمال کردن منافع جمعی به نفع منافع فردی میسر است. در نتیجه شرافتمند ماندن در این روزها آزمونی سخت برای هر ایرانی است. تصور جامعهای که در آن بیشرفی ثانویه پاندمی شود تصوری ترسناک است. روزی که دیگر نه شاهد اقلیت بیشرف، بلکه شاهد جامعهای بیشرف در مقابل اقلیت شرافتمند باشیم.
▪️نوشته: فردین علیخواه|گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان
✅کانال تلگرام و صفحه اینستاگرام نویسنده: @fardinalikhah
✅ارسال نظر فقط برای نویسنده: @alikhahfardin
👍110👏7❤6👎1
��آگاهی نو 09�.pdf
161 KB
جامعه ناپذیری
(نسلی که حرف گوش کن نیست)
فردین علیخواه
منبع: ماهنامه آگاهی نو شماره 9
(نسلی که حرف گوش کن نیست)
فردین علیخواه
منبع: ماهنامه آگاهی نو شماره 9
https://anthropologyandculture.com/%da%a9%d9%88%d9%87%d9%86%d9%88%d8%b1%d8%af%db%8c-%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86%d8%8c-%d8%aa%d9%85%d8%b1%db%8c%d9%86%d9%90-%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%86%d8%8c-%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa/
...........
کوهنوردی زنان، تمرین خواستن توانستن
فردین علیخواه
منبع: سایت انسان شناسی و فرهنگ
......
...........
کوهنوردی زنان، تمرین خواستن توانستن
فردین علیخواه
منبع: سایت انسان شناسی و فرهنگ
......
انسانشناسی و فرهنگ
کوهنوردی زنان، تمرینِ خواستن، توانستن
کوهنوردی، فارغ شدن از غوغای جهان نیست بلکه خود جهانی است پرغوغا. کوهنوردی، زمانی که جمعی است مانند بسیاری از ورزشها، حس تعلق به گروه را تشدید میکند. همکاری جمعی، تعامل اجتماعی و رفتن به سوی هدفی مشترک با کوششی فردی و گروهی جنبههای اجتماعی کوهنوردی
درباره روان شناسی زرد شاید خواندن مطلب زیر مفید باشد
این نوشته جدید نیست و قبلا منتشر شده است
این نوشته جدید نیست و قبلا منتشر شده است
این روانریتیهای مهربان!
▪️▪️فردین علیخواه|عضو گروه جامعهشناسی دانشگاه گیلان
روانریتیها(ترکیب روان شناس-سلبریتی)در شبکههای صدا و سیما، شبکههای ماهوارهای و اینستاگرام بازارشان حسابی سکه است. در شبکههای صدا و سیما حتی اگر جواناند ژست «حکیمی به فرزندش گفت» را میگیرند، اغلب صورتشان را مهربان و دوست داشتنی نشان میدهند، همه چیز میدانند و از هر دری سخنی میگویند. حرفهای محبتآمیز میزنند، اگر برای جمع صحبت میکنند گاهی لحن ملامت و سرزنش به خود میگیرند تا انگیزه ایجاد کنند. با غرّش بر سر مخاطبان، از همه آنان میخواهند با صدای بلند بگویند: « تو هیچیت نیست! »،« تو هیچیت نیست! ».
به جز سیاست، از هر دری سخنی میگویند. مرزهای علومشان مشخص نیست. جامع الاطرافاند. خودشان، خودشان را روانشناس میدانند ولی روانشناسانی که عمر خود را در دانشگاه و پژوهش صرف کردهاند و سهمی در علم روانشناسی دارند اینان را کاسب میدانند و میگویند« اینها روانشناسی را به گند کشیدهاند. »
از نظر روانریتیها حال مردم از دخالتهای بیمنطق و بیجای دیگران، از افزون طلبی و طمعی که دارند، داشتن تفسیر غلط از زندگی، جذب انرژیهای منفی موجود در پیرامون بد میشود. افراد باید نگاهشان را تغییر دهند تا دنیایشان «زیبا و زیباتر» شود.
روانریتیها کاری به سیاست ندارند. حتی کاری به اقتصاد هم ندارند چون خوب میدانند که در این کشور اقتصاد هم گرفتار در سیاست است. اصلاً آنها کاری با قدرت کلانی که روان افراد را به این وضعیت دچار ساخته ندارند. سیاست که در ایران بر ذره ذره زندگی آدمها سیطره دارد در حرفهای آنان به حالت تعلیق درآمده است. از نظر آنان همه چیز در ایجاد یک روان ناآرام نقش دارد جز سیاستِ همه چیز خواه. از نظر آنان آدمها گویی در خلا زندگی میکنند. برای مثال، برای یک فرانسوی، یا یک آرژانتینی یا یک رومانیایی همان حرفهایی را میزنند که برای یک ایرانی میگویند: « نگاهت رو به زندگی تغییر بده عزیز دلم».
بعضی از آنان از مخاطبان خود میخواهند که در کل خواندن یا گوش دادن به اخبار را از زندگیشان حذف کنند تا دنیایشان زیباتر شود. و چقدر سیاست مدارانِ مردم گریز به ویژه در خاورمیانه به این نوع توصیهها علاقه دارند. تنها احساس کنشگری یک ملت گوش کردن به اخبار است و آنرا هم اینان توصیه میکنند ترک کنید.
روانریتیها مانند قرص مسکّن عمل میکند. مخاطبان به حرفهای آنان گوش میدهند و در لحظه نگاهشان زیبا میشود. بعد از یکی دو روز دوباره حالشان بد میشود. دوباره در اینستاگرام کلیپی از نصایح آنان میبینند و نگاهشان زیبا میشود. بعد از چند روز دوباره حالشان بد میشود. دوباره به آنها گوش میکنند و این قصه همچنان ادامه دارد. به همین دلیل برنامهها یا کلیپهای روانریتیها مدام باید تولید و عرضه شود. مخاطبانی معتاد داریم که اگر محصول به آنها نرسد در گوشهای کز میکنند و به صفحه گوشی خیره میشوند.
روانریتیها کارخانه تولید معنا شدهاند. آنان نیک میدانند که آدمها به ویژه در ایران که نقش دین در زندگی اجتماعی و فردی کم رنگه گشته دنبال جایگزیناند. به همین دلیل آنان سرمایهگذاری کردهاند و کارخانههای کوچک تولید معنا ساختهاند. آنان کپسولهای متنوع معنا تولید میکنند در رنگ و لعابهای مختلف. سعی میکنند در خط تولید، تنوع را حفظ کنند تا مشتری دلزده نشود. به طعم آنچه میگویند یک بار از نیچه، یک بار از «آلیس در سرزمین عجایب»، یکبار از ویکتوهوگو، یکبار از مریم میرزاخانی و یکبار از معلم دوره ابتداییشان چیزی اضافه میکنند تا غذایشان کسالتآور نشود.
به یقین اینان کشیشان عصر جدید هستند. کشیشان مردم را به خدا دعوت میکردند اینان آنان را به «خود» دعوت میکنند. ولی چه نوع خودی؟ این خود در واقع خودِ فردِ مخاطب نیست بلکه خودِ روانریتی است! خودی که در عوض کشیش با دستورالعملهای روانریتیها پیش میرود و شدیدا به تولیدات صنعت رویاسازی و رویافروشی آنان وابسته است. مردم همانطور که در محضر کشیشها راحت گریه و اعتراف میکردند در محضر اینان هم آسان اشک میریزند، همانطور که کشیشان در آنچه میگفتند یقین داشتند اینان نیز همیشه با یقین حرف میزنند، همانطور که کشیشان ژست« پیری در راه جوانی بدید» را میگرفتند اینان نیز چنین لحن و ژستی دارند، کشیشان مدام نصیحت میکردند، نصحیت، نصحیت و نصیحت. اینان نیز نصحیت میکنند ولی پشت نیچۀ بخت برگشته، سعدی، شوپنهاور، وین دایر و برایان ترسی پنهان میشوند. تنها یک فرق دارند: کشیشها بعد از موعظه «پاکت» میگرفتند اما مخاطب روانریتیها قبل از مراسم باید تصویر تراکنش را برای ادمین آنان ارسال کند تا مطمئن شوند پولواریز شده است. کاملا شیک و مدرن!
ادامه در صفحه بعد👇🏽
▪️▪️فردین علیخواه|عضو گروه جامعهشناسی دانشگاه گیلان
روانریتیها(ترکیب روان شناس-سلبریتی)در شبکههای صدا و سیما، شبکههای ماهوارهای و اینستاگرام بازارشان حسابی سکه است. در شبکههای صدا و سیما حتی اگر جواناند ژست «حکیمی به فرزندش گفت» را میگیرند، اغلب صورتشان را مهربان و دوست داشتنی نشان میدهند، همه چیز میدانند و از هر دری سخنی میگویند. حرفهای محبتآمیز میزنند، اگر برای جمع صحبت میکنند گاهی لحن ملامت و سرزنش به خود میگیرند تا انگیزه ایجاد کنند. با غرّش بر سر مخاطبان، از همه آنان میخواهند با صدای بلند بگویند: « تو هیچیت نیست! »،« تو هیچیت نیست! ».
به جز سیاست، از هر دری سخنی میگویند. مرزهای علومشان مشخص نیست. جامع الاطرافاند. خودشان، خودشان را روانشناس میدانند ولی روانشناسانی که عمر خود را در دانشگاه و پژوهش صرف کردهاند و سهمی در علم روانشناسی دارند اینان را کاسب میدانند و میگویند« اینها روانشناسی را به گند کشیدهاند. »
از نظر روانریتیها حال مردم از دخالتهای بیمنطق و بیجای دیگران، از افزون طلبی و طمعی که دارند، داشتن تفسیر غلط از زندگی، جذب انرژیهای منفی موجود در پیرامون بد میشود. افراد باید نگاهشان را تغییر دهند تا دنیایشان «زیبا و زیباتر» شود.
روانریتیها کاری به سیاست ندارند. حتی کاری به اقتصاد هم ندارند چون خوب میدانند که در این کشور اقتصاد هم گرفتار در سیاست است. اصلاً آنها کاری با قدرت کلانی که روان افراد را به این وضعیت دچار ساخته ندارند. سیاست که در ایران بر ذره ذره زندگی آدمها سیطره دارد در حرفهای آنان به حالت تعلیق درآمده است. از نظر آنان همه چیز در ایجاد یک روان ناآرام نقش دارد جز سیاستِ همه چیز خواه. از نظر آنان آدمها گویی در خلا زندگی میکنند. برای مثال، برای یک فرانسوی، یا یک آرژانتینی یا یک رومانیایی همان حرفهایی را میزنند که برای یک ایرانی میگویند: « نگاهت رو به زندگی تغییر بده عزیز دلم».
بعضی از آنان از مخاطبان خود میخواهند که در کل خواندن یا گوش دادن به اخبار را از زندگیشان حذف کنند تا دنیایشان زیباتر شود. و چقدر سیاست مدارانِ مردم گریز به ویژه در خاورمیانه به این نوع توصیهها علاقه دارند. تنها احساس کنشگری یک ملت گوش کردن به اخبار است و آنرا هم اینان توصیه میکنند ترک کنید.
روانریتیها مانند قرص مسکّن عمل میکند. مخاطبان به حرفهای آنان گوش میدهند و در لحظه نگاهشان زیبا میشود. بعد از یکی دو روز دوباره حالشان بد میشود. دوباره در اینستاگرام کلیپی از نصایح آنان میبینند و نگاهشان زیبا میشود. بعد از چند روز دوباره حالشان بد میشود. دوباره به آنها گوش میکنند و این قصه همچنان ادامه دارد. به همین دلیل برنامهها یا کلیپهای روانریتیها مدام باید تولید و عرضه شود. مخاطبانی معتاد داریم که اگر محصول به آنها نرسد در گوشهای کز میکنند و به صفحه گوشی خیره میشوند.
روانریتیها کارخانه تولید معنا شدهاند. آنان نیک میدانند که آدمها به ویژه در ایران که نقش دین در زندگی اجتماعی و فردی کم رنگه گشته دنبال جایگزیناند. به همین دلیل آنان سرمایهگذاری کردهاند و کارخانههای کوچک تولید معنا ساختهاند. آنان کپسولهای متنوع معنا تولید میکنند در رنگ و لعابهای مختلف. سعی میکنند در خط تولید، تنوع را حفظ کنند تا مشتری دلزده نشود. به طعم آنچه میگویند یک بار از نیچه، یک بار از «آلیس در سرزمین عجایب»، یکبار از ویکتوهوگو، یکبار از مریم میرزاخانی و یکبار از معلم دوره ابتداییشان چیزی اضافه میکنند تا غذایشان کسالتآور نشود.
به یقین اینان کشیشان عصر جدید هستند. کشیشان مردم را به خدا دعوت میکردند اینان آنان را به «خود» دعوت میکنند. ولی چه نوع خودی؟ این خود در واقع خودِ فردِ مخاطب نیست بلکه خودِ روانریتی است! خودی که در عوض کشیش با دستورالعملهای روانریتیها پیش میرود و شدیدا به تولیدات صنعت رویاسازی و رویافروشی آنان وابسته است. مردم همانطور که در محضر کشیشها راحت گریه و اعتراف میکردند در محضر اینان هم آسان اشک میریزند، همانطور که کشیشان در آنچه میگفتند یقین داشتند اینان نیز همیشه با یقین حرف میزنند، همانطور که کشیشان ژست« پیری در راه جوانی بدید» را میگرفتند اینان نیز چنین لحن و ژستی دارند، کشیشان مدام نصیحت میکردند، نصحیت، نصحیت و نصیحت. اینان نیز نصحیت میکنند ولی پشت نیچۀ بخت برگشته، سعدی، شوپنهاور، وین دایر و برایان ترسی پنهان میشوند. تنها یک فرق دارند: کشیشها بعد از موعظه «پاکت» میگرفتند اما مخاطب روانریتیها قبل از مراسم باید تصویر تراکنش را برای ادمین آنان ارسال کند تا مطمئن شوند پولواریز شده است. کاملا شیک و مدرن!
ادامه در صفحه بعد👇🏽
👏1
ادامه مطلب: این روانریتی های مهربان
برخی از روحانیون در ایران به ویژه نسلهای جدیدتر، وقتی میبینند که بازار روانریتیها سکه است و دسته دسته مردم را جذب خود کردهاند سعی میکنند مانند آنان حرف بزنند. دو سال قبل نوشتم که در سالهای آینده به تدریج شاهد ظهور پدیدۀ «آخوندریتی» (ترکیب آخوند-سلبریتی) خواهیم بود. این روزها نشانههایی از آن را خوب شاهدیم. تبلیغ محصولات تجاری توسط آنان، استفاده از زبانِ بدنِ خاص بازاریابی برای اثرگذاری بر مشتری، نمایش بخشهایی از زندگی خصوصی خودشان از آن جمله است که بسیار از روانریتیها متأثر است.
سخن پایانی آنکه این روند همچنان تشدید خواهد شد.
▪️کانال نویسنده در تلگرام: @fardinalikhah
▪️ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
برخی از روحانیون در ایران به ویژه نسلهای جدیدتر، وقتی میبینند که بازار روانریتیها سکه است و دسته دسته مردم را جذب خود کردهاند سعی میکنند مانند آنان حرف بزنند. دو سال قبل نوشتم که در سالهای آینده به تدریج شاهد ظهور پدیدۀ «آخوندریتی» (ترکیب آخوند-سلبریتی) خواهیم بود. این روزها نشانههایی از آن را خوب شاهدیم. تبلیغ محصولات تجاری توسط آنان، استفاده از زبانِ بدنِ خاص بازاریابی برای اثرگذاری بر مشتری، نمایش بخشهایی از زندگی خصوصی خودشان از آن جمله است که بسیار از روانریتیها متأثر است.
سخن پایانی آنکه این روند همچنان تشدید خواهد شد.
▪️کانال نویسنده در تلگرام: @fardinalikhah
▪️ارسال نظر برای نویسنده: @alikhahfardin
روان شناسی زرد و نابرابری های اجتماعی
فردین علیخواه
فایل سخنرانی
دوازدهمین همایش سلامت روان و رسانه
عنوان : روانشناسی زرد و نادیده انگاری نابرابری های اجتماعی
دوم اسفند 1401
تهران - سالن رعد
انجمن علمی روانپزشکان ایران
دوازدهمین همایش سلامت روان و رسانه
عنوان : روانشناسی زرد و نادیده انگاری نابرابری های اجتماعی
دوم اسفند 1401
تهران - سالن رعد
انجمن علمی روانپزشکان ایران
Audio
مکث، تعجّب، تعظیم
نویسنده: فردین علیخواه
گوینده، طراح و ترکیب صدا: جواد رضائی
اگر می پسندید با دوستانتان به اشتراک بگذارید
@fardinalikhah
نویسنده: فردین علیخواه
گوینده، طراح و ترکیب صدا: جواد رضائی
اگر می پسندید با دوستانتان به اشتراک بگذارید
@fardinalikhah
دوستان گرامی
برای تهیه و تداوم چنین پادکست هایی از حمایت مالی(اسپانسرینگ) کسب و کارهای فرهنگی و هنری، همچنین کتابفروشی ها و کافه ها و معرفی آنان در پادکست استقبال می کنیم.
برای تهیه و تداوم چنین پادکست هایی از حمایت مالی(اسپانسرینگ) کسب و کارهای فرهنگی و هنری، همچنین کتابفروشی ها و کافه ها و معرفی آنان در پادکست استقبال می کنیم.
گفتگو
نسلی که سیاسی تر شد
سالنامه روزنامه شرق
در لینک زیر این سالنامه و کیفیت بهتری از مصاحبه قابل دسترس است
صفخه 204 و 205
https://attachment.sharghdaily.com/Salname_Shargh_1401/index.html
نسلی که سیاسی تر شد
سالنامه روزنامه شرق
در لینک زیر این سالنامه و کیفیت بهتری از مصاحبه قابل دسترس است
صفخه 204 و 205
https://attachment.sharghdaily.com/Salname_Shargh_1401/index.html