روزنامک فرنود

مسئله کدام است؟

از امروز مدارس بی‌خبرم اما در دوره‌ی ما در کنار «تابستان خود را چگونه گذراندید؟» و «فواید درختکاری» احتمالاً علم بهتر است یا ثروت؟ از معروف‌ترین موضوعات انشا بود.

درباره این موضوع عموم بچه‌ها علم را به ثروت ترجیح می‌دادند و عده‌ای کمتری هم هر دو را لازم و ملزوم یکدیگر می‌دانستند... در این نوشتار پاسخی دیگر به دوگانه علم یا ثروت را پیگیری می‌کنم.

آموخته‌ام که نمی‌توان برای دوگانه‌ها، جوابی دقیق و قطعی و بلامنازع پیدا کرد. باید دائم دایره زمان، مکان و موقعیت انسانی را محدود و محدودتر کرد تا به جوابی دقیق رسید؛ مثلاً در موضوع بحثمان می‌توان گفت در چه دوره‌ای؟ آیا در دوره‌ای که بشر کشاورز محور بوده یا دوره‌ای که به عصر صنعتی رسیدیم؟ در چه کشور؟ استان سیستان و بلوچستان یا شهر پاریس؟ وقتی حداقل‌های لازم برای زندگی انسانی را داریم یا وقتی از آن بی‌بهره هستیم؟

روزگار ما، روزگار فشار اقتصادی و «تورم هرلحظه‌ای» است. همه (در هر شغلی که باشند) گله دارند که چرخ روزگارشان نمی‌گردد و نسبت به سال‌های گذشته پیشرفتی نداشته که حتی عقب‌تر نشسته‌اند. در این وضعیت، دوگانه «علم یا ثروت» موقعیتی دیگر پیدا می‌کند. واضح است مسئله امروز ما کسب علم نیست؛ که اگر باشد، کتابخانه‌ها از دیروز بیشتر و البته خلوت‌تر است. دانشگاه‌ها هم به‌وفور پیدا می‌شوند و نه مانند دیروز که داخل شدن به آن‌ها «رقابتی» بلکه «دعوتی» شده است. به نظر می‌رسد کسب ثروت هم مسئله ما نیست؛ که اگر باشد به میزان دارایی‌مان در بخشی تولیدی یا خدماتی سرمایه‌گذاری می‌کردیم.

رفتار عموم شهروندان حکایت دیگری دارد. قدر مشترک همه ما این شده که نگران امروز خودمان باشیم. این‌چنین است که هرروز، قیمت ملک، سکه و دلار را رصد می‌کنیم و نمی‌دانیم با کم‌وزیادی که داریم چه کنیم تا به دهک‌های پایین‌تر پرت نشویم.

مسئله امروز ما «بودن» است. بودن در شرایطی که هرلحظه به نظر سخت‌تر می‌رسد. به نظرم مسئله ما «بودن یا نبودن» است؛ و یا دوگانه‌ی «ماندن و ای‌کاش جوریی بشود که ازاینجا بروم»!

👍2

6.03K viewsedited 17:15