کلاس سوم ابتدایی که بودیم، به جای نوشتن انشاء که برایمان زود بود، می‌گفتند جمله‌سازی کنید. کلمه می‌دانند و جمله‌های درست و حسابی می‌خواستند.
امروز به نظرم آمد که با گاو جمله‌سازی کنم. این شد:

۱- نُه‌من شیر می‌دهند اما گاو نیستند. خوب هم می‌فهمند!
۲- انسان باید عمری یک‌جا سنگ جمع کند تا تپه‌ای بسازد، گاو اما این کار را در یک نوبت انجام می‌دهد.

شما هم دوست داشتید، بعدی را بگویید.

فلسفه‌های متعددی برای زیستن وجود دارد. آدمی بنا به احوالی که دارد، بنا به تربیتی که از خانواده/جامعه فراگرفته، بنا به سیستم ارزشی که قبول دارد، با یکی از آنها سازگارتر می‌شود و براساس آن، مسیر زندگی را می‌پیماید.
یکی از فلسفه‌ها و راهبردها در این میانه این است که تا آخر خوب باش، آنچنان که بدها، طاقت تحمل تو را نداشته و از تو بگریزند. اگر هم نگریختند و ماندند و تو را قصابی کردند، باز هم همچنان خوب باش.

ماجرا به اینجا ختم نخواهد شد...
#درمانگاه
#گچ‌گیری
#۶هفته
#سوءقصد

هدیه روز خبرنگار ۳

من و رضا، دوسالِ آخرِ دبیرستان هم‌کلاسی بودیم اما سایه هم را با تیر می‌زدیم! او شاعرمسلک و مُزلّف بود و من متدین و حزب‌اللهی. یک‌نوبتی هم سر کلاس مقابل بچه‌ها و چشم دبیرمان خرابش کرده بودم. رضا رفته بود که کنفرانس ادبی بدهد که بلند شده بودم و گفته بودم: ...نخیر آقا. فقط عشق به خدا داریم و بس. بقیه‌اش کشک است. او هم چندباری تلافی کرده بود...
حالا سال‌ها گذشته است. حدودا ۳۰ سال. من شده‌ام شاعرمسلکی که مزلٌف نیست (چون چندان زلفی بر سرم نمانده) او اما شعر را بوسیده و شده وکیل محکمه؛ به گرگ بیابان هم باج نمی‌دهد!
صبحی با اصرار آمد و رفتیم متخصص ارتوپدی. در مراحل معاینه، خرید لوازم پزشکی و گچ‌گیری همراهم بود و بعد به اصرار او به خانه‌اش رفتیم و ناهار...
خبر ندارد که پست سرش ایستادم و با آرامش خاطر به او اقتدا کردم و نماز فُرادایمان، جماعت شد...

مُزلّف: کسی که زلف آن‌چنانی دارد (در اینجا) دارای تیپ روز.
شاعرمسلک: کسی که در حال و هوای ادبی زندگی می‌کند.
نماز فُرادا: مقابل نماز جماعت

۱۹ اَمرداد ۱۴۰۳ خورشیدی
#سوءقصد

آدمِ تراز

خیلی‌ها ممکن است بگویند از ارتباط با آدمی که چندان رفتار معلومی ندارد و هر از گاهی، یک‌طور دیگر می‌شود، پرهیز می‌کنند.
یادتان باشد از جمله (حتما) صحیح بالا هرگز نتیجه نگیرید، افرادی که بر اساس قوانینی مشخص و نظام ارزشی‌ای معلوم زیست می‌کنند، محبوب‌ترند. هرگز.

بیشتر افراد، فردی را دوست دارند که در پارتی بزند، برقصد و بنوشد (نه افراطی) و در هیات عزاداری، سینه‌زنی و اشک‌ریزی داشته باشد (نه افراطی) و عموما قابل پیش‌بینی باشد اما نه همیشه!
این چنین فردی برایشان نه ترسناک و نه حوصله‌بر است.
(با افتخار) من از این گونه نیستیم. شما چی؟
#وسط‌باز

المپیک یا دسته بیل؟

☝️نظر: با ورزش حرفه‌ای مخالفم حتی اگر مسابقاتش در قالب المپیک برگزار شود.
👈 علت: ورزش حرفه‌ای نه تحرکی همکانی برای سلامتی عمومی که آوردگاهی برای ژن‌های برتری است که سال‌ها دولت‌ها به پایشان پول مردم را ریخته‌اند.
🔴 سوءاستفاده: چرا حکومت‌ها چنین می‌کنند؟ برای تخدیر ذهن ملت‌ها. برای سرگرم‌نگه داشتنشان. برای پوشاندن ضعف‌های عمده اقتصادی خودشان.
🤞بهانه: بحث هویت ملی، اقتدار، غیرت و این‌ها هم سواستفاده از مفاهیمی است که ربطی به ورزش ندارد.

🥇حرف آخر: اگر کشوری دوست دارد اقتدار بین‌المللی داشته باشد باید اقتصادی پویا و سطح رفاه بالا برای شهروندانش داشته باشد.
مسابقات جهانی برای حکومت‌ها، بهانه‌ای برای پوشاندن آنچه ندارند، می‌باشد و بس!

همان‌طوری که بعضی می‌گویند چرا از جیب ما خرج اربعین بعضی می‌کنید، من هم اجازه دارم بگویم به چه اجازه‌ای از جیب من و میلیون‌ها آدم دیگر خرج ورجه‌ورجه کردن عده دیگری می‌کنید؟ مدال طلا یا اوت شدن آن‌ها برای ما چه ثمری دارد؟
نهایتا هیجان! خب می‌رویم استخر محله یا پارک ملت، سوار فان‌فار می‌شویم و به هیجان لازم با پول جیب خودمان و به انتخاب خودمان می‌رسیم.
پرداخت هزینه برای ورزش #آماتوری یا #حرفه‌ای از جیب ورزشکار یا بخش خصوصی حامی او به نظر من اشکالی ندارد اما مشکل از جایی شروع می‌شود که دست در بودجه عمومی می‌کنند برای این دو.

راه رفتن
روی نقشه جغرافیا
به خودی خود
با این همه حاکمان مختلف،
مرزهایی مین‌کاری شده
ترس‌آور است

می‌خواهم پیشت امانتی بگذارم...

گریه‌های سابق یک مهاجر
اینجا برای کسی
معنا ندارد

#شعر_هجرت
#شعرنو@farnoodfm1

افق دید

دو نفر را فرض کنید که در صحرایی با هم پیاده می‌روند. اولی توانایی دیدن ۵۰ متر دورتر از خودش را دارد و دومی ۵۰۰ متر. دومی به واسطه قدرت دید بالاتر، گرگ یا ببری را می‌بیند و از ترس فریاد می‌زند گرگ، گرگ/ببر، ببر!
این فریاد برای نفر اول چه معنایی دارد؟ هیچ! او احتمالا می‌گوید: به کله‌ات زده عزیز. آن سیاهی که می‌گویی سراب است یا نهایتاً یک تکه سنگ!
👈 کسانی که با ذات درد مواجه نشده و همواره برای فرار از تنهایی، موقعیت‌هایی داشته‌اند، صحبت و نظر آدمی که مواجهه مستقیم با سخت‌ترین تلخ‌کامی‌ها را داشته، درک نمی‌کنند.
اگر چنین فردی هستید مکرراً از طرف دیگران می‌شنوید که تو بدبینی، پارانوئیدی، توهم داری!...
🔴 یادتان باشد که مخالفت بیشتر افراد با شما صرفاً سطح بینایی آن‌ها را نشان می‌دهد و نه حقیقت را.

سطح مسأله شما کجاست؟

👈 به بیان دیگر، ذهن شما معمولا درگیر با حل مشکلات جسمی و معنوی چه کسی یا کسانی است؟
خودتان
همسر و فرزندانتان
پدر و مادرتان
فامیل و سایر وابستگان
دوستان
غریبه‌ها
گروه مستضعفان
همه مردم، فارغ از هر مشکلی
تئوری‌ها دینی، فلسفی
هنر
ورزش

به هرحال هیچ آدمی نیست که ترکیبی از موارد بالا تا حدودی نداشته باشد.
👌خواستم بگویم هرچه درصد خودتان کمتر باشد و درصد غیر از خودتان بیشتر باشد (فرق چندانی بین دیگر گروه‌ها نیست) از خودتان دورتر شده‌اید
توهماتی مثل حال خوب، وایب گرفتن. پس گرفتن از کارما، نتیجه اخروی، ثواب و... توجیهاتی است که ترسیدن از مواجهه خودتان با خودتان را دنبال می‌کند.
🔴 اگر مردید، اگر رستم پهلوان هستید و اگر خیلی زورتان زیاد است، بروید دنبال رفع مشکلات خودتان. بقیه موارد فانی‌شدنی یا آنچنان بزرگ و دست‌نیافتنی است که ربط چندانی به شما ندارد.

فحش‌های سیاسی - بخش ۱

در تاریخ سیاسی ایران بنا به اقتضائات هر دوره، دشنام‌هایی ویژه وجود داشته است. اوایل مشروطه، واژه استبدادطلب و بعدها در دوره پهلوی اول و دوم واژه مرتجع این نقش را داشت. اپورتنیست، ارتجاعی، عنتولکتوئل(!)، نوکر اجنبی، واپسگرا، دشمن مردم و غرب‌زده از آن‌جمله است.

🧐 بعد از انقلاب ۵۷ را هم که خودتان در جریان هستید. از اوایل انقلاب تا میانه دهه هفتاد، (لیبرال) فحشی جدی بود.
آنچه در دو دهه اخیر به مجموعه فحش‌های سیاسی/اندیشگانی ایران افزوده شده عبارت ایدئولوژیک‌زده است.
به نظرم این دشنام که عموما معنای آن را نمی‌دانند (اگر معنای درستی داشته باشد) از برساخته‌های وام گرفته از جناب دکتر سروش است. او کتابی به نام «فربه‌تر از ایدئولوژی» داشت و پس از آن افرادی که در حلقه کیان بودند این اتهام را به دکتر شریعتی زدند و این فحش‌واره باب شد.

☝️ ایدئولوژی چیست؟
به زعم من ایدئولوژی یک نظام فکری مشخص است که تعریفی مشخص و پیشینی برای هر چیزی دارد.
شما می‌توانید هر وقت خواسته باشید درباره ارتباط با غرب، درباره توسعه، درباره حقوق بشر، درباره پوشش بانوان و آقایان و هرچیز دیگر پرسش کنید اما ایدئولوژی‌ها جواب‌هایی از پیش تهیه شده برای شما دارند.

👈 عیب کار کجاست؟
به نظر من عیبی ندارد. به هرحال خوبی‌ها همیشه خوبند و بدی‌ها همیشه بد (حُسن و قُبح عقلی) و اگر سیستم فکری ایدئولوژی بنا بر حسن و قبح عقلی باشد، لابد نظامی مناسب و شایسته است اما...

(ادامه دارد)

فحش‌های سیاسی - بخش پایانی

مخالفان چه می‌گویند؟
می‌گویند که مشکل ایدئولوژی‌ها بسته بودن آنهاست. آن‌ها اجازه تولید فکری نمی‌دهند و خود بعد از مدتی پوسیده و دست‌و‌پاگیر می‌شوند.

🤞من اما چنین باوری ندارم. مشکل را نه در ایدئولوژی که در باورمندان به آن می‌دانم.
باور دارم ایدئولوژی تا جایی که جواب می‌دهد و نتایج مثبتی در ارزیابی می‌گیرد، قابل اعتنا است اما وقتی جامعه‌ای را از ارتقا دور نگه می دارد، دیگر قابل اعتنا نیست.

نکته اساسی: آنچه امروزه به عنوان پیشرفت، توسعه و ارتقا تکنولوژیک و حقوق پیشرفته انسانی نامیده می شود، برآمده از سیستم لیبرال-سرمایه‌داری است. رهایی از قیود و آزادی‌خواهی در اقتصاد، سیاست، فرهنگ و حتی مسائل جنسی از مشخصات آن است. لزوما متصف شدن جامعه به این اوصاف، امری مثبت نیست.

حرف آخر ۱: جامعه مدرن، ایدئولوژی‌ها دینی را به چالش کشیده و البته این خدمت به انسانیت است اما لزوما پاسخ جامعه مدرن به مسائل انسانی، پاسخی حتما صحیح یا لااقل مناسب‌تر با حسن و قبح عقلی نیست. ای بسا که تفکرات سنتی، انسانی‌تر از آن باشد که امروزه داعیه‌دار آن هستند.

حرف آخر ۲: حکومت‌های انحصارطلب پشت ایدیولوژی‌ها که مستعد صلب و سفت شدن هستند، مخفی می شوند و اهداف خود را ذیل ایدئولوژی‌ها تفسیر و توجیه می‌کنند. این نه گناه ایدئولوژی‌ها که گناه سیستمی است که با سوءاستفاده از ایدئولوژی‌ها، نعل وارونه می‌زند.

ایدئولوژی به ذات خود ندارد عیبی
هرعیب که هست در مستبد بودن ماست

ماجرای مهربانی

مهربان هستید؟ به پدر و مادرتان، خویشاوندان و دوستانتان نیکی می‌کنید؟ بسیار خوب است. شما یکی از مهمترین شرایط انسانیت را در این روزگار سخت دارا هستید اما...
👈 آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید در عوض نیکی کردنتان چه می‌خواهید؟

رضایت الهی؟
جبران توسط افراد؟
آرامش درونی؟
معروفیت اجتماعی؟
تشکر دیگران؟
انجام وظیفه؟
به رخ کشیدن توانایی خود؟
جلب نظر دیگران؟

آیا انتظار دارید فردی که به او کمک کرده‌اید همسو با نظرات شما شده و به علت کمک شما مثل شما به جهان نگاه کند؟

👈 نیت هر فرد بیشتر از هر کسی برای خود او معلوم است هرچند که گاهی ما از نیت‌های خود در انجام امور غافل می‌شویم و به قطعیت به انگیزه‌های جانبی خودمان واقف نیستیم.

در فرهنگ دینی، کسب رضایت الهی و ترس از عذاب او بدون هیچ چشم‌داشت معنوی و مادی از افراد در بخش انجام خیر توصیه شده است (انما نطعمکم لوجه الله لایرید منکم اجرا و لا شکورا)
در فرهنگ فرادینی، انجام عمل شایسته، بی‌توقع هیچ مابه‌ازای مادی و معنوی از فرد مقابل، آموزش داده می‌شود (نمونه: آموزه‌های دکتر هلاکویی به‌عنوان روانشناسی مدرن)

🧷 این دو دیدگاه لااقل در بی‌توقعی از دیگران، اشتراک دارند.

نتیجه: چه مبنای دینی و چه مدرنیته را محور کارتان می‌دانید، به هیچ وجه به تاثیر نیکی و بازخوردهای آن توجه نکنید. صرف انجام کار نیک، شایسته است. همین...

پ.ن: واقعیت این است که انسان موجودی چند لایه است و نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی از نتایج کار نیک در دیگران انتظار داشت.

قدیم‌ها برای رسیدن به حقیقت، همه عمر تلاش می‌کردند اما الان حقایق، خودبه‌خود پیدا می‌شوند!

تکرار اشتباه

👈 نمی‌دانستید؟ باور نمی‌کردید؟ گول خوردید‍؟ چنین احتمالی را نمی‌دادید؟ هدف دیگری داشتید؟ هرچه، هرچه، هرچه.
😡 یادتان باشد با مغزهای فندقی‌‌ای که دارید نمی‌توانید سر از ماجرا در بیاورید.
😡 یادتان باشد همه کنش‌گران از اهداف عالی صحبت می‌کنند اما در خفا به فکر موافقت اصولی برای تاسیس کارخانه و گرفتن وام‌های دیرپرداخت هستند.
😡 یادتان باشد متاسفانه نسل‌های آرمان‌خواه اما بی‌تجربه بازهم خواهند آمد. زمانی که من و مثل من نیستند و شما با موی سفید و پیشانی چین‌خورده، همین حرف‌ها را برایشان تکرار خواهید کرد.

من درباره #ناآرامی‌های_بنگلادش صحبت می‌کردم.

«کلمه‌ها، صداها را
طرح بزنیم، نقاشی کنیم
و هرچه خیال را
به تماشای خیابان برده...»

- که چه شود؟
مگر جنگل است!

که این هیاهوی بی‌معنا
جنگلی شود
پر از سکوت
و ترس انبوهی
که باز هرلحظه
تو را از پشتِ سر
یا روبرو
غافل کند

#رفت‌وآمد در جهان سهراب
#شعرنو

دفاع از آنچه نمی‌فهمند

۱ شعر و اصولاً هنر الهامی، دموکراتیک نیست. اگر دموکراتیک به معنای همه‌فهم، همه‌گیر و همه‌پسند باشد، دیگر اثری بکر و تازه نخواهد بود.
۲ آدم‌ها عموماً چیزهای نو را نه می‌فهمند، نه دوست دارند و نه به‌راحتی میپذیرند.
۳ شعرنو (به‌ویژه) وقتی پیامی نو در قالب مضامین تازه ارائه میدهد و از بحور عروضی سنتی فاصله میگیرد، ممکن است برای کسی که سال‌ها با شعر کلاسیک خو گرفته، غریب و ناخوشایند به نظر برسد.
حال چنین فردی را می‌توان به کسی تشبیه کرد که در عمرش تنها سوپ، آش و فرنی خورده و هرگز دندان به کباب نزده است. چنین کسی از شیشلیک چه تصوری دارد؟ غذایی سفت که به‌زحمت بلعیده می‌شود و گاهی اصولاً فرو نمی‌رود!
۴ برای درک جهان مدرن، باید «تغییر ذائقه» را در دستور کار قرار داد.

پ.ن:
نسخه دانشگاهی این یادداشت که همراه با ارجاعات علمی است را در بخش دیدگاه‌های روزنامک فرنود منتشر کردم.

ارتباط زنده یا توهم؟

پدر و مادرم، یک سالِ قبل به آسمان رفتند. روزی نیست که صدبار یادشان نکرده و به یادشان گریه نکنم. به قول یکی در مجلس ختم‌: هنوز گرمی و نمی‌فهمی. بگذار چندوقت بگذرد تا درد اصلی را بفهمی (ابله راستگو)
شب‌ها هم عموماً خوابشان را می‌بینم. گاهی حتی می‌دانم که مرده‌اند و گاهی نه. به صورت کاملا عادی، در خواب با آن‌ها زندگی می‌کنم.
👈 داشتم فکر می‌کردم ای کاش امکان برقراری ارتباط تصویری بین آن دنیا و این دنیا برقرار بود. حالا می‌بینم همین خواب‌ها ارتباط تصویری است و ای بسا بهتر از ویدیوکالی که قطع‌ و‌ وصل شود.
#درگذشتگان

سپاس که
شادی‌ دائمی آورده‌ای
کدام‌ها؟
که حتی رفتنت را
ماندن ببینم
که غم‌ نبودنت را
هرگز نبینم
که شادی و غم‌هایم
همه از تو
آمده باشد...


ما عاشق همدیگریم. چه حرف‌ها! تو را نمی‌دانم، خودم اما... آن را هم یقین ندارم.
تو اینجا نیستی اما به گمانم باشی. آدمی که هرگز نباشد این قدرها حرفش نمی‌ماند.
من آنجا نیستم. اگر بودم چه خوب بود. خوب نبود؟ چه می‌دانم.
جزیی‌ترین خاطره‌هایت را در ذهن نگه داشته‌ام. آه از این ذهن خیانتکار. از کجا که این خاطره‌ها از تو باشد؟ تو اما نفرت قدیمی‌ات را حفظ کرده‌ای! از قدیم نفرت داشتی؟ آدم نمی‌تواند از قدیم نفرتی را این همه با خودش راه بیاورد. مگر خسته نمی‌شود؟ فراموش نمی‌کند؟ مگر بیمار است! بیمار و بیکار که نبوده‌ای!
خبری ندارم و همین خبر نداشتن من را می‌کشد.

از هزاران #نامه عاشقانه

...هرچند عقل مخالف آن است اما اگر انسان غوغایی نسازد و در غوغای برساخته‌ی دیگران شرکت نکند، پس چه کند؟‌ بله، صبر نمودن و تقوا ورزیدن، هرچند امر دشواری است‌ اما اگر آدمی از غوغای خود و دیگران بگریزد و‌ بگذرد و به عواقب غوغاپیشه‌گی بیاندیشد که هیچ‌گاه نیک نبوده، راحت‌تر صبر و سکوت خواهد کرد.
#فضایل_الاشراف