نقد کنشگران سیاسی (موافق و مخالف)

هرگونه تلاش برای اثبات خود در برابر دیگران، اگر از چارچوب اصول اخلاقی (مانند انصاف و پایبندی به ارزش‌های همگانی) فاصله بگیرد، نه تنها فاقد اعتبار است، بلکه ناپایداریِ بنیان‌های فکری و تناقض‌های درونیِ خود را آشکار می‌سازد. چنین اثباتی در غیابِ اخلاق، به‌جای تقویت موقعیت، نوعی خودویرانگری به بار می‌آورد؛ چراکه مخاطبِ آگاه به شکاف میان «صورتِ منطقی» و «جوهرِ غیراخلاقی» آن توجه پیدا می‌کند.
درواقع، اثبات منهای اخلاق، همزمان که تلاش می‌کند «حقیقت» را نمایش دهد، ناخواسته بحرانِ مشروعیتِ گوینده را برملا می‌کند.
به بیان دیگر:

اثباتِ فاقدِ اخلاق، هرچند شاید در کوتاه‌مدت تأثیری سطحی داشته باشد، اما در عمقِ خود، نشانگرِ فقدانِ پایبندی به ارزش‌های انسانی است که نهایتاً به سست شدن اعتماد و کاهشِ اقتدارِ اخلاقیِ فرد می‌انجامد.


پ.ن: تکمیل مطلب و ارجاعات دانشگاهی را در بخش دیدگاه روزنامک بخوانید.

در تفاوت عرفان اصلی و جعلی!

— می‌گویند: «عقل را تعطیل کنید»!
عرض می‌کنم: اگر چنین است، خودتان عقل خویش را تعطیل کنید؛ به دیگران چه کار دارید؟! اگر کسی نیرنگی در آستین نپرورانده باشد، چه انگیزه‌ای دارد که دیگران را به تعطیل عقل فرابخواند؟
در خوشبینانه‌ترین تحلیل، چنین فردی می‌کوشد تا همگان را وادار سازد اختیار خویش را یکسره به سلایق شخصی و کشف‌و‌دریافت‌های او بسپارند. اما چگونه می‌توان مطمئن شد که این القائات، آلوده به وسوسه‌های شیطانی نباشد؟ یا چه ضمانتی وجود دارد که تفسیر وی از الهامات ربانی، دقیق و بی‌کاستی باشد؟ بی‌تردید، بدون بهره‌گیری از نیروی خرد (عقل)، تمییز این مرزها ناممکن است.

پ.ن: ارجاعات فرامتنی را در بخش دیدگاه‌ها نوشته‌ام.

در لطف یا خشونت این دوران!

نظریه نامحبوب:

به گمانِ حقیر، امروز بیش از هر زمان دیگری فرصتِ گسترشِ بساطِ توحید و عرفان فراهم است!

شاید برخی بر این باور باشند که با سیطره‌ی مدرنیته و فراوانی لهو و لعب‌ها و انبوه مایه‌های پریشانیِ حواس، مجالی برای التفات به عالمِ غیب باقی نمانده باشد. من در پاسخ می‌گویم: هرچند در نگاهِ نخست چنین می‌نماید، اما این همه عواملِ گمراه‌کننده، سرانجام هم‌صدا به زبانِ حقیقت فریاد می‌زنند: «ما جز فریب‌هایی زودگذر نیستیم؛ تهی از هر محتوایِ ارزشمندیم و پوچیِ ما از همان آغاز آشکار بود.»
آن تنهاییِ عظیمی که پس از انبوهِ مشغله‌های بیهوده بر جانِ آدمی می‌نشیند، می‌تواند سرآغازی برای بیداری (یقظه) باشد، و همانا که گاه دشمن (عدو)، ناخواسته سببِ خیر می‌گردد.
پس همین فضای به‌ظاهر آشفته و پرآشوبِ امروز را غنیمت بشمارید و این فرصت را از دست ندهید!

نکته‌ مهم: مبلغانِ توحید و معنویت باید با زبانی امروزی و نوین در میدان حاضر باشند و هرگز پا از معرکه بیرون نکشند.»

پ.ن: نسخه دانشگاهی متن با ارجاعات علمی را در بخش دیدگاه روزنامک نشر داده‌ام.

نواختند و خندیدند و در ایستگاه پیاده شدند. بی‌توقع که کسی پول بدهد یا ندهد.
#نزدیک نوروز ۱۴۰۴
#مشهد
#مترو

می‌شود در این عکس،
آن قاب و تور فلزیِ سخت را دید.
آن مسیر سخت را محور قرار داد.
آن نورِ بی‌نهایت را مشاهده کرد.

هرکدام بهره‌ای از حقیقت داریم اما کدام بیشتر و واقعی‌تر... قضاوت با ما نیست.
#داکت خانه ما
#عرفان از زیرزمین

امشب برای آمرزش گناهان قبلی، گرفتار نشدن به گناهان بعدی، حسن عاقبت، ظرفیت دریافت خوبی‌ها و آمرزش همه اهل ایمان و جمیع بندگان خدا دعا کردم.

شما لطفاً در میان همه دعاهایتان، برای آزادی زندانی معلوم و شادی و رضایت روح پدر و مادرِ منِ حقیر هم، جایی در نظر بگیرید.

آیا مبارکید؟

در سال نو، مردم به یکدیگر شادباش (تبریک) می‌گویند و سالی سرشار از برکت و نیکویی برای هم آرزو می‌کنند.
در ژرفای این آرزو، پیامی نهفته است: «ای کاش گیتی از مهر و برکت برای تو لبریز شود.» چه آرزویی ارزشمندتر از این؟ اما در این میان، نکته‌ای وجود دارد.

بیندیشید که جهانی سراسر خیر و برکت، در برابر فرد باشد، اما او دل را به روی پذیرش موهبت‌های مادی و معنوی ببندد! در چنین حالتی، حتی طلوع سال نو نیز نمی‌تواند بارقه‌ای از برکت در زندگی او بیافریند، چرا که شرط نخستِ بهره‌مندی، آمادگیِ جان برای دریافت است.

رازِ بنیادین در اینجاست که ما خود، مبارک باشیم؛ هم دریافت‌کننده برکت و هم بازتابنده نیکی‌ها به دیگران.

آیا روحتان بالغ شده است؟

زندگی به هر شکل وابسته و دلبسته به دنیا، زشت، چرک، پر از اطناب و کم‌محتوا است.

به گمانم این کشف، گزاف و منفی‌بافانه نیست و عموماً به شکلی فراگیر پس از چهل سالگی رخ می‌دهد (هرچند متأسفانه برای من با چندسال تأخیر واضح و شفاف شد).
در گفتگو با افراد متعددی از زن و مرد (میانسال و کهن‌سال) پی برده‌ام که انسان‌ها در لایه‌های عمیق وجودشان با چنین حقیقتی مواجه می‌شوند و همه از آن ترسیده‌اند!
در پی این مواجهه، عده‌ای به بنگ و شراب پناه برده‌اند، عده‌ای به ساعات طولانی کار، و عده‌ای به اشتغالات بی‌معنای دیگر تا سایه این حقیقت را در ذهن خود کم‌رنگ کنند. اما حقیقت این است که رنگ این واقعیت هیچ‌گاه کاملاً پاک‌شدنی نیست.
شاید همین تلاشِ بی‌امان برای گریز از حقیقت، خود گواهی است بر اهمیت و اصالت آن. گویی بشریت در نبردی نامرئی گرفتار آمده؛ نبردی میان پذیرشِ رنجِ آگاهی و فریبِ آرامشِ نادانی.

در این میان، معدود کسانی که جرئتِ نگاه کردن به ورای این پرده را می‌یابند، به رازی تلخ و شیرین پی می‌برند: زندگی هرچند در نگاهِ مادی، خالی از جذبه می‌نماید، اما در لایه‌های نهان‌تر، آینه‌ای است از تقلاهای بشر برای یافتنِ معنا...
ماجرا به این حیرانی پایان نمی‌یابد. روزی از این حیرت می‌گذریم و برای رفتن از این دایره موهوم و اتصال به ابدیتی که مبدأ و منتهایِ هستی است، حرکت یا سکوتی معنادار را آغاز می‌کنیم.

مذاکرات ناخودی!

: حقیقت این است که ما تنهاییِ خود را به بهایی گزاف خریده‌ایم.
ـ چه بهایی؟
: اشتباهاتی که عمر را می‌سوزاند. می‌پرسی کدام اشتباهات؟ می‌خواهی نادانی‌ها، فریب‌خوردگی‌ها و نابخردی‌هایم را برایت بازگو کنم؟
- هرگز!
: می‌خواهی تنهایی مرا با سرمستیِ مختصری بخری؟
- دریغ و افسوس!
: چگونه تنهایی‌ام را به این پیش‌پاافتادگی‌ها یا هر بهايی که در برابر عمرم ناچیز است، معاوضه کنم؟

#شطحیات@farnoodfm1

ملی- مذهبی باشیم! بخش ۱

در طول زندگی‌ام، دو بار شاهد هم‌زمانی نوروز و رمضان بوده‌ام: یک بار امسال و بار دیگر حدود سی و چند سال پیش. 
آن زمان، وقتی نوجوانی بیش نبودم، از مادرم پرسیدم: «امسال روزه و نوروز را چه کار باید کرد؟» مادرم که بانویی آگاه به آداب و رسوم بود، با آرامش پاسخ داد: «مشکلی پیش نمی‌آید. مردم روزه می‌گیرند و پس از افطار به دیدوبازدید عید می‌روند.» آن سال هم همانند هر سال، خانه ما نیز آکنده از شیرینی، سبزی و دیگر وسایل پذیرایی بود. 

اما امسال وضعیت متفاوت بود. همزمانیِ دقیقِ ایام شهادت امام علی(ع) با نوروز، فضایی پیچیده به وجود آورده بود. چگونه می‌توان شادیِ بهاری نوروز را با غم سوگواریِ امام اول شیعیان (ع) همسو کرد؟ 

(ادامه مطلب را در روزنامک فرنود بخوانید)

ملی- مذهبی باشیم- بخش ۲

ابتدا نظری بیاندازیم به آنچه در مشهد روی داد:
من یک ساعت پس از تحویل سال نو به حرم مطهر رسیدم. گروهی از مردان سیاه‌پوشِ عزادار، دست در دست خانواده‌هایشان، از حرم بازمی‌گشتند. چهره‌هایشان نه تنها نشانی از شادی نوروز نداشت، که گویی زیر بار بیست روز روزه‌داری و پوشش عزاداری، خستگی را در خود جمع کرده بود. راستی، چگونه می‌توان با جامه‌ی سیاه و روزه‌ی طولانی، لبخند و شادابیِ نوروزی را همراه داشت؟ 

از سوی دیگر، رسانه‌ها گزارش دادند گروهی کم‌شمار (در مقایسه با حرم‌روندگان) که به آرامگاه فردوسی رفته بودند با شعارهایی به ظاهر ملی، مراسم آنجا را مختل کردند. نتیجه؟ تعطیلی آرامگاه تا سیزدهم فروردین! 

پرسش اصلی اما این است:
«راه حل کدام است؟ انتخاب دین یا ایرانیت؟» 

پاسخ من: به صورت خلاصه «هر دو» است. اما چگونه؟ 
راه، در گشودنِ افق دید است. 

آیا هدف از سوگواری برای امام علی(ع)، زنده نگاه داشتنِ آیینِ عدالت و مهربانیِ نیست؟ اگر نامه‌ی تاریخی‌ حضرت به مالک اشتر را بخوانید، آیا جز توصیه به همدلی با مردم، چیزی می‌یابید؟

از سوی دیگر، آیا نوروز—این جشن کهن—جز نمادی از احترام به آفرینشِ خداوند و شکوه طبیعت است؟ چه تصویری باشکوه‌تر از رویش جوانه‌ها در دلِ زمستانی که گویی مرگ را بر تمام ذرات جهان حاکم کرده است؟ 
حقیقت این که این دو در ژرفا همسو هستند. 
ترکیبِ سوگواریِ معنوی و شادیِ طبیعی نه تنها ممکن است، بلکه همزیستی آن‌ها می‌تواند هویت ایرانی-اسلامی را غنا بخشد. البته به شرطی که از امام علی(ع)، تنها «ضربت خوردن» را نشنیده باشیم و از نوروز، صرفاً به شراب‌خوری و پایکوبی‌های مختلط بسنده نکنیم.
آن‌گاه است که تضادها رنگ می‌بازد و هماهنگی جایگزین می‌شود.

پ.ن: نسخه‌‌ی همراه با ارجاعات علمی را در بخش دیدگاه‌های روزنامک قرار داده‌ام.

واکنش منطقی!

به آدم‌هایی که حاضرند از وقت شما، علم شما، حضور شما، معنویت شما، خانه و کاشانه شما و خلاصه داشته‌های مادی و معنوی‌تان بهره ببرند اما کمترین چیزی از خودشان به اشتراک نگذارند، چه می‌توان گفت؟

من تا جایی که بشود صبر می‌کنم اما از یک جایی به بعد در دلم بهشان می‌گویم فلان و دیگر جوابشان را هم نمی‌دهم و خلاص!

اسب مرده
وسط میدان، شیهه می‌کشد
سوزن‌بان، اسباب کارش را
فراموش کرده
و ناظر بین‌الملل
غرق بساط لوطی و عنتر شده است

تکرار حوادث مشابه
همه‌چیز را لوث کرده
و لواط واقعیت و حقیقت
یک‌صد ضربه شلاق
به گرده‌ی تو
به مرده‌ی من زده است

پ.ن: اخبار را از هر کانال و سایتی که می‌خوانم، می‌بینم و می‌شنوم برایم تکراری است. مثل تکرار سریال یوسف نبی و یا هوش سیاه که 150 بار پخش شده است. حس می‌کنم چندین بار این خبرها به خروچی خبرگزاری‌ها آمده، داغ شده، فراموش شده و بعد از چندی دوباره و چندباره تکراره شده و می‌شود.
#شعرنو