رفاقت سخت!

آقا/خانم!
سعی کن با تنهاییات رفیق بشی. می‌دونم تنهایی، رفیق‌بشو نیست؛ یه موجودِ چغرِ بدقلقِ بدبدنیه که نگو! اما تو سعیتو بکن. حتی اگه صدبار ازش زمین بخوری، هزار بار ازش سیلی بخوری، بازم بلند شو و باهاش قاطی شو و فرار نکن. یه روز می‌رسه که دیگه از دستش عصبانی نمی‌شی. یه روز می‌فهمی اونم یه جورایی داره با تو سازگار می‌شه. بعد می‌بینی شما دوتا، انگار از اول رفیق هم بودین! اون وقته که هرکی می‌خواد بیاد تو زندگیت، اول می‌پرسی: «خب تنهاییِ من چی میشه؟» نه از ترسِ از دست دادنش، بلکه چون می‌دونی اونم یه بخشِ خودِ تویی...

می‌گی این‌هایی که برات نوشتم، خواب و خیالته؟ توهمه؟ نه عزیز.
کسی را ندیدم که بتونه با هم‌کاسه شدن با دیگرون، وضعیتش بهتر بشه. همه نالان می‌مونن و گاهی هم اعتراف می‌کنن که دوران تنهایی‌شون بهتر بوده...

حالا نه اینکه خود تنهایی تحفه‌ای باشه؛ نه! پس چی؟ مهم اون چیزایی هست که در این دوره به دست میاری...

فقط برای اینکه متن را یکهویی وِل نکرده باشم بگم بهت:

«رفاقت با تنهایی» یعنی بتونی حتی وسطِ جمع هم با خودت راحت باشی. اون‌وقته که می‌فهمی رفاقتِ واقعی، از تویِ سکوتِ خودت میزنه بیرون.

پ.ن: متن این نوشتار برای دوستانی که تمایل به خوانش متن با ادبیاتی رسمی همراه با ارجاعات علمی دارند در بخش دیدگاه‌های روزنامک منتشر شد.

اخطار دوستانه!

لطفاًخبر مرگِ کسی، بالا و پایین شدنِ قیمتِ هرگونه ارزی، بیماریِ فردی از آشنایانتان، غمگینیِ خودتان، حتی هر افتخاری که کسب کرده‌اید را به من نگویید.
بد و خوبتان بماند برای خودتان. چراکه می‌دانم لذت‌های زندگیتان را با همسر، فرزند و نزدیکانتان تقسیم می‌کنید و وقتی دعوای خانوادگی دارید یا جایی برای اُطراق پیدا نمی‌کنید، شکسته‌بال و خسته‌دل، این طرف‌ها پیدایتان می‌شود و همهٔ بیماری‌های روحی و جسمی‌تان را با من به اشتراک می‌گذارید و دل‌سبک شده و با انرژیِ مثبت به دنبال کارتان می‌روید و من می‌مانم و دنیایی از ناراحتی.
این تنِ رنجور و شانه‌های غم‌زده، تابِ سنگینیِ خودش را هم ندارد، چه برسد به رنج‌های دیگران.
گفته باشم: دفعهٔ بعد فحشِ نفس‌گیر نثارتان می‌کنم. حواستان باشد!

ادبیات به شرط چاقو!

به‌عنوان فردی که مدتی با ادبیات این سرزمین مأنوس بوده و همچنین با زمزمه‌های عاشقانهٔ کردی، ترانه‌های آذری و نجوای عربی همراهی داشته‌ام، خاضعانه می‌گویم: ادبیات عاشقانه و عرفانی هر فرهنگ، گنجینه‌ای است که تنها در آتش‌کدهٔ دلِ سوخته معنا پیدا می‌کند. این ادبیات نه با نگاه تحلیلگر، که باید با «چشمِ دل» خوانده شود؛ چشمی که اشک‌هایش جوهر فهم اسرار است.

مواجهه با این آثار، بدون تجربهٔ سوختن در آتش عشق، همچون مطالعهٔ نقشه‌ گنج بدون قطب‌نماست؛

اما هنگامی که حتی جرعه‌ای از این شرابِ سوزان نوشیده‌ای، هر شعر معنای پنهان خودش را آشکار می‌کند.

این معنا یا رازهای نهفته در سینه‌ات را فریاد می‌زند، یا راهی به سوی قله‌های نادیده عشق را برایت می‌گشاید.
در این مرحله، ادبیات از «کلمات» فراتر می‌رود؛ آیینی است که تو را از خاکِ تنهایی به آسمانِ همدلیِ راهنمایی و همراهی می‌کند.

تفاوت!

دوستی پرسید: «تفاوت فلسفه، عرفان و دین چیست؟»
ذوقم شکفت تا پاسخی حکمت‌آمیز بدهم!
گفتم: فلسفه با هزاران استدلال می‌کوشد ثابت کند چرا نباید به زندگی پایان داد.
عرفان، برعکس، می‌خواهد بگوید زندگی فانی است و چه خوب است هرچه زودتر از این دنیای گذرا رها شد!
اما دین می‌گوید: زندگی دنیوی پوچ است و رهایی از این رنج، آرزویی طبیعی است، اما چرا نباید چنین کرد؟!

موقت!

برگشت و تغییر نظر پدیده‌ای است که گاه رخ می‌دهد. افرادی که موضع مشخصی درباره مسائل نداشته یا دیدگاه‌های خود را ابراز نمی‌کنند، با این مسئله مواجه نمی‌شوند. اما اگر درباره موضوعات مختلف، نظری را منتشر نمایید، این حق و وظیفه برای شما محفوظ است که با گذر زمان از آن عدول کنید.

نکات کلیدی:
۱. آنچه در ظاهر برگشت از نظر به نظری دیگر تلقی می‌شود، گاه صرفاً تکمیل یا اصلاح دیدگاه پیشین است.
مثال: پیشتر از دشواری‌ها و جنبه‌های منفی تنهایی نوشته‌ام، اما در فرسته (پست) اخیرم بر فواید آن تأکید کرده‌ام. می‌توان هر دو دیدگاه را با هم و در کنار هم درنظر گرفت.

۲. برگشت از دیدگاه پیشین، عموماً نشانگر رسیدن فرد به درک عمیق‌تری از موضوع می‌تواند باشد.

۳. تغییر نظر در مواردی که منافع مادی یا دنیوی در پی دارد، باید به دقت راستی‌آزمایی شود. «نان به نرخ روز خوردن» در اینجا معادل خیانت و دروغ است.

پ.ن: این یادداشت را همراه با ارجاعات علمی در بخش دیدگاه‌ روزنامک بخوانید.

❌اخطار: (قلب‌های حساس نبینند و نخوانند)

هربار که یادت می‌افتم، مثل پسرکی پنج‌ساله که اولین جوجه زردش را کلاغی برده یا کبوترش را گربه‌ای شکار کرده، می‌خواهم از غصه بمیرم.
...خودم را جمع‌وجور می‌کنم اما کودک درونم همان وسط حیاط جابه‌جا می‌افتد و می‌میرد، هربار!
#عشق اول

سلطان سرزمین بی‌پایان

حس می‌کنم ثروتمندترین فرد این عالم هستم. چگونه؟

هرچند گنجینه‌هایی را که افراد در جستجوی‌شان هستند را در کنارم ندارم، اما اشتیاق آن‌ها چون شعله‌ای ابدی در سینه‌ام می‌سوزد.

مِهر آن‌ها، همچون خورشیدی که غروب کرده اما گرمایش در سنگ‌ها جاودانه مانده، در قلبم جاری است. باوری که هرچه می‌گذرد، درخشان‌تر می‌شود.

هنگامی که عمیق‌تر به مسأله نگاه می‌کنم، می‌بینم عشق ورای تن و ظاهر است. شاید جسم‌ها در گذر زمان محو شوند، اما گوهر وجودشان، که عشقی بی‌همتاست، در رگ‌هایم جاریست.

حس می‌کنم فرمانروای قلمرویی از دست رفته‌ام. گنجینه‌های من در سایه‌ میل و امید نهفته‌اند و تاجِ سلطنتم از بلورِ اشتیاق ساخته شده است. من، سلطانِ داشته‌های بی‌پایان، آرزوهای دست نیافته و از من سفر کرده‌ام.
...و به انتظار روز واپسین نشسته‌ام.

#پدر
#مادر
#عشق_اول
#آرامش_همیشگی
#دیدار انبیا و اولیا
#آرزوی در راه درست بودن

سیاست جهانی

حکومت‌ها و ساختارهای قدرت در مواجهه با شهروندان، از منظر امنیتی-کنترلی، آنها را در ۳ دسته‌ی کلی «موافقان»، «مخالفان» و «بی‌تفاوت‌ها» طبقه‌بندی می‌کنند. این تقسیم‌بندی مبتنی بر سازوکار «مدیریت ریسک» انجام می‌شود که هدف از آن کاهش پویایی اجتماعی است.
در این چارچوب، حتی گروه‌های موافق و بی‌تفاوت نیز به مثابه «خطرات بالقوه» تعریف می‌شوند.

بیشتر:
نظام‌های حاکم، برای تثبیت سلطه، نیازمند ایجاد حس «رضایت» در کنار «اجبار» عملی هستند. موافقان و بی‌تفاوت‌ها، اگرچه در کوتاه‌مدت به حفظ ثبات کمک می‌کنند، اما به دلیل امکان «تغییر موضع» در شرایط بحران (مانند رکود اقتصادی یا جنبش‌های اجتماعی)، به‌عنوان عاملان ناپایداری بلندمدت تلقی می‌شوند. این امر حکومت‌ها را به سمت «سیاست‌های پیشگیرانه» سوق می‌دهد. 

روش‌ها:
استراتژی‌های حکومت‌ها در مدیریت سه‌گانه‌ای شهروندان، شامل موارد زیر است:
- نظارت صفرویک: استفاده از فناوری‌های دیجیتال برای پیشبینی و مهار تغییرات رفتاری. 
- سیاست‌ تفرقه: ایجاد شکاف بین گروه‌های اجتماعی (مثلاً نخبگان در برابر توده‌ها) برای جلوگیری از اتحاد ضدسیستمی. 
- مهندسی رضایت: رسانه‌ها و نهادهای آموزشی برای حفظ وفاداری موافقان و بی‌تفاوت‌ها، به بازتولید گفتمان هژمونیک می‌پردازند.

نکته پایانی:
نکات فوق نه تنها در کشورهای عقب‌مانده بلکه در جهان اول هم روی می‌دهد و اصولا الگوی حکومت‌های جهان سوم و ابزار لازم، از جهان به‌اصطلاح پیشرفته تامین می‌شود.

در مرز خواب!

چند دقیقه‌ای از مستند بانو سیما بینا با موضوع لالایی‌های مادران ایران را دیدم.
این ۶ پاراگراف محصول حسرتی است که دیگر در گوشم زمزمه نخواهد شد:

۱. لالایی چیست؟
رازگویی مادرانه برای خواب کودک؛ زبانی از ژرفای غریزه که پیش از تولد، با ضربان قلب مادر در جان کودک ریشه دوانده است.

۲. چرا «رازگونه»؟
رازها از عمق وجود مادر می‌جوشند. کودک بی‌درک از معنا، شنونده‌ای بی‌قضاوت است و این خلوت، فرصتی برای بازگویی حسرت‌های نسلی است که مادر به آیندگان منتقل می‌کند.

۳. سادگی و تکرار
کوتاهیِ لالایی، ذهن را از روزمرگی میرهاند. تکرارِ سطرها، هم آیین گذار از روز به شب است، هم نماد ثباتِ رازهای همیشگی.

۴. موسیقیِ پنهان
لالایی تنها کلام نیست؛ نوازش ریتمیک، هماهنگی نفس و آهنگ، و گرمای آغوش، «موسیقی بی‌واژه»ای است که امنیت را به کودک هدیه می‌دهد.

۵. نخستین سرودِ هستی
لالایی، هم آواز آغازین زندگی کودک است، هم سروده‌ی بی‌همتای مادر که خاطرات قوم و تبار را در خود دارد و گذشته را به آینده پیوند می‌زند.

۶. سکوت؛ پایان و آغاز
سکوت پس از لالایی، اصلی‌ترین بخش آن است: طنین واژه‌ها بال می‌گشاید و...

مجازی یا حقیقی؟!

با شرمی عمیق باید اعتراف کنم فضای مجازی برایم جدی‌تر و پررنگ‌تر از جهان واقعی است؛ جایی که مسائل مذهبی، عرفانی، سیاسی و حتی لحظات اشک‌آلودِ زندگی را صادقانه‌تر تجربه می‌کنم.
زیستن در دنیای واقعی معمولاً برایم تکراری است. زندگی واقعی برایم هم‌‌ردیف با ملالی بی‌پایان، تلخ‌کامی‌های بی‌حاصل و گفتگوهایی سطحی است.
اگر لذتِ شنا در استخر، هیجانِ فتح قله‌ها و آرامشِ قدم‌زدن در طبیعت را از این زندگی بگیرند، دیگر برایم ارزشش به اندازه‌ی دو پول سیاه هم نخواهد بود.

کشتن دیگران
وقتی ماه
پشت ابرها می‌گرید
مبارک نيست 

هر سایه شاید 
پدرت باشد، 
یا زنی از خاندانی نجیب 
یا درخت سیبی 
که تو از آن سو آمده‌ای

#شعرنو