Forwarded from ادبیات فارسی هفتم
محل الصاق تمبر، آدرس گیرنده و فرستنده پشت پاکت نامه است👆
نماد سینهای هفت سین
سنجد: عشق، فرزانگی، زایش
سیب: زیبایی، سلامت
سبزه: تولد دوباره، حیات نو
سمنو: ثروت، وفور
سیر: تندرستی
سرکه: صبر، عقل
سماق: صبر، بردباری
سنجد: عشق، فرزانگی، زایش
سیب: زیبایی، سلامت
سبزه: تولد دوباره، حیات نو
سمنو: ثروت، وفور
سیر: تندرستی
سرکه: صبر، عقل
سماق: صبر، بردباری
♦️به یاد داشته باش:
آینده کتابی ست
که امروز می نویسی
🔹پس چیزی بنویس
که فردا از خواندن آن لذت ببری
آینده کتابی ست
که امروز می نویسی
🔹پس چیزی بنویس
که فردا از خواندن آن لذت ببری
آموزش_آرایه_های_ادبی
1- مراعات نظیر:
آوردن واژه هایی از یک مجموعه که با هم تناسب دارند
این رابطه وتناسب می تواند از نظر جنس، نوع، مکان و ...باشد مثل:
ابر و باد و مه وخورشیدو فلک در کارند
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
2- تلمیح:
اشاره ای به بخشی از دانسته های تاریخی و روایات وداستان هایی که در منابع مختلف ذکر شده شده است
مثل زحسرت لب شیرین هنوز می بینم
که لاله میدمد از خون دیدۂ فرهاد
3- تضمین:
آوردن بخشی از آیه، حدیث، مصراع یا بیتی از شاعری دیگر در بین کلام خود است
مثل چشم حافظ زیر بام قصر آن حوری سرشت
شیوۂ جنات تجری تحتهاالانهار داشت
4- تضاد:
آوردن دوکلمه با معنی متضاد است برای روشنگری یا زیبایی مثل:
شادی ندارد آن که ندارد به دل غمی
آن را که نیست عالم غم نیست عالمی
5- تناقض یا پارادوکس:
آوردن دو واژه یا دو معنی متناقض است یعنی وجود یکی نقض وجود دیگری است
مثل هرگز حدیث حاضر غایب شنیده ای
من در میان جمع و دلم جای دیگرست
6- حس آمیزی:
آمیختن دو یا چند حس است یعنی مثلا بو کردن که مربوط به حس بویایی است را با شنیدن که مربوط به شنوایی است ترکیب کنیم و بگوییم:بو می شنوم و موارد مشابه
مثل از صدای سخن عشق ندیدم خوشتر
7- حسن تعلیل:
آوردن علتی ادبی برای کاری درشعر یانثرکه مبتنی بر تشبیه است و در واقع علمی وعقلی نیست
مثل:باران همه بر جای عرق می چکد از ابر
پیداست که از روی لطیف تو حیا کرد
یعنی اگر باران از ابر میبارد به این علت است که از روی لطیف تو شرمسار است مثل عرق شرم که جاری میشود
8- اغراق:
ادعای وجود صفت یا حالتی است به اندازه ای که وجود آن محال و غیر ممکن باشد
مثل:هرگز کسی ندید بدین سان نشان برف
گویی که لقمه ای است زمین در دهان برف
9- ایهام:
آوردن واژهای با حداقل دومعنی که یکی نزدیک به ذهن و دیگری دور از ذهن باشد
مثل:بی مهر رخت روز مرا نور نمانده است
وزعمر مرا جز شب دیجور نمانده است
مهر یعنی خورشید یامحبت وعشق
10- تکرار:
تکرار یک یا چند کلمه در شعر
مثل آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست
عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی
10- جناس:
آوردن واژههایی است که در تلفظ مشترک ودر معنی متفاوتند
مثل ای مهرتودردلها، وی مهرتو بر لبها
وی شور تودرسرها، وی سرتودرجانها
جناس انواع مختلفی دارد:تام، ناقص حرکتی، ناقص اختلافی، ناقص افزایشی و اشتقاق
11- واج آرایی:
تکرار یک یا چند صامت یا مصوت در یک مصراع یا بیت
مثل:لبخند تو خلاصۀ خوبیهاست
لختی بخند خندۂ گل زیباست
12- تشبیه:
ادعای شبیه بودن دویا چند چیزاست
ارکان آن:مشبه، مشبه به، ادات تشبیه ووجه شبه
مشبه ومشبه به راطرفین تشبیه می نامند
ادات تشبیه عبارتنداز مثل، مانند، چو، چون، همچووهمچون، به سان، به کردارو...
گرت زدست براید چونخل باش کریم
ورت زدست نیاید چوذسرو باش آزاد
ارکان تشبیه در مصراع اول:
تو:مشبه
چو:ادات
نخل:مشبه به
کریم وبخشنده بودن:وجه شبه
13- سجع:
شبیه بودن دو واژه در واجها یا حروف پایانی، وزن یا هردوی آنها
مثل الهی اگر بهشت چون چشم و چراغ است، بی دیدار تو درد و داغ است
بین داغ و چراغ، سجع وجود دارد
14- استعاره:
مانند تشبیه است ولی فقط از ارکان تشبیه مشبه به یا مشبه ذکر شده است
مثل:بتی دارم که گرد گل زسنبل سایه بان دارد
در این مصراع بت ، گل و سنبل استعاره اند
با کمی دقت می فهمیم که مثلا بت در آغاز اینگونه بوده:یار مثل بت است
15- تشخیص:
در واقع جان بخشیدن به اشیای بی جان است یعنی خصوصیات انسانی را به پدیده های دیگر نسبت بدهیم
مثل گل بخندید که از راست نرنجیم ولی
هیچ عاشق سخن سخت به معشوق نگفت.
1- مراعات نظیر:
آوردن واژه هایی از یک مجموعه که با هم تناسب دارند
این رابطه وتناسب می تواند از نظر جنس، نوع، مکان و ...باشد مثل:
ابر و باد و مه وخورشیدو فلک در کارند
تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری
2- تلمیح:
اشاره ای به بخشی از دانسته های تاریخی و روایات وداستان هایی که در منابع مختلف ذکر شده شده است
مثل زحسرت لب شیرین هنوز می بینم
که لاله میدمد از خون دیدۂ فرهاد
3- تضمین:
آوردن بخشی از آیه، حدیث، مصراع یا بیتی از شاعری دیگر در بین کلام خود است
مثل چشم حافظ زیر بام قصر آن حوری سرشت
شیوۂ جنات تجری تحتهاالانهار داشت
4- تضاد:
آوردن دوکلمه با معنی متضاد است برای روشنگری یا زیبایی مثل:
شادی ندارد آن که ندارد به دل غمی
آن را که نیست عالم غم نیست عالمی
5- تناقض یا پارادوکس:
آوردن دو واژه یا دو معنی متناقض است یعنی وجود یکی نقض وجود دیگری است
مثل هرگز حدیث حاضر غایب شنیده ای
من در میان جمع و دلم جای دیگرست
6- حس آمیزی:
آمیختن دو یا چند حس است یعنی مثلا بو کردن که مربوط به حس بویایی است را با شنیدن که مربوط به شنوایی است ترکیب کنیم و بگوییم:بو می شنوم و موارد مشابه
مثل از صدای سخن عشق ندیدم خوشتر
7- حسن تعلیل:
آوردن علتی ادبی برای کاری درشعر یانثرکه مبتنی بر تشبیه است و در واقع علمی وعقلی نیست
مثل:باران همه بر جای عرق می چکد از ابر
پیداست که از روی لطیف تو حیا کرد
یعنی اگر باران از ابر میبارد به این علت است که از روی لطیف تو شرمسار است مثل عرق شرم که جاری میشود
8- اغراق:
ادعای وجود صفت یا حالتی است به اندازه ای که وجود آن محال و غیر ممکن باشد
مثل:هرگز کسی ندید بدین سان نشان برف
گویی که لقمه ای است زمین در دهان برف
9- ایهام:
آوردن واژهای با حداقل دومعنی که یکی نزدیک به ذهن و دیگری دور از ذهن باشد
مثل:بی مهر رخت روز مرا نور نمانده است
وزعمر مرا جز شب دیجور نمانده است
مهر یعنی خورشید یامحبت وعشق
10- تکرار:
تکرار یک یا چند کلمه در شعر
مثل آدمی در عالم خاکی نمی آید به دست
عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی
10- جناس:
آوردن واژههایی است که در تلفظ مشترک ودر معنی متفاوتند
مثل ای مهرتودردلها، وی مهرتو بر لبها
وی شور تودرسرها، وی سرتودرجانها
جناس انواع مختلفی دارد:تام، ناقص حرکتی، ناقص اختلافی، ناقص افزایشی و اشتقاق
11- واج آرایی:
تکرار یک یا چند صامت یا مصوت در یک مصراع یا بیت
مثل:لبخند تو خلاصۀ خوبیهاست
لختی بخند خندۂ گل زیباست
12- تشبیه:
ادعای شبیه بودن دویا چند چیزاست
ارکان آن:مشبه، مشبه به، ادات تشبیه ووجه شبه
مشبه ومشبه به راطرفین تشبیه می نامند
ادات تشبیه عبارتنداز مثل، مانند، چو، چون، همچووهمچون، به سان، به کردارو...
گرت زدست براید چونخل باش کریم
ورت زدست نیاید چوذسرو باش آزاد
ارکان تشبیه در مصراع اول:
تو:مشبه
چو:ادات
نخل:مشبه به
کریم وبخشنده بودن:وجه شبه
13- سجع:
شبیه بودن دو واژه در واجها یا حروف پایانی، وزن یا هردوی آنها
مثل الهی اگر بهشت چون چشم و چراغ است، بی دیدار تو درد و داغ است
بین داغ و چراغ، سجع وجود دارد
14- استعاره:
مانند تشبیه است ولی فقط از ارکان تشبیه مشبه به یا مشبه ذکر شده است
مثل:بتی دارم که گرد گل زسنبل سایه بان دارد
در این مصراع بت ، گل و سنبل استعاره اند
با کمی دقت می فهمیم که مثلا بت در آغاز اینگونه بوده:یار مثل بت است
15- تشخیص:
در واقع جان بخشیدن به اشیای بی جان است یعنی خصوصیات انسانی را به پدیده های دیگر نسبت بدهیم
مثل گل بخندید که از راست نرنجیم ولی
هیچ عاشق سخن سخت به معشوق نگفت.
Forwarded from ادبیات فارسی هفتم
من معلم هستم.
آنچه خود آموختم
با سخاوتمندی به تو میآموزم
به تو میآموزم
الف ایمان را تا که روحت با آن نورصیقل یابد.
به تو میآموزم که چطور عشق را
در دل خود ضرب کنی و سپس،
برهمگان تقسیمش
وچطور نامساویها را به تساوی بکشی.
به تو میآموزم لحظه های گذران
هستی، چه بهایی دارند.
هر زمان گلبرگی، از عمر من و تو به زمین
میافتد،
پس بیا، بوی خوش خوبی را، به همه هدیه کنیم
نوگلم...
فرزندم...
ای سراپا همه شوق
ای سراپا همه شور...
تو بخواه...
تو بپرس
تاکه تعریف کنم،
بی نهایت ها را
آنچه خود آموختم
با سخاوتمندی به تو میآموزم
به تو میآموزم
الف ایمان را تا که روحت با آن نورصیقل یابد.
به تو میآموزم که چطور عشق را
در دل خود ضرب کنی و سپس،
برهمگان تقسیمش
وچطور نامساویها را به تساوی بکشی.
به تو میآموزم لحظه های گذران
هستی، چه بهایی دارند.
هر زمان گلبرگی، از عمر من و تو به زمین
میافتد،
پس بیا، بوی خوش خوبی را، به همه هدیه کنیم
نوگلم...
فرزندم...
ای سراپا همه شوق
ای سراپا همه شور...
تو بخواه...
تو بپرس
تاکه تعریف کنم،
بی نهایت ها را
Forwarded from ادبیات فارسی نهم
#موضوع گذر رودخانه در دل دشت زیبا
خورشید آرام و پاورچین از پشت کوه نمایان میشود. با تبسمی زیبا به زمینیان سلام میکند. من همراه با اندکی بار و بنه روانه طبیعت میشوم. آوایی آرامبخش به لطافت صدای بال فرشتگان گوشم را نواز میکند. گامی به جلو مینهم، صدا بلندتر و واضحتر میگردد. خدای من در کدامین دستگاه موسیقی میتوان چنین نوای گوش نوازی را ایجاد کرد؟ پروردگارا! ما را قدردان این نعمت گرانبهایت گردان! آنها را از ما مگیر! برای همیشه رودها را جاری و روان نگه دار! آری این نغمه آب، سرود طراوت، پاکی، لطافت و آرامش است که میشنوم. آب چشمه سار از دل کوه میجوشد و با تلاش خستگی ناپذیر سنگ و ماسه ها را کنار میزند و آنگاه که چشمانش به روشنایی میافتد، سینه بر پهنۀ زمین میساید، تو گویی سفرهای سرشار از نعمت در میان دشت گستردهاند.
قطرات آب دست در دست هم مینهند و پای کوبان و نغمه خوان از میان کوها و دل تپهها، حرکت میکنند، تا مژدۂ: کُلُّ موجود حیٌّ بِالْماء (هر موجودی با آب زنده است) که همان پیغام شادی و حیات است را به جنگل و درختان حاشیه رود برسانند.
گاهی نسیم، خنکای لطیفی نثار گونههایمان میکند. چقدر دلپذیر و دلچسب است این نسیم! چقدر گوش نواز لطیف است این نوا! و چقدر دیدنی و زیبا است این رود و این دشت سرسبز و خرّم!
جریان رودخانه در دل دشت یادآور شادی، نشاط، طراوت و هوای پاک است. روستاییان، و «مردمان سر رود، آب را میفهمند» نه تنها آنرا با انواع پسماندها، آلوده اش نمیسازند بلکه برای آبیاری مزارع و درختان از آن بهره مند میشوند.
دولتها در جاهای مناسب، در مسیر رودها سد میسازند تا هم جلو خشم سیلابهای ویرانگر را بگیرند و هم برای فصل های کم آبی مشکل آب برطرف شود و نیز از حرکت و گردش آب، برق و روشنایی بگیرند تا چرخ صنایع بگردد و ما در تاریکی ننشینیم.
آب، سرانجام پس از سفری طولانی و عبور از کوها و جنگلها و دشتهای فراخ، چونان کودکی در آغوش مادر خود دریا، آرام میگیرند و با لالایی امواج چشم بر هم مینهند و به خواب ناز فرو میروند، تا دو باره به امر پروردگار مهربان، مأموریتی جدید را با پرواز به سوی آسمان آغاز نماید و این ماییم که باید از این چرخۀ حیات پند بگیریم و تفکر کنیم و صدافسوس که چه کم اند پندپذیران و آنهایی که تفکر میکنند.
#مهدی اکبری
خورشید آرام و پاورچین از پشت کوه نمایان میشود. با تبسمی زیبا به زمینیان سلام میکند. من همراه با اندکی بار و بنه روانه طبیعت میشوم. آوایی آرامبخش به لطافت صدای بال فرشتگان گوشم را نواز میکند. گامی به جلو مینهم، صدا بلندتر و واضحتر میگردد. خدای من در کدامین دستگاه موسیقی میتوان چنین نوای گوش نوازی را ایجاد کرد؟ پروردگارا! ما را قدردان این نعمت گرانبهایت گردان! آنها را از ما مگیر! برای همیشه رودها را جاری و روان نگه دار! آری این نغمه آب، سرود طراوت، پاکی، لطافت و آرامش است که میشنوم. آب چشمه سار از دل کوه میجوشد و با تلاش خستگی ناپذیر سنگ و ماسه ها را کنار میزند و آنگاه که چشمانش به روشنایی میافتد، سینه بر پهنۀ زمین میساید، تو گویی سفرهای سرشار از نعمت در میان دشت گستردهاند.
قطرات آب دست در دست هم مینهند و پای کوبان و نغمه خوان از میان کوها و دل تپهها، حرکت میکنند، تا مژدۂ: کُلُّ موجود حیٌّ بِالْماء (هر موجودی با آب زنده است) که همان پیغام شادی و حیات است را به جنگل و درختان حاشیه رود برسانند.
گاهی نسیم، خنکای لطیفی نثار گونههایمان میکند. چقدر دلپذیر و دلچسب است این نسیم! چقدر گوش نواز لطیف است این نوا! و چقدر دیدنی و زیبا است این رود و این دشت سرسبز و خرّم!
جریان رودخانه در دل دشت یادآور شادی، نشاط، طراوت و هوای پاک است. روستاییان، و «مردمان سر رود، آب را میفهمند» نه تنها آنرا با انواع پسماندها، آلوده اش نمیسازند بلکه برای آبیاری مزارع و درختان از آن بهره مند میشوند.
دولتها در جاهای مناسب، در مسیر رودها سد میسازند تا هم جلو خشم سیلابهای ویرانگر را بگیرند و هم برای فصل های کم آبی مشکل آب برطرف شود و نیز از حرکت و گردش آب، برق و روشنایی بگیرند تا چرخ صنایع بگردد و ما در تاریکی ننشینیم.
آب، سرانجام پس از سفری طولانی و عبور از کوها و جنگلها و دشتهای فراخ، چونان کودکی در آغوش مادر خود دریا، آرام میگیرند و با لالایی امواج چشم بر هم مینهند و به خواب ناز فرو میروند، تا دو باره به امر پروردگار مهربان، مأموریتی جدید را با پرواز به سوی آسمان آغاز نماید و این ماییم که باید از این چرخۀ حیات پند بگیریم و تفکر کنیم و صدافسوس که چه کم اند پندپذیران و آنهایی که تفکر میکنند.
#مهدی اکبری