This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هر مدیر و کارمند دولتی اصلاحات را از خودش شروع کند تا رفاه و اعتماد مردم به دست آید. @fazeli_mohammad
(این ویدئو را به دست مدیران و کارکنان دولت برسانید.)
(این ویدئو را به دست مدیران و کارکنان دولت برسانید.)
خیزش «آگاهی انکار»
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ وضعیت امروز جامعه ایران را چگونه توصیف کنیم؟ چه مفاهیمی برای توصیف و بعد توضیح دلایل و علل بروز این وضع مناسب هستند؟ تحلیلگران زیادی برای این کار تلاش میکنند و مفاهیم مختلفی را بهکار میگیرند و من هم معتقدم یکی از خصوصیتهای مهم جامعه امروز ما را میتوان در مفهوم «آگاهی انکار» وصف کرد.
✅ «آگاهی انکار» وضعیتی است که جامعه اغلب ظرفیتهای مثبت، تلاشها برای بهبود، حرکت برای امیدواری و امیدآفرینی را انکار و نفی میکند. این انکار و نفی هم برآمده از آگاه شدن بر «بخشهایی مهم از واقعیت» است که بیاعتمادی را به گستردهترین شکل خلق کرده است.
✅ جامعه بر شمار زیاد مسائل، فسادها و ناکارآمدیها آگاه شده و هیچ تحلیلگر و ناظر منصفی هم این واقعیات را انکار نمیکند؛ و جامعه در چنین وضعیتی – که فقط بخش قابل اعتنا و مهمی از واقعیت و نه همه واقعیت است – تمایل دارد هر نقطه مثبت، هر ظرفیتی برای بهبود و حتی توانمندیهای فردی برای اثرگذاری بر بهبود زندگی شخصی و کلی را انکار کند. جامعه عامدانه گوشها و چشمهایش را بر ظرفیتهای تغییر میبندد. انکار و نفی به کمهزینهترین، کمزحمتترین و در عین حال رضایتبخشترین کار بدل شده است. چند مثال مسأله را روشنتر میکند.
✅ سیاستهای آب در گذشته کموبیش نادرست بودهاند (نه اینکه هیچ کار درستی انجام نشده است) اما ظرفیت افراد برای کمتر مصرفکردن وجود دارد و میتوان از تشدید وضع نامناسب منابع آب جلوگیری کرد. سیاستهای اقتصاد انرژی، فناوری لوازم خانگی و اجرای مقررات ساختمان نادرست و ناکارآمد بودهاند و امروز کمبود منابع برق داریم؛ اما ظرفیت هر ایرانی برای کاهش مصرف برق که هنوز باقیست. این مثالها را میتوان در عرصههایی دیگر نظیر کار در ادارات دولتی نیز مشاهده کرد.
✅ ورود به دوران «آگاهی انکار» در درجه اول باید توجه حکومت سیاسی را به خود جلب کند. جامعهای که در این مسیر پیش برود، عاقبت به انکار همه چیز میرسد و سرگردان و بیجهت اسیر هر تندباد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خواهد شد. «آگاهی انکار» امید را نابود میکند.
✅ ورود به دوران «آگاهی انکار» در درجه دوم باید برای روشنفکران، عالمان و فعالان اجتماعی و سیاسی اهمیت داشته باشد. کار فکری و اجتماعی برای خلق امید به بهبود و ایجاد تغییرات واقعی در شرایط و کیفیت زندگی مردم است و «آگاهی انکار» روشنفکر و فعال اجتماعی و سیاسی را خسته و فرسوده میکند و دیر یا زود در دریای ناامیدان انکارگر حل خواهد شد.
✅ «آگاهی انکار» باید برای خود مردم نیز مهم باشد. ما برای زندگی بهتر، برای ساختن این کشور و برای هر تغییری که از ایران جامعه، کشور و تمدنی سربلندتر بسازد، نه به انکار قابلیتهای خود، بلکه به امیدواری، ایمان به توانمندی، در کنار هم بودن و گفتوگو با یکدیگر درباره آنچه میتوانیم انجام دهیم، اولویتبندی و زمانبندی کارها نیازمندیم. آن آگاهی که فقط به ما قدرت بدهد هر نکته مثبت و هر توان و ظرفیتی را انکار کرده و در دریای مشکلات از نظرها پنهان کنیم، عاقبت به نفی و انکار خود ما میانجامد.
✅ ما به عوض «آگاهی انکار، نفی و سلب کردن» به «آگاهی ایمان و ایجاد» نیازمندیم؛ آن آگاهی که بخش ناخوشایند و دردناک واقعیت را میشناسد اما برای برونرفت از این وضع، به توان خود و دیگران ایمان دارد و به ایجاد هر آنچه در توانش هست اقدام میکند؛ حتی اگر آنچه در توان دارد، صرفهجویی در مصرف آب و برق، راندن بین خطوط و فقط درست انجام دادن وظیفهاش در محل کار باشد.
✅ جامعه در شرایط «آگاهی انکار» هر سخن دروغی را باور میکند، هر آدم صالحی را ناصالح مینامد، و از تن دادن به هر کار درستی هم طفره میرود؛ و حتی برای درست کردن آنچه نادرست میپندارد نیز به خودش زحمت نمیدهد. دست بهکار شویم برای ساختن «آگاهی_ایمان_و_ایجاد»، وقت تنگ است.
#آگاهی_انکار
#آگاهی_ایمان_و_ایجاد
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ وضعیت امروز جامعه ایران را چگونه توصیف کنیم؟ چه مفاهیمی برای توصیف و بعد توضیح دلایل و علل بروز این وضع مناسب هستند؟ تحلیلگران زیادی برای این کار تلاش میکنند و مفاهیم مختلفی را بهکار میگیرند و من هم معتقدم یکی از خصوصیتهای مهم جامعه امروز ما را میتوان در مفهوم «آگاهی انکار» وصف کرد.
✅ «آگاهی انکار» وضعیتی است که جامعه اغلب ظرفیتهای مثبت، تلاشها برای بهبود، حرکت برای امیدواری و امیدآفرینی را انکار و نفی میکند. این انکار و نفی هم برآمده از آگاه شدن بر «بخشهایی مهم از واقعیت» است که بیاعتمادی را به گستردهترین شکل خلق کرده است.
✅ جامعه بر شمار زیاد مسائل، فسادها و ناکارآمدیها آگاه شده و هیچ تحلیلگر و ناظر منصفی هم این واقعیات را انکار نمیکند؛ و جامعه در چنین وضعیتی – که فقط بخش قابل اعتنا و مهمی از واقعیت و نه همه واقعیت است – تمایل دارد هر نقطه مثبت، هر ظرفیتی برای بهبود و حتی توانمندیهای فردی برای اثرگذاری بر بهبود زندگی شخصی و کلی را انکار کند. جامعه عامدانه گوشها و چشمهایش را بر ظرفیتهای تغییر میبندد. انکار و نفی به کمهزینهترین، کمزحمتترین و در عین حال رضایتبخشترین کار بدل شده است. چند مثال مسأله را روشنتر میکند.
✅ سیاستهای آب در گذشته کموبیش نادرست بودهاند (نه اینکه هیچ کار درستی انجام نشده است) اما ظرفیت افراد برای کمتر مصرفکردن وجود دارد و میتوان از تشدید وضع نامناسب منابع آب جلوگیری کرد. سیاستهای اقتصاد انرژی، فناوری لوازم خانگی و اجرای مقررات ساختمان نادرست و ناکارآمد بودهاند و امروز کمبود منابع برق داریم؛ اما ظرفیت هر ایرانی برای کاهش مصرف برق که هنوز باقیست. این مثالها را میتوان در عرصههایی دیگر نظیر کار در ادارات دولتی نیز مشاهده کرد.
✅ ورود به دوران «آگاهی انکار» در درجه اول باید توجه حکومت سیاسی را به خود جلب کند. جامعهای که در این مسیر پیش برود، عاقبت به انکار همه چیز میرسد و سرگردان و بیجهت اسیر هر تندباد اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خواهد شد. «آگاهی انکار» امید را نابود میکند.
✅ ورود به دوران «آگاهی انکار» در درجه دوم باید برای روشنفکران، عالمان و فعالان اجتماعی و سیاسی اهمیت داشته باشد. کار فکری و اجتماعی برای خلق امید به بهبود و ایجاد تغییرات واقعی در شرایط و کیفیت زندگی مردم است و «آگاهی انکار» روشنفکر و فعال اجتماعی و سیاسی را خسته و فرسوده میکند و دیر یا زود در دریای ناامیدان انکارگر حل خواهد شد.
✅ «آگاهی انکار» باید برای خود مردم نیز مهم باشد. ما برای زندگی بهتر، برای ساختن این کشور و برای هر تغییری که از ایران جامعه، کشور و تمدنی سربلندتر بسازد، نه به انکار قابلیتهای خود، بلکه به امیدواری، ایمان به توانمندی، در کنار هم بودن و گفتوگو با یکدیگر درباره آنچه میتوانیم انجام دهیم، اولویتبندی و زمانبندی کارها نیازمندیم. آن آگاهی که فقط به ما قدرت بدهد هر نکته مثبت و هر توان و ظرفیتی را انکار کرده و در دریای مشکلات از نظرها پنهان کنیم، عاقبت به نفی و انکار خود ما میانجامد.
✅ ما به عوض «آگاهی انکار، نفی و سلب کردن» به «آگاهی ایمان و ایجاد» نیازمندیم؛ آن آگاهی که بخش ناخوشایند و دردناک واقعیت را میشناسد اما برای برونرفت از این وضع، به توان خود و دیگران ایمان دارد و به ایجاد هر آنچه در توانش هست اقدام میکند؛ حتی اگر آنچه در توان دارد، صرفهجویی در مصرف آب و برق، راندن بین خطوط و فقط درست انجام دادن وظیفهاش در محل کار باشد.
✅ جامعه در شرایط «آگاهی انکار» هر سخن دروغی را باور میکند، هر آدم صالحی را ناصالح مینامد، و از تن دادن به هر کار درستی هم طفره میرود؛ و حتی برای درست کردن آنچه نادرست میپندارد نیز به خودش زحمت نمیدهد. دست بهکار شویم برای ساختن «آگاهی_ایمان_و_ایجاد»، وقت تنگ است.
#آگاهی_انکار
#آگاهی_ایمان_و_ایجاد
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
او که سرطان داشت و گلوله خورده بود
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ بیمار را که به بیمارستان رساندند، جای اصابت گلوله خونریزی میکرد. بیم آن میرفت که اگر خونریزی ادامه یابد، بیهوش شود و جان دهد. تیم پزشکی اصلاً نمیپرسیدند بیمار چرا گلوله خورده است، فقط تلاش میکردند که خونریزی را بند آورند و بقیه اقدامات پزشکی را انجام دهند تا به حالت باثباتتری برسد. یکی از همراهان بیمار وسط این شلوغی و اضطراب تیم پزشکی و نگرانی همراهان با صدای بلند گفت: «آقای دکتر حواستان به دارو و درمان باشد، بیمار سرطان پیشرفته دارد.»
✅ تیم پزشکی انگار یک دفعه از تلاش ایستادند و یکی آرام گفت «فکری به حال سرطانش کنید، گیریم که جای گلوله هم خوب شد، بر اثر سرطان خواهد مرد.» پزشک معالج از این رفتار شوکه شده و جا خورده بود، اصلاً باور نمیکرد، این رفتار اخلاقی نبود، بیمار باید زنده میماند تا بعد به حال سرطانش فکری کنند.
✅ شما درباره این رفتار چه قضاوت اخلاقیای دارید؟ آیا درست است بیمار سرطانی به این دلیل که نهایتاً با سرطان ممکن است هرگز بهبود نیابد و فوت کند، امروز درمان نشود؟ البته حتی برخی انواع سرطان هم درمان دارند.
✅ حکایت کمی اغراقآمیز اما روایت مواجهه این روزهای بسیاری با مسائل جامعه ایران است. ایران امروز مثل بیماری میماند که بیماریهای مزمن دارد. ناکارآمدی اداری، مشکلات آموزش، دشواریهای اقتصادی و فساد مالی، و چندین مسأله مهم دیگر به بیماریهای مزمن بدل شدهاند. من واژه سرطان را برای این جامعه بهکار نمیبرم بلکه بیماریهای مزمن را بهتر میدانم. سرطان کشنده است و این جامعه فرصت دارد تا بهبود یابد، اگرچه مسیر دشوار و نیازمند تصمیمهای سخت است. نظامهای اجتماعی هم مثل موجودات زنده نمیمیرند، بلکه فراز و فرودهایی دارند که البته میتوانند هولناک باشند.
✅ این نظام اجتماعی و سیاسی درگیر بیماریهای مزمن است – از جمله بیماری مزمن بدمصرفی در زمینه آب و انرژی و محیطزیست – که محصول عوامل ساختاری (ناکارآمدی سیاسی، تصمیمگیری نادرست، ضعف فناوری، نادیدهگرفتن علم، برخورد ایدئولوژیک با واقعیات، و ...) و عوامل رفتاری (نوع مصرف مردم) هستند. درست در لحظات آشکار شدن عوارض این بیماریهای مزمن، بیمار گلوله خورده است (بارشها در خشکسالی سال آبی 97-96) به شدت کاهش یافتهاند و کمبود منابع آب و برق آشکار شده است. بیماری با امراض مزمن، حال خونریزی هم دارد.
✅ من همه آن بیماریهای مزمن را میفهمم و درباره آنها نوشتهام، و لبه انتقاد اصلی متوجه آنهاست، اما امروز وقت آن نیست که تیم پزشکی و همراهان بیمار بگویند «گیریم که خونریزی گلوله را هم بند آوردید، با سرطانش چه میکنید؟» آنها که در مقابل دعوت به رفتار مصرف درست آب و انرژی، دائم میپرسند مگر چقدر از آب در بخش شرب مصرف میشود؟ مگر صرفهجویی در مصرف برق جبرانکننده فناوری نامناسب نیروگاههاست؟ مگر با صرفهجویی در آب شرب، مشکل بالا بودن مصرف در بخش کشاورزی حل میشود؟
✅ بله شما درست میگویید، بیمار به امراض مزمن بسیاری گرفتار است و در درازمدت جز با درمان این امراض سر به سلامت نخواهد برد؛ اما یادمان باشد بیماری که در شرایط اورژانسی است، ابتدا باید به ثبات برسد، خونریزیش قطع و بعد برای بیماریهای مزمناش فکری شود.
✅ منابع آب و انرژی این سرزمین همچون بیماری مبتلا به انواع بیماریهای مزمن، با گلوله خشکسالی و تغییر اقلیم، زخمی شده و خونریزی دارد. اول تلاش کنیم بیمار زنده بماند و به ثبات برسد؛ اما فراموش نمیکنیم که تصمیمهای درست، سخت و شجاعانه برای درمان بیماریهای مزمن این عزیز دوستداشتنی ضروری است. تصمیمهایی که کل حاکمیت سیاسی و مردم در کنار هم باید مسئولیت آنها را بپذیرند، هزینههای آنها را تقسیم کنند و هر کس سهم بیشتری در بروز این بیماریها داشته مسئولیت بیشتری بپذیرد.
✅ #درجه_کولر_26_کافی_است
✅ #سازگاری_با_کمآبی
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ بیمار را که به بیمارستان رساندند، جای اصابت گلوله خونریزی میکرد. بیم آن میرفت که اگر خونریزی ادامه یابد، بیهوش شود و جان دهد. تیم پزشکی اصلاً نمیپرسیدند بیمار چرا گلوله خورده است، فقط تلاش میکردند که خونریزی را بند آورند و بقیه اقدامات پزشکی را انجام دهند تا به حالت باثباتتری برسد. یکی از همراهان بیمار وسط این شلوغی و اضطراب تیم پزشکی و نگرانی همراهان با صدای بلند گفت: «آقای دکتر حواستان به دارو و درمان باشد، بیمار سرطان پیشرفته دارد.»
✅ تیم پزشکی انگار یک دفعه از تلاش ایستادند و یکی آرام گفت «فکری به حال سرطانش کنید، گیریم که جای گلوله هم خوب شد، بر اثر سرطان خواهد مرد.» پزشک معالج از این رفتار شوکه شده و جا خورده بود، اصلاً باور نمیکرد، این رفتار اخلاقی نبود، بیمار باید زنده میماند تا بعد به حال سرطانش فکری کنند.
✅ شما درباره این رفتار چه قضاوت اخلاقیای دارید؟ آیا درست است بیمار سرطانی به این دلیل که نهایتاً با سرطان ممکن است هرگز بهبود نیابد و فوت کند، امروز درمان نشود؟ البته حتی برخی انواع سرطان هم درمان دارند.
✅ حکایت کمی اغراقآمیز اما روایت مواجهه این روزهای بسیاری با مسائل جامعه ایران است. ایران امروز مثل بیماری میماند که بیماریهای مزمن دارد. ناکارآمدی اداری، مشکلات آموزش، دشواریهای اقتصادی و فساد مالی، و چندین مسأله مهم دیگر به بیماریهای مزمن بدل شدهاند. من واژه سرطان را برای این جامعه بهکار نمیبرم بلکه بیماریهای مزمن را بهتر میدانم. سرطان کشنده است و این جامعه فرصت دارد تا بهبود یابد، اگرچه مسیر دشوار و نیازمند تصمیمهای سخت است. نظامهای اجتماعی هم مثل موجودات زنده نمیمیرند، بلکه فراز و فرودهایی دارند که البته میتوانند هولناک باشند.
✅ این نظام اجتماعی و سیاسی درگیر بیماریهای مزمن است – از جمله بیماری مزمن بدمصرفی در زمینه آب و انرژی و محیطزیست – که محصول عوامل ساختاری (ناکارآمدی سیاسی، تصمیمگیری نادرست، ضعف فناوری، نادیدهگرفتن علم، برخورد ایدئولوژیک با واقعیات، و ...) و عوامل رفتاری (نوع مصرف مردم) هستند. درست در لحظات آشکار شدن عوارض این بیماریهای مزمن، بیمار گلوله خورده است (بارشها در خشکسالی سال آبی 97-96) به شدت کاهش یافتهاند و کمبود منابع آب و برق آشکار شده است. بیماری با امراض مزمن، حال خونریزی هم دارد.
✅ من همه آن بیماریهای مزمن را میفهمم و درباره آنها نوشتهام، و لبه انتقاد اصلی متوجه آنهاست، اما امروز وقت آن نیست که تیم پزشکی و همراهان بیمار بگویند «گیریم که خونریزی گلوله را هم بند آوردید، با سرطانش چه میکنید؟» آنها که در مقابل دعوت به رفتار مصرف درست آب و انرژی، دائم میپرسند مگر چقدر از آب در بخش شرب مصرف میشود؟ مگر صرفهجویی در مصرف برق جبرانکننده فناوری نامناسب نیروگاههاست؟ مگر با صرفهجویی در آب شرب، مشکل بالا بودن مصرف در بخش کشاورزی حل میشود؟
✅ بله شما درست میگویید، بیمار به امراض مزمن بسیاری گرفتار است و در درازمدت جز با درمان این امراض سر به سلامت نخواهد برد؛ اما یادمان باشد بیماری که در شرایط اورژانسی است، ابتدا باید به ثبات برسد، خونریزیش قطع و بعد برای بیماریهای مزمناش فکری شود.
✅ منابع آب و انرژی این سرزمین همچون بیماری مبتلا به انواع بیماریهای مزمن، با گلوله خشکسالی و تغییر اقلیم، زخمی شده و خونریزی دارد. اول تلاش کنیم بیمار زنده بماند و به ثبات برسد؛ اما فراموش نمیکنیم که تصمیمهای درست، سخت و شجاعانه برای درمان بیماریهای مزمن این عزیز دوستداشتنی ضروری است. تصمیمهایی که کل حاکمیت سیاسی و مردم در کنار هم باید مسئولیت آنها را بپذیرند، هزینههای آنها را تقسیم کنند و هر کس سهم بیشتری در بروز این بیماریها داشته مسئولیت بیشتری بپذیرد.
✅ #درجه_کولر_26_کافی_است
✅ #سازگاری_با_کمآبی
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
👍1
جَلّاسان و خَلّاسان و رقّاصان
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✳️ داستان نوجوانی را که ویدئوی رقص او در اینستاگرام باعث دستگیری و پخش اعترافاتش در تلویزیون شده است چگونه میتوان از منظر حکمرانی تحلیل کرد؟ من البته با انتشار فیلم رقص در فضای مجازی موافق نیستم و مسائل زنان در ایران را هم مهمتر از اجازه یا منع انتشار رقصشان در فضای مجازی میدانم.
✳️ «جَلّاسان گِردگو» مقامات سیاسی و اداری «بسیار نشیننده در جلسه»اند که گِرد سخن میگویند تا نه سیخ بسوزد، نه کباب و نه آینده شغل و کارشان. «خَلَسَ» یعنی «رُبود» یا «دستبرد زد» و اختلاس هم از همین ریشه؛ و «خَلّاس» هم «رباینده و راهزن» است. «رقّاص» بسیار رقصنده است. داستان در نسبت «جَلّاسان و خَلّاسان و رقّاصان» و «حکمرانی خوب» قابل تحلیل است.
✳️ حکمرانی خوب کردن حداقل شامل انجام درست و باکیفیت سه وظیفه است: سنجیدن؛ ارزشگذاری؛ و هماهنگکردن. حکمران خوب، بهدرستی میسنجد و اندازه میگیرد، و برای مثال قدرت اقتصادی هر شهروند را میسنجد و به این ترتیب قادر است افراد نیازمند حمایت اجتماعی را از توانمندان متمایز سازد. حکمرانی خوب قادر است چیزها، فعالیتها و اهداف را ارزشگذاری کند؛ و برای مثال میتواند حمایت اجتماعی از گروههای آسیبپذیر یا کودکان را ارزشمند تلقی کرده و با دادههای حاصل از سنجش برای تحقق ارزش عدالت اقدام کند. حکمران خوب برای آنکه بتواند نتایج سنجش و ارزشگذاریاش را اجرا کند و به اهداف باارزش برسد، هماهنگی نیاز دارد؛ و برای مثال برای آنکه بتواند از گروههای آسیبپذیر حمایت کند باید بین وزارت رفاه «کمیته امداد»، خیرین و سازمانهای مردمنهاد هماهنگی ایجاد کند.
✳️ الزامات حکمرانی خوب در دنیای جدید یک شرط هم به این سه کار حکومت افزوده است: «همه کارها را باید با مشارکت مردم انجام داد» یعنی مردم در سنجشهای حکمرانی مشارکت و نظارت داشته باشند تا هم سنجش خوبی بشود و هم مردم به آن اعتماد کنند؛ و بدانند چه چیزی، چگونه با چه ابزاری و برای چه منظوری اندازه گرفته شده و سازوکار اعتماد پیدا کردن به اندازهها چیست.
✳️ مشارکت یعنی حکومت و حکمران، خوب و بد بودن همه چیز را خودش تعیین نکند، بلکه مردم را در تعیین ارزش چیزها شریک سازد. عاقبت ارزشگذاری غیرمشارکتی این میشود که مردم چیزهایی را خوب میدانند که حکمران آنها را بد میداند و بالعکس. نتیجه طبیعی غیرمشارکتی بودن سنجش و ارزشگذاری این است که اصلاً هماهنگی ناممکن میشود. چه چیز هماهنگ شود؟ آن چیزی که مردم به اندازهگیریاش اعتماد ندارند و ارزشگذاری آنرا نادرست میدانند؟
✳️ سخن اول مردم این است که «جَلّاسان گِردگو» چرا به صراحت نمیگویند مسأله اصلی ما این چیزهایی نیست که شما به آنها میپردازید. چرا آشکار نمیکنند که سنجش مردم از خطرات رقاصها با سنجش دستگاه قدرت از زمین تا آسمان فاصله دارد؟ کثیری از مردم خطری در کردار «بسیار رقصندهها» نمیبینند و اینها در نظام اولویتهایشان جایی ندارند.
✳️ دوم، ارزشگذاری اکثریتی از مردم با ارزشگذاری آنها که دلمشغول رقصندهها هستند به کلی متفاوت است. مردم – حتی برخی دینداران که کردار رقصندهها را ناپسند میدانند – بد واقعی را ناکارآمدی در مواجهه با فساد و رانتخواری میدانند، و اولویتشان مشاهده رویارویی سیستماتیک با فساد، رانتخواری و ناکارآمدی است؛ و میگویند «جَلّاسان، خَلّاسان را رها کرده، رقاصان را چسبیدهاند.»
✳️ سوم، نتیجه طبیعی سنجش و ارزشگذاری غیرمشارکتی این است که مردم حاضر به هماهنگشدن با طراحان و مجریان حل مسأله رقصندهها نیستند. اولویتبندی مردم مقابله با خَلّاسان (نمادهای فساد سیستماتیک) است و با ارزشگذاری و اولویتهای «جَلّاسان گِردگو» فرق دارد؛ یعنی ناهماهنگی.
✳️ سنجش، ارزشگذاری و ناهماهنگی غیرمشارکتی نوجوان هفده ساله با چند ده هزار مخاطب را به شخصیتی بینالمللی تبدیل کرده است؛ و بدتر از آن، جامعه در کنار همه مشکلات و مصائباش، حول محور «بدن زنانه» بیشتر برش خورد، و «کنش زنانه» بیش از گذشته به محور تعارض اجتماعی بدل شد. نتیجهاش این که زنی جلوی مسجد میرقصد – رویارویی زنانگی و دینداری - تا گروههای سنتی و مدرن؛ و مذهبی و غیرمذهبی جامعه بیشتر بر محور قرائت از دین رو در روی هم قرار گیرند. این چنین دمیدن بر شکافهای اجتماعی جامعهای با گسلهای اجتماعی، نه خیر برای مردم دارد و نه به مصلحت حکمرانی است.
✳️ ضربالمثلی قدیمی میگوید «گز نکرده پاره نکنید»، نسخه مدرناش این است: «سنجش را با مشارکت مردم انجام دهید، درباره نتایج به کفایت با آنها گفتوگو کنید، هر وقت به ارزشگذاری نسبتاً مشترکی رسیدید، در هماهنگی با مردم، اقدام کنید.»
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران ارسال کنید.) https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✳️ داستان نوجوانی را که ویدئوی رقص او در اینستاگرام باعث دستگیری و پخش اعترافاتش در تلویزیون شده است چگونه میتوان از منظر حکمرانی تحلیل کرد؟ من البته با انتشار فیلم رقص در فضای مجازی موافق نیستم و مسائل زنان در ایران را هم مهمتر از اجازه یا منع انتشار رقصشان در فضای مجازی میدانم.
✳️ «جَلّاسان گِردگو» مقامات سیاسی و اداری «بسیار نشیننده در جلسه»اند که گِرد سخن میگویند تا نه سیخ بسوزد، نه کباب و نه آینده شغل و کارشان. «خَلَسَ» یعنی «رُبود» یا «دستبرد زد» و اختلاس هم از همین ریشه؛ و «خَلّاس» هم «رباینده و راهزن» است. «رقّاص» بسیار رقصنده است. داستان در نسبت «جَلّاسان و خَلّاسان و رقّاصان» و «حکمرانی خوب» قابل تحلیل است.
✳️ حکمرانی خوب کردن حداقل شامل انجام درست و باکیفیت سه وظیفه است: سنجیدن؛ ارزشگذاری؛ و هماهنگکردن. حکمران خوب، بهدرستی میسنجد و اندازه میگیرد، و برای مثال قدرت اقتصادی هر شهروند را میسنجد و به این ترتیب قادر است افراد نیازمند حمایت اجتماعی را از توانمندان متمایز سازد. حکمرانی خوب قادر است چیزها، فعالیتها و اهداف را ارزشگذاری کند؛ و برای مثال میتواند حمایت اجتماعی از گروههای آسیبپذیر یا کودکان را ارزشمند تلقی کرده و با دادههای حاصل از سنجش برای تحقق ارزش عدالت اقدام کند. حکمران خوب برای آنکه بتواند نتایج سنجش و ارزشگذاریاش را اجرا کند و به اهداف باارزش برسد، هماهنگی نیاز دارد؛ و برای مثال برای آنکه بتواند از گروههای آسیبپذیر حمایت کند باید بین وزارت رفاه «کمیته امداد»، خیرین و سازمانهای مردمنهاد هماهنگی ایجاد کند.
✳️ الزامات حکمرانی خوب در دنیای جدید یک شرط هم به این سه کار حکومت افزوده است: «همه کارها را باید با مشارکت مردم انجام داد» یعنی مردم در سنجشهای حکمرانی مشارکت و نظارت داشته باشند تا هم سنجش خوبی بشود و هم مردم به آن اعتماد کنند؛ و بدانند چه چیزی، چگونه با چه ابزاری و برای چه منظوری اندازه گرفته شده و سازوکار اعتماد پیدا کردن به اندازهها چیست.
✳️ مشارکت یعنی حکومت و حکمران، خوب و بد بودن همه چیز را خودش تعیین نکند، بلکه مردم را در تعیین ارزش چیزها شریک سازد. عاقبت ارزشگذاری غیرمشارکتی این میشود که مردم چیزهایی را خوب میدانند که حکمران آنها را بد میداند و بالعکس. نتیجه طبیعی غیرمشارکتی بودن سنجش و ارزشگذاری این است که اصلاً هماهنگی ناممکن میشود. چه چیز هماهنگ شود؟ آن چیزی که مردم به اندازهگیریاش اعتماد ندارند و ارزشگذاری آنرا نادرست میدانند؟
✳️ سخن اول مردم این است که «جَلّاسان گِردگو» چرا به صراحت نمیگویند مسأله اصلی ما این چیزهایی نیست که شما به آنها میپردازید. چرا آشکار نمیکنند که سنجش مردم از خطرات رقاصها با سنجش دستگاه قدرت از زمین تا آسمان فاصله دارد؟ کثیری از مردم خطری در کردار «بسیار رقصندهها» نمیبینند و اینها در نظام اولویتهایشان جایی ندارند.
✳️ دوم، ارزشگذاری اکثریتی از مردم با ارزشگذاری آنها که دلمشغول رقصندهها هستند به کلی متفاوت است. مردم – حتی برخی دینداران که کردار رقصندهها را ناپسند میدانند – بد واقعی را ناکارآمدی در مواجهه با فساد و رانتخواری میدانند، و اولویتشان مشاهده رویارویی سیستماتیک با فساد، رانتخواری و ناکارآمدی است؛ و میگویند «جَلّاسان، خَلّاسان را رها کرده، رقاصان را چسبیدهاند.»
✳️ سوم، نتیجه طبیعی سنجش و ارزشگذاری غیرمشارکتی این است که مردم حاضر به هماهنگشدن با طراحان و مجریان حل مسأله رقصندهها نیستند. اولویتبندی مردم مقابله با خَلّاسان (نمادهای فساد سیستماتیک) است و با ارزشگذاری و اولویتهای «جَلّاسان گِردگو» فرق دارد؛ یعنی ناهماهنگی.
✳️ سنجش، ارزشگذاری و ناهماهنگی غیرمشارکتی نوجوان هفده ساله با چند ده هزار مخاطب را به شخصیتی بینالمللی تبدیل کرده است؛ و بدتر از آن، جامعه در کنار همه مشکلات و مصائباش، حول محور «بدن زنانه» بیشتر برش خورد، و «کنش زنانه» بیش از گذشته به محور تعارض اجتماعی بدل شد. نتیجهاش این که زنی جلوی مسجد میرقصد – رویارویی زنانگی و دینداری - تا گروههای سنتی و مدرن؛ و مذهبی و غیرمذهبی جامعه بیشتر بر محور قرائت از دین رو در روی هم قرار گیرند. این چنین دمیدن بر شکافهای اجتماعی جامعهای با گسلهای اجتماعی، نه خیر برای مردم دارد و نه به مصلحت حکمرانی است.
✳️ ضربالمثلی قدیمی میگوید «گز نکرده پاره نکنید»، نسخه مدرناش این است: «سنجش را با مشارکت مردم انجام دهید، درباره نتایج به کفایت با آنها گفتوگو کنید، هر وقت به ارزشگذاری نسبتاً مشترکی رسیدید، در هماهنگی با مردم، اقدام کنید.»
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران ارسال کنید.) https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
کشورداری بر اساس «اصل غافلگیری»
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ جنگ که شروع شد من پنج و وقتی پایان یافت سیزده ساله بودم، اما خوب به خاطر میآورم که گوینده اخبار جنگ برخی مواقع چیزی شبیه به این جمله میگفت: «رزمندگان اسلام با استفاده از اصل غافلگیری به مواضع دشمن حمله کرده و موفق شدند ...». اصل غافلگیری خوب است اما برای حمله به دشمن و آن هم بعد از اینکه گفتوگو و هماهنگی کامل در درون ارتش خودی صورت گرفته است. غافلگیر کردن خودیها فاجعه است. ربط غافلگیری با مشکلات کشور این است که کیفیت سیاستگذاری عمومی در کشور پایین و ریشه عمده مشکلات است، و این خیلی جدی با «اصل غافلگیری» ارتباط دارد.
✅ اگر قرار است هر اقدام توسعهای نظیر هدفمندی یارانهها، توسعه کشاورزی، ساخت بیمارستان، تغییر الگوی فضای سبز، سیاست قیمتگذاری ارز یا ایجاد سد و شبکه آبیاری صورت گیرد، پیشنیاز آن گفتوگویی مبتنی بر شاخصهای قابل سنجش میان همه کسانی است که تحت تأثیر این اقدامات قرار میگیرند یا بر سرنوشت این اقدامات مؤثرند. رویه فعلی این است که بوروکراتها و سیاستمداران تحت تأثیر شناختهای خود، سلیقه – حتی خیرخواهانه - یا منافع سیاسی و اقتصادی درباره همه اینها تصمیم میگیرند. اطلاعات درباره افکار، منافع و مقاصد سیاستها و طرحها، ذره ذره و گاه بر اثر نشت اطلاعات و نه حتی قصدی برای انتشار و شفافیت در اختیار ذینفعان قرار میگیرد. ذینفعان در غالب موارد «غافلگیر» میشوند. گاهی احساس میکنم سیاستگذاری کشور بر اساس «اصل غافلگیری» بازمانده از دوران جنگ است.
✅ مصادیق غافلگیری را بسیار دیدهایم. صنعتگران، تولیدکنندگان، بیماران داروهای خاص و بقیه مردم به یکباره میفهمند که قیمت ارز 4200 تومان تثبیت شده است؛ کشاورزان دشت یکباره میفهمند که قرار است در بالادست رودخانه سد بسازند؛ مردم شهرها یکباره متوجه میشوند که قوانین ساختوساز تغییر کرده؛ و استادان دانشگاه به یکباره خبردار میشوند که قوانین ارتقا متحول شده و همینطور الی آخر. برخی زرنگتر هستند خودشان را فوری تطبیق میدهند مثل آنها که یکشبه اساسنامه شرکتهایشان را عوض کردند و ارز 4200 تومانی برای واردات غیرمرتبط با تخصص شرکتشان گرفتند؛ و بقیه ذینفعان هم حیران میمانند.
✅ نظام سیاستگذاری فاقد نظام ارتباطی و گفتوگوی مؤثر است؛ و برخی وقتها هم نمیخواهد داشته باشد تا سیاستها پنهان بمانند. طراحی فرایند گفتوگو با ذینفعان، به اشتراک گذاشتن مستندات کارشناسی درباره منطق تصمیمات، تحلیل هزینههای هر تصمیم برای گروههای مختلف و متقاعد ساختن گروهها نسبت به منافع و مضار هر اقدام انجام نمیشود.
✅ نظام سیاستگذاری گاه «غافلگیرانه رادارش روی یک هدف قفل میکند.» برای مثال اگر شما 200 میلیارد تومان پول داشته باشید و بخواهید برای مردم منطقهای توسعه، رضایت و رفاه ایجاد کنید، باید بپرسید بین گزینههای مختلف نظیر توسعه صنایع کوچک و متوسط (و انتخاب بین همین صنایع)، ساختن جاده، توسعه شبکه آبیاری، ساماندهی زنجیره ارزش محصولات، ساخت سد یا توسعه گردشگری (و چند انتخاب دیگر) کدام گزینه برترین است؛ نه اینکه مثلاً رادار روی ساخت جاده یا توسعه کشاورزی قفل شود.
✅ اعمال اصل غافلگیری، یعنی گفتوگو و ارزیابی گزینههای مختلف صورت نمیگیرد، و ذینفعان از اهداف اطلاع نداشته باشند. یکی از عوارض خطرناک این وضعیت آن است که «به جای آنکه اهداف، پولها را هدایت کنند؛ پولها، اهداف را تعیین میکنند.» این تفاوت خیلی ظریفی است. سؤال برای مثال این است: «آیا میخواهیم به هدف الف برسیم و برای آن 200 میلیارد تومان پول میخواهیم؟ یا ما 200 میلیارد پول میخواهیم و برای آن یک هدف میتراشیم؟» اعمال اصل غافلگیری است که «هدف تراشیدن برای پول» به جای «پول برای تحقق هدف» را ممکن میسازد.
✅ سیاستگذار و به تبع آن مجری سیاستها نباید مردم و ذینفعان را غافلگیر کند. اصل غافلگیری، نظام سیاستگذاری را به سمت یکی از خطرناکترین بیماریهای این کشور میبرد: پوپولیسم. این بیماری تا حدی محصول وجود ظرفیت اعمال اصل غافلگیری است. پوپولیسم معانی مختلف دارد و باید درباره آن مفصل بحث کرد، اما تعریفی خلاصه از آن چنین است: «سیاستگذاری به اسم مردم، بدون حضور خود مردم.» پوپولیستها دائم از این میگویند که فلان کار را برای منافع مردم انجام میدهند اما نمیتوانند پاسخ دهند که کجا، چگونه، چه زمانی و با چه کیفیتی درباره این کارها با مردم حرف زدهاند و به اندازه کافی اطلاعات درباره آنها به مردم داده و آنها را قانع کردهاند و درباره گزینههای دیگر بحث کردهاند.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ جنگ که شروع شد من پنج و وقتی پایان یافت سیزده ساله بودم، اما خوب به خاطر میآورم که گوینده اخبار جنگ برخی مواقع چیزی شبیه به این جمله میگفت: «رزمندگان اسلام با استفاده از اصل غافلگیری به مواضع دشمن حمله کرده و موفق شدند ...». اصل غافلگیری خوب است اما برای حمله به دشمن و آن هم بعد از اینکه گفتوگو و هماهنگی کامل در درون ارتش خودی صورت گرفته است. غافلگیر کردن خودیها فاجعه است. ربط غافلگیری با مشکلات کشور این است که کیفیت سیاستگذاری عمومی در کشور پایین و ریشه عمده مشکلات است، و این خیلی جدی با «اصل غافلگیری» ارتباط دارد.
✅ اگر قرار است هر اقدام توسعهای نظیر هدفمندی یارانهها، توسعه کشاورزی، ساخت بیمارستان، تغییر الگوی فضای سبز، سیاست قیمتگذاری ارز یا ایجاد سد و شبکه آبیاری صورت گیرد، پیشنیاز آن گفتوگویی مبتنی بر شاخصهای قابل سنجش میان همه کسانی است که تحت تأثیر این اقدامات قرار میگیرند یا بر سرنوشت این اقدامات مؤثرند. رویه فعلی این است که بوروکراتها و سیاستمداران تحت تأثیر شناختهای خود، سلیقه – حتی خیرخواهانه - یا منافع سیاسی و اقتصادی درباره همه اینها تصمیم میگیرند. اطلاعات درباره افکار، منافع و مقاصد سیاستها و طرحها، ذره ذره و گاه بر اثر نشت اطلاعات و نه حتی قصدی برای انتشار و شفافیت در اختیار ذینفعان قرار میگیرد. ذینفعان در غالب موارد «غافلگیر» میشوند. گاهی احساس میکنم سیاستگذاری کشور بر اساس «اصل غافلگیری» بازمانده از دوران جنگ است.
✅ مصادیق غافلگیری را بسیار دیدهایم. صنعتگران، تولیدکنندگان، بیماران داروهای خاص و بقیه مردم به یکباره میفهمند که قیمت ارز 4200 تومان تثبیت شده است؛ کشاورزان دشت یکباره میفهمند که قرار است در بالادست رودخانه سد بسازند؛ مردم شهرها یکباره متوجه میشوند که قوانین ساختوساز تغییر کرده؛ و استادان دانشگاه به یکباره خبردار میشوند که قوانین ارتقا متحول شده و همینطور الی آخر. برخی زرنگتر هستند خودشان را فوری تطبیق میدهند مثل آنها که یکشبه اساسنامه شرکتهایشان را عوض کردند و ارز 4200 تومانی برای واردات غیرمرتبط با تخصص شرکتشان گرفتند؛ و بقیه ذینفعان هم حیران میمانند.
✅ نظام سیاستگذاری فاقد نظام ارتباطی و گفتوگوی مؤثر است؛ و برخی وقتها هم نمیخواهد داشته باشد تا سیاستها پنهان بمانند. طراحی فرایند گفتوگو با ذینفعان، به اشتراک گذاشتن مستندات کارشناسی درباره منطق تصمیمات، تحلیل هزینههای هر تصمیم برای گروههای مختلف و متقاعد ساختن گروهها نسبت به منافع و مضار هر اقدام انجام نمیشود.
✅ نظام سیاستگذاری گاه «غافلگیرانه رادارش روی یک هدف قفل میکند.» برای مثال اگر شما 200 میلیارد تومان پول داشته باشید و بخواهید برای مردم منطقهای توسعه، رضایت و رفاه ایجاد کنید، باید بپرسید بین گزینههای مختلف نظیر توسعه صنایع کوچک و متوسط (و انتخاب بین همین صنایع)، ساختن جاده، توسعه شبکه آبیاری، ساماندهی زنجیره ارزش محصولات، ساخت سد یا توسعه گردشگری (و چند انتخاب دیگر) کدام گزینه برترین است؛ نه اینکه مثلاً رادار روی ساخت جاده یا توسعه کشاورزی قفل شود.
✅ اعمال اصل غافلگیری، یعنی گفتوگو و ارزیابی گزینههای مختلف صورت نمیگیرد، و ذینفعان از اهداف اطلاع نداشته باشند. یکی از عوارض خطرناک این وضعیت آن است که «به جای آنکه اهداف، پولها را هدایت کنند؛ پولها، اهداف را تعیین میکنند.» این تفاوت خیلی ظریفی است. سؤال برای مثال این است: «آیا میخواهیم به هدف الف برسیم و برای آن 200 میلیارد تومان پول میخواهیم؟ یا ما 200 میلیارد پول میخواهیم و برای آن یک هدف میتراشیم؟» اعمال اصل غافلگیری است که «هدف تراشیدن برای پول» به جای «پول برای تحقق هدف» را ممکن میسازد.
✅ سیاستگذار و به تبع آن مجری سیاستها نباید مردم و ذینفعان را غافلگیر کند. اصل غافلگیری، نظام سیاستگذاری را به سمت یکی از خطرناکترین بیماریهای این کشور میبرد: پوپولیسم. این بیماری تا حدی محصول وجود ظرفیت اعمال اصل غافلگیری است. پوپولیسم معانی مختلف دارد و باید درباره آن مفصل بحث کرد، اما تعریفی خلاصه از آن چنین است: «سیاستگذاری به اسم مردم، بدون حضور خود مردم.» پوپولیستها دائم از این میگویند که فلان کار را برای منافع مردم انجام میدهند اما نمیتوانند پاسخ دهند که کجا، چگونه، چه زمانی و با چه کیفیتی درباره این کارها با مردم حرف زدهاند و به اندازه کافی اطلاعات درباره آنها به مردم داده و آنها را قانع کردهاند و درباره گزینههای دیگر بحث کردهاند.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
آیا پینوکیو آدم میشود؟
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ پدر ژپتو، نجار پیر، فرزندی ندارد اما عروسکی چوبی میسازد و فرشته مهربان در آن جان میدمد. پینوکیو، عروسک چوبی، راهی مدرسه میشود تا دانش بیاموزد اما در میانه راه گربه نره و روباه مکار او را میفریبند و سر از سیرکی درمیآورد. ملعبه دست سیرک میشود؛ سکههایش را هم گربه نره و روباه مکار از کفش میربایند. خصیصه پینوکیو این است که وقتی دروغ میگوید دماغش دراز میشود و دروغ را نمیتواند پنهان کند. پینوکیو به خانه که بازمیگردد ژِپِتو برای یافتن و نجات او دل به دریا زده اما در شکم نهنگ فرورفته است. پینوکیو نیز در پی ژپتو سر از شکم نهنگ بیرون میآورد. پینوکیو و ژپتو اما در نهایت از تاریکی شکم نهنگ خارج میشوند و فرشته مهربان در نهایت او را به پاس سختیهایی که کشیده، و تحولی که در او رخ داده، آدم میکند.
✅ «ماجراهای پینوکیو» اثر کارلو کلودی (1890-1826) نویسنده ایتالیایی به ظاهر داستانی برای کودکان است اما بیان نمادین عمیقی از نظام اداری، سیاستگذاری عمومی، تصمیمسازی و تصمیمگیری در ایران نیز هست. ایرانیانِ خسته و فرسوده از توسعهنیافتگی (ژپتوی پیر)، پینوکیو چوبی ساختهاند (نظام سیاستگذاری عمومی) که بهواقع چوبی است (انعطافها، کارآییها، ظرفیت فکر کردن و بینش انسان واقعی را دارا نیست.) خصیصه مهم این نظام سیاستگذاری آن است که اگر دروغ بگوید (سیاستهای غلط بهکار بندد) به سرعت دماغش دراز میشود. دیدهاید که نظام سیاستگذاری یکی دو ماه تا یکی دو سال بعد از هر سیاست غلطی، ناکارآمدیش آشکار میشود و عین دماغ پینوکیو افتضاح به بار میآورد. فرق نمیکند سیاست بانکی باشد یا کشاورزی، آب و خاک، ارز و سکه، یا سیاست رسانهای. دماغ نظام سیاستگذاری دراز میشود و کار دستش میدهد.
✅ درآمد نفت و منابع طبیعی و انسانی بیشمار سرزمین ایران، فرشته مهربانی است که نیمهجانی در این عروسک چوبی دستگاه اداری و نظام سیاستگذاری میدمد، به این امید که به مدرسه برود (دانشپایه شود) و آدم شود (رفتار و کردار واقعی و شایسته یک نظام سیاستگذاری را بیاموزد)، اما همواره گربه نرهها و روباههای مکاری (تفکرات عجیب، تعارض منافع، دوست و آشنابازی، ایدئولوگهای چربزبان، و ...) هستند که این عروسک چوبی را میفریبند، آنرا در راستای منافع خود به بیگاری میگیرند (به کاشتن درخت سکه وامیدارند) و از تصمیمهای سخت بر حذر میدارند و توصیه میکنند راهی شهر بازی و سیرک شود (پوپولیستهای کوتاهمدتنگر).
✅ پدر ژپتوی بیچاره – مردمان آرزومند توسعه – به انتظار نشستهاند که این عروسک چوبی بالاخره راه تعالی بپیماید و آدم شود؛ اما هر بار سر از شکم نهنگ بیرون میآورند. اقیانوس حوادث، که گاه آرام میشود و نهنگ برای تنفس به سطح آن میآید، و گاه طوفانی است و نهنگ با خود ژپتوی پیر و پینوکیو را به اعماق میبرد، خطیر است.
✅ دستگاه سیاستگذاری عمومی بعد از چند دهه کارهای آزمون و خطا، بار دیگر در دل تاریک نهنگ قرار گرفته است؛ نهنگی از میراث اشتباهات گذشته؛ اما فرصت برای اصلاح رویهها، تصمیمهای درست و گام نهادن در مسیرهای جدید هنوز وجود دارد. پینوکیوی چوبی میتواند آدم شود، روح پیدا کند، منعطف باشد، دروغ نگوید و به مدد فرشته مهربان که البته تنش زخمی و روحش رنجور است؛ پا در راه رشد و تعالی بگذارد.
✅ پینوکیوی کارلو کلودی وقتی انسان شد که با ژپتو از در صداقت بیرون آمد، از گربه نره و روباه مکار برید، از تاریکی و اعماق شکم نهنگ نهراسید، شجاع بود و تصمیمهای سخت گرفت، اقیانوس را فرصت پالایش و تعالی خود دانست، و امیدوارانه برای خارج شدن از شکم نهنگ تلاش کرد و به زیستن در آن تاریکی رضایت نداد. آیا عروسک چوبی و نامنعطف نظام سیاستگذاری عمومی در ایران، از اقیانوس حوادث و اعماق شکم نهنگ بیرون خواهد آمد؟ آیا آنقدر پالوده خواهد شد که از چوبی بودن به در آید؟ انعطاف، روح و بینش کسب کند و زبان سخن گفتن صادقانه بیابد؟ آیا آن قدر آدم خواهد شد که برای زیستن در کنار بقیه آدمها شأن و منزلتی بیابد و عروسک چوبی در خدمت گربه نره و روباه مکار تلقی نشود؟
✅ من معتقدم این دستگاه چوبی نامنعطف، میتواند تصمیمهای سخت در عرصههای اقتصاد، محیطزیست، جامعه، سیاست و فرهنگ بگیرد؛ اما به سختی و آنگاه که یقین کند هر کار نادرستی عین دماغ پینوکیو، دراز میشود و بیاعتمادی و ناکامی به بار میآورد. زمان اما به سرعت میگذرد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ پدر ژپتو، نجار پیر، فرزندی ندارد اما عروسکی چوبی میسازد و فرشته مهربان در آن جان میدمد. پینوکیو، عروسک چوبی، راهی مدرسه میشود تا دانش بیاموزد اما در میانه راه گربه نره و روباه مکار او را میفریبند و سر از سیرکی درمیآورد. ملعبه دست سیرک میشود؛ سکههایش را هم گربه نره و روباه مکار از کفش میربایند. خصیصه پینوکیو این است که وقتی دروغ میگوید دماغش دراز میشود و دروغ را نمیتواند پنهان کند. پینوکیو به خانه که بازمیگردد ژِپِتو برای یافتن و نجات او دل به دریا زده اما در شکم نهنگ فرورفته است. پینوکیو نیز در پی ژپتو سر از شکم نهنگ بیرون میآورد. پینوکیو و ژپتو اما در نهایت از تاریکی شکم نهنگ خارج میشوند و فرشته مهربان در نهایت او را به پاس سختیهایی که کشیده، و تحولی که در او رخ داده، آدم میکند.
✅ «ماجراهای پینوکیو» اثر کارلو کلودی (1890-1826) نویسنده ایتالیایی به ظاهر داستانی برای کودکان است اما بیان نمادین عمیقی از نظام اداری، سیاستگذاری عمومی، تصمیمسازی و تصمیمگیری در ایران نیز هست. ایرانیانِ خسته و فرسوده از توسعهنیافتگی (ژپتوی پیر)، پینوکیو چوبی ساختهاند (نظام سیاستگذاری عمومی) که بهواقع چوبی است (انعطافها، کارآییها، ظرفیت فکر کردن و بینش انسان واقعی را دارا نیست.) خصیصه مهم این نظام سیاستگذاری آن است که اگر دروغ بگوید (سیاستهای غلط بهکار بندد) به سرعت دماغش دراز میشود. دیدهاید که نظام سیاستگذاری یکی دو ماه تا یکی دو سال بعد از هر سیاست غلطی، ناکارآمدیش آشکار میشود و عین دماغ پینوکیو افتضاح به بار میآورد. فرق نمیکند سیاست بانکی باشد یا کشاورزی، آب و خاک، ارز و سکه، یا سیاست رسانهای. دماغ نظام سیاستگذاری دراز میشود و کار دستش میدهد.
✅ درآمد نفت و منابع طبیعی و انسانی بیشمار سرزمین ایران، فرشته مهربانی است که نیمهجانی در این عروسک چوبی دستگاه اداری و نظام سیاستگذاری میدمد، به این امید که به مدرسه برود (دانشپایه شود) و آدم شود (رفتار و کردار واقعی و شایسته یک نظام سیاستگذاری را بیاموزد)، اما همواره گربه نرهها و روباههای مکاری (تفکرات عجیب، تعارض منافع، دوست و آشنابازی، ایدئولوگهای چربزبان، و ...) هستند که این عروسک چوبی را میفریبند، آنرا در راستای منافع خود به بیگاری میگیرند (به کاشتن درخت سکه وامیدارند) و از تصمیمهای سخت بر حذر میدارند و توصیه میکنند راهی شهر بازی و سیرک شود (پوپولیستهای کوتاهمدتنگر).
✅ پدر ژپتوی بیچاره – مردمان آرزومند توسعه – به انتظار نشستهاند که این عروسک چوبی بالاخره راه تعالی بپیماید و آدم شود؛ اما هر بار سر از شکم نهنگ بیرون میآورند. اقیانوس حوادث، که گاه آرام میشود و نهنگ برای تنفس به سطح آن میآید، و گاه طوفانی است و نهنگ با خود ژپتوی پیر و پینوکیو را به اعماق میبرد، خطیر است.
✅ دستگاه سیاستگذاری عمومی بعد از چند دهه کارهای آزمون و خطا، بار دیگر در دل تاریک نهنگ قرار گرفته است؛ نهنگی از میراث اشتباهات گذشته؛ اما فرصت برای اصلاح رویهها، تصمیمهای درست و گام نهادن در مسیرهای جدید هنوز وجود دارد. پینوکیوی چوبی میتواند آدم شود، روح پیدا کند، منعطف باشد، دروغ نگوید و به مدد فرشته مهربان که البته تنش زخمی و روحش رنجور است؛ پا در راه رشد و تعالی بگذارد.
✅ پینوکیوی کارلو کلودی وقتی انسان شد که با ژپتو از در صداقت بیرون آمد، از گربه نره و روباه مکار برید، از تاریکی و اعماق شکم نهنگ نهراسید، شجاع بود و تصمیمهای سخت گرفت، اقیانوس را فرصت پالایش و تعالی خود دانست، و امیدوارانه برای خارج شدن از شکم نهنگ تلاش کرد و به زیستن در آن تاریکی رضایت نداد. آیا عروسک چوبی و نامنعطف نظام سیاستگذاری عمومی در ایران، از اقیانوس حوادث و اعماق شکم نهنگ بیرون خواهد آمد؟ آیا آنقدر پالوده خواهد شد که از چوبی بودن به در آید؟ انعطاف، روح و بینش کسب کند و زبان سخن گفتن صادقانه بیابد؟ آیا آن قدر آدم خواهد شد که برای زیستن در کنار بقیه آدمها شأن و منزلتی بیابد و عروسک چوبی در خدمت گربه نره و روباه مکار تلقی نشود؟
✅ من معتقدم این دستگاه چوبی نامنعطف، میتواند تصمیمهای سخت در عرصههای اقتصاد، محیطزیست، جامعه، سیاست و فرهنگ بگیرد؛ اما به سختی و آنگاه که یقین کند هر کار نادرستی عین دماغ پینوکیو، دراز میشود و بیاعتمادی و ناکامی به بار میآورد. زمان اما به سرعت میگذرد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
اعداد مهم برای کسانی که میخواهند کمک کنند
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی شهید بهشتی)
✅ قطعی برق این روزها رنجآفرین است. هر قطعی برق یعنی کودکانی که بر اثر گرما رنج میکشند، کارگرانی که ساعاتی بیکار میشوند و دستمزدی را از دست میدهند، بیمارانی که در مراکز درمانی معرض تهدید قرار میگیرند، و خلاصه هموطنانی که آزار میبینند. برخی به هر دلیلی در «آگاهی انکار» فرو رفتهاند و بر اثر ناامیدی یا هر دلیل دیگری قصدی برای کمک کردن به بهبود شرایط ندارند. نظر این گروه هم محترم است، اما دسته دومی هستند که فکر میکنند در این شرایط باید به فکر ایران بود و کوشید تا مردم کمترین رنج و ناراحتی را تحمل کنند. دانستن اعداد میزان مصرف برق مصرفی وسایل برقی به این عده کمک میکند تا تصمیم بهتری درباره مصرفشان بگیرند. اعداد زیر را از سایت شرکتهای توزیع برق استخراج کردهام و به ترتیب از پرمصرفترین به کممصرفترین وسایل مرتب شدهاند.
1. سرمایش مرکزی: 5000 وات
2. ماشین لباسشویی: 2500 وات
3. کولر گازی: 2400 وات
4. ماشین ظرفشویی: 2000 وات
5. اتو بخار: 1800 وات
6. سشوار: 1200 وات
7. اتو: 1100 وات
8. جاروبرقی: 1000 وات
9. ماشین خشککن لباس: 1000 وات
10. اتو: 1000 وات
11. سماور برقی: 1000 وات
12. پلوپز: 800 وات
13. مایکروفر: 900 وات
14. کولر آبی: 600 وات
15. چرخ گوشت: 500 وات
16. غذاساز: 500 وات
17. کامپیوتر شخصی: 250 وات
18. تلویزیون پلاسما 42 اینچ: 280 وات
19. تلویزیون معمولی: 180 وات
20. چرخ خیاطی: 100 وات
21. پنکه: 80 وات
22. لامپ مهتابی: 40 وات
23. لامپ کممصرف: 20 وات
✅ ساعات اوج مصرف بین 12 ظهر تا ساعت 16 و همچنین از غروب آفتاب تا حدود ساعت 22 شب است. اگر میخواهیم سهمی در کاهش احتمال قطعی برق و کاستن از رنج هموطنان خود داشته باشیم، سعی کنیم:
🖌 وسایل ردیف 1 تا 13 را در ساعات اوج مصرف روشن نکنیم.
🖌 عمدهترین مصارف تابستان ناشی از کولرهای گازی است. هموطنان استانهای شمالی و جنوبی ما واقعاً به استفاده از کولرهای گازی نیاز دارند، اما در سایر استانها واقعاً میتوانیم با یک پنکه 80 واتی، گرمای هوا را تعدیل کرده و از روشن کردن کولر گازی 2400 واتی خودداری کنیم.
⭕️ اگر به هر دلیلی مایلید کولر گازی روشن کنید، لطفاً کولر را روی دمای 26 درجه تنظیم کنید.
⭕️ صنعت برق کشور، سرزمین ایران و هموطنانمان به این همراهی نیاز دارند. لطفاً به کودکان، بیماران، کارگران، سالمندان و همه هموطنانی فکر کنید که بر اثر ناهمراهی ما در رنج و سختی قرار خواهند گرفت.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی شهید بهشتی)
✅ قطعی برق این روزها رنجآفرین است. هر قطعی برق یعنی کودکانی که بر اثر گرما رنج میکشند، کارگرانی که ساعاتی بیکار میشوند و دستمزدی را از دست میدهند، بیمارانی که در مراکز درمانی معرض تهدید قرار میگیرند، و خلاصه هموطنانی که آزار میبینند. برخی به هر دلیلی در «آگاهی انکار» فرو رفتهاند و بر اثر ناامیدی یا هر دلیل دیگری قصدی برای کمک کردن به بهبود شرایط ندارند. نظر این گروه هم محترم است، اما دسته دومی هستند که فکر میکنند در این شرایط باید به فکر ایران بود و کوشید تا مردم کمترین رنج و ناراحتی را تحمل کنند. دانستن اعداد میزان مصرف برق مصرفی وسایل برقی به این عده کمک میکند تا تصمیم بهتری درباره مصرفشان بگیرند. اعداد زیر را از سایت شرکتهای توزیع برق استخراج کردهام و به ترتیب از پرمصرفترین به کممصرفترین وسایل مرتب شدهاند.
1. سرمایش مرکزی: 5000 وات
2. ماشین لباسشویی: 2500 وات
3. کولر گازی: 2400 وات
4. ماشین ظرفشویی: 2000 وات
5. اتو بخار: 1800 وات
6. سشوار: 1200 وات
7. اتو: 1100 وات
8. جاروبرقی: 1000 وات
9. ماشین خشککن لباس: 1000 وات
10. اتو: 1000 وات
11. سماور برقی: 1000 وات
12. پلوپز: 800 وات
13. مایکروفر: 900 وات
14. کولر آبی: 600 وات
15. چرخ گوشت: 500 وات
16. غذاساز: 500 وات
17. کامپیوتر شخصی: 250 وات
18. تلویزیون پلاسما 42 اینچ: 280 وات
19. تلویزیون معمولی: 180 وات
20. چرخ خیاطی: 100 وات
21. پنکه: 80 وات
22. لامپ مهتابی: 40 وات
23. لامپ کممصرف: 20 وات
✅ ساعات اوج مصرف بین 12 ظهر تا ساعت 16 و همچنین از غروب آفتاب تا حدود ساعت 22 شب است. اگر میخواهیم سهمی در کاهش احتمال قطعی برق و کاستن از رنج هموطنان خود داشته باشیم، سعی کنیم:
🖌 وسایل ردیف 1 تا 13 را در ساعات اوج مصرف روشن نکنیم.
🖌 عمدهترین مصارف تابستان ناشی از کولرهای گازی است. هموطنان استانهای شمالی و جنوبی ما واقعاً به استفاده از کولرهای گازی نیاز دارند، اما در سایر استانها واقعاً میتوانیم با یک پنکه 80 واتی، گرمای هوا را تعدیل کرده و از روشن کردن کولر گازی 2400 واتی خودداری کنیم.
⭕️ اگر به هر دلیلی مایلید کولر گازی روشن کنید، لطفاً کولر را روی دمای 26 درجه تنظیم کنید.
⭕️ صنعت برق کشور، سرزمین ایران و هموطنانمان به این همراهی نیاز دارند. لطفاً به کودکان، بیماران، کارگران، سالمندان و همه هموطنانی فکر کنید که بر اثر ناهمراهی ما در رنج و سختی قرار خواهند گرفت.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
اعداد مهم برای کسانی که میخواهند کمک کنند
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی شهید بهشتی)
🔌 قطعی برق یعنی کودکانی که بر اثر گرما رنج میکشند، کارگرانی که ساعاتی بیکار میشوند، بیمارانی که در بیمارستان بدون برق آسیب میبینند، و همه هموطنانی که آزار میبینند. کسانی که فکر میکنند در این شرایط باید به فکر ایران بود و کوشید تا مردم کمترین رنج و ناراحتی را تحمل کنند. دانستن اعداد میزان مصرف برق مصرفی وسایل برقی به این عده کمک میکند تا تصمیم بهتری درباره مصرفشان بگیرند.
1. سرمایش مرکزی: 5000 وات
2. ماشین لباسشویی: 2500 وات
3. کولر گازی: 2400 وات
4. ماشین ظرفشویی: 2000 وات
5. اتو بخار: 1800 وات
6. سشوار: 1200 وات
7. اتو: 1100 وات
8. جاروبرقی: 1000 وات
9. ماشین خشککن لباس: 1000 وات
10. اتو: 1000 وات
11. سماور برقی: 1000 وات
12. پلوپز: 800 وات
13. مایکروفر: 900 وات
14. کولر آبی: 600 وات
15. چرخ گوشت: 500 وات
16. غذاساز: 500 وات
17. کامپیوتر شخصی: 250 وات
18. تلویزیون پلاسما 42 اینچ: 280 وات
19. تلویزیون معمولی: 180 وات
20. چرخ خیاطی: 100 وات
21. پنکه: 80 وات
22. لامپ مهتابی: 40 وات
23. لامپ کممصرف: 20 وات
⏰ ساعات اوج مصرف بین 12 ظهر تا ساعت 16 و همچنین از غروب آفتاب تا حدود ساعت 22 شب است. بیایید:
🔖 وسایل ردیف 1 تا 13 را در ساعات اوج مصرف روشن نکنیم.
🔖 عمدهترین مصارف تابستان ناشی از کولرهای گازی است. هموطنان استانهای شمالی و جنوبی ما واقعاً به استفاده از کولرهای گازی نیاز دارند، اما در سایر استانها واقعاً میتوان با یک پنکه 80 واتی، گرمای هوا را تعدیل کرد و از روشن کردن کولر گازی 2400 واتی خودداری کرد.
🔖 اگر به هر دلیلی مایلید کولر گازی روشن کنید، لطفاً کولر را روی دمای 26 درجه تنظیم کنید.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی شهید بهشتی)
🔌 قطعی برق یعنی کودکانی که بر اثر گرما رنج میکشند، کارگرانی که ساعاتی بیکار میشوند، بیمارانی که در بیمارستان بدون برق آسیب میبینند، و همه هموطنانی که آزار میبینند. کسانی که فکر میکنند در این شرایط باید به فکر ایران بود و کوشید تا مردم کمترین رنج و ناراحتی را تحمل کنند. دانستن اعداد میزان مصرف برق مصرفی وسایل برقی به این عده کمک میکند تا تصمیم بهتری درباره مصرفشان بگیرند.
1. سرمایش مرکزی: 5000 وات
2. ماشین لباسشویی: 2500 وات
3. کولر گازی: 2400 وات
4. ماشین ظرفشویی: 2000 وات
5. اتو بخار: 1800 وات
6. سشوار: 1200 وات
7. اتو: 1100 وات
8. جاروبرقی: 1000 وات
9. ماشین خشککن لباس: 1000 وات
10. اتو: 1000 وات
11. سماور برقی: 1000 وات
12. پلوپز: 800 وات
13. مایکروفر: 900 وات
14. کولر آبی: 600 وات
15. چرخ گوشت: 500 وات
16. غذاساز: 500 وات
17. کامپیوتر شخصی: 250 وات
18. تلویزیون پلاسما 42 اینچ: 280 وات
19. تلویزیون معمولی: 180 وات
20. چرخ خیاطی: 100 وات
21. پنکه: 80 وات
22. لامپ مهتابی: 40 وات
23. لامپ کممصرف: 20 وات
⏰ ساعات اوج مصرف بین 12 ظهر تا ساعت 16 و همچنین از غروب آفتاب تا حدود ساعت 22 شب است. بیایید:
🔖 وسایل ردیف 1 تا 13 را در ساعات اوج مصرف روشن نکنیم.
🔖 عمدهترین مصارف تابستان ناشی از کولرهای گازی است. هموطنان استانهای شمالی و جنوبی ما واقعاً به استفاده از کولرهای گازی نیاز دارند، اما در سایر استانها واقعاً میتوان با یک پنکه 80 واتی، گرمای هوا را تعدیل کرد و از روشن کردن کولر گازی 2400 واتی خودداری کرد.
🔖 اگر به هر دلیلی مایلید کولر گازی روشن کنید، لطفاً کولر را روی دمای 26 درجه تنظیم کنید.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
👍1
Forwarded from اتچ بات
اندیشیدن درباره فروپاشی
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ قریب به دو دهه است که اصطلاح «فروپاشی اجتماعی» در ایران بهکار برده میشود. مروری بر متون نوشتهشده درباره فروپاشی نشان میدهد که این مفهوم هنوز با دقت نظری و وسواس ارزیای و نظریهپردازی نشده است.
✅ مجله «عصر اندیشه» در شماره هفدهم خود (تیرماه 1397) پروندهای را در 41 صفحه به بررسی این مفهوم اختصاص داده است. من نیز در این پرونده با مقاله «در کاربرد فروپاشی محتاطتر باشیم: چارچوبهایی برای اندیشیدن، سؤالاتی برای پاسخ گفتن.» (https://bit.ly/2AclGEE) مشارکت دارم. مقاله مفصل است و نمیتوان آنرا در یک پست تلگرامی ارائه کرد. علاقمندان میتوانند به سایت mohammadfazeli.ir مراجعه کنند. کل پرونده و در میان آن مقاله من هم حاوی ایدههایی است که بهتر است حکمرانان امروز جامعه ایران جدی بگیرند.
✅ این پرونده به ترتیب حاوی مطالب زیر است:
🖌 مناظره عباس عبدی (جامعهشناس و تحلیلگر سیاسی) و علیرضا شجاعیزند (جامعهشناس)، بر محور ناکارآمدی، اختلالات نهادها و فروپاشی. (با عنوان یک پدیده، دو پنجره، دو برداشت)
🖌 مصاحبه با حسین کچوئیان با عنوان «ادلهای سست برای ادعایی بیاساس». این مصاحبه را میتوان به عنوان نمادی از نگاه جریان اصولگرای همفکر با حسین کچوئیان به مسائل ایران است. شناخت بخش مهمی از نگاه این جریان به مسائل ایران امروز از این مصاحبه امکانپذیر است.
🖌 مصاحبه با ابراهیم فیاض (جامعهشناس) با عنوان «با تداوم ساختارهای پهلوی دچار فروپاشی شدهایم.»
🖌 مصاحبه با حسین سراجزاده (جامعهشناس) با عنوان «دوره گذار را جدید بگیریم: خطر تعمیق فاصلههای اجتماعی.»
🖌 مصاحبه با اصغر افتخاری (استاد علوم سیاسی) با عنوان «جامعهشناسی سیاسی فروپاشی: بدکارکردی به معنای فروپاشی نیست.»
🖌 مقاله محمد فاضلی با عنوان «در کاربرد فروپاشی محتاطتر باشیم: چارچوبهایی برای اندیشیدن، سؤالاتی برای پاسخ گفتن.» (https://bit.ly/2AclGEE) این مقاله نظریههای فروپاشی در چارچوبهای فکری مختلف را مرور کرده و در نهایت نسبت جامعه ایران با این نظریهها را در قالب ده سؤال مطرح میکند.
🖌 مقاله حمید دهقانیان با عنوان «توسعهنیافتگی یا آشفتگی اجتماعی؟ تحلیلی از ساختار اجتماعی جامعه ایران از دو منظر.» مقالهای است که بیشتر نگاه فرامرز رفیعپور و حمیدرضا جلاییپور به جامعه ایرانی را تحلیل میکند.
(هر کسی دستش میرسد، محتوای این پرونده را به دست حکمرانان برساند.)
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ قریب به دو دهه است که اصطلاح «فروپاشی اجتماعی» در ایران بهکار برده میشود. مروری بر متون نوشتهشده درباره فروپاشی نشان میدهد که این مفهوم هنوز با دقت نظری و وسواس ارزیای و نظریهپردازی نشده است.
✅ مجله «عصر اندیشه» در شماره هفدهم خود (تیرماه 1397) پروندهای را در 41 صفحه به بررسی این مفهوم اختصاص داده است. من نیز در این پرونده با مقاله «در کاربرد فروپاشی محتاطتر باشیم: چارچوبهایی برای اندیشیدن، سؤالاتی برای پاسخ گفتن.» (https://bit.ly/2AclGEE) مشارکت دارم. مقاله مفصل است و نمیتوان آنرا در یک پست تلگرامی ارائه کرد. علاقمندان میتوانند به سایت mohammadfazeli.ir مراجعه کنند. کل پرونده و در میان آن مقاله من هم حاوی ایدههایی است که بهتر است حکمرانان امروز جامعه ایران جدی بگیرند.
✅ این پرونده به ترتیب حاوی مطالب زیر است:
🖌 مناظره عباس عبدی (جامعهشناس و تحلیلگر سیاسی) و علیرضا شجاعیزند (جامعهشناس)، بر محور ناکارآمدی، اختلالات نهادها و فروپاشی. (با عنوان یک پدیده، دو پنجره، دو برداشت)
🖌 مصاحبه با حسین کچوئیان با عنوان «ادلهای سست برای ادعایی بیاساس». این مصاحبه را میتوان به عنوان نمادی از نگاه جریان اصولگرای همفکر با حسین کچوئیان به مسائل ایران است. شناخت بخش مهمی از نگاه این جریان به مسائل ایران امروز از این مصاحبه امکانپذیر است.
🖌 مصاحبه با ابراهیم فیاض (جامعهشناس) با عنوان «با تداوم ساختارهای پهلوی دچار فروپاشی شدهایم.»
🖌 مصاحبه با حسین سراجزاده (جامعهشناس) با عنوان «دوره گذار را جدید بگیریم: خطر تعمیق فاصلههای اجتماعی.»
🖌 مصاحبه با اصغر افتخاری (استاد علوم سیاسی) با عنوان «جامعهشناسی سیاسی فروپاشی: بدکارکردی به معنای فروپاشی نیست.»
🖌 مقاله محمد فاضلی با عنوان «در کاربرد فروپاشی محتاطتر باشیم: چارچوبهایی برای اندیشیدن، سؤالاتی برای پاسخ گفتن.» (https://bit.ly/2AclGEE) این مقاله نظریههای فروپاشی در چارچوبهای فکری مختلف را مرور کرده و در نهایت نسبت جامعه ایران با این نظریهها را در قالب ده سؤال مطرح میکند.
🖌 مقاله حمید دهقانیان با عنوان «توسعهنیافتگی یا آشفتگی اجتماعی؟ تحلیلی از ساختار اجتماعی جامعه ایران از دو منظر.» مقالهای است که بیشتر نگاه فرامرز رفیعپور و حمیدرضا جلاییپور به جامعه ایرانی را تحلیل میکند.
(هر کسی دستش میرسد، محتوای این پرونده را به دست حکمرانان برساند.)
Telegram
attach 📎
👍1
گزینشی که شجاعت و عدالت را کُشت
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ نوجوان هفدهساله درسخوانی بود که در تابستان سال 1366 در رشته پزشکی قبول شده بود. خانواده خوشحال بودند، اولین پزشک آینده فامیل بود، اما به یکباره خبر آمد که گزینش او را رد کرده است. نوجوانی که سرش چنان در درس و مشق بود که پزشکی قبول میشد، از خانوادهای مذهبی میآمد و تابستانها را هم در کنار پدر در روستا کار میکرد، اصلاً چه کاری میتوانست کرده باشد که با همان معیارهای دهه شصت شایسته رد شدن باشد؟ همه فامیل حتماً دست بهکار شدند تا بالاخره مسأله حل شد و یادم هست یکی دو مقام استانی هم پا در میانی کردند تا مشکل گزینش نوجوان حل شد. آن نوجوان امروز پزشک فوقتخصص است و صدها هزار انسان از خدمات او بهرهمند هستند. سرمایهگذاری در ساخت مرکز درمانی هم انجام داده و حتماً اشتغالهایی هم ایجاد کرده است.
✅ یک لحظه از خودمان بپرسیم اگر کسی به داد این نوجوان درسخوان نرسیده بود، امروز خودش چه وضعی داشت؟ جامعهای که از استعداد او بیبهره میماند چه هزینهای میپرداخت؟ خودش و یک فامیل بزرگ چه احساسی نسبت به کشور پیدا میکردند؟ او و جامعه این هزینه را به چه دلیل باید میپرداختند؟ آیا گزارش یک استشهاد محلی، سلیقه یک آدم، غرضورزی یک خبرچین یا چیزی از این دست برای داوری درباره او کفایت میکرد؟ نظام گزینش آدمهای زیادی از این دست را زیر تیغ خود نابود کرده و از ایشان انسانهایی سرخورده و ناراضی ساخته، و جامعه را نیز از وجود استعداد و قابلیتهایشان محروم کرده است.
✅ آدمهای دستگاه اداری امروز، اغلب از سختترین سازوکارهای گزینشی عبور کردهاند و تیغ گزینش در بازه زمانی بسیار طولانیمدتی – بیش از یک دهه – بالای سر هر کارمند دستگاه اداری است تا زمانی که حداقل شرایط استخدامی او «رسمیِ قطعی» شود. او در این مدت میآموزد که سکوت پیشه کند، خلاف تصمیمهای کارشناسی حرفی نزند زیرا ممکن است به دلایل غیرکارشناسی او را در گزینش رد کنند. او یاد میگیرد که همواره بهانههایی برای رد کردن آدمها در دسترس است. نظام گزینش ترسی را در آدمها نهادینه میکند که دست آخر از بخش عمده کارکنان دستگاه اداری افرادی بیمناک میسازد.
✅ آدمهای شایستهای به ضرب سلیقهورزیها حذف شدهاند و ثمرهاش این است که پس از چند دهه، دستگاه اداری انباشته از آدمهایی است که نه فقط از بیان دیدگاهها و عقاید اجتماعی و سیاسی خود بیم دارند، بلکه ترس از بیان دیدگاه کارشناسی مستقل را نیز در خود نهادینه کردهاند. دستگاه اداری مملو از بیم و محافظهکاری آزاردهندهای است که کارکنان را وامیدارد آهسته بیایند و آهسته بروند تا گربه شاخصشان نزند. «جلّاسان گردگو» که پیشتر درباره آنها نوشتهام، یکی از خروجیهای همین ترس نهادینهشده در شخصیت آدمهای دستگاه اداری است.
✅ نظام گزینش اما کارکرد دیگری نیز داشته که کمتر به آن توجه شده است. آدمهای گزینششده از مسیرهای تو در تو، بالاخص اگر از قبیله خودیهای نظام فکری حاکم بر گزینش باشند، آنگاه که خطایی کنند، در معرض عقوبت متناسب با خطایشان قرار نمیگیرند. این نظام گزینش یک مدعای پنهان دارد که بقای خود را با آن تضمین میکند. نظام گزینش مدعی است برترینها در تعهد، دینداری و تناسب با معیارهای نظام سیاسی را برای تأمین منافع کشور و نظام انتخاب میکند، و بدیهی است که هر خطاکار نظام اداری که پس از طی کردن گزینش مرتکب خطایی شده باشد، یک نشانه بر ناکارآمدی خود نظام گزینش است. عدالت اجرا نمیشود و بررسی خطاهای بوروکراتهای اداری – بالاخص آنها که خودیتر هستند و آداب مطلوب گزینشگران را رعایت میکردهاند – به درستی انجام نمیگیرد زیرا هر اجرای عدالتی درخصوص خطاکاران، یک تیر دیگر بر پیکر نظام گزینش است.
✅ گزینش به شکلی که در چهار دهه گذشته اعمال شده، سهمی بهسزا در پیدایش مشکلات امروز جامعه ایران دارد و اگرچه تنها عامل مؤثر نبوده، اما ریشههای عقلانیت، شجاعت و عدالت را در دستگاه اداری به سهم خود خشکانده است. گزینش سازوکاری بوده که به غایت در نشاندن پخمگان به جای نخبگان؛ یا پخمه کردن آنان که میتوانستهاند نخبه باشند، سهم داشته است.
✅ قیمت دلار شاید در مدت زمان کوتاه نوشتن این متن باز هم بالاتر رفته باشد، اما سهم نظام گزینش اداری را در برکشیدن آدمهایی که شایسته نبودهاند و مسبب چنین وضعیتی هستند، نباید فراموش کرد. آنچه امروز شاهدش هستیم، ریشه در تاریخ دارد. ما تاریخ را فراموش میکنیم اما تاریخ هرگز ما را فراموش نمیکند.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ نوجوان هفدهساله درسخوانی بود که در تابستان سال 1366 در رشته پزشکی قبول شده بود. خانواده خوشحال بودند، اولین پزشک آینده فامیل بود، اما به یکباره خبر آمد که گزینش او را رد کرده است. نوجوانی که سرش چنان در درس و مشق بود که پزشکی قبول میشد، از خانوادهای مذهبی میآمد و تابستانها را هم در کنار پدر در روستا کار میکرد، اصلاً چه کاری میتوانست کرده باشد که با همان معیارهای دهه شصت شایسته رد شدن باشد؟ همه فامیل حتماً دست بهکار شدند تا بالاخره مسأله حل شد و یادم هست یکی دو مقام استانی هم پا در میانی کردند تا مشکل گزینش نوجوان حل شد. آن نوجوان امروز پزشک فوقتخصص است و صدها هزار انسان از خدمات او بهرهمند هستند. سرمایهگذاری در ساخت مرکز درمانی هم انجام داده و حتماً اشتغالهایی هم ایجاد کرده است.
✅ یک لحظه از خودمان بپرسیم اگر کسی به داد این نوجوان درسخوان نرسیده بود، امروز خودش چه وضعی داشت؟ جامعهای که از استعداد او بیبهره میماند چه هزینهای میپرداخت؟ خودش و یک فامیل بزرگ چه احساسی نسبت به کشور پیدا میکردند؟ او و جامعه این هزینه را به چه دلیل باید میپرداختند؟ آیا گزارش یک استشهاد محلی، سلیقه یک آدم، غرضورزی یک خبرچین یا چیزی از این دست برای داوری درباره او کفایت میکرد؟ نظام گزینش آدمهای زیادی از این دست را زیر تیغ خود نابود کرده و از ایشان انسانهایی سرخورده و ناراضی ساخته، و جامعه را نیز از وجود استعداد و قابلیتهایشان محروم کرده است.
✅ آدمهای دستگاه اداری امروز، اغلب از سختترین سازوکارهای گزینشی عبور کردهاند و تیغ گزینش در بازه زمانی بسیار طولانیمدتی – بیش از یک دهه – بالای سر هر کارمند دستگاه اداری است تا زمانی که حداقل شرایط استخدامی او «رسمیِ قطعی» شود. او در این مدت میآموزد که سکوت پیشه کند، خلاف تصمیمهای کارشناسی حرفی نزند زیرا ممکن است به دلایل غیرکارشناسی او را در گزینش رد کنند. او یاد میگیرد که همواره بهانههایی برای رد کردن آدمها در دسترس است. نظام گزینش ترسی را در آدمها نهادینه میکند که دست آخر از بخش عمده کارکنان دستگاه اداری افرادی بیمناک میسازد.
✅ آدمهای شایستهای به ضرب سلیقهورزیها حذف شدهاند و ثمرهاش این است که پس از چند دهه، دستگاه اداری انباشته از آدمهایی است که نه فقط از بیان دیدگاهها و عقاید اجتماعی و سیاسی خود بیم دارند، بلکه ترس از بیان دیدگاه کارشناسی مستقل را نیز در خود نهادینه کردهاند. دستگاه اداری مملو از بیم و محافظهکاری آزاردهندهای است که کارکنان را وامیدارد آهسته بیایند و آهسته بروند تا گربه شاخصشان نزند. «جلّاسان گردگو» که پیشتر درباره آنها نوشتهام، یکی از خروجیهای همین ترس نهادینهشده در شخصیت آدمهای دستگاه اداری است.
✅ نظام گزینش اما کارکرد دیگری نیز داشته که کمتر به آن توجه شده است. آدمهای گزینششده از مسیرهای تو در تو، بالاخص اگر از قبیله خودیهای نظام فکری حاکم بر گزینش باشند، آنگاه که خطایی کنند، در معرض عقوبت متناسب با خطایشان قرار نمیگیرند. این نظام گزینش یک مدعای پنهان دارد که بقای خود را با آن تضمین میکند. نظام گزینش مدعی است برترینها در تعهد، دینداری و تناسب با معیارهای نظام سیاسی را برای تأمین منافع کشور و نظام انتخاب میکند، و بدیهی است که هر خطاکار نظام اداری که پس از طی کردن گزینش مرتکب خطایی شده باشد، یک نشانه بر ناکارآمدی خود نظام گزینش است. عدالت اجرا نمیشود و بررسی خطاهای بوروکراتهای اداری – بالاخص آنها که خودیتر هستند و آداب مطلوب گزینشگران را رعایت میکردهاند – به درستی انجام نمیگیرد زیرا هر اجرای عدالتی درخصوص خطاکاران، یک تیر دیگر بر پیکر نظام گزینش است.
✅ گزینش به شکلی که در چهار دهه گذشته اعمال شده، سهمی بهسزا در پیدایش مشکلات امروز جامعه ایران دارد و اگرچه تنها عامل مؤثر نبوده، اما ریشههای عقلانیت، شجاعت و عدالت را در دستگاه اداری به سهم خود خشکانده است. گزینش سازوکاری بوده که به غایت در نشاندن پخمگان به جای نخبگان؛ یا پخمه کردن آنان که میتوانستهاند نخبه باشند، سهم داشته است.
✅ قیمت دلار شاید در مدت زمان کوتاه نوشتن این متن باز هم بالاتر رفته باشد، اما سهم نظام گزینش اداری را در برکشیدن آدمهایی که شایسته نبودهاند و مسبب چنین وضعیتی هستند، نباید فراموش کرد. آنچه امروز شاهدش هستیم، ریشه در تاریخ دارد. ما تاریخ را فراموش میکنیم اما تاریخ هرگز ما را فراموش نمیکند.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
گفتوگو برای بستن زنگولهها به گردن گربهها
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ عبید زاکانی حکایت میکند که موشهای خانهای از دست گربه خونریز سخت به تنگ آمده بودند و راهکاری میجستند. موشی پیشنهاد کرد که بند زنگولهای را شبانه از گردن بزغاله پاره کرده و بر گردن گربه ببندند تا به هنگام نزدیک شدنش، موشها هشیار شده و گریزان شوند. زنگوله که به دست آمد مقرر شد همان موشی که پیشنهاد داده بود زنگوله به گردن گربه ببندند، خودش این کار را انجام دهد. آن موش رفت و دیگر هیچ موشی او را ندید. نتیجه داستان عبید زاکانی برای سیاستگذاری عمومی چیست؟
✅ داستان ما به زندگی موشهای حکایت عبید زاکانی شبیه است. سؤال مهمی سالها بیپاسخ مانده است: «اشتباه کردن ذاتی انسان و نظامهای انسانی است، اما تکرار سیاستهای اشتباه چرا صورت میگیرد؟» نتایج مشاهدهشده در اقتصاد، محیطزیست و جامعه نشان میدهد سیاستهای بانکی، مالی، ارزی، آب و انرژی، بهداشت و درمان، امور خارجه و مدیریت مسائل و آسیبهای فرهنگی و اجتماعی ایرادات جدی داشته که جامعه ایرانی را در وضعیت فعلی قرار داده است. این سیاستها عین گربه داستان عبید، هر چند وقت یکبار از راه میرسند و ما همچون موشهای بیدفاع قربانی آنها میشویم. برخی از آنها هم همیشه هستند.
✅ مسأله پس این میشود که چگونه باید از شر گربه سیاستهای خونریز و خانهخرابکن خلاص شد؟ ایران، گربه روی نقشه جهان، چگونه میتواند از شر گربه این گونه سیاستها خلاص شود؟ برخی مثل موشهای داستان عبید حکم به مهاجرت میدهند و از این سرزمین میروند. برخی تسلیم قضا و قدر میشوند تا چه زمانی گربه آنها را قربانی کند. راه دیگر اما بستن زنگولهای به گردن گربه است تا به محض آنکه گربه این سیاستهای نادرست تکان خورد، همگان بدانند که دوباره خطری در راه است؛ اما درست برخلاف داستان عبید، با صدای زنگوله فرار نکنند و در مقابل سیاستهای غلط بایستند. این جای داستان با حکایت عبید متفاوت میشود.
✅ آن زنگوله چیست که باید به گردن سیاستهای غلط بست؟ سیاستهای نادرست البته بسیارند و زنگولههای بسیار لازم است. بدون این زنگولهها، گربه سیاستهای غلط و ناکارآمدی، در هر دولت، حکومت، سازمان و دورهای ما را خواهد خورد. برخی از این گربهها چهل، پنجاه و شصت ساله هستند. من فکر میکنم دو زنگوله عبارتند از:
✅ زنگوله گزارش مکتوب بیان اشتباهات و آشکارسازی آنها: کسانی باید مسئولیت بپذیرند و به اشتباهات اعتراف کنند، حتی اگر خودشان در اشتباهات گذشته نقش نداشتهاند. رئیس بانک مرکزی عوض شده، اما تصریح نشده که کدام اشتباهات رئیس قبلی بانک مرکزی ما را به وضع فعلی رسانده است و بانک مرکزی چگونه آنها را تکرار نخواهد کرد یا مانع تکرار اشتباهات بقیه عناصر نظام بانکی میشود.
✅ زنگوله بیان خسارات ناشی از اشتباهات: سدی به اشتباه ساخته شده، قانونی به نادرست تصویب شده، کارخانهای غلط جایابی شده، ارز به غلط قیمتگذاری و توزیع شده؛ اما خسارات اینها هیچ وقت برآورد نمیشود و به اطلاع کسی رسانده نمیشود. مردم و متخصصان گوشه و کنار چیزهایی میگویند، اما مجریان و سیاستگذاران این اشتباهات اغلب به صورت قهرمانانی که قدرشان شناخته نشده است، از صحنه خارج میشوند. زنگولهای به گردن گربه اشتباهات آنها بسته نمیشود و به همین دلیل قادرند دو سه سال بعد در قامت منجی به صحنه بازگردند و منت هم سر ما بگذارند که این چند وقت که نبودیم چه بلاها که سرتان نیامد.
✅ کسانی باید به اشتباهات با صراحت اعتراف کنند و مثل همان موشی که رفت تا زنگوله به گردن گربه ببندد، صندلیشان را ترک کنند و دیگر پیدایشان نشود. لازم نیست خورده شوند، همین که دیگر پیدایشان نشود و ژست مدیر قهرمان مظلوم نگیرند، کافی است. مدیران ارشد ممالک مترقیه، اغلب بعد از کنار رفتن از سمتهایشان، به سرعت کتاب تجارب و دستآوردها و شکستهای خود را مینویسند. مدیران ما شاید از آن جهت که «هیچ وقت نمیروند» بنابراین اکثریت غالبشان کتابی هم درباره مدیریتشان نمینویسند. اشتباهاتشان را خودشان نمیپذیرند، اما اگر بزرگان کشور قصد دارند اوضاع را سروسامانی دهند، از بستن زنگولههای اعتراف و برآورد خسارت به گردن سیاستهای گذشته آغاز کنند. مردم پیش از آنکه اشتباهات ریز و درشت گذشته در عرصههای مختلف آشکار و پذیرفته شوند، اعتماد نخواهند کرد. لازمه این امر گفتوگو و سخن گفتن آشکار درباره پرونده همه سیاستگذاری در ایران چهار دهه گذشته است. گفتوگوهایی برای بستن زنگولهها به گردن گربهها.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ عبید زاکانی حکایت میکند که موشهای خانهای از دست گربه خونریز سخت به تنگ آمده بودند و راهکاری میجستند. موشی پیشنهاد کرد که بند زنگولهای را شبانه از گردن بزغاله پاره کرده و بر گردن گربه ببندند تا به هنگام نزدیک شدنش، موشها هشیار شده و گریزان شوند. زنگوله که به دست آمد مقرر شد همان موشی که پیشنهاد داده بود زنگوله به گردن گربه ببندند، خودش این کار را انجام دهد. آن موش رفت و دیگر هیچ موشی او را ندید. نتیجه داستان عبید زاکانی برای سیاستگذاری عمومی چیست؟
✅ داستان ما به زندگی موشهای حکایت عبید زاکانی شبیه است. سؤال مهمی سالها بیپاسخ مانده است: «اشتباه کردن ذاتی انسان و نظامهای انسانی است، اما تکرار سیاستهای اشتباه چرا صورت میگیرد؟» نتایج مشاهدهشده در اقتصاد، محیطزیست و جامعه نشان میدهد سیاستهای بانکی، مالی، ارزی، آب و انرژی، بهداشت و درمان، امور خارجه و مدیریت مسائل و آسیبهای فرهنگی و اجتماعی ایرادات جدی داشته که جامعه ایرانی را در وضعیت فعلی قرار داده است. این سیاستها عین گربه داستان عبید، هر چند وقت یکبار از راه میرسند و ما همچون موشهای بیدفاع قربانی آنها میشویم. برخی از آنها هم همیشه هستند.
✅ مسأله پس این میشود که چگونه باید از شر گربه سیاستهای خونریز و خانهخرابکن خلاص شد؟ ایران، گربه روی نقشه جهان، چگونه میتواند از شر گربه این گونه سیاستها خلاص شود؟ برخی مثل موشهای داستان عبید حکم به مهاجرت میدهند و از این سرزمین میروند. برخی تسلیم قضا و قدر میشوند تا چه زمانی گربه آنها را قربانی کند. راه دیگر اما بستن زنگولهای به گردن گربه است تا به محض آنکه گربه این سیاستهای نادرست تکان خورد، همگان بدانند که دوباره خطری در راه است؛ اما درست برخلاف داستان عبید، با صدای زنگوله فرار نکنند و در مقابل سیاستهای غلط بایستند. این جای داستان با حکایت عبید متفاوت میشود.
✅ آن زنگوله چیست که باید به گردن سیاستهای غلط بست؟ سیاستهای نادرست البته بسیارند و زنگولههای بسیار لازم است. بدون این زنگولهها، گربه سیاستهای غلط و ناکارآمدی، در هر دولت، حکومت، سازمان و دورهای ما را خواهد خورد. برخی از این گربهها چهل، پنجاه و شصت ساله هستند. من فکر میکنم دو زنگوله عبارتند از:
✅ زنگوله گزارش مکتوب بیان اشتباهات و آشکارسازی آنها: کسانی باید مسئولیت بپذیرند و به اشتباهات اعتراف کنند، حتی اگر خودشان در اشتباهات گذشته نقش نداشتهاند. رئیس بانک مرکزی عوض شده، اما تصریح نشده که کدام اشتباهات رئیس قبلی بانک مرکزی ما را به وضع فعلی رسانده است و بانک مرکزی چگونه آنها را تکرار نخواهد کرد یا مانع تکرار اشتباهات بقیه عناصر نظام بانکی میشود.
✅ زنگوله بیان خسارات ناشی از اشتباهات: سدی به اشتباه ساخته شده، قانونی به نادرست تصویب شده، کارخانهای غلط جایابی شده، ارز به غلط قیمتگذاری و توزیع شده؛ اما خسارات اینها هیچ وقت برآورد نمیشود و به اطلاع کسی رسانده نمیشود. مردم و متخصصان گوشه و کنار چیزهایی میگویند، اما مجریان و سیاستگذاران این اشتباهات اغلب به صورت قهرمانانی که قدرشان شناخته نشده است، از صحنه خارج میشوند. زنگولهای به گردن گربه اشتباهات آنها بسته نمیشود و به همین دلیل قادرند دو سه سال بعد در قامت منجی به صحنه بازگردند و منت هم سر ما بگذارند که این چند وقت که نبودیم چه بلاها که سرتان نیامد.
✅ کسانی باید به اشتباهات با صراحت اعتراف کنند و مثل همان موشی که رفت تا زنگوله به گردن گربه ببندد، صندلیشان را ترک کنند و دیگر پیدایشان نشود. لازم نیست خورده شوند، همین که دیگر پیدایشان نشود و ژست مدیر قهرمان مظلوم نگیرند، کافی است. مدیران ارشد ممالک مترقیه، اغلب بعد از کنار رفتن از سمتهایشان، به سرعت کتاب تجارب و دستآوردها و شکستهای خود را مینویسند. مدیران ما شاید از آن جهت که «هیچ وقت نمیروند» بنابراین اکثریت غالبشان کتابی هم درباره مدیریتشان نمینویسند. اشتباهاتشان را خودشان نمیپذیرند، اما اگر بزرگان کشور قصد دارند اوضاع را سروسامانی دهند، از بستن زنگولههای اعتراف و برآورد خسارت به گردن سیاستهای گذشته آغاز کنند. مردم پیش از آنکه اشتباهات ریز و درشت گذشته در عرصههای مختلف آشکار و پذیرفته شوند، اعتماد نخواهند کرد. لازمه این امر گفتوگو و سخن گفتن آشکار درباره پرونده همه سیاستگذاری در ایران چهار دهه گذشته است. گفتوگوهایی برای بستن زنگولهها به گردن گربهها.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
راه این جوانان را سد نکنید
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ یکی از دوستان دعوتم کرد تا در آخرین روز نمایشگاه الکامپ (الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک) که از 6 تا 9 مرداد در تهران برگزار میشد، از دو سه سالن مختص به استارتآپها دیدن کنم. استارتآپ یا کسبوکار نوپا، معمولاً کسبوکاری است که در پی ایدهای خلاقانه، پرریسک، در بازاری ناشناخته، با سرمایهگذاری خود ایدهپرداز و اغلب مبتنی بر فناوری اطلاعات ایجاد میشوند. من بیشتر به استارتآپهای مرتبط با آب و محیطزیست علاقه داشتم، اما در کل فضای غرفههای صدها استارتآپ از چند جهت جالب بود.
🔹استارتآپها را اغلب جوانانی تشکیل داده بودند که سنشان بین 20 تا 30 سال بود. همه جوان، پرانرژی و خلاق؛ انگار چهرههایشان فریاد میزد «بندها را از دست ما باز کنید، خودمان راه را پیدا میکنیم.»
🔹رفتار و سلوک، شکل و قیافه، اسلوب لباس پوشیدن و کردارشان شباهتی به آدمهای کسبوکارهای سنتی و بالاخص بوروکراتهای دولتی نداشت. انگار در دنیای دیگری زندگی میکردند.
🔹میدانم که هر کدام در دلشان نگران دهها مانع کسبوکارشان بودند، اما امیدوارانه در حالی که در خیابانهای شهر غوغای دلار و طلا و سفتهبازی به پا بود، به قوام دادن ایدههای خلاق میاندیشیدند.
✅ من که چند سالی فضای بیحس و حال اکثریت کارکنان سازمانهای دولتی را از نزدیک دیدهام، نمیتوانستم شادمانیام از دیدن چهرههایشان را پنهان کنم. تمام مدت به این فکر میکردم که چرا اینها این گونه در جنب و جوش هستند و کارکنان سازمانهای دولتی در خمودگی و روزمرگی؟
✅ یادم افتاد که چقدر خوب است قانونی در مجلس تصویب شده که بازنشستهها دیگر بهکار گرفته نشوند، خوشحال شدم، شاید نسل جدیدی از جنس این جوانان صاحب ایده، کسانی که دوست دارند و میتوانند جهان را تغییر دهند، جایشان را بگیرند.
✅ استارتآپهایی که خیلی به کارشان علاقمند شدم بیشتر در حوزه آب و محیطزیست بودند. چند استارتآپ خدمات کارواش تخصصی بدون آب در محل زندگی افراد ارائه میکردند. لازم نیست خودرو را به کارواش ببرید، بدون آب در محل زندگی و حتی در ساعات شب، با استفاده از عضویت در یک اپلیکیشن موبایل خودروتان را تمیز میکنند.
✅ استارتآپ دیگری بود که سیستم فرهنگسازی تفکیک زباله راهاندازی کرده بود. یک اپلیکیشن موبایل به شما اجازه میداد از این شرکت بخواهید زبالههای تفکیکشده شما را جلوی در منزلتان تحویل بگیرند. این شرکت در دفترچه معرفی خودش نوشته بود «با فعالیت شما در زیستاَپ، بسیاری از جوانان جویای کار در هر منطقه در سامانه زیستاَپ، مشغول بهکار میشوند.» فوقالعاده است، اشتغال برای جوانان، تفکیک زبالهها از مبدا و بهبود محیطزیست، همه با هم.
✅ شرکت دیگری آزمایشگاه پزشکی راهاندازی کرده که بدون هزینه اضافی و با تعرفههای وزارت بهداشت به منزل بیمار مراجعه میکند و آزمایشهای خون و سایر آزمایشهای پزشکی را انجام میدهد. این خدمت برای بیماران بد حال، افراد مسن یا کسانی که به دلیل مشغله وقت مراجعه به آزمایشگاه ندارند خیلی خوب است.
✅ استارتآپ محیطزیستی دیگری خدمات گل و گیاه و بذر برای آپارتمانها ارائه میکرد. دنبال ایده سازگاری با کمآبی بودم و فکر کردم چقدر خوب است اگر این شرکت بر توسعه گیاهان و فضای سبز کمآببر متمرکز شود که در بروشورشان تصاویر انواع کاکتوسها و سایر کمآببرها را دیدم.
✅ شرکت دیگری بود که به نیکوکاران کمک میکرد. نیکوکارانی هستند که میخواهند بدانند به کجا کمک کنند؟ چقدر کمک کنند، و اثر کمکشان چقدر بوده است. بنگاههای اقتصادی هستند که در راستای مسئولیت اجتماعیشان میخواهند به نیازمندان کمک کنند. این شرکت از طریق فناوری اطلاعات به خیریهها و خیرین کمک میکند. کارشان زیبا و خلاقانه بود.
✅ شور و شوقشان را به سادگی نمیشود وصف کرد، باید در بینشان زندگی کرد. چشمانشان فریاد میزد «امید را در دل ما نکشید، موانع را از جلوی پای ما بردارید، ما برای ساختن این کشور آمادهایم.» آخرین لحظات نمایشگاه بود و به انتهای سالن هشت نزدیک میشدیم. یکی از جوانان استارتآپها به دنبال دوستم دوید و با صدای بلند گفت «خواهش میکنم نگذارید اینستاگرام فیلتر شود، ما بیچاره میشویم.» دستشان را اگر نمیگیرند، کاش راهشان را سد نکنند. موفقیتهای کوچکشان، اندک اندک راه دستآوردهای بزرگ را هموار خواهد کرد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ یکی از دوستان دعوتم کرد تا در آخرین روز نمایشگاه الکامپ (الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیک) که از 6 تا 9 مرداد در تهران برگزار میشد، از دو سه سالن مختص به استارتآپها دیدن کنم. استارتآپ یا کسبوکار نوپا، معمولاً کسبوکاری است که در پی ایدهای خلاقانه، پرریسک، در بازاری ناشناخته، با سرمایهگذاری خود ایدهپرداز و اغلب مبتنی بر فناوری اطلاعات ایجاد میشوند. من بیشتر به استارتآپهای مرتبط با آب و محیطزیست علاقه داشتم، اما در کل فضای غرفههای صدها استارتآپ از چند جهت جالب بود.
🔹استارتآپها را اغلب جوانانی تشکیل داده بودند که سنشان بین 20 تا 30 سال بود. همه جوان، پرانرژی و خلاق؛ انگار چهرههایشان فریاد میزد «بندها را از دست ما باز کنید، خودمان راه را پیدا میکنیم.»
🔹رفتار و سلوک، شکل و قیافه، اسلوب لباس پوشیدن و کردارشان شباهتی به آدمهای کسبوکارهای سنتی و بالاخص بوروکراتهای دولتی نداشت. انگار در دنیای دیگری زندگی میکردند.
🔹میدانم که هر کدام در دلشان نگران دهها مانع کسبوکارشان بودند، اما امیدوارانه در حالی که در خیابانهای شهر غوغای دلار و طلا و سفتهبازی به پا بود، به قوام دادن ایدههای خلاق میاندیشیدند.
✅ من که چند سالی فضای بیحس و حال اکثریت کارکنان سازمانهای دولتی را از نزدیک دیدهام، نمیتوانستم شادمانیام از دیدن چهرههایشان را پنهان کنم. تمام مدت به این فکر میکردم که چرا اینها این گونه در جنب و جوش هستند و کارکنان سازمانهای دولتی در خمودگی و روزمرگی؟
✅ یادم افتاد که چقدر خوب است قانونی در مجلس تصویب شده که بازنشستهها دیگر بهکار گرفته نشوند، خوشحال شدم، شاید نسل جدیدی از جنس این جوانان صاحب ایده، کسانی که دوست دارند و میتوانند جهان را تغییر دهند، جایشان را بگیرند.
✅ استارتآپهایی که خیلی به کارشان علاقمند شدم بیشتر در حوزه آب و محیطزیست بودند. چند استارتآپ خدمات کارواش تخصصی بدون آب در محل زندگی افراد ارائه میکردند. لازم نیست خودرو را به کارواش ببرید، بدون آب در محل زندگی و حتی در ساعات شب، با استفاده از عضویت در یک اپلیکیشن موبایل خودروتان را تمیز میکنند.
✅ استارتآپ دیگری بود که سیستم فرهنگسازی تفکیک زباله راهاندازی کرده بود. یک اپلیکیشن موبایل به شما اجازه میداد از این شرکت بخواهید زبالههای تفکیکشده شما را جلوی در منزلتان تحویل بگیرند. این شرکت در دفترچه معرفی خودش نوشته بود «با فعالیت شما در زیستاَپ، بسیاری از جوانان جویای کار در هر منطقه در سامانه زیستاَپ، مشغول بهکار میشوند.» فوقالعاده است، اشتغال برای جوانان، تفکیک زبالهها از مبدا و بهبود محیطزیست، همه با هم.
✅ شرکت دیگری آزمایشگاه پزشکی راهاندازی کرده که بدون هزینه اضافی و با تعرفههای وزارت بهداشت به منزل بیمار مراجعه میکند و آزمایشهای خون و سایر آزمایشهای پزشکی را انجام میدهد. این خدمت برای بیماران بد حال، افراد مسن یا کسانی که به دلیل مشغله وقت مراجعه به آزمایشگاه ندارند خیلی خوب است.
✅ استارتآپ محیطزیستی دیگری خدمات گل و گیاه و بذر برای آپارتمانها ارائه میکرد. دنبال ایده سازگاری با کمآبی بودم و فکر کردم چقدر خوب است اگر این شرکت بر توسعه گیاهان و فضای سبز کمآببر متمرکز شود که در بروشورشان تصاویر انواع کاکتوسها و سایر کمآببرها را دیدم.
✅ شرکت دیگری بود که به نیکوکاران کمک میکرد. نیکوکارانی هستند که میخواهند بدانند به کجا کمک کنند؟ چقدر کمک کنند، و اثر کمکشان چقدر بوده است. بنگاههای اقتصادی هستند که در راستای مسئولیت اجتماعیشان میخواهند به نیازمندان کمک کنند. این شرکت از طریق فناوری اطلاعات به خیریهها و خیرین کمک میکند. کارشان زیبا و خلاقانه بود.
✅ شور و شوقشان را به سادگی نمیشود وصف کرد، باید در بینشان زندگی کرد. چشمانشان فریاد میزد «امید را در دل ما نکشید، موانع را از جلوی پای ما بردارید، ما برای ساختن این کشور آمادهایم.» آخرین لحظات نمایشگاه بود و به انتهای سالن هشت نزدیک میشدیم. یکی از جوانان استارتآپها به دنبال دوستم دوید و با صدای بلند گفت «خواهش میکنم نگذارید اینستاگرام فیلتر شود، ما بیچاره میشویم.» دستشان را اگر نمیگیرند، کاش راهشان را سد نکنند. موفقیتهای کوچکشان، اندک اندک راه دستآوردهای بزرگ را هموار خواهد کرد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Forwarded from موفقیتهای کوچک ایرانیان
موفقیتهای کوچک استارتآپها را معرفی کنیم
(محمد فاضلی - @moh_fazeli)
✳️ من روز سهشنبه از نمایشگاه الکامپ بازدید کردم و بعد از آن مطلبی با عنوان «راه این جوانان را سد نکنید» نوشتم. واکنشهای بسیار مثبت به این یادداشت متقاعدم کرد که به سهم خودم، ظرفیت کانال #موفقیتهای_کوچک_ایرانیان را در خدمت معرفی استارتآپها قرار دهم. این خودش موفقیت کوچکی خواهد بود که از طریق این کانال استارتآپها را معرفی کنم. موفقیت استارتآپها یعنی شغلهای بیشتر برای جوانان، دمیدن روح امید در آنان، بالا بردن کیفیت خدمات به مردم و بالاخص کمک کردن به رشد ایدههای نو و غلبه کردن بر تفکرات کهنهای که اقتصاد و جامعه ما را در بر گرفتهاند. من بنابراین به مدیران و سرمایهگذاران استارتآپها دو پیشنهاد ارائه میکنم.
✳️ اول، توصیفی حداکثر در 250 کلمه (اگر کمتر شد بهتر) از استارتآپ خود و خدماتی که ارائه میکند، ظرفیتهای توسعه کارشان و هر چیزی که برای معرفی استارتآپشان لازم است، برای من بفرستند. مثل بقیه متونی که در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر میکنم، مبنا بر اعتماد داشتن به نویسنده است. متن معرفی استارتآپها را در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر خواهم کرد.
✳️ دوم، استارتآپها میتوانند ویدئوهای حداکثر سه دقیقهای درباره استارتآپ خودشان تهیه کرده و برای کانال #موفقیتهای_کوچک_ایرانیان ارسال کنند. این ویدئوها را هم منتشر خواهم کرد.
✳️ من امیدوارم به نمایندگی از حدود 21 هزار نفر اعضای کانال #موفقیتهای_کوچک_ایرانیان، با این اقدام سهمی هر چند کوچک در پیشبرد کسبوکارهای خلاقانه جوانان این سرزمین داشته باشیم.
✳️ متون و ویدئوهایی که ارسال می شوند، اختصاصی برای کانال موفقیت های کوچک ایرانیان تهیه شده باشند.
✳️ مثل بقیه متونی که در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر میکنم، مبنا بر اعتماد داشتن به نویسنده است. متن معرفی استارتآپها را در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر خواهم کرد.
✳️ استارتآپها توصیف خدمات یا ویدئوهایی را که برای معرفی خود تهیه میکنند، به @moh_fazeli ارسال کنند.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
@IR_S_S
(محمد فاضلی - @moh_fazeli)
✳️ من روز سهشنبه از نمایشگاه الکامپ بازدید کردم و بعد از آن مطلبی با عنوان «راه این جوانان را سد نکنید» نوشتم. واکنشهای بسیار مثبت به این یادداشت متقاعدم کرد که به سهم خودم، ظرفیت کانال #موفقیتهای_کوچک_ایرانیان را در خدمت معرفی استارتآپها قرار دهم. این خودش موفقیت کوچکی خواهد بود که از طریق این کانال استارتآپها را معرفی کنم. موفقیت استارتآپها یعنی شغلهای بیشتر برای جوانان، دمیدن روح امید در آنان، بالا بردن کیفیت خدمات به مردم و بالاخص کمک کردن به رشد ایدههای نو و غلبه کردن بر تفکرات کهنهای که اقتصاد و جامعه ما را در بر گرفتهاند. من بنابراین به مدیران و سرمایهگذاران استارتآپها دو پیشنهاد ارائه میکنم.
✳️ اول، توصیفی حداکثر در 250 کلمه (اگر کمتر شد بهتر) از استارتآپ خود و خدماتی که ارائه میکند، ظرفیتهای توسعه کارشان و هر چیزی که برای معرفی استارتآپشان لازم است، برای من بفرستند. مثل بقیه متونی که در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر میکنم، مبنا بر اعتماد داشتن به نویسنده است. متن معرفی استارتآپها را در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر خواهم کرد.
✳️ دوم، استارتآپها میتوانند ویدئوهای حداکثر سه دقیقهای درباره استارتآپ خودشان تهیه کرده و برای کانال #موفقیتهای_کوچک_ایرانیان ارسال کنند. این ویدئوها را هم منتشر خواهم کرد.
✳️ من امیدوارم به نمایندگی از حدود 21 هزار نفر اعضای کانال #موفقیتهای_کوچک_ایرانیان، با این اقدام سهمی هر چند کوچک در پیشبرد کسبوکارهای خلاقانه جوانان این سرزمین داشته باشیم.
✳️ متون و ویدئوهایی که ارسال می شوند، اختصاصی برای کانال موفقیت های کوچک ایرانیان تهیه شده باشند.
✳️ مثل بقیه متونی که در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر میکنم، مبنا بر اعتماد داشتن به نویسنده است. متن معرفی استارتآپها را در کانال موفقیتهای کوچک ایرانیان منتشر خواهم کرد.
✳️ استارتآپها توصیف خدمات یا ویدئوهایی را که برای معرفی خود تهیه میکنند، به @moh_fazeli ارسال کنند.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
@IR_S_S
👍1
مصیبت «محرمانه»
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ هر کسی که در نظام دولتی بالاخص در رده مدیران میانی و ارشد کار کند به سرعت متوجه تعداد زیاد نامهها، اسناد و دادههایی میشود که مهرهای «محرمانه» و «خیلی محرمانه» بر آنها حک شده است. وجود این کلمات روی مکتوبات و دادهها باید نشان اهمیت آنها باشد و ضرورت دارد که این اقدام مطابق قانون انجام شود.
✅ مهرهای محرمانه اما در این کشور کارکردهای دیگری یافتهاند. کارکنان دولت گاه این مهر را برای جلب توجه گیرنده بهکار میبرند زیرا میدانند گیرنده حال و حوصله خواندن نامههای عادی را ندارد. این تکنیک جلب توجه اما به سرعت عادی شده و باعث بیاعتماد میشود.
✅ مهر محرمانه گاه بدون رعایت قانون و فقط برای آنکه داده و اطلاعات از دسترس عموم خارج شود و عملکرد دستگاه قابل ارزیابی نباشد بهکار گرفته میشود. دستگاههای دولتی، میزان زیادی داده و اطلاعات با پول بیتالمال تولید میکنند اما به تشخیص خودشان همه این دادهها و اطلاعات را محرمانه اعلام میکنند و سرخود تشخیص میدهند که فلان داده به قول خودشان «پدافندی» است و نباید در اختیار مردم قرار گیرد.
✅ شکی نیست که در هر دولتی مجموعهای از دادهها ماهیت طبقهبندیشده و محرمانه دارند، اما وقتی مهر محرمانه ابزار از دسترس خارج کردن دادههایی میشود که از آنها میتوان برای اطلاعرسانی، گفتوگو با مردم، آگاهیبخشی، تحقیقات علمی و نقد عملکردهای دولت استفاده کرد، این مهرهای محرمانه و خیلی محرمانه، باعث خدشه بر شفافیت و تولید مصیبت میشوند.
✅ بسیاری از مدیران قادرند بدون رعایت قانون ناظر بر تعیین طبقهبندی محرمانه و خیلی محرمانه، مانع از شفافیت کارهای خود شوند. همین طبقهبندیهاست که اجرای قانون انتشار و دسترسی آزادانه به اطلاعات را دشوار میسازد.
✅ اصلاحات اداری در ایران اگر قرار است صورت گیرد – که از جمله ضروریترین کارهاست – و اگر بناست قانون انتشار و دسترسی آزادانه به اطلاعات اجرا شود (که باید اجرا شود) باید تکلیف این اسناد، نامهها و بالاخص دادهها و اطلاعات محرمانه را روشن کرد. قانون باید تعیینکننده نوع دادهها و اطلاعات محرمانه باشد. مردم باید از طریق دادهها و اطلاعاتی که با منابع مالی عمومی تولید میشود، توان ارزیابی عملکرد حکومت و نظارت شفاف بر آن پیدا کنند. بخشی از این توانمندی نتیجه سر و سامان دادن به وضعیتی است که در آن هر مدیری قادر است سلیقهای چیزهایی را محرمانه اعلام کند و مانع شفافیت گردد.
#شفافیت
#مبارزه_با_فساد
#قانون_انتشار_و_دسترسی_آزاد_به_اطلاعات
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ هر کسی که در نظام دولتی بالاخص در رده مدیران میانی و ارشد کار کند به سرعت متوجه تعداد زیاد نامهها، اسناد و دادههایی میشود که مهرهای «محرمانه» و «خیلی محرمانه» بر آنها حک شده است. وجود این کلمات روی مکتوبات و دادهها باید نشان اهمیت آنها باشد و ضرورت دارد که این اقدام مطابق قانون انجام شود.
✅ مهرهای محرمانه اما در این کشور کارکردهای دیگری یافتهاند. کارکنان دولت گاه این مهر را برای جلب توجه گیرنده بهکار میبرند زیرا میدانند گیرنده حال و حوصله خواندن نامههای عادی را ندارد. این تکنیک جلب توجه اما به سرعت عادی شده و باعث بیاعتماد میشود.
✅ مهر محرمانه گاه بدون رعایت قانون و فقط برای آنکه داده و اطلاعات از دسترس عموم خارج شود و عملکرد دستگاه قابل ارزیابی نباشد بهکار گرفته میشود. دستگاههای دولتی، میزان زیادی داده و اطلاعات با پول بیتالمال تولید میکنند اما به تشخیص خودشان همه این دادهها و اطلاعات را محرمانه اعلام میکنند و سرخود تشخیص میدهند که فلان داده به قول خودشان «پدافندی» است و نباید در اختیار مردم قرار گیرد.
✅ شکی نیست که در هر دولتی مجموعهای از دادهها ماهیت طبقهبندیشده و محرمانه دارند، اما وقتی مهر محرمانه ابزار از دسترس خارج کردن دادههایی میشود که از آنها میتوان برای اطلاعرسانی، گفتوگو با مردم، آگاهیبخشی، تحقیقات علمی و نقد عملکردهای دولت استفاده کرد، این مهرهای محرمانه و خیلی محرمانه، باعث خدشه بر شفافیت و تولید مصیبت میشوند.
✅ بسیاری از مدیران قادرند بدون رعایت قانون ناظر بر تعیین طبقهبندی محرمانه و خیلی محرمانه، مانع از شفافیت کارهای خود شوند. همین طبقهبندیهاست که اجرای قانون انتشار و دسترسی آزادانه به اطلاعات را دشوار میسازد.
✅ اصلاحات اداری در ایران اگر قرار است صورت گیرد – که از جمله ضروریترین کارهاست – و اگر بناست قانون انتشار و دسترسی آزادانه به اطلاعات اجرا شود (که باید اجرا شود) باید تکلیف این اسناد، نامهها و بالاخص دادهها و اطلاعات محرمانه را روشن کرد. قانون باید تعیینکننده نوع دادهها و اطلاعات محرمانه باشد. مردم باید از طریق دادهها و اطلاعاتی که با منابع مالی عمومی تولید میشود، توان ارزیابی عملکرد حکومت و نظارت شفاف بر آن پیدا کنند. بخشی از این توانمندی نتیجه سر و سامان دادن به وضعیتی است که در آن هر مدیری قادر است سلیقهای چیزهایی را محرمانه اعلام کند و مانع شفافیت گردد.
#شفافیت
#مبارزه_با_فساد
#قانون_انتشار_و_دسترسی_آزاد_به_اطلاعات
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.)
https://t.me/fazeli_mohammad
Telegram
دغدغه ایران
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشتههای محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشتههایم ندارم.
مکتب سیاستگذاری «چپ»کی
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ سیاست «چپ» و سیاستگذاری «چپ»گرا در ادبیات علوم انسانی و اجتماعی معمولاً به آن دسته گرایشها و سیاستها گفته میشود که نگران عدالت و ظلم به گروههای ضعیفتر اقتصادی و اجتماعی جامعه هستند. این نگاه به سیاست «چپ» در ایران هم وجود دارد، اما من فکر میکنم سیاست و سیاستگذاری «چپ» در ایران معنای دیگری دارد.
✅ حکایت کردهاند که مردی از کنار مزرعه کشاورزی که پیاز کاشته بود گذر میکرد و بر سر بیحاصل بودن کشت پیاز با کشاورز مشاجره کرد و کار به منازعه کشید. کشاورز و آن مرد پیش قاضی رفتند و او حکم به نفع کشاورز داد. قاضی به مرد اختیار داد که یکی از سه مجازات را انتخاب کند: یک سبد پیاز بخورد، او را صد ضربه چوب بزنند یا مبلغی پول به کشاورز بپردازد. مرد که دادن پول را خوش نداشت، ابتدا خوردن پیاز را برگزید و چند پیاز که خورد حالش به هم خورد و ادامه نداد. او سپس چوب خوردن را انتخاب کرد اما ده ضربه که بر کف پایش کوفتند، تحمل نکرد و راضی شد که پول را بپردازد. مرد در اصل سیاست «چپ» را برگزیده بود: «چوب (چ)، پیاز (پ)، پول (پ)». این سیاست را برای آنکه با سیاست «چپ» علوم انسانی و اجتماعی اشتباه نشود «چپ»کی مینامم.
✅ بخش زیادی از سیاستگذاری در ایران مصداق کاملی از مکتب سیاستگذاری «چپ»کی است. مثالهای متعددی از این مکتب را میتوانم ذکر کنم اما بارزترین شکل مشهود و نزدیکتر از رگ گردن به ما، سیاست ارزی در سه چهار ماه گذشته است.
✅ سیاستگذار که نگران افزایش تورم و فشار بر طبقات ضعیف اقتصادی بوده است، قیمت ارز را 4200 تومان اعلام میکند، معامله ارز در صرافیها را ممنوع و هر گونه خرید و فروش را مصداق معاملات قاچاق تلقی میکند. قیمت بازار واقعی ارز به سرعت تا حدود 10 هزار تومان بالا میرود. تفاوت قیمت ارز دولتی و قیمت بازار واقعی ارز باعث میشود تقاضا برای واردات افزایش یابد، مسافرتهای خارجی شدت میگیرد، ذخیره ارزی بانک مرکزی کاهش مییابد و در نهایت برخی اقتصاددانان معتقدند رانت عظیمی بین 100 تا 160 هزار میلیارد تومان در جیب ثروتمندان و قدرتمندان قرار میگیرد. سیاستگذار تا اینجای کار اعتبار و آبروی خود را تضعیف کرده و نتیجه کار مثل بوی پیاز در مشام سیاستگذار و جامعه پیچیده است.
✅ بازار به سرعت خود را با قیمت واقعی ارز تطبیق میدهد و قیمتها افزایش مییابد. تورم ناشی از جهش ارزی که ناشی از سابقه سیاستهای پیشین مکتب «چپ»کی هم هست از راه میرسد. سیاستگذار که شاید نگران فشار بر طبقات ضعیف جامعه بوده در نهایت ناگزیر میشود تورم پدیدآمده را به رسمیت بشناسد و درد ناشی از این وضعیت که در قالبهای مختلف از جمله نارضایتی متخصصان، گروههای سیاسی و اعتراضات مردمی بروز میکند، سیاستگذار را به دست کشیدن از ادامه سیاست نرخ ثابت ارز 4200 تومانی وادار میکند. سیاستگذار اکنون چوب را خورده است ولی توان ادامه مسیر را ندارد.
✅ سیاستگذار در این مرحله حاضر میشود تن به راهکاری بدهد که اکثریت اقتصاددانان سالها توصیه کردهاند: بازار ثانویه ارز با قیمت توافقی در بازار بین دارنده و مصرفکننده ارز به رسمیت شناخته میشود. سیاستگذار در نهایت قیمت بازار را به رسمیت میشناسد و رئیس بانک مرکزی بسته سیاستهای ارزی را اعلام میکند که کمابیش همان چیزهایی است که عده زیادی از اقتصاددانان در سه ماه گذشته بیان کردهاند؛ و البته مخالفانی هم دارد.
✅ سیاست ارزی جدید اگر همان چیزی نباشد که اقتصاددانان گفتهاند، اما پیآمدهای منفی سیاست ارزی مبتنی بر قیمت دولتی 4200 تومانی، دقیقاً همان چیزهایی است که متخصصان از روز اول گفتند. معنای این وضعیت آن است که سیاستگذار در نهایت همه هزینهها را پرداخته، چوب و پیاز را خورده و حالا باید هزینه نهایی را هم بپردازد.
✅ مکتب سیاستگذاری «چپ»کی، محصول عوامل متعددی نظیر بیتوجهی به علم اقتصاد، فقدان شفافیت، بیعقوبت بودن خطاهای سیاستی، فقدان گزارشدهی شفاف مکتوب، عدم تناسب قدرت و مسئولیت، برخی تعهدات ایدئولوژیک افراطی، طراحی نهادی نامناسب و عوامل دیگری است که باید درمان شود. من پیشتر نوشتهام که اگر زنگولهها به گردن گربه سیاستهای غلط بسته نشوند، این وضعیت کماکان ادامه خواهد داشت. راهکارها کم و بیش شناختهشده هستند، و اگر پرونده سیاستگذاری و رویههای حاکم بر آن به درستی باز شود، میتوان آنها را بهکار بست و به مکتب سیاستگذاری «چپ»کی تا اندازه زیادی پایان داد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ سیاست «چپ» و سیاستگذاری «چپ»گرا در ادبیات علوم انسانی و اجتماعی معمولاً به آن دسته گرایشها و سیاستها گفته میشود که نگران عدالت و ظلم به گروههای ضعیفتر اقتصادی و اجتماعی جامعه هستند. این نگاه به سیاست «چپ» در ایران هم وجود دارد، اما من فکر میکنم سیاست و سیاستگذاری «چپ» در ایران معنای دیگری دارد.
✅ حکایت کردهاند که مردی از کنار مزرعه کشاورزی که پیاز کاشته بود گذر میکرد و بر سر بیحاصل بودن کشت پیاز با کشاورز مشاجره کرد و کار به منازعه کشید. کشاورز و آن مرد پیش قاضی رفتند و او حکم به نفع کشاورز داد. قاضی به مرد اختیار داد که یکی از سه مجازات را انتخاب کند: یک سبد پیاز بخورد، او را صد ضربه چوب بزنند یا مبلغی پول به کشاورز بپردازد. مرد که دادن پول را خوش نداشت، ابتدا خوردن پیاز را برگزید و چند پیاز که خورد حالش به هم خورد و ادامه نداد. او سپس چوب خوردن را انتخاب کرد اما ده ضربه که بر کف پایش کوفتند، تحمل نکرد و راضی شد که پول را بپردازد. مرد در اصل سیاست «چپ» را برگزیده بود: «چوب (چ)، پیاز (پ)، پول (پ)». این سیاست را برای آنکه با سیاست «چپ» علوم انسانی و اجتماعی اشتباه نشود «چپ»کی مینامم.
✅ بخش زیادی از سیاستگذاری در ایران مصداق کاملی از مکتب سیاستگذاری «چپ»کی است. مثالهای متعددی از این مکتب را میتوانم ذکر کنم اما بارزترین شکل مشهود و نزدیکتر از رگ گردن به ما، سیاست ارزی در سه چهار ماه گذشته است.
✅ سیاستگذار که نگران افزایش تورم و فشار بر طبقات ضعیف اقتصادی بوده است، قیمت ارز را 4200 تومان اعلام میکند، معامله ارز در صرافیها را ممنوع و هر گونه خرید و فروش را مصداق معاملات قاچاق تلقی میکند. قیمت بازار واقعی ارز به سرعت تا حدود 10 هزار تومان بالا میرود. تفاوت قیمت ارز دولتی و قیمت بازار واقعی ارز باعث میشود تقاضا برای واردات افزایش یابد، مسافرتهای خارجی شدت میگیرد، ذخیره ارزی بانک مرکزی کاهش مییابد و در نهایت برخی اقتصاددانان معتقدند رانت عظیمی بین 100 تا 160 هزار میلیارد تومان در جیب ثروتمندان و قدرتمندان قرار میگیرد. سیاستگذار تا اینجای کار اعتبار و آبروی خود را تضعیف کرده و نتیجه کار مثل بوی پیاز در مشام سیاستگذار و جامعه پیچیده است.
✅ بازار به سرعت خود را با قیمت واقعی ارز تطبیق میدهد و قیمتها افزایش مییابد. تورم ناشی از جهش ارزی که ناشی از سابقه سیاستهای پیشین مکتب «چپ»کی هم هست از راه میرسد. سیاستگذار که شاید نگران فشار بر طبقات ضعیف جامعه بوده در نهایت ناگزیر میشود تورم پدیدآمده را به رسمیت بشناسد و درد ناشی از این وضعیت که در قالبهای مختلف از جمله نارضایتی متخصصان، گروههای سیاسی و اعتراضات مردمی بروز میکند، سیاستگذار را به دست کشیدن از ادامه سیاست نرخ ثابت ارز 4200 تومانی وادار میکند. سیاستگذار اکنون چوب را خورده است ولی توان ادامه مسیر را ندارد.
✅ سیاستگذار در این مرحله حاضر میشود تن به راهکاری بدهد که اکثریت اقتصاددانان سالها توصیه کردهاند: بازار ثانویه ارز با قیمت توافقی در بازار بین دارنده و مصرفکننده ارز به رسمیت شناخته میشود. سیاستگذار در نهایت قیمت بازار را به رسمیت میشناسد و رئیس بانک مرکزی بسته سیاستهای ارزی را اعلام میکند که کمابیش همان چیزهایی است که عده زیادی از اقتصاددانان در سه ماه گذشته بیان کردهاند؛ و البته مخالفانی هم دارد.
✅ سیاست ارزی جدید اگر همان چیزی نباشد که اقتصاددانان گفتهاند، اما پیآمدهای منفی سیاست ارزی مبتنی بر قیمت دولتی 4200 تومانی، دقیقاً همان چیزهایی است که متخصصان از روز اول گفتند. معنای این وضعیت آن است که سیاستگذار در نهایت همه هزینهها را پرداخته، چوب و پیاز را خورده و حالا باید هزینه نهایی را هم بپردازد.
✅ مکتب سیاستگذاری «چپ»کی، محصول عوامل متعددی نظیر بیتوجهی به علم اقتصاد، فقدان شفافیت، بیعقوبت بودن خطاهای سیاستی، فقدان گزارشدهی شفاف مکتوب، عدم تناسب قدرت و مسئولیت، برخی تعهدات ایدئولوژیک افراطی، طراحی نهادی نامناسب و عوامل دیگری است که باید درمان شود. من پیشتر نوشتهام که اگر زنگولهها به گردن گربه سیاستهای غلط بسته نشوند، این وضعیت کماکان ادامه خواهد داشت. راهکارها کم و بیش شناختهشده هستند، و اگر پرونده سیاستگذاری و رویههای حاکم بر آن به درستی باز شود، میتوان آنها را بهکار بست و به مکتب سیاستگذاری «چپ»کی تا اندازه زیادی پایان داد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Forwarded from اتچ بات
رستگاری در شاوشنک
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ آدمی وقتی کم میآورد میتواند به دامان هنر پناه ببرد. ناامیدی که غلیظ بشود هنر میتواند راه نجات باشد. فیلمهای جاودان در تاریخ سینما غالباً چنین خاصیتی دارند و یکی از آنها «رستگاری در شاوشنک» به کارگردانی فرانک دارابونت و با بازی تیم رابینز و مورگان فریمن است. فیلم را سالها پیش دیده بودم اما دوباره با دیدنش انرژی گرفتم. بیخود نیست که این فیلم را سالهاست در برخی رتبهبندیها برترین اثر تاریخ سینما شناختهاند.
✳️ «رستگاری در شاوشنک» داستان بانکداری است که به ناحق به قتل همسرش متهم شده و برای حبس ابد راهی زندانی به نام شاوشنک میشود. او بیست سال را با چکشی کوچک صرف حفر کردن تونل در دیواری ضخیم میکند. شش سال متوالی هر هفته یک نامه به مقامات مینویسد تا بودجهای برای کتابخانه زندان اختصاص دهند، و وقتی موفق میشود، نامههایش را به دو نامه در هفته افزایش میدهد تا بودجه را بیشتر کنند و موفق میشود.
✳️ تیم رابینز در نقش اندی دوفرین، جمعی از زندانیان را به کتابخوان تبدیل میکند. او بیست سال صبورانه با یک چکش ساده، دیوارهای بتنی را آرام آرام میتراشد، و با اندیشه و رفتارش دیگران را تحت تأثیر قرار میدهد. اندی دوفرین خود را گناهکار نمیداند – و بهواقع قاتل نیست – و برای بیرون رفتن از زندان رؤیایی دارد، زیستن آزادانه در جایی دیگر، بیرون از همه پلشتیهای زندان، فراتر از دیوارها.
✳️ زندان انتهای بیاخلاقی است، جایی که قاتلان، همجنسبازان، مأموران خشن و کثیف زندان، و رئیس زندان ریاکار و کلاهبردار و خشن کنار هم گرد آمدهاند؛ اما اندی دوفرین، شرافت را در زندان حفظ میکند و دیگران را نیز به آن فرامیخواند. فیلم پیامآور امید، تلاش برای تغییر، سختکوشی، ضرورت زندگی شرافتمندانه، داشتن رؤیا برای زندگی و دوست داشتن دیگران است. فیلم فرانک دارابونت سرشار از صحنهها و دیالوگهای جاودانه است، اما شاید این عبارت را بتوان بیشتر دوست داشت: « ... امید چیز خوبیه؛ شاید بهترینِ چیزها؛ و هیچ چیز خوبی هیچ وقت از بین نمیره ...» اندی دوفرین فقط امیدوار نیست، بلکه سختکوش هم هست و از هیچ تلاشی خسته نمیشود. او همچنین از بهکارگیری نیروی ذهن و مهارتهای مالیاش خیلی خوب بهره میگیرد.
✳️ رستگاری در شاوشنک را باید بارها دید. آدمهای بسیاری در این روزها به بارها دیدن این فیلم نیاز دارند. اگر فیلم را ندیدهاید، میارزد که یک بعد از ظهر را برای 142 دقیقه دیدن این فیلم خالی کنید. دنیای دیگری به روی آدمی گشوده میشود.
#رستگاری_در_شاوشنک
#سیاست_امید
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ آدمی وقتی کم میآورد میتواند به دامان هنر پناه ببرد. ناامیدی که غلیظ بشود هنر میتواند راه نجات باشد. فیلمهای جاودان در تاریخ سینما غالباً چنین خاصیتی دارند و یکی از آنها «رستگاری در شاوشنک» به کارگردانی فرانک دارابونت و با بازی تیم رابینز و مورگان فریمن است. فیلم را سالها پیش دیده بودم اما دوباره با دیدنش انرژی گرفتم. بیخود نیست که این فیلم را سالهاست در برخی رتبهبندیها برترین اثر تاریخ سینما شناختهاند.
✳️ «رستگاری در شاوشنک» داستان بانکداری است که به ناحق به قتل همسرش متهم شده و برای حبس ابد راهی زندانی به نام شاوشنک میشود. او بیست سال را با چکشی کوچک صرف حفر کردن تونل در دیواری ضخیم میکند. شش سال متوالی هر هفته یک نامه به مقامات مینویسد تا بودجهای برای کتابخانه زندان اختصاص دهند، و وقتی موفق میشود، نامههایش را به دو نامه در هفته افزایش میدهد تا بودجه را بیشتر کنند و موفق میشود.
✳️ تیم رابینز در نقش اندی دوفرین، جمعی از زندانیان را به کتابخوان تبدیل میکند. او بیست سال صبورانه با یک چکش ساده، دیوارهای بتنی را آرام آرام میتراشد، و با اندیشه و رفتارش دیگران را تحت تأثیر قرار میدهد. اندی دوفرین خود را گناهکار نمیداند – و بهواقع قاتل نیست – و برای بیرون رفتن از زندان رؤیایی دارد، زیستن آزادانه در جایی دیگر، بیرون از همه پلشتیهای زندان، فراتر از دیوارها.
✳️ زندان انتهای بیاخلاقی است، جایی که قاتلان، همجنسبازان، مأموران خشن و کثیف زندان، و رئیس زندان ریاکار و کلاهبردار و خشن کنار هم گرد آمدهاند؛ اما اندی دوفرین، شرافت را در زندان حفظ میکند و دیگران را نیز به آن فرامیخواند. فیلم پیامآور امید، تلاش برای تغییر، سختکوشی، ضرورت زندگی شرافتمندانه، داشتن رؤیا برای زندگی و دوست داشتن دیگران است. فیلم فرانک دارابونت سرشار از صحنهها و دیالوگهای جاودانه است، اما شاید این عبارت را بتوان بیشتر دوست داشت: « ... امید چیز خوبیه؛ شاید بهترینِ چیزها؛ و هیچ چیز خوبی هیچ وقت از بین نمیره ...» اندی دوفرین فقط امیدوار نیست، بلکه سختکوش هم هست و از هیچ تلاشی خسته نمیشود. او همچنین از بهکارگیری نیروی ذهن و مهارتهای مالیاش خیلی خوب بهره میگیرد.
✳️ رستگاری در شاوشنک را باید بارها دید. آدمهای بسیاری در این روزها به بارها دیدن این فیلم نیاز دارند. اگر فیلم را ندیدهاید، میارزد که یک بعد از ظهر را برای 142 دقیقه دیدن این فیلم خالی کنید. دنیای دیگری به روی آدمی گشوده میشود.
#رستگاری_در_شاوشنک
#سیاست_امید
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Telegram
attach 📎
Forwarded from اتچ بات
بانکها ما را میبلعند
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ ما در سالیان اخیر همواره اخبار عمدتاً تأسفباری درباره بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری شنیدهایم. اختلاس از بانکها، جذب سپردههای مردم و سوءاستفاده، حقوقهای نجومی مدیران عامل بانکها، و بحران در نظام بانکی که ابعاد آن گستردهتر از آن است که من غیرمتخصص در امور بانکی در اینجا به آنها بپردازم.
✅ بانکها یک ویژگی جالب توجه دارند. آنها سپردهها (اموال) مردم را جذب میکنند و اختیار دارند درباره آنها تصمیم بگیرند. آنها اموال مردم را به دیگران وام میدهند (در بسیاری موارد بدون ارزیابی درست ریسک دادن وامها)، سپردههای مردم را صرف خرید اموالی میکنند که معلوم نیست صرفه اقتصادی داشته باشند (نظیر سرمایهگذاری گسترده بانکها در املاک و مستغلات که امروز به دارایی منجمد بانکها بدل شده است)، مستقیم و غیرمستقیم از اموال مردم به کارکنان و بالاخص مدیران خود وامهای خاص میپردازند و برای هیئت مدیرهها پاداش تعیین کرده و توزیع میکنند؛ و سالیانی است که با اموال خود مردم وارد سفتهبازی و معاملات پرریسک طلا، ارز و سکه میشوند و به بیثباتی اقتصادی دامن میزنند. بانکها و بالاخص مؤسسات مالی و اعتباری که نظارت بر آنها هیچ یا اندک است، موجودات خطرناکی هستند. بخش مهمی از دست و دل بازی بانکها از آن جهت است که در اصل از جیب مردم (سپردهها) هزینه میکنند.
✅ صبح پنجشنبه هجدهم مردادماه اما شاهد بخش دیگری از اعمال تأسفبار بانکها بودم. شما هم اگر دقت کنید مشاهده خواهید کرد. عکس زیر را از یکی از شعب بانکها در ساعت هفت و سیوپنج دقیقه صبح وقتی که هوا خنک بود گرفتهام. عکس نشان میدهد که فقط در قابی که من انتخاب کردم، دو کولر گازی ایستاده و سه کولر گازی اسپلیت نصبشده به دیوارها مشاهده میشود. یک کولر گازی دیگر هم در سمت چپ نصب شده و روشن بود که هر چه تلاش کردم در قاب عکس تلفن همراهم نمیگنجید.
✅ من برای آنکه افراد حاضر در بانک حریم شخصیشان حفظ شود، عکسی از درجه حرارت کولر را روی تصاویر افراد مونتاژ کردهام. عکسی هم از جدول مشخصات مصرف انرژی کولر ایستاده گرفتم که آن هم روی تصویر مونتاژ شده است. این جدول نشان میدهد که 5280 وات انرژی مصرفی کولر ایستاده است و هر دو کولر روی درجه حرارت 20 قرار داشتند. 10560 وات کولر گازی ایستاده به علاوه حدود 2500 وات کولری که در عکس جا نمیگرفت در محوطه بانک در ساعت هفتونیم صبح روشن بود. سه کولر اسپلیت خاموش بودند و شاید در ساعات بعدی روز روشن میشدند.
✅ راستی چرا یک شعبه بانک دولتی که عملاً هزینههایش از جیب سپردهگذاران تأمین میشود و اغلب در شرایط مالی نامناسبی هم قرار دارند باید بتواند حدود 13000 وات وسیله سرمایشی در ساعت هفتونیم صبح و روی دمای 20 درجه روشن نگه دارد؟ مشتریانی که وارد بانک میشدند حتماً احساس خنکی میکردند اما اگر به این میاندیشیدند که این هزینه از جیب منافع ملی و خودشان به عنوان سپردهگذار بانک میرود، شاید احساس دیگری میداشتند. لطفاً به لامپهای روشن در سقف بانک در ساعت هفتونیم صبح هم دقت کنید.
✅ 13000 وات معادل 723 لامپ کممصرف 18 واتی، 163 پنکه 80 واتی، 46 تلویزیون پلاسمای 42 اینچ، و 21 کولر آبی 600 واتی است. آیا شما تصور میکند یک بانک دولتی که از منابع عمومی و سپردههای مردم استفاده میکند حق دارد برای خنک کردن یک محوطه حداکثر 100 متری، 21 کولر آبی بهکار بگیرد؟ جالب اینکه هر بار یک مشتری وارد میشد، در برقی باز شده و بخش زیادی از سرمای کولرها صرف خنک کردن پیادهرو میشد.
✅ بانکها سازمانهای عجیبی هستند، اگر کسی به دادمان نرسد، این بانکها ظرفیت دارند که زندگی ما و حتی منابع نسل امروز و آینده را نیز ببلعند. بانکها ما را خواهند بلعید. از این به بعد هر وقت وارد بانک یا سازمان عمومیای شدید که کولرهایش به شدت کار میکرد و احساس کردید خنک شدید، به این فکر کنید که هزینه برق را از جیب شما و فرزندان نسلهای آینده میپردازد، شاید احساستان فرق کرد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
@fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
✅ ما در سالیان اخیر همواره اخبار عمدتاً تأسفباری درباره بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری شنیدهایم. اختلاس از بانکها، جذب سپردههای مردم و سوءاستفاده، حقوقهای نجومی مدیران عامل بانکها، و بحران در نظام بانکی که ابعاد آن گستردهتر از آن است که من غیرمتخصص در امور بانکی در اینجا به آنها بپردازم.
✅ بانکها یک ویژگی جالب توجه دارند. آنها سپردهها (اموال) مردم را جذب میکنند و اختیار دارند درباره آنها تصمیم بگیرند. آنها اموال مردم را به دیگران وام میدهند (در بسیاری موارد بدون ارزیابی درست ریسک دادن وامها)، سپردههای مردم را صرف خرید اموالی میکنند که معلوم نیست صرفه اقتصادی داشته باشند (نظیر سرمایهگذاری گسترده بانکها در املاک و مستغلات که امروز به دارایی منجمد بانکها بدل شده است)، مستقیم و غیرمستقیم از اموال مردم به کارکنان و بالاخص مدیران خود وامهای خاص میپردازند و برای هیئت مدیرهها پاداش تعیین کرده و توزیع میکنند؛ و سالیانی است که با اموال خود مردم وارد سفتهبازی و معاملات پرریسک طلا، ارز و سکه میشوند و به بیثباتی اقتصادی دامن میزنند. بانکها و بالاخص مؤسسات مالی و اعتباری که نظارت بر آنها هیچ یا اندک است، موجودات خطرناکی هستند. بخش مهمی از دست و دل بازی بانکها از آن جهت است که در اصل از جیب مردم (سپردهها) هزینه میکنند.
✅ صبح پنجشنبه هجدهم مردادماه اما شاهد بخش دیگری از اعمال تأسفبار بانکها بودم. شما هم اگر دقت کنید مشاهده خواهید کرد. عکس زیر را از یکی از شعب بانکها در ساعت هفت و سیوپنج دقیقه صبح وقتی که هوا خنک بود گرفتهام. عکس نشان میدهد که فقط در قابی که من انتخاب کردم، دو کولر گازی ایستاده و سه کولر گازی اسپلیت نصبشده به دیوارها مشاهده میشود. یک کولر گازی دیگر هم در سمت چپ نصب شده و روشن بود که هر چه تلاش کردم در قاب عکس تلفن همراهم نمیگنجید.
✅ من برای آنکه افراد حاضر در بانک حریم شخصیشان حفظ شود، عکسی از درجه حرارت کولر را روی تصاویر افراد مونتاژ کردهام. عکسی هم از جدول مشخصات مصرف انرژی کولر ایستاده گرفتم که آن هم روی تصویر مونتاژ شده است. این جدول نشان میدهد که 5280 وات انرژی مصرفی کولر ایستاده است و هر دو کولر روی درجه حرارت 20 قرار داشتند. 10560 وات کولر گازی ایستاده به علاوه حدود 2500 وات کولری که در عکس جا نمیگرفت در محوطه بانک در ساعت هفتونیم صبح روشن بود. سه کولر اسپلیت خاموش بودند و شاید در ساعات بعدی روز روشن میشدند.
✅ راستی چرا یک شعبه بانک دولتی که عملاً هزینههایش از جیب سپردهگذاران تأمین میشود و اغلب در شرایط مالی نامناسبی هم قرار دارند باید بتواند حدود 13000 وات وسیله سرمایشی در ساعت هفتونیم صبح و روی دمای 20 درجه روشن نگه دارد؟ مشتریانی که وارد بانک میشدند حتماً احساس خنکی میکردند اما اگر به این میاندیشیدند که این هزینه از جیب منافع ملی و خودشان به عنوان سپردهگذار بانک میرود، شاید احساس دیگری میداشتند. لطفاً به لامپهای روشن در سقف بانک در ساعت هفتونیم صبح هم دقت کنید.
✅ 13000 وات معادل 723 لامپ کممصرف 18 واتی، 163 پنکه 80 واتی، 46 تلویزیون پلاسمای 42 اینچ، و 21 کولر آبی 600 واتی است. آیا شما تصور میکند یک بانک دولتی که از منابع عمومی و سپردههای مردم استفاده میکند حق دارد برای خنک کردن یک محوطه حداکثر 100 متری، 21 کولر آبی بهکار بگیرد؟ جالب اینکه هر بار یک مشتری وارد میشد، در برقی باز شده و بخش زیادی از سرمای کولرها صرف خنک کردن پیادهرو میشد.
✅ بانکها سازمانهای عجیبی هستند، اگر کسی به دادمان نرسد، این بانکها ظرفیت دارند که زندگی ما و حتی منابع نسل امروز و آینده را نیز ببلعند. بانکها ما را خواهند بلعید. از این به بعد هر وقت وارد بانک یا سازمان عمومیای شدید که کولرهایش به شدت کار میکرد و احساس کردید خنک شدید، به این فکر کنید که هزینه برق را از جیب شما و فرزندان نسلهای آینده میپردازد، شاید احساستان فرق کرد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
@fazeli_mohammad
Telegram
attach 📎
Forwarded from اتچ بات
مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند»
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی- 27/5/1397)
✅ سالهاست متنهایی از اقتصاددانان – از همه مکاتب - میخوانم که توضیح میدهند سیاستگذار در ایران چگونه توزیع رانت و انجام فساد را مهیا میکند. سه دلیل عمده برای این گونه اقدامات سیاستگذار وجود دارد. اول، کمدانشی و ناتوانی در پیشبینی عواقب سیاستهای نادرست. دوم، انگیزههای خیرخواهانه – حمایت از اقشار آسیبپذیر – که به ضد خود بدل شده و در نهایت به تضعیف همین اقشار میانجامند. سوم، انگیزههای مفسدانه که سیاستگذار مستقیم در آنها سهیم است یا گروههایی با تحلیلهایی که به خورد سیاستگذار میدهند او را هدایت میکنند. نتیجه نهایی فرقی نمیکند و در هر سه حالت سیاستگذار زمینه «زد و بند» را فراهم میکند و کردار او را میتوان «تسهیل زد و بند» خواند.، زد و بندی که گاه عامدانه صورت میگیرد و گاه نتیجه غیرمستقیم کردار سیاستگذار است.
✅ سیاستگذار بعد از اعمال این گونه سیاستها و اقدامات – که در همه عرصهها از ارز گرفته تا محیطزیست، آب، انرژی، اشتغال، سهمیه دانشگاه و ... هست – با دو عاقبت مواجه میشود. سیاستگذار غیرفاسد خیرخواه با عاقبت عقوبتگونه کردار خود مواجه میشود و از سر پشیمانی دست بهکار جدیدی میزند. سیاستگذار مفسد یا سهیم در فساد هم بالاخره تحت فشار افکار عمومی ناچار میشود راه دیگری برای پیشبرد منافع خود پیدا کند. نتیجه اما باز هم برای اقتصاد و جامعه ایرانی تفاوتی نمیکند: تضعیف و مشکلات بیشتر.
✅ سیاستگذار تحت فشار افکار عمومی قرار میگیرد و بخشهای دیگر حاکمیت سیاسی نیز باید نشان دهند که بیتفاوت نیستند. اینجا مرحلهای است که باز هم سه دلیل کمدانشی و ناتوانی، خیرخواهی برای اقشار آسیبپذیر، و انگیزههای مفسدانه دوباره مؤثر واقع شده و سیاست «بگیر و ببند» را در دستور کار قرار میدهند. «جمشید بسمالله»ها در این مرحله ظهور میکنند. بازار ارز چون جلوی چشم مردم است و مستقیماً روی زندگی آنها تأثیر دارد بیشتر با کاربست مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» در آن آشنا هستند، اما سایر عرصهها هم کم و بیش به همین ترتیب اداره میشوند.
✅ مرحله سوم، کش پیدا کردن پرونده بگیر و ببندها و به نتیجه نرسیدن آنهاست. سیاستگذار به سرعت متوجه میشود که گرفتارشدهها اغلب در همان مسیری که سیاستگذار تعیین کرده حرکت کردهاند. خریدار چند هزار سکه در همان مسیری رفته که سیاستگذار تعیین کرده است. واردکننده با دلار 4200 تومانی هم همین کار را کرده است. این افراد بر اساس مسیرهای تعیینشده توسط سیاستگذار با عناصر درون نظام سیاستگذاری هم ارتباط میگیرند و رسیدگی به پروندههای آنها کار را به جاهای باریک میکشاند. آنها در زمین بازی تعیینشده توسط سیاستگذار بازی کردهاند و رسیدگی به پروندهشان در نهایت به زیان خود سیاستگذار میشود و در نتیجه پروندهها هم گره میخورند و وضعیتی پدید میآید که پیشتر آنرا شکلگیری «جامعه مسائل حلنشده» نامیدهام؛ جامعهای که در آن مسألهها و پروندهها ایجاد میشوند اما حل و مختومه نمیشوند و عین شبح در فضای جامعه پرواز میکنند و اعتماد عمومی را فرسایش میدهند.
✅ وقت پایان دادن به مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» با پیمودن چند مسیر است: اول، تن دادن به دانش و علم بشری و گریز از بیدانشی با اتکا بر بهکارگیری شایستهترینها نه گوشبهفرمانترینها. دوم، دست کشیدن از انگیزههای خیرخواهانهای که در نهایت به زیان ضعیفترینها تمام میشوند و تن دادن به روشهایی برای حمایت اجتماعی که در جهان آزموده شدهاند و شناختهای بشری با همه نواقصش کفایت نسبی آنها را تأیید میکند. سوم، حل کردن مسأله تعارض منافع در نظام سیاستگذاری. چهارم، تحقق شفافیت در دادهها و اطلاعات نظام سیاستگذاری. پنجم، تن دادن به تدوین گزارشهای ارزیابی سیاستهای گذشته و پاسخگو ساختن سیاستگذار در مقابل اقداماتش. ششم، تمهید کردن رویههایی که دست یافتن شایستگان به مناصب سیاسی و سیاستی را تسهیل کنند و مانعهای سلیقهای پیش روی برآمدن شایستگان قرار ندهند.
✅ نظام سیاستگذاری اگر به مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» پایان ندهد، توسعه و امنیت آتی وجود نخواهد داشت، حفظ سطح فعلی امنیت و کیفیت زندگی ایرانیان نیز ناممکن خواهد شد.
✅ فایل صوتی که در زیر این یادداشت قرار دارد، نشان میدهد که چگونه سیاستگذار در سیاست ارزی در معرض هر سه انگیزه مولد مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» قرار دارد و عاقبت چنین نظامی از سیاستگذاری بر زندگی مردم چه خواهد بود.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی- 27/5/1397)
✅ سالهاست متنهایی از اقتصاددانان – از همه مکاتب - میخوانم که توضیح میدهند سیاستگذار در ایران چگونه توزیع رانت و انجام فساد را مهیا میکند. سه دلیل عمده برای این گونه اقدامات سیاستگذار وجود دارد. اول، کمدانشی و ناتوانی در پیشبینی عواقب سیاستهای نادرست. دوم، انگیزههای خیرخواهانه – حمایت از اقشار آسیبپذیر – که به ضد خود بدل شده و در نهایت به تضعیف همین اقشار میانجامند. سوم، انگیزههای مفسدانه که سیاستگذار مستقیم در آنها سهیم است یا گروههایی با تحلیلهایی که به خورد سیاستگذار میدهند او را هدایت میکنند. نتیجه نهایی فرقی نمیکند و در هر سه حالت سیاستگذار زمینه «زد و بند» را فراهم میکند و کردار او را میتوان «تسهیل زد و بند» خواند.، زد و بندی که گاه عامدانه صورت میگیرد و گاه نتیجه غیرمستقیم کردار سیاستگذار است.
✅ سیاستگذار بعد از اعمال این گونه سیاستها و اقدامات – که در همه عرصهها از ارز گرفته تا محیطزیست، آب، انرژی، اشتغال، سهمیه دانشگاه و ... هست – با دو عاقبت مواجه میشود. سیاستگذار غیرفاسد خیرخواه با عاقبت عقوبتگونه کردار خود مواجه میشود و از سر پشیمانی دست بهکار جدیدی میزند. سیاستگذار مفسد یا سهیم در فساد هم بالاخره تحت فشار افکار عمومی ناچار میشود راه دیگری برای پیشبرد منافع خود پیدا کند. نتیجه اما باز هم برای اقتصاد و جامعه ایرانی تفاوتی نمیکند: تضعیف و مشکلات بیشتر.
✅ سیاستگذار تحت فشار افکار عمومی قرار میگیرد و بخشهای دیگر حاکمیت سیاسی نیز باید نشان دهند که بیتفاوت نیستند. اینجا مرحلهای است که باز هم سه دلیل کمدانشی و ناتوانی، خیرخواهی برای اقشار آسیبپذیر، و انگیزههای مفسدانه دوباره مؤثر واقع شده و سیاست «بگیر و ببند» را در دستور کار قرار میدهند. «جمشید بسمالله»ها در این مرحله ظهور میکنند. بازار ارز چون جلوی چشم مردم است و مستقیماً روی زندگی آنها تأثیر دارد بیشتر با کاربست مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» در آن آشنا هستند، اما سایر عرصهها هم کم و بیش به همین ترتیب اداره میشوند.
✅ مرحله سوم، کش پیدا کردن پرونده بگیر و ببندها و به نتیجه نرسیدن آنهاست. سیاستگذار به سرعت متوجه میشود که گرفتارشدهها اغلب در همان مسیری که سیاستگذار تعیین کرده حرکت کردهاند. خریدار چند هزار سکه در همان مسیری رفته که سیاستگذار تعیین کرده است. واردکننده با دلار 4200 تومانی هم همین کار را کرده است. این افراد بر اساس مسیرهای تعیینشده توسط سیاستگذار با عناصر درون نظام سیاستگذاری هم ارتباط میگیرند و رسیدگی به پروندههای آنها کار را به جاهای باریک میکشاند. آنها در زمین بازی تعیینشده توسط سیاستگذار بازی کردهاند و رسیدگی به پروندهشان در نهایت به زیان خود سیاستگذار میشود و در نتیجه پروندهها هم گره میخورند و وضعیتی پدید میآید که پیشتر آنرا شکلگیری «جامعه مسائل حلنشده» نامیدهام؛ جامعهای که در آن مسألهها و پروندهها ایجاد میشوند اما حل و مختومه نمیشوند و عین شبح در فضای جامعه پرواز میکنند و اعتماد عمومی را فرسایش میدهند.
✅ وقت پایان دادن به مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» با پیمودن چند مسیر است: اول، تن دادن به دانش و علم بشری و گریز از بیدانشی با اتکا بر بهکارگیری شایستهترینها نه گوشبهفرمانترینها. دوم، دست کشیدن از انگیزههای خیرخواهانهای که در نهایت به زیان ضعیفترینها تمام میشوند و تن دادن به روشهایی برای حمایت اجتماعی که در جهان آزموده شدهاند و شناختهای بشری با همه نواقصش کفایت نسبی آنها را تأیید میکند. سوم، حل کردن مسأله تعارض منافع در نظام سیاستگذاری. چهارم، تحقق شفافیت در دادهها و اطلاعات نظام سیاستگذاری. پنجم، تن دادن به تدوین گزارشهای ارزیابی سیاستهای گذشته و پاسخگو ساختن سیاستگذار در مقابل اقداماتش. ششم، تمهید کردن رویههایی که دست یافتن شایستگان به مناصب سیاسی و سیاستی را تسهیل کنند و مانعهای سلیقهای پیش روی برآمدن شایستگان قرار ندهند.
✅ نظام سیاستگذاری اگر به مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» پایان ندهد، توسعه و امنیت آتی وجود نخواهد داشت، حفظ سطح فعلی امنیت و کیفیت زندگی ایرانیان نیز ناممکن خواهد شد.
✅ فایل صوتی که در زیر این یادداشت قرار دارد، نشان میدهد که چگونه سیاستگذار در سیاست ارزی در معرض هر سه انگیزه مولد مدل «تسهیل زد و بند و بعد بگیر و ببند» قرار دارد و عاقبت چنین نظامی از سیاستگذاری بر زندگی مردم چه خواهد بود.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Telegram
attach 📎
چگونه هموطن باشیم
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی – 28/5/1397)
✅ زوج جوان برای درد ساده پای بیمار مراجعه کردند ولی اسکن استخوانهای کل بدن که شاید برای تشخیص علت درد مفصل پا ضرورت هم نداشت چیز دیگری نشان داد. توموری در استخوانهای قفسه سینه آشکار شده بود. زندگی به یکباره به هیچ تبدیل شده بود.
✅ چهل و هشت ساعت طول نکشید تا تصاویر امآرآی و سیتیاسکن بیمار آماده شود. پزشک تصویربردار، متخصص خوشخلق فوقالعادهای بود که صدا و توضیحاتش آرامش میداد. چند ساعت بعد فایل تصاویر را – بدون آنکه بیمار بداند - برای یکی از مهمترین مراکز سرطانشناسی آمریکا ارسال کرده بود، جایی که خودش آموزش دیده بود. تشخیص آمریکاییها: یکی از بدترین انواع سرطانهای استخوان و ضرورت خارج کردن فوری تومور. نشانی مطب یک متخصص سرطانهای استخوان را به زوج جوان داد و دعای خیر بدرقهشان کرد.
✅ انتظار ملاقات پزشک سه ساعت طول کشید. پیرمرد لاغراندام سادهپوش، عکسها را که رو به روی نور گرفت، در کمال تعجب، گفت جای نگرانی نیست، هیچ ضرورتی برای جراحی وجود ندارد. بگذارید سر جایش باشد. همسرش اول فکر کرد پزشک نمیخواهد خبر بدی به بیمار بدهد و بعداً به خودش خواهد گفت، اما پیرمرد اصرار داشت که هیچ چیز مهمی نیست. اصرار زوج را که دید به سختی پذیرفت بیمار را راهی نمونهبرداری کند. پزشک تصویربردار که تا روز قبل اصرار به جراحی داشت، بعد از شنیدن نظر پیرمرد، نظر همکار آمریکاییاش را رها کرده و میگفت هر چه این مرد بگوید درست است.
✅ همسرش فردا پنهانی با عکسها دوباره راهی مطب پیرمرد شده بود. این بار انتظار بیش از سه ساعت طول کشید، پیرمرد پزشک که شیوه رفتارش با همه بیماران یکسان و منحصربهفرد بود، باز هم اصرار داشت که هیچ عملی ضرورت ندارد، اما دست آخر گفته بود اگر اصرار دارید که تومور داخل بدن نباشد، جراحیاش کار من نیست، شما را به دوستم معرفی میکنم، کارتان را به سرعت انجام میدهد.
✅ زوج جوان روزهای بعد دریافته بودند که پیرمرد، هموطنی زرتشتی است و از برترین پزشکان و جراحان رشته تخصصی خودش حتی در جهان و بقیه پزشکان دربارهاش حکایتها گفتند. هموطن زرتشتی زوج را به جراح قفسه سینهای که مسلمانی از تبار سیّدها بود معرفی کرد. جراح قفسه سینه، شصتوچند سالهای خوشخلق، به غایت اخلاقی، مهربان و اهل شوخی؛ شیکپوش با کراواتی که حتی در مطب هم میپوشید. خودش با بیمارستان هماهنگ کرده بود و بستری شدن بیمار برای عمل فقط 48 ساعت بعد رخ داد. خوشگفتاری و خوشرفتاری سیّد شیکپوش تا آخرین لحظه که به سمت اتاق عمل میرفت، قوت قلبش بود.
✅ سیّد خوشخلق کراواتی مهربان، یکونیم ساعت بعد تومور را در یک ظرف استیل تحویل همسرش داده بود تا تحویل آزمایشگاه پاتولوژی بدهد. ده روز بعد نتیجه پاتولوژی نشان داد تشخیص پیرمرد درست و تشخیص مرکز سرطانشناسی آمریکا اشتباه بود. جای عمل جراحی اما تا مدتها بعد درد میکرد و چند بار دیگر هم برای بررسیهای بعد از عمل راهی مطب سید شیکپوش کراواتی شدند. برعکس رسم خیلی از پزشکهای این زمانه که وقت ندارند، او با حوصله و وقت فراوان بیمار را معاینه میکرد، شیرین سخن میگفت و شوخی میکرد؛ و عجیبتر اینکه هرگز پول ویزیت نگرفت؛ خود را متعهد به بهبودی بیمار بعد از عمل میدانست. تلفن بیمار را هم پاسخ میداد. همسر بیمار آخرین بار وقتی از مطب خارج میشدند پرسیده بود:آیا همه پزشکهای نسل شما این گونه هستند؟ تصورش این بود که هر قدر به زمان حال نزدیکتر شدهایم، پزشکها کجخلقتر، مادیتر، کمسخنتر و خشنتر شدهاند.
✅ بیمار حس خوبی داشت. یک آموزشدیده آمریکا، یک هموطن زرتشتی و یک سید شیکپوش خوشسخن کراواتی تیم درمانش بودند. پزشکان دیگر وقتی درباره تخصص ستودنی هموطن زرتشتیاش میگفتند، احساس غرور میکرد. یک ماه جهنمی پایانی خوش یافته بود، اما قریب یک ماه تجربه بودن در کنار سه هموطن متخصص، خوشخلق، اخلاقمدار و مهربان برایشان تجربهای بینظیر بود. زیبا بود که هیچ خط فاصلی شیعه سید شیکپوش کراواتی را از زرتشتی کاربلد جدا نمیکرد. هر سه در سه صفت شریک بودند: تخصص، اخلاق انسانی و تعهد به حقوق شهروندی بیمار. آنها در میان موجهای بیاعتمادی و بیاخلاقی این روزها، سه هموطن یافته بودند. آنقدر دلشان قرص شده بود و خوشحال که یکیشان از من به اصرار خواست درباره این سه هموطنشان بنویسم. این پیام قدردانی آنها و به همان اندازه، درباره اینکه چگونه هموطن باشیم: با تخصص، اخلاق انسانی و تعهد به حقوق شهروندی، بدون تبعیض.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی – 28/5/1397)
✅ زوج جوان برای درد ساده پای بیمار مراجعه کردند ولی اسکن استخوانهای کل بدن که شاید برای تشخیص علت درد مفصل پا ضرورت هم نداشت چیز دیگری نشان داد. توموری در استخوانهای قفسه سینه آشکار شده بود. زندگی به یکباره به هیچ تبدیل شده بود.
✅ چهل و هشت ساعت طول نکشید تا تصاویر امآرآی و سیتیاسکن بیمار آماده شود. پزشک تصویربردار، متخصص خوشخلق فوقالعادهای بود که صدا و توضیحاتش آرامش میداد. چند ساعت بعد فایل تصاویر را – بدون آنکه بیمار بداند - برای یکی از مهمترین مراکز سرطانشناسی آمریکا ارسال کرده بود، جایی که خودش آموزش دیده بود. تشخیص آمریکاییها: یکی از بدترین انواع سرطانهای استخوان و ضرورت خارج کردن فوری تومور. نشانی مطب یک متخصص سرطانهای استخوان را به زوج جوان داد و دعای خیر بدرقهشان کرد.
✅ انتظار ملاقات پزشک سه ساعت طول کشید. پیرمرد لاغراندام سادهپوش، عکسها را که رو به روی نور گرفت، در کمال تعجب، گفت جای نگرانی نیست، هیچ ضرورتی برای جراحی وجود ندارد. بگذارید سر جایش باشد. همسرش اول فکر کرد پزشک نمیخواهد خبر بدی به بیمار بدهد و بعداً به خودش خواهد گفت، اما پیرمرد اصرار داشت که هیچ چیز مهمی نیست. اصرار زوج را که دید به سختی پذیرفت بیمار را راهی نمونهبرداری کند. پزشک تصویربردار که تا روز قبل اصرار به جراحی داشت، بعد از شنیدن نظر پیرمرد، نظر همکار آمریکاییاش را رها کرده و میگفت هر چه این مرد بگوید درست است.
✅ همسرش فردا پنهانی با عکسها دوباره راهی مطب پیرمرد شده بود. این بار انتظار بیش از سه ساعت طول کشید، پیرمرد پزشک که شیوه رفتارش با همه بیماران یکسان و منحصربهفرد بود، باز هم اصرار داشت که هیچ عملی ضرورت ندارد، اما دست آخر گفته بود اگر اصرار دارید که تومور داخل بدن نباشد، جراحیاش کار من نیست، شما را به دوستم معرفی میکنم، کارتان را به سرعت انجام میدهد.
✅ زوج جوان روزهای بعد دریافته بودند که پیرمرد، هموطنی زرتشتی است و از برترین پزشکان و جراحان رشته تخصصی خودش حتی در جهان و بقیه پزشکان دربارهاش حکایتها گفتند. هموطن زرتشتی زوج را به جراح قفسه سینهای که مسلمانی از تبار سیّدها بود معرفی کرد. جراح قفسه سینه، شصتوچند سالهای خوشخلق، به غایت اخلاقی، مهربان و اهل شوخی؛ شیکپوش با کراواتی که حتی در مطب هم میپوشید. خودش با بیمارستان هماهنگ کرده بود و بستری شدن بیمار برای عمل فقط 48 ساعت بعد رخ داد. خوشگفتاری و خوشرفتاری سیّد شیکپوش تا آخرین لحظه که به سمت اتاق عمل میرفت، قوت قلبش بود.
✅ سیّد خوشخلق کراواتی مهربان، یکونیم ساعت بعد تومور را در یک ظرف استیل تحویل همسرش داده بود تا تحویل آزمایشگاه پاتولوژی بدهد. ده روز بعد نتیجه پاتولوژی نشان داد تشخیص پیرمرد درست و تشخیص مرکز سرطانشناسی آمریکا اشتباه بود. جای عمل جراحی اما تا مدتها بعد درد میکرد و چند بار دیگر هم برای بررسیهای بعد از عمل راهی مطب سید شیکپوش کراواتی شدند. برعکس رسم خیلی از پزشکهای این زمانه که وقت ندارند، او با حوصله و وقت فراوان بیمار را معاینه میکرد، شیرین سخن میگفت و شوخی میکرد؛ و عجیبتر اینکه هرگز پول ویزیت نگرفت؛ خود را متعهد به بهبودی بیمار بعد از عمل میدانست. تلفن بیمار را هم پاسخ میداد. همسر بیمار آخرین بار وقتی از مطب خارج میشدند پرسیده بود:آیا همه پزشکهای نسل شما این گونه هستند؟ تصورش این بود که هر قدر به زمان حال نزدیکتر شدهایم، پزشکها کجخلقتر، مادیتر، کمسخنتر و خشنتر شدهاند.
✅ بیمار حس خوبی داشت. یک آموزشدیده آمریکا، یک هموطن زرتشتی و یک سید شیکپوش خوشسخن کراواتی تیم درمانش بودند. پزشکان دیگر وقتی درباره تخصص ستودنی هموطن زرتشتیاش میگفتند، احساس غرور میکرد. یک ماه جهنمی پایانی خوش یافته بود، اما قریب یک ماه تجربه بودن در کنار سه هموطن متخصص، خوشخلق، اخلاقمدار و مهربان برایشان تجربهای بینظیر بود. زیبا بود که هیچ خط فاصلی شیعه سید شیکپوش کراواتی را از زرتشتی کاربلد جدا نمیکرد. هر سه در سه صفت شریک بودند: تخصص، اخلاق انسانی و تعهد به حقوق شهروندی بیمار. آنها در میان موجهای بیاعتمادی و بیاخلاقی این روزها، سه هموطن یافته بودند. آنقدر دلشان قرص شده بود و خوشحال که یکیشان از من به اصرار خواست درباره این سه هموطنشان بنویسم. این پیام قدردانی آنها و به همان اندازه، درباره اینکه چگونه هموطن باشیم: با تخصص، اخلاق انسانی و تعهد به حقوق شهروندی، بدون تبعیض.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران هم ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Forwarded from اتچ بات
دانشگاه چه کاری انجام نمیدهد؟
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
📚دانشگاه هاروارد در آمریکا – تأسیس 1636 میلادی - سالیان سال است که در صدر فهرست برترین دانشگاههای دنیا قرار دارد. هاروارد – در کنار چند دانشگاه دیگر - به نوعی نماد دانشگاههای برتر در جهان نیز هست. هری لویس (Harry Lewis - 1947) متخصص ریاضیات و علوم کامپیوتر که در فاصله 1995 تا 2003 رئیس کالج هاروارد بوده در کتابی با عنوان انگلیسی «نخبگی بدون روح» که توسط «مرتضی مردیها» به فارسی با عنوان «نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد» (1395) منتشر شده است، به شیوهای متفاوت به دانشگاه و وظایف آن مینگرد. کتاب درباره دانشگاه هاروارد است اما بخش مهمی از آن درباره هر نظام دانشگاهی و بالاخص دانشگاه در ایران نیز صادق است.
📚ایده اصلی لوییس این است که دانشگاهها نقش تربیتی خود را در قبال دانشجویان کارشناسی فراموش کردهاند. دانشگاهها به دانشجویان کمک نمیکنند تا هدفهای بزرگتری برای زندگیشان تعریف کنند و هنگامی که کالج را ترک میکنند انسانهای بهتری شده باشند. او مینویسد «وقتی سخنرانیهای مدیران دانشگاهی را مطالعه میکنید ... به ندرت چیزی درباره قدرت شخصی، یکپارچگی شخصیتی، مهربانی، همکاری، و اینکه چطور جهان بهتری بسازیم پیدا میکنید.»
📚لوییس عبارتی از یورگه دومینگوئز را درباره آموزش ذکر میکند که بسیار تأملبرانگیز است: «آموزش لیبرال چیزی است که پس از فراموش کردن چیزهای اولیهای که به شما آموخته بودهاند، همچنان در ذهن شما باقی مانده است. با چنین معیاری، فارغالتحصیلان کالجهای امروزی چه چیزی را با خود از دانشگاه یادگار میبرند؟» و خودش درباره دانشگاه میگوید «... به جای آنکه استخوانبندی اخلاقی دانشجویان را محکم کنیم آنها را با آبنبات خوشحال و راضی میکنیم.»
📚لوییس علاوه بر اینکه نشان میدهد حتی هاروارد نیز فهمی سطحی و ضعیف از هدف آموزشی خود در دوره کارشناسی دارد، به مصائب رقابت علمی در بین اساتید برای کسب ارتقا و جایگاه شغلی بهتر نیز میپردازد. او نشان میدهد که رقابت برای نوشتن مقالات هر چه بیشتر استادان تازهکار را وادار میکند چیزهایی بنویسند که زودتر در مجلات پذیرفته میشوند و در نهایت نتیجه میگیرد اساتید در طی فرایندهای آکادمیک به کسانی تبدیل میشوند که به قلب و روح دانشجویان توجهی ندارند و صرفاً بر ذهن ایشان متمرکز میشوند. «هیچ فشار رقابتیای بر اساتید اعمال نمیشود تا آنها را وادار کند از دانشجویان انسانهای بهتری بسازند.»
📚لوییس معتقد است هاروارد به دانشجویان درس میدهد اما آنها را خردمند بار نمیآورد. دانشگاه دیگر دانشجویان را برای مسئولیتپذیری در برابر جامعه - جامعهای که به آنها اجازه و امکانات داده تا در بهترین دانشگاه تحصیل کنند – تربیت نمیکند. دانشگاه حتی دانشجویان را برای طرح سؤالات بنیادین در زندگی سیاسی و اجتماعی هم آماده نمیکند. دانشگاه تحت تأثیر نظام ارتقای اساتید، پولیشدن روابط، توسعه ورزش حرفهای (در دانشگاه آمریکایی) مبتنی بر پول، و عواملی دیگر، دانشجویان را برای زندگی در جامعه آماده نمیکند.
📚آنچه لوییس میگوید درباره هاروارد – برترین دانشگاه دنیا – است که حداقل از نگاه اول، سهمی بزرگ در تخصصها و تحقیقات در جهان دارد؛ ولی وظیفه تربیتی و اجتماعیاش را درست انجام نمیدهد. خوانندگان کتاب که خود تجربه دانشگاه ایرانی را – بالاخص در یک دهه گذشته داشته باشند – در تطبیق دادن بسیاری از ایدههای کتاب «نگاه انتقادی به دانشگاه هاروارد» با شرایط دانشگاه ایرانی مشکلی نخواهند داشت. استاد و دانشجو با خواندن این کتاب با نگاه دیگری به وظیفه و مسئولیت دانشگاه آشنا خواهند شد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
(محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی)
📚دانشگاه هاروارد در آمریکا – تأسیس 1636 میلادی - سالیان سال است که در صدر فهرست برترین دانشگاههای دنیا قرار دارد. هاروارد – در کنار چند دانشگاه دیگر - به نوعی نماد دانشگاههای برتر در جهان نیز هست. هری لویس (Harry Lewis - 1947) متخصص ریاضیات و علوم کامپیوتر که در فاصله 1995 تا 2003 رئیس کالج هاروارد بوده در کتابی با عنوان انگلیسی «نخبگی بدون روح» که توسط «مرتضی مردیها» به فارسی با عنوان «نگاهی انتقادی به دانشگاه هاروارد» (1395) منتشر شده است، به شیوهای متفاوت به دانشگاه و وظایف آن مینگرد. کتاب درباره دانشگاه هاروارد است اما بخش مهمی از آن درباره هر نظام دانشگاهی و بالاخص دانشگاه در ایران نیز صادق است.
📚ایده اصلی لوییس این است که دانشگاهها نقش تربیتی خود را در قبال دانشجویان کارشناسی فراموش کردهاند. دانشگاهها به دانشجویان کمک نمیکنند تا هدفهای بزرگتری برای زندگیشان تعریف کنند و هنگامی که کالج را ترک میکنند انسانهای بهتری شده باشند. او مینویسد «وقتی سخنرانیهای مدیران دانشگاهی را مطالعه میکنید ... به ندرت چیزی درباره قدرت شخصی، یکپارچگی شخصیتی، مهربانی، همکاری، و اینکه چطور جهان بهتری بسازیم پیدا میکنید.»
📚لوییس عبارتی از یورگه دومینگوئز را درباره آموزش ذکر میکند که بسیار تأملبرانگیز است: «آموزش لیبرال چیزی است که پس از فراموش کردن چیزهای اولیهای که به شما آموخته بودهاند، همچنان در ذهن شما باقی مانده است. با چنین معیاری، فارغالتحصیلان کالجهای امروزی چه چیزی را با خود از دانشگاه یادگار میبرند؟» و خودش درباره دانشگاه میگوید «... به جای آنکه استخوانبندی اخلاقی دانشجویان را محکم کنیم آنها را با آبنبات خوشحال و راضی میکنیم.»
📚لوییس علاوه بر اینکه نشان میدهد حتی هاروارد نیز فهمی سطحی و ضعیف از هدف آموزشی خود در دوره کارشناسی دارد، به مصائب رقابت علمی در بین اساتید برای کسب ارتقا و جایگاه شغلی بهتر نیز میپردازد. او نشان میدهد که رقابت برای نوشتن مقالات هر چه بیشتر استادان تازهکار را وادار میکند چیزهایی بنویسند که زودتر در مجلات پذیرفته میشوند و در نهایت نتیجه میگیرد اساتید در طی فرایندهای آکادمیک به کسانی تبدیل میشوند که به قلب و روح دانشجویان توجهی ندارند و صرفاً بر ذهن ایشان متمرکز میشوند. «هیچ فشار رقابتیای بر اساتید اعمال نمیشود تا آنها را وادار کند از دانشجویان انسانهای بهتری بسازند.»
📚لوییس معتقد است هاروارد به دانشجویان درس میدهد اما آنها را خردمند بار نمیآورد. دانشگاه دیگر دانشجویان را برای مسئولیتپذیری در برابر جامعه - جامعهای که به آنها اجازه و امکانات داده تا در بهترین دانشگاه تحصیل کنند – تربیت نمیکند. دانشگاه حتی دانشجویان را برای طرح سؤالات بنیادین در زندگی سیاسی و اجتماعی هم آماده نمیکند. دانشگاه تحت تأثیر نظام ارتقای اساتید، پولیشدن روابط، توسعه ورزش حرفهای (در دانشگاه آمریکایی) مبتنی بر پول، و عواملی دیگر، دانشجویان را برای زندگی در جامعه آماده نمیکند.
📚آنچه لوییس میگوید درباره هاروارد – برترین دانشگاه دنیا – است که حداقل از نگاه اول، سهمی بزرگ در تخصصها و تحقیقات در جهان دارد؛ ولی وظیفه تربیتی و اجتماعیاش را درست انجام نمیدهد. خوانندگان کتاب که خود تجربه دانشگاه ایرانی را – بالاخص در یک دهه گذشته داشته باشند – در تطبیق دادن بسیاری از ایدههای کتاب «نگاه انتقادی به دانشگاه هاروارد» با شرایط دانشگاه ایرانی مشکلی نخواهند داشت. استاد و دانشجو با خواندن این کتاب با نگاه دیگری به وظیفه و مسئولیت دانشگاه آشنا خواهند شد.
(این متن را اگر میپسندید، برای دیگران نیز ارسال کنید.) @fazeli_mohammad
Telegram
attach 📎