ناشنوایی و نابینایی ملت و حکومت

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ زن و شوهرهایی که سالیان دراز با هم تنش دارند و به تدریج از هم دلزده می‌شوند، به نقطه‌ای می‌رسند که خصیصه مثبتی در یکدیگر نمی‌بینند یا نمی‌خواهند ببینند. آن‌ها نمی‌خواهند درباره نقاط قوت، خاطرات خوب، زیبایی‌ها و لحظات شیرین گذشته چیزی بشنوند یا تصویری ببینند و به ناشنوایی و نابینایی نسبت به یکدیگر می‌رسند.

✅ مدت زیادی است که تشدید چنین وضعیتی را در مخاطبان فضای مجازی و کسانی که در دنیای واقعی با آن‌ها ارتباط می‌گیرم، به وضوح مشاهده می‌کنم. داستان از این قرار است که بخش قابل توجهی از مردم به ناشنوایی و نابینایی نسبت به حکومت و دولت رسیده‌اند یا در آخرین مراحل ورود به چنین وضعیتی هستند.

✅ نتایج پژوهشی تجربی در دست ندارم که میزان و تعداد این گروه را نشان دهد، اما خصوصیت‌شان این است: هیچ نقطه مثبتی در کردار حکومت، دولت، مجلس، قوه قضائیه و ... نمی‌بینند. این گروه حاضر نیستند درباره مسائلی نظیر آن‌چه در ادامه ذکر می‌کنم و می‌شود در آن‌ها بارقه‌هایی از موفقیت و حرکات مثبت دید، بحث کنند یا آن‌ها را نشانه‌هایی از حرکت به سمت و سوی متفاوت و سازنده تعبیر کنند:

🔹موفقیت نسبی در کاهش موارد ابتلا و مرگ‌ومیر بر اثر بیماری کرونا (در مقایسه با برخی حتی کشورهای توسعه‌یافته)

🔹برخی تلاش‌ها در قوه قضائیه برای شفافیت بیشتر (نظیر گزارش سود حاصل از حساب‌های مورد مناقشه) یا برخی دستورات درباره نوع رسیدگی به پرونده‌ها و رسیدگی به برخی پرونده‌های فساد.

🔹موفقیت‌های کوچک ولی کم‌سابقه در ساماندهی نظام رفاهی و حمایت اجتماعی

🔹 موفقیت در کسب دست‌آوردهای فناوری نظامی

🔹 انبوهی از ساخت‌وساز در زمینه‌های زیرساختی که برای توسعه عمرانی کشور ضروری‌اند.

✅ این فهرست را می‌توان طولانی‌تر کرد، اما در وضعیت ناشنوایی و نابینایی ملی، طولانی کردن این فهرست به‌کار نمی‌آید. مخاطب گفته‌هایی درباره این موفقیت‌ها، اگر رو در بایستی با گوینده نداشته باشد که تا متهم کردن به مزدوری و ماله‌کشی پیش می‌رود، و اگر خیلی احترام گوینده را نگه دارد، به گفتن این‌که «خیلی خوش‌بینی، به چه چیزهایی امید بستی، اوناش را چرا نمیگی؟» بسنده می‌کند و البته نگاهی عاقل اندر سفیه.

✅ این گروه احساس می‌کنند حکومت نیز در مقاطع مختلف خود را به نابینایی و ناشنوایی زده و نخواسته صدای‌شان را بشنود. چندین انتخابات باشکوه، چندین بار اعتراضات خیابانی از دهه هفتاد تاکنون، دو سه بار بی‌توجهی اعتراض‌آمیز به صندوق رأی حتی واکنش‌های فردی گاه به گاه نظیر خودکشی‌های اعتراضی به افزایش بیکاری، فقر و گرانی و ... نشان می‌دهند حکومت نیز نمی‌خواهد حال نیک و بد مردم را ببیند یا درباره‌اش سخن بگوید.

✅ تداوم این وضع به جایی می‌رسد که طرفین در بهترین حالت یکدیگر را نادیده می‌گیرند اما سخت با دقت مواظب هم هستند تا دیگری چیزی توی کاسه‌اش نگذارد. فضای اجتماعی و سیاسی، امنیتی و قطبی می‌شود و صداهای میانه‌رو و میانه‌گیر هم به تدریج عطای میانداری را به لقایش می‌بخشند و مراقب کلاه خودشان می‌شوند که باد نبرد. تخم افراطی‌گری بار می‌دهد و کسی که سمبه‌اش پرزورتر است پیش می‌برد؛ توسعه، امنیت، اقتدار، کیفیت زندگی، اخلاق و تمامیت ارضی و ... هم کشک می‌شود.

✅ اگر دفتر و دستک داشتم و پول و اعتبار، تحقیقی سفارش می‌دادم برای سنجش میزان ناشنوایی و نابینایی ملی، شاید بشود به کمک داده‌هایش گوش و چشمی را باز کرد.

https://www.instagram.com/p/CBThpx5pF7J/?igshid=ofi7cj5p5ipo

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)
@fazeli_mohammad

چرا آن مرد خودش را دار زد؟

محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ حیوانات هر کدام برای دفاع از خودشان اندامی دارند. برخی شاخ، گروهی نیش، بعضی پر پرواز و شماری پای تند و تیز برای گریختن. آدمی هیچ کدام را به آن اندازه که کفایت کند در اختیار ندارد.

✅ آدمی شاخ، پر، دندان تیز، پای سریع دویدن و... ندارد. آدمی برای دفاع از خودش اما یک ابزار مهم دارد: سازمان تشکیل می‌دهد.

✅ آدمی دندان و شاخ تیز ندارد، اما می‌تواند ارتش سازماندهی کند تا در برابر دشمن تنها نماند. آدمی صنف تشکیل می‌دهد تا از حقوقش دفاع کند. آدمی اتحادیه کارگری و کارفرمایی می‌سازد تا از تعدی به حق انسانی خود جلوگیری کند. آدمی موجود سازمان ساز است.

✅ آدمی وقتی از حق تشکیل سازمان محروم شود، تنها می‌ماند، طعمه تیزدندان و تیزشاخ ها می‌شود، مستأصل می‌شود و شاید خودش را دار بزند.

✅ آن مرد اتحادیه کارگری نداشت، آن مرد عضو هیچ اتحادیه‌ای نبود که به نمایندگی از او چانه‌زنی کند و حقوقش را بستاند. آن مرد حق تشکیل سازمان را در واقع نداشت. او میان گرگها تنها مانده بود.

✅ نامه ننویسید، دستور ندهید، شاخ و شانه نکشید، ادای دلسوزی درنیاورید، توئیت نکنید، اشک نریزید، ژست عدالت نگیرید؛ اگر خیلی نگران عدالت هستید، اگر می‌خواهید هیچ مردی آنقدر بی‌پناه نشود که از شرمندگی همسر و فرزندش خودش را دار بزند. به همه اجازه دهید سازمان‌های واقعی برای دفاع از حقوق خود تشکیل دهند، اتحادیه، صنف، حزب و... حق اعتراض داشته باشند.

✅ بگذارید انسانها آزادانه و واقعی از مهمترین ابزار دفاعی خود استفاده کنند. انسان شاخ، دندان، پای دویدن، پر پریدن چنگال و نیش و زهر ندارد، انسان سازمان تشکیل می‌دهد. انسان را بی‌دفاع نکنید تا خودش را دار نزند.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)
@fazeli_mohammad

پیشنهاد چند کانال

محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

کیمیای توسعه (عیسی منصوری)
@DevKimia

پويش فکری توسعه (محسن رنانی و همکاران)
@PooyeshFekri

سیاستگذاری اجتماعی (رضا امیدی)
@Omidi_Reza

شبکه توسعه (امیر ناظمی، علی سرزعیم، محمد فاضلی و مجتبی لشکربلوکی)
@I_D_Network

شبان (یاسر عرب)
@yaser_arab57

وقایع اقتصادیه (پویا ناظران)
@Economics_and_Finance

پادکست سکه (مهدی ناجی و همکاران)
@Sekke_Podcast

جمهور تی وی (یاسر عرب و همکاران)
@jomhourtv

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)
@fazeli_mohammad

توضیح: انتخاب کانالها شخصی است و در چارچوب تبادل لینک نیست.

چالش #او_چه_کند؟

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ یکی از مخاطبان کانال #دغدغه_ایران چند وقت قبل برایم نوشته زیر را فرستاده است:

⭕️ «دکترجان، کانال دغدغه ایران و فردای بهتر، مهم‌ترین کانال‌های سیاسی اجتماعی من هستند و من تک تک مطالبشون رو «میخوندم». اما چند وقتی هست که یا نمی‌خونم یا ردی می‌خونم. دلیلش همون مطلبی هست که در یادداشت ناشنوایی و نابینایی فرمودید. من (به عنوان یک شهروند عادی کمی آگاه و حساس به جامعه و کشور) معتقدم اساسا آنچه نخبگان جامعه اعم از فاضلی‌ها میگن، جسارتا آب در هاون کوبیدنه. فقط آگاهی اجتماعیمو بالا میبره و دیگر هیچ. در ته این تونل من و میلیون‌ها ایرانی هییییچ نوری نمی‌بینیم و تکلیف روشنه. تکلیف دو دقیقه آخر فایل صوتی افسانه پیل و پرایده. ...

این جملات و افکار کسی هست که درآمد خوبی در تهران داره، لباس خوب میپوشه، سفر خوب میره، محیط کارش خوبه, رفاهش خوبه، خوراکش خوبه، پس انداز داره, کادوی خوب میخره برا زنش، میتونه یهو دو تومن خرج فلان چیز کنه و شاید به اون معنا دغدغه مالی نداشته باشه. مسلما این وضع در اقشار پایین تر به طریق اولی فاجعه‌آمیزتره.

من از تمامی نخبگان سیاسی اجتماعی فقط یک سوال دارم، از قطب‌نماهای خودم که ... هستند یک سوال دارم و اون اینکه، چه کنیم؟ در این حالت ما باید چیکار کنیم که تکرار تاریخ نشه و لااقل نسل بعدی من بتونه حالش در وطن بهتر باشه؟ ما به چه چیز این وطن امید داشته باشیم که نگهمون داره؟

من به شخصه باک امیدم چراغش خیلی وقته روشنه. نه مصاحبه‌ها و خطابه‌های شما، نه نامه‌های سرگشاده نخبگان جامعه، نه آمار کاهشی مبتلایان کرونا، نه سهامدار شدن ۶۰ میلیون ایرانی در بورس، نه جلسات نمایشی محاکمه اکبر طبری، نه کنسرت آنلاین همایون شجریان، نه خبر حال جسمی و روحی قطب سیاسیم میرحسین موسوی و نه هیچ خبر به ظاهر امیدبخشی، یک سی‌سی باک امید منو پر نمی‌کنه. حال من «زمستان است» شجریانه.» ⭕️

✅ یک هفته است این متن مثل جذام روحی آزارم می‌دهد. زمزمه‌هایی از این جنس زیاد می‌شنیدم، اما یکی رک و راست گفته، پوست‌کنده پرسیده است: چه کنیم.

✅ خواننده دائمی متن‌هایم بوده و بنابراین پاسخ‌های من برای او کفایت نمی‌کند و راضی‌کننده نیست. من بقیه بزرگان اهل فکر، قلم، سیاست، هنر و ... را به چالش #او_چه_کند فرامی‌خوانم. او یک فرد نیست، میلیون‌ها ایرانی است.

✅ همه چالش‌ها که نباید از جنس ریختن آب یخ، باز کردن در بطری با ضربه پا یا ... باشد. گاه چالش‌ برای ارائه یک پاسخ است، در جواب یک پرسش: #او_چه_کند؟

✅ من نوشته‌ام آن‌چه می‌دانسته‌ام و باز هم می‌اندیشم تا به او (میلیون‌ها ایرانی) پاسخ بگویم، اما دیگرانی را هم به این چالش دعوت می‌کنم: #محسن_رنانی، #علی_مطهری، #جواد_کاشی، #محمدرضا_تاجیک، #امیر_محبیان، #علی_ربیعی، #حسین_دهباشی، #مهدی_نصیری، #اصغر_فرهادی، #ابراهیم_حاتمی_کیا، #امیر_ناظمی، #محمد_رضا_کلاهی، #محمود_سریع_القلم، #سعید_لیلاز، #محمد_قوچانی، #مسعود_پزشکیان، #نعمت_اله_فاضلی، #محمد_رضا_جلایی_پور، #عباس_عبدی، #غلامعلی_حداد_عادل، #تهمینه_میلانی، #محمد_رضا_زائری، #یاسر_عرب، #فرشاد_مؤمنی، #حسین_راغفر، #سعید_زیباکلام، #صادق_زیباکلام، #احمد_میدری، #حسن_رحیم_پور_ازغدی، #عماد_افروغ و ...
#او_چه_کند؟

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

تغییرات رفتار مردم در مقابله با کرونا

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ مردم ظاهراً کمتر از گذشته و اوایل شیوع کرونا رفتارهای ضروری برای مقابله با بیماری کرونا را رعایت می‌کنند.

✅ پرسشنامه‌ای طراحی شده تا تغییرات در رفتار مردم نسبت به گذشته و دلایل‌شان برای این کار را بررسی کنیم.

✅ پیشاپیش سپاس‌گزاری می‌کنم اگر زمان ارزشمندتان را صرف پاسخ‌گویی به این پرسشنامه کنید. نتیجه به مانند دو پرسشنامه پیشین درباره ابعاد اجتماعی کرونا، در کانال #دغدغه_ایران (@fazeli_mohammad) منتشر می‌شود.

☑️ لینک پرسشنامه:
http://porsall.com/Poll/Show/97862ecf11b34b5

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)
@fazeli_mohammad

درخواست کمک علمی

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ هزار نفر تاکنون به پرسشنامه‌ای که برای بررسی رفتار مردم در مقابله با کرونا طراحی شده است پاسخ گفته‌اند. لطف می‌کنید اگر شما هم با اختصاص چند دقیقه وقت این پرسشنامه را تکمیل کرده و لینک را برای دیگران هم ارسال کنید.

✅ نتایج تحلیل داده‌ها ممکن است بری سیاست‌گذاری یا عرصه عمومی مؤثر باشد. پیشاپیش سپاس‌گزارم.

لینک پرسشنامه:
https://www.porsall.com/Poll/Show/97862ecf11b34b5

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

مصاحبه‌ای مهم، بابی برای گفت‌وگو

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ #عباس_سلیمی_نمین از چهره‌های فکری شاخص اصولگرایی در مصاحبه‌ای با #مرتضی_گلپور که در روزنامه ایران (روزنامه دولت) منتشر شده، به تشریح نگاه اصولگرایانه خود به وجوه مختلف سیاست در ایران پرداخته است. سلیمی نمین در حوزه تاریخ فعالیت فکری می‌کند. مصاحبه او به چند جهت اهمیت دارد.

🔹 یک. او با روزنامه دولتی گفت‌وگو می‌کند که صریحاً می‌گوید رئیس‌جمهورش را نمی‌پسندد. این از باب کردار گفت‌وگویی در ایران امروز که برخی بر طبل قطبی شدن می‌کوبند مهم است. عباس سلیمی نمین و روزنامه ایران از این جهت کار شایسته‌ای کرده‌اند.

🔹 دو. او به صراحت از ملی‌گرایی دفاع می‌کند و می‌گوید: «شخصاً به مصدق در آن بخشی که به ملیت پایبند است، احترام می‌گذارم. به‌عنوان یک مورخ چرا نباید احترام بگذارم وقتی می‌بینم او می‌ایستد و به‌ شأن ملت احترام می‌گذارد. ... من جریان دامن زننده به اختلاف میان دین و ملیت را عامل بیگانه می‌بینم.» این موضع در درون اردوگاه اصولگرایی، راهی برای گفت‌وگو با اندیشه ملی‌گرایی باز می‌کند که برای امروز و فردای ایران اهمیت دارد.

🔹 سه. سلیمی نمین موضعی سازنده نسبت به احزاب بیان می‌کند: «یکی از محورهای دیگر قوی شدن احزاب هستند. احزاب با پیوندی که میان مردم و حاکمیت ایجاد می‌کنند، می‌توانند موجب تقویت توان ملی شوند و جامعه را قدرت ببخشند. احزاب می‌توانند آگاهی جامعه را رشد داده و به برطرف کردن ایرادهای تصمیم‌سازان در حاکمیت کمک کنند.»

🔹 چهار. او به قدرت نرم توجه می‌کند و صریح می‌گوید: «اصلاً قائل نیستم که قدرت نظامی نقطه قوت اصلی ما محسوب می‌شود. قدرت نظامی ابزار ماست و اصل پایه‌های قدرت ما را قدرت نظامی تشکیل نمی‌دهد. آنچه موجب شد ملت ایران در انقلاب اسلامی پیروز شود، آنچه موجب شد حتی در صحنه‌های رویارویی ما با امریکایی‌ها، آنان به تأمل وا داشته شوند، قدرت نرم ماست، نه قدرت سخت ما. البته من اصلاً قدرت سخت را نادیده نمی‌گیرم و معتقدم باید به‌عنوان یک ابزار حیاتی به آن توجه کنیم، اما نقطه قوت ما، قدرت نرم ماست.»

✅ کسانی ممکن است این عبارات و کل مصاحبه را مهم نشمارند اما برای من که خودم اهل گفتن و نوشتن در عرصه عمومی هستم، می‌دانم که این عبارات در چه مسیری از زندگی و کار فکری تولید می‌شوند و گوینده برای بیان‌شان چه ملاحظاتی دارد و گاه چه هزینه‌ها می‌پردازد. تصور می‌کنم باید این گونه ورودها به میدان گفت‌وگو را جدی گرفت و از فرصت آن برای ترمیم فضای سیاسی و کاستن از دوقطبی‌ها استفاده کرد.

✅ این گونه مصاحبه‌ها نشان‌دهنده تحولاتی در اندیشه‌ها نیز هستند و از بازنگری‌های عمیق‌تری حکایت می‌کنند. امیدوارم بسیاری این مصاحبه را از باب تعمیق گفت‌وگو، کنار گذاشتن تصورات قالبی پیشین و از مسیر فرصت‌هایی که در آن برای کاستن از تنش‌های مخرب به حال جامعه، سیاست، اقتصاد و فرهنگ ایرانی است بنگرند.

پی‌نوشت
#مرتضی_گلپور را بیش از پانزده سال است می‌شناسم و به تدریج به روزنامه‌نگاری اندیشه‌ورز تبدیل شده است. بسیار می‌خواند، ایران را از عمق جان دوست دارد، فکور است و به اندازه کافی برای روزنامه‌نگار واقع‌بین اخلاقی شدن شجاعت دارد. امیدوارم روزی او را در قامت روزنامه‌نگاری ببینیم که تسهیل‌گر گفت‌وگوی اجتماعی، سیاسی و توسعه ارتباطات فکری و ثبت تاریخ در قالب اندیشه‌ها در ایران امروز است.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

ادامه چالش #او_چه_کند؟

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ چهره‌های زیادی را به چالش #او_چه_کند دعوت کردم و اگر دیگران هم بخواهند بنویسند و پاسخ دهند استقبال هم می‌کنیم. سه نفر از تا به امروز از آن چالش استقبال کرده و متن‌هایی نوشته‌اند. من هم بعد از مدتی و مشاهده متن‌های کسانی که مشارکت می‌کنند، جمع‌بندی و پاسخی به نقدها ارائه خواهم کرد.

⭕️ محمدرضا کلاهی
چه باید کرد؟

⭕️ یاسر عرب
پاسخی به چالش #او_چه_کند؟

⭕️ مرتضی کریمی
چه باید کرد، برای چه کسی؟!


⭕️ نظام بهرامی کمیل
درخصوص انتقادهای آقای مرتضی کریمی به آقای دکتر محمد فاضلی


✅ دیگران هم به این چالش دعوت می‌شوند. چالش #او_چه_کند بر اساس موضوع مطرح شده در متن زیر ایجاد شده است.

او چه کند؟

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

این هشدار را جدی بگیرید.

✅ پویا ناظران، اقتصاددان، در یک فایل صوتی، شرایط اقتصاد کشور در شرایط بیست هزار تومانی شدن دلار و هشت و نیم میلیونی شدن سکه و افزاش انفجاری ارزش سهام را توضیح می‌دهد.

✅ اداره کشور در شرایط حاضر باید بر اساس بدبینانه ترین سناریوها و حالات صورت گیرد.

✅ اگر آنچه ناظران در این فایل صوتی هفده دقیقه‌ای می‌گوید محقق شود - که شواهد کم و بیش همین را نشان می‌دهد - بحران اقتصادی و تبعات سیاسی و امنیتی آن کمتر از فاجعه نخواهد بود.

✅ به مشاوران، وزرا، معاونين وزرا و کسانی که به عمرشان هیچ حرف تلخی از جنس واقعیت نگفته‌اند تا مبادا مقام بالادستی ناراحت شود، اعتماد نکنید. فاجعه ممکن است از آن‌چه در حرف جلّاسان گردگو می‌بینید به شما و جامعه، فقرا، اقشار آسیب‌پذیر و ایران نزدیکتر است.

⭕️ اگر کسی هستید که ذره‌ای بر مدیریت فعلی کشور اثر دارید، مسئول هستید و می‌توانید در انتخاب راه درست مؤثر باشید، گوش دادن به این هفده دقیقه را مسئولیت خود بدانید.

#دغدغه_ایران، #اقتصاد_ایران، #وقایع_اقتصادیه (@Economics_and_Finance)

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

پاسخی به هشدار

محمد فاضلی _ عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ دکتر #مجید_شاکری از متخصصان و تحلیلگران امور پولی، مالی و بانکی، هشدارهای دکتر پویا ناظران درباره پولی شدن کسری بودجه دولت و عواقب تورمی آنرا پاسخ گفته‌اند. (فايل صوتي نُه دقیقه‌ای دکتر شاکری)

✅ تصور می‌کنم برای کسانی که فایل صوتی پویا ناظران را گوش کرده‌اند ضروری است به پاسخ مجید شاکری (کانال اقتصاد سیاسی: @eghtesadsiasi) هم گوش دهند.

✅ وضع بهتر از میان گفتگوی عقلانی درباره مسائل و راهکارها بیرون می‌آید.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

پاسخ علي سرزعيم به تحلیل اقتصادی پويا ناظران

محمد فاضلي – عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي

دکتر علي سرزعيم، تحليل‌گر اقتصادي، نقدي بر فايل صوتي دکتر پويا ناظران درباره مسير تورمي اقتصاد ايران نوشته‌اند. متن اصلي 978 کلمه است و من براي جا دادن آن در يک پست، آن‌را اندکي خلاصه کرده‌ام. علاقمندان مي‌توانند براي مشاهده متن به کانال دکتر سرزعيم مراجعه کنند.

🔴 تعریضی به سخنان آقای ناظران در مورد ونزوئلایی شدن اقتصاد ایران

علی سرزعیم

☑️ مشکلات اقتصاد ایران شناخته شده و مورد توافق است و درباره راه‌های برون‌شو اختلاف نظر اندکی میان دانش‌آموختگان جوان اقتصاد وجود دارد، اما می‌توان درباره تفسیر و پیش‌بینی آقای ناظران تردید و مناقشه کرد. مناقشه ندارد که پولی شدن کسری بودجه، اقتصاد ایران را بی‌ثبات‌تر می‌کند و اجماع نسبی هست که تامین مالی این کسری از محل اوراق بدهی به مراتب بهتر از استقراض از بانک مرکزی است. اما اختلاف‌ها:

⭕️ يک. کاهش نرخ بهره بین بانکی به نزدیک به 10 درصد ناشی از پدیده کروناست که افت تقاضای وام را موجب شده است. تا اسفندماه نرخ بهره بین بانکی در حدود 18 درصد بوده است (رجوع کنید به آمار بازار بین بانکی در سال 1398). نقش کرونا را نبايد نادیده گرفت. اگر آنگونه که آمارهای شاپرک نشان می‌دهد اقتصاد در تیرماه همانند خرداد رفتار کند می‌توان امیدوار بود که تقاضای وام از سوی بنگاه‌ها افزایش یابد.

⭕️ دو. بخش اقتصادی سازمان مي‌فهمد که پولي‌شدن کسر بودجه چه خطراتي دارد. مساله ندانستن نیست. این حرف پذیرفتنی‌تر است که سازمان برنامه نمی‌تواند در برابر فشارهای سیاسی مقاومت کند و به همین دلیل به کسری بودجه تن می‌دهد. البته دولت می‌توانست امسال هزینه‌های خود را بیشتری کنترل کند که متاسفانه نکرد و برعکس خود را به هزینه بیشتر متعهد ساخته است ولي می‌توان اطمینان خاطر داشت که دولت با تاخیر، روند درست را دنبال کند.

⭕️ سه. ناظران معتقد است وزارت اقتصاد فکر می‌کند اوراق را باید ارزان بفروشد و برای دادن دو یا سه درصد سود کمتر، کل قیصریه را آتش می‌زند. کارشناسان وزارت اقتصاد براي دو سه درصد سود کمتر، راضی نیستند که اقتصاد در مسیر تورم‌های بالا قرار گیرد. عملکرد گذشته نشان می‌دهد که خزانه‌داری و مرکز مدیریت بدهی در سال‌های اخیر توجه خوبی به اوراق بدهی داشته و روی انتشار اوراق و مدیریت این بدهی تاکید فراوان داشته است. این ادعا که وزارت اقتصاد از اهمیت اوراق بدهی اطلاع ندارد مقبول نیست.

⭕️ چهار. ایشان می‌گویند به دلیل نرخ تورم مورد انتظار بالا در آینده، از اوراق استقبال نشده است. راه‌حل ساده است: انتشار اوراق اوراق یکساله به جاي اوراق سه‌ساله. حتی اگر این تحلیل ایشان درست می‌بود که نیست، من بدون اینکه در اجرا دستی داشته باشم تصور می‌کنم وقتی نرخ بهره بین‌بانکی 10 درصد است قرض گرفتن دولت از نظام بانکی از طریق بانک ملی به‌صرفه‌تر از انتشار اوراق با بهره بالاتر است. دولت بدون رشد شدید پایه پولی و تورم‌های بالا، می‌تواند از نظام بانکی که با مازاد منابع روبروست در نرخ‌های پایین استقراض کند.

⭕️ پنج. اگر حتي مسیر انتشار اوراق جواب ندهد، نرخ رشد 100 درصدی پایه پولی سرنوشت محتوم ما نيست. بیشترین تخمین‌ها حدود 50 درصد کسری بودجه (250 هزار ميليارد تومان) را نشان مي‌دهند. اگر همه این کسری از محل پایه پولی (که فعلاً 350 هزار ميليارد تومان است) تامین شود بازهم رشد 100 درصدی نخواهیم داشت، یعنی در بدترین حالت رشد 70 درصدی خواهیم داشت. وضع بورس به گونه‌اي است که دولت فرصت‌های بی‌نظیری برای فروش دارایی در اختیار داشت و هنوز تا حدی دارد که از آن به اندازه کافی بهره‌برداری نکرده است. لذا ابرتورم، آینده محتوم ما نیست.

⭕️ شش. آیا شروع ونزوئلایی شدن را خبر دادن درست است؟ من فکر مي‌کنم اين اقدام در خدمت و به صلاح اقتصاد ايران نيست. اگر پیش بینی ایشان صددرصد درست بود که نیست، گفتن آن در عرصه عمومی کمکی نمي‌کرد. آیا به عملکرد دولت و حکومت نقدی نداریم؟ خير، دانش‌آموختگان اقتصاد دل خونی از خطاها و فرصت‌سوزی‌ها و ایجاد رانت‌ها دارند اما همه این‌ها توجیه نمی‌کند با بیان یا عمل خود التهاب‌آفرینی کنیم یا به مشکلات دامن زنیم.

☑️ قطعاً قصد دکتر ناظران عزیز نیز کمک به اصلاح اقتصاد ايران است. تمام نوشته‌های ایشان دال بر همین معناست. کاش قبل از چنین اقدامی با یکی از دوستان امین خود درباره درستی تحلیل، مشورت و مصلحت‌سنجی می‌کرد.

(اگر مي‌پسنديد به اشتراک بگذاريد.)

@fazeli_mohammad

🔳⭕️ در ایران یک غول داریم با دو ارباب!

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی


غول چراغ جادو موجودی است که انتظار می‌رود کارها را به سرعت و به فرمان ارباب انجام دهد. نکته مهم در ایران ما آن است که اصحاب قدرت نگاه‌شان به رسانه عین غول چراغ جادوست، غولی که دو ارباب دارد.

⭕️ فرض کنید مسائل اجتماعی – نظیر دزدی، قتل، خودکشی، طلاق، روابط خارج از چارچوب ازدواج و ... – رشد می‌کنند، کما این‌که در سالیان اخیر زیاد شده‌اند. این‌ها مسائلی هستند که عمرشان خیلی بیشتر از عمر رسانه‌های مدرن است. این مسائل وقتی رسانه‌های مدرن هم نبودند، وجود داشتند و تحت تأثیر متغیرهای اقتصادی و اجتماعی قرار می‌گرفتند.

⭕️ شماری از اصحاب قدرت و جناح‌های سیاسی در ایران ترجیح می‌دهند به آن عوامل بنیادی مولد این مسائل نپردازند و به جای آن، یقه رسانه‌ای نظیر کتاب، روزنامه، ماهواره، تلگرام، اینستاگرام و فضای مجازی را بگیرند و آن‌را هم‌چون غول جادویی نشان دهند که مسبب این مسائل است. این غول چراغ جادو، همان است که اربابش غربی‌ها و خارجی‌ها هستند.

⭕️ رسانه به گونه دیگری نیز هم‌چون غول چراغ جادو بروز می‌کند. تورم بالا رفته و قیمت‌ها بالا می‌روند، سرمایه‌گذاری کاهش می‌یابد، کارآفرینی کم می‌شود، مردم مالیات نمی‌پردازند، زمین‌خواری زیاد می‌شود، جوانان ازدواج نمی‌کنند و ...؛ و این بار دوباره سیاست‌گذاران و اصحاب قدرت یقه رسانه را می‌گیرند و به آن فرمان‌های زیاد می‌دهند و بار سنگین می‌نهند.

⭕️ این بار رسانه غول چراغ جادویی است که انتظار می‌رود از ارباب داخلی‌اش فرمان بگیرد، فرهنگ‌سازی کند و به جای همه متغیرهای سیستمی که کار نمی‌کنند، یک‌تنه، مردم را به افزایش سرمایه‌گذاری، تسهیل امر ازدواج، دادن مالیات و ممانعت از زمین‌خواری وادار کند. آن‌ها دائم به رسانه دستور می‌دهند که قبح روابط بیرون از خانواده، ندادن مالیات و آلوده کردن محیط‌زیست را تبیین کرده و آن‌چنان که متداول است «فرهنگ‌سازی» کند.

⭕️ منطق غول چراغ جادو چیست؟ توانایی مطلق داشتن و قادر بودن بر هر کاری که ارباب می‌فرماید. «جهان واقعی» در دست غول چراغ جادو مثل موم است و او هیچ مانعی پیش روی خود نمی‌شناسد. غول چراغ جادو قادر است قوانین طبیعت را هم متوقف کرده و خلاف آن عمل کند. انتظار اصحاب قدرت از رسانه هم همین است.

⭕️ آن‌ها فکر می‌کنند رسانه –مجازی یا واقعی –افکار عمومی، ذهنیت و کردار مردم را مثل موم در دست دارد و شکل می‌دهد. انگار نه انگار پشت هر مسأله‌ای نظیر خودکشی، تورم یا کاهش نرخ سرمایه‌گذاری و آلوده کردن محیط‌زیست، غیر از متغیرهای ذهنی، عوامل و سازوکارهای واقعی حضور دارند که  در غیاب رسانه هم کار می‌کنند.

⭕️ تصور رسانه هم‌چون غول چراغ جادو که گاه در خدمت ارباب غربی است تا جامعه را فاسد کند و گاه باید در خدمت ارباب ایرانی قرار گیرد تا جامعه را اصلاح کند، عواقب شومی دارد. سیاستمدار با همین رویکرد فکر می‌کند اگر مردم ناراضی‌اند یا تورم هست، محصول رسانه‌هاست، و اگر خودکشی هست یا روابط نامشروع گسترش می‌یابد محصول اینستاگرام است.

⭕️ رسانه‌ها وزن و اثر خود را دارند اما کمترین خسارت تصور رسانه هم‌چون غول چراغ جادو، اصرار بر برخی سیاست‌های ضدرسانه (نظیر فیلترینگ) و تراشیدن یک «بُز بلاگردان» از رسانه است، بُزی که می‌توان تقصیرها را گردن آن انداخت و به مسائل اصلی نپرداخت، و خیال کرد با انحصار و کنترلش، می‌توان مسأله حل کرد.

آسیب‌های اجتماعی، نارضایتی عمومی، بیماری‌های اقتصاد، فساد، ناکارآمدی و تحول آراء و افکار مردم، هر کدام علل واقعی و غیررسانه‌ای دارند که رسانه نیز در کنار آن‌ها تأثیرات خاص خودش را دارد. رسانه غول چراغ جادو و بز بلاگردان نیست.

☑️ پیشنهاد
کسانی که صحبت از فیلترینگ می‌کنند امشب با خود خلوت کنند و به چهار سوال صادقانه پاسخ دهند؟

1⃣ آیا فیلتر کردن تلگرام، استفاده از آنرا کاست یا دست کم پانصد میلیون فیلترشکن روی دست کم چهل میلیون گوشی نصب شد؟

2⃣ آیا فیلتر کردن اینستاگرام منجر به کاهش دروغ؛ خودکشی، فساد مالی و روسپیگری می‌شود؟

3⃣ آیا هزینه قطعی بستن اینستاگرام (خلل در هزاران کسب وکار کوچک خانگی و آنلاین در این اوضاع اقتصادی) و عصبانی کردن مردم به منافع احتمالی می‌ارزد؟

4⃣ کدام یک از متخلفان اقتصادی از طریق رسانه و فضای مجازی فسادهای چندهزار میلیاردی مرتکب شده‌اند؟

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

کانال شبکه توسعه:
@I_D_Network

کانال دغدغه ایران:
@fazeli_mohammad

ونزوئلایی نمی‌شویم

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ پویا ناظران، اقتصاددان، فایل صوتی منتشر کرد که بسیار بازتاب داشت و در آن نسبت به ونزوئلایی‌شدن اقتصاد ایران – بروز اَبَرتورم – هشدار داد. من خودم این فایل صوتی را بازنشر کردم، اما از هفته گذشته تا حالا اتفاقاتی واقع شد که بسیار امیدوارانه می‌گویم «ونزوئلایی نمی‌شویم». من اقتصاددان نیستم تا علل و فرایندهای اقتصادی ونزوئلایی نشدن را توضیح دهم، اما می‌توانم تحلیل جامعه‌شناختی‌ام از موضوع را به اشتراک بگذارم.

✅ ما ونزوئلایی نمی‌شویم چون گفت‌وگوی اجتماعی و تخصصی شکل‌گرفته ناشی از انتشار فایل صوتی پویا ناظران نشان داد جامعه ایران به مدد هزاران تحصیل‌کرده متخصص و متعهد به میهن، سازمان بوروکراتیکی که هنوز ظرفیت‌های عقلانی در آن وجود دارد، توسعه ارتباطات اجتماعی و گسترش ظرفیت‌های گفت‌وگو، موجودی زنده است.

✅ مرکز مدیریت بدهی‌ها و دارایی‌های مالی عمومی- خزانه داری کل کشور به فایل صوتی پاسخ مکتوب داد. این یعنی تحلیل‌گران شنیده می‌شوند و دستگاه اداری بی‌تفاوت نیست و تحت تأثیر گفت‌وگوی اجتماعی قرار می‌گیرد. بسیاری از جمله مجید شاکری و علی سرزعیم استدلال‌های ناظران را نقد کردند. پادکست سکه خیلی سریع اپیزودی را به نقد و بررسی ایده‌های ناظران اختصاص داد که در آن تیمور رحمانی استاد اقتصاد دانشگاه تهران به سخنان ناظران پاسخ گفت و منتشر می‌شود.

✅ گفت‌وگوی اجتماعی گسترده‌ای در فضای مجازی درگرفت. رئیس کل بانک مرکزی تلویحاً در پاسخ به آن فایل مطالبی را در اینستاگرام منتشر کرد. اما فشار بر پویا ناظران هم خیلی زیاد شد. من هرگز او را ملاقات نکرده و گفت‌وگویی هم نداشته‌ایم. آشنایی‌مان از طریق فضای مجازی است، اما فشار وارده بر او به‌واسطه نقدها را در آخرین فایل صوتی منتشرشده در کانال او می‌توانم درک کنم.

✅ ناظران در این فایل صوتی تلاش می‌کند به سؤالات متعدد مطرح‌شده درباره گفته‌هایش پاسخ گوید و مهم‌تر از همه، تلویحاً تأیید می‌کند که انتقادهای بسیار زیادی از او شده است که تلخی متن و بالاخص توصیه او درخصوص ریال را به شدت زیر سؤال برده‌اند. فایل نشان می‌دهد که فضای مجازی کاملاً حول این موضوع به عرصه گفت‌وگویی انتقادی مبدل شده که پای سیاست‌گذار، کارشناسان وزارت اقتصاد، اقتصاددانان و فعالان اقتصادی را به میان کشیده است.

✅ من از آن جهت به این واقعه علاقمندم که نشان سرزندگی در این رویارویی گفت‌وگویی می‌بینم. ایده‌ای مطرح می‌شود که می‌تواند بوروکراسی و سیاست را تحت فشار قرار دهد تا پاسخ‌گو شود، و جریانی اجتماعی شکل می‌گیرد که همگان را به بازنگری فرامی‌خواند. این همان نیرویی است که برای اصلاح جامعه، اقتصاد و سیاست می‌توان به آن امید داشت. نیرویی که بر بستر ظرفیت‌های فنی (اینترنت)، انسانی (میلیون‌ها تحصیل‌کرده)، فرهنگی (میهن‌دوستی و هویت تمدنی)، اجتماعی (ظرفیت در حال گسترش گفت‌وگو و تحمل انتقادی)، و خودآگاهی جمعی بر مسأله‌های اقتصاد و جامعه ایران بنا می‌شود.

✅ ما تا وقتی گفت‌وگو می‌کنیم، به نیت‌های خیر یکدیگر اطمینان داریم، همدیگر را تحمل کرده و از عمق وجودمان برای بهبود حال ایرانیان و ایران فکر می‌کنیم، می‌نویسیم، تلاش می‌کنیم و ذره ذره اثر می‌گذاریم، ونزوئلایی نمی‌شویم، اگرچه بسیار سختی خواهیم کشید. امید از دل همین گفت‌وگوی سنگین و پرمسئولیت، از مجبور شدن و مجبور کردن به پاسخ‌گویی، از دعوت کردن و مجبور ساختن به مسئولیت‌پذیری، و از پرسیدن برمی‌آید. آن لحظه‌ای گام در مسیر تلخی‌های بی‌پایان از جمله ونزوئلایی‌شدن خواهیم گذاشت که بی‌تفاوت بنشینیم.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

کمک به یک تحقیق

یکی از دوستان محقق در حال اجرای پرسشنامه با موضوع بررسی وضعیت و مسائل زندگی دانشجویان کرد، بلوچ و ترکمن در شهر تهران است.

این دسته دانشجویان می‌توانند با مراجعه به لینک زیر، پرسشنامه را تکمیل کنند. پیشاپیش سپاس‌گزارم.

https://b2n.ir/513062

مردم و موج دوم کرونا

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ تشدید ابتلای مردم به بیماری کرونا انگیزه شد تا پرسشنامه‌ای را از روز 29 خرداد به اشتراک بگذارم. تعداد پاسخ‌گویان تا امروز (10 تیرماه) به 6760 نفر رسید. تحلیل مقدماتی داده‌ها را بر اساس همین تعداد در این‌جا ارائه می‌کنم. ابتدا از همه کسانی که در تکمیل پرسشنامه کمک کردند تشکر می‌کنم.

یک. تعداد پاسخ‌گویان 6760 نفر

دو. 95.1 درصد پاسخ‌گویان معتقدند مردم نسبت به اوایل شیوع کرونا، معیارهای بهداشتی را کمتر رعایت می‌کنند.

سه. 38.9 درصد پاسخ‌گویان خودشان را جزء آن دسته افرادی دانسته‌اند که نسبت به اوایل شیوع کرونا، کمتر معیارهای بهداشتی را رعایت می‌کنند.

چهار. آن‌ها که گفته‌اند کمتر از گذشته رعایت می‌کنند، اخبار مربوط به کرونا را هم کمتر پیگیری می‌کنند. این در حالی است که آن‌ها خطر کرونا برای سلامتی خود را نسبت به آن‌ها که گفته‌اند به اندازه قبل رعایت می‌کنند، 30 درصد بیشتر برآورد کرده‌اند. (احتمالاً می‌دانند که بر اثر رعایت نکردن، بیشتر در معرض خطر هستند.)

پنج. آن‌ها که گفته‌اند کمتر از گذشته رعایت می‌کنند، از نظر سطح تحصیلات با گروه دیگری که گفته‌اند رعایت ‌می‌کنند، تفاوتی ندارند؛ اما میانگین درآمد آن‌ها به طرز معناداری پایین‌تر است.

شش. آن‌ها که گفته‌اند کمتر رعایت می‌کنند، به دلایل این رفتارشان نمره داده‌اند. نمره میانگین هر دلیل (عددی بین 1 تا 5) به شرح زیر است.

🔹شرایط کار و زندگی‌ام اجازه نمی‌دهد رعایت کنم. (3.98)
🔹من از رعایت کردن رفتارهای مقابله با کرونا خسته شده‌ام. (3.82)
🔹ترس من از کرونا کم شده است. (3.43)
🔹کرونا آن‌قدر که فکر می‌کردم خطرناک نیست. (3.01)
🔹زیرا گفته می‌شود شیوع بیماری کم شده است. (2.81)
🔹در اماکنی (نظیر مترو) تردد می‌کنم که امکان رعایت وجود ندارد. (2.53)
🔹رعایت کردن رفتارهای مقابله با کرونا بی‌فایده است. (2.49)
🔹توان مالی خرید ماسک و دستکش ندارم. (2.19)

هفت. تحلیل آماری (تحلیل عاملی) نشان می‌دهد که دلایل مردم برای کمتر رعایت کردن رفتارهای مقابله با کرونا به دو دسته کلی قابل تقسیم است. دسته اول را «ذهنی-روان‌شناختی» و دسته دوم را «عینی-معیشتی» می‌نامیم.

⭕️ دلایل ذهنی-روان‌شناختی
ترس من از کرونا کم شده است.
🔹کرونا آن‌قدر که فکر می‌کردم خطرناک نیست.
🔹من از رعایت کردن رفتارهای مقابله با کرونا خسته شده‌ام.
🔹گفته می‌شود شیوع بیماری کم شده است.
🔹رعایت کردن رفتارهای مقابله با کرونا بی‌فایده است.

⭕️دلایل عینی-معیشتی
🔹شرایط کار و زندگی‌ام اجازه نمی‌دهد رعایت کنم.
🔹در اماکنی (نظیر مترو) تردد می‌کنم که امکان رعایت وجود ندارد.
🔹توان مالی خرید ماسک و دستکش ندارم.

هشت. میزان انجام چهار رفتار مقابله با کرونا یعنی: 1. پوشیدن ماسک، 2. پوشیدن دستکش، 3. حفظ فاصله از دیگران و 4. خودداری از خروج غیرضروری از منزل پرسیده شده است. یافته آماری مهم این است که:

🔹شدت رابطه همبستگی عوامل ذهنی-روان‌شناختی با سه رفتار پوشیدن ماسک، دستکش و حفظ فاصله اجتماعی، بیش از همبستگی میزان انجام این رفتارها با عوامل عینی-معیشتی است.

🔹شدت رابطه عوامل ذهنی-روان‌شناختی و عوامل عینی-معیشتی با «خودداری از خروج غیرضروری از منزل» دقیقاً یکسان است.

🔹دو یافته فوق به این معناست که «ماسک زدن، حفظ فاصله اجتماعی و پوشیدن دستکش» که برای پیشگیری از کرونا بسیار مهم هستند، بیشتر از وضع معیشتی، تحت تأثیر جهت‌گیری‌های ذهنی افراد است.

نه. کسانی که کمتر رعایت می‌کنند نسبت به آن‌ها که کماکان مراقبت‌های ضدکرونا را رعایت می‌کنند، سه ویژگی متمایز دارند:

🔹میانگین سنی آن‌ها حدود 4.5 سال کمتر است و جوان‌تر هستند. (مسن‌ترها بیشتر رعایت می‌کنند.)
🔹جایگاه طبقاتی پایین‌تری برای خود قائل شده‌اند.
🔹هزینه ماهیانه خانواده خود را پایین‌تر اعلام کرده‌اند.

ده. مردان به طرز معناداری بیش از زنان هر دو دسته عوامل «ذهنی-روان‌شناختی» و «عینی-معیشتی» را به عنوان دلیل کمتر رعایت کردن مراقبت‌ها ذکر کرده‌اند.

نتیجه‌گیری سیاستی
درست است که نتایج به دلیل معرف نبودن نمونه (خصیصه کلیه نمونه‌گیری‌های اینترنتی) قابل تعمیم نیستند، اما می‌توان نتیجه گرفت که سیاست‌گذار باید:

یک. اطلاع‌رسانی گسترده به‌منظور بسیج عزم عمومی (عواطف، احساسات و ...) برای تأثیرگذاری بر متغیرهای ذهنی-روان‌شناختی را تقویت کند.

دو. سیاست‌گذار باید مانع فروپاشی حس جمعی خطر شود و با اطلاع‌رسانی هدفمند، فایده‌مند بودن مراقبت‌ها را نشان دهد.

سه. داده‌های پزشکی را در خدمت نشان دادن خطر کرونا برای جوانان قرار دهد.

چهار. سیاست‌گذار باید بیشتر بر اطلاع‌رسانی به مردان به عنوان کسانی که مراقبت‌ها را کمتر رعایت می‌کنند، تمرکز کند.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

آقاي مسئول بخوان و نگذار مردم بسوزند

محمد فاضلي – عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي

✅ کلينيک سينا منفجر شد و تاکنون نوزده نفر جان باخته‌اند. سه‌ونيم سال پيش هم ساختمان پلاسکو فروريخت و کم‌وبيش همين تعداد انسان جان باختند. آقاي شهردار، آقاي قوه قضائيه، آقاي مسئول ... من عضو کميته ملي گزارش ملي پلاسکو بودم و اکنون که هيچ سخني از عمدي بودن و خرابکاري گفته نشده، و از سويي قديمي بودن ساختمان مطرح شده است، کم‌وبيش مي‌توانم تصور کنم در پس آن يک لحظه که انفجار صورت گرفته، چه تاريخي از بي‌توجهي، قصور، ناکارآمدي و ناديده گرفتن استانداردهاي ايمني خفته است. خوشبختانه همه اين نوع قصورها و ناکارآمدي‌ها در جايي مستند و مکتوب شده است.

✅ آقاي مسئول، بخش عمده پاسخ‌ها درباره حادثه کلينيک سينا در #گزارش_ملي_پلاسکو آمده است. #پلاسکو و #سينا مثل هزاران نمونه ديگر ساختمان‌هايي هستند که مردم اين شهر، و مردمان اين کشور هر رو ز به آن‌ها رفت و آمد مي‌کنند و استانداردهاي ايمني در اداره آن‌ها هيچ جايي ندارند. داستان اين بي‌توجهي‌ها يا همان بازي با مرگ در اين نوع ساختمان‌ها در آن گزارش به تفصيل آمده است.

✅ آقاي شهردار، آقاي قوه قضائيه، آقاي دولت، آقاي مسئول هر که هستي، هزاران پلاسکو و سينا در گوشه گوشه اين کشور فعال هستند. مجهز نبودن آن‌ها مطابق استانداردها در گزارش کارگروه آتش و کارگروه مديريت بحران گزارش ملي پلاسکو آمده است. بررسي مسئوليت‌هاي حقوقي همه دستگاه‌هاي مسئول در قبال ايمني آتش و چنين حوادثي در گزارش هفتصد صفحه‌اي کارگروه حقوقي گزارش ملي پلاسکو آمده است. گزارش بررسي فرهنگ ايمني و جاي نداشتن ايمني در نظام ذهني ايرانيان در گزارش کارگروه اجتماعي و فرهنگي گزارش ملي پلاسکو آمده است.

✅ آقاي شهردار، آقاي مسئول، آقايي که دستت مي‌رسد تا کاري کني آدم‌ها وسط آتش زجرکش و از انفجار تکه پاره نشوند، به کارشناسانت بگو آن گزارش را بخوانند، بگو نقص‌هايش را هم برطرف کنند، اما نگذار خاک بخورد. اين همه به در و ديوار شهر نصيحت مردم مي‌چسبانيد، پند و نصيحت اخلاقي به خورد مردم مي‌دهيد، براي ايمني هم همين قدر ارزش قائل شويد. آقاي مسئول آن گزارش براي خاک خوردن تهيه نشد و نه براي آن‌که هر وقت فاجعه‌اي پيش مي‌آيد، وجود آن گزارش را يادآور شویم. تهيه شد تا نظام حکمراني شهري و ملي که به اندازه نصيحت کردن مردم مسئول ايمني هم هست، ياد بگيرد، از گذشته بياموزد.

#پلاسکو_را_فراموش_نکنيم

#گزارش_ملي_پلاسکو

#ايمني_آتش

(اگر مي‌پسنديد به اشتراک بگذاريد.)

@fazeli_mohammad

واقعیت دردناک آشنا

محمد فاضلی - عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

#امیر_ناظمی متنی با عنوان: #ایرانیان_ملت_همیشه_در_آستانه نوشته است. واقعیت دردناک، زیانباری و حتی آشنایی را به سادگی طرح می‌کند. خواندنش دو سه دقیقه بیشتر وقت نمی‌گیرد. (اینجا)

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad

🔳⭕️چرا لگن سوار مي‌شويم؟
محمد فاضلي – عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي

در ایران به جای واژه بلند «خودرویِ گران قیمت و کم‌کيفيتِ داخلی» می‌گوییم لگن! و سال‌هاست که ما همیشه از خود می‌پرسیم که چرا کار ما به لگن کشید؟ لگن‌هايي که حالا ارزان‌ترين‌شان صد ميليون شده! چندی پیش گزارش تحقيق و تفحص مجلس از صنعت خودروسازي قرائت شد. این «مثنوي لگن‌نامه» توضيح مي‌دهد که«چرا هنوز لگن سوار مي‌شويم؟» با خواندن این گزارش:

⭕️ می‌فهمیم تیم تفحص به این جمع‌بندی رسیده است که قيمت‌هاي دستوري و عرضه خودرو به قيمت‌هاي زير قيمت بازار، درآمدهاي هنگفت به جيب واسطه‌ها سرازير مي‌کند. روي هر پرايد حدود ۳۰ ميليون تومان از جيب مصرف‌کننده نهايي به دلالان و افراد داراي امتيازات ويژه منتقل مي‌شود!

⭕️ مي‌فهميم نيروي انساني ۱۲ درصد هزينه توليد خودروست در حالی در دنيا حدود ۴ درصد است؟ حالا چرا این خودروسازان ایران اینقدر مازاد نیروی انسانی دارند؟ دولت، ن. م. و ن. ا. (تقریبا همه به جز ب. ز.) در استخدام بی رویه نيروي انساني موثرند. خودروسازي‌‌ها تبدیل شده‌اند به آژانس کاریابی برای برخی مقامات ذینفوذ!

⭕️ می‌فهمیم مقامات دستور داده بودند در سنگال کارخانه خودروسازي احداث شود؛ شد؛ برق نداشتند؛ تعطيل شد. قابل واگذاري و فروش هم نيست. این‌ها می‌شود هزینه سوخت شده، هزینه سوخت شده هم می آید روی قیمت ماشین!

⭕️ مي‌فهميم که دولت و سازمان بازرسی با اجبار خودروسازان به فروش فوری، پیش­فروش و قیمت‌‌گذاری دستوری اشتباه، ۳۰ هزارمیلیارد تومان به دو خودروساز بزرگ زيان وارد کرده‌اند. این زیان را چه کسی باید جبران کند؟

⭕️ مي‌فهميم که تعارض منافع و مداخله دولت و نهادهای سیاست‌گذار بازار، خودروسازان، هیئت مدیره و مدیران عامل شرکت‌های خودروساز، سهامداران، مجلس، تأمین‌کنندگان خاص، نهادهای نظارتی، قضایی و امنیتی، نظام فروش، نمایندگان فروش و سازمان‌های متولی نظارت کیفی و توسعه استانداردها (کسي ديگه نبود؟!!) باعث ناکارآمدي و فساد شده است. کشور هنوز قانون مديريت تعارض منافع ندارد!

⭕️ مي‌فهميم، طی سنوات گذشته (۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱) عدم رعایت اصول اولیه انعقاد قرارداد و اخذ تضامین معتبر از خریداران خارجی، سبب ایجاد بالغ بر ۵۰ میلیون دلار مطالبات سوخت‌شده و مشکوک‌الوصول در ایران­خودرو شده است. ۵۰ میلیون دلار می شود ۱۰۰۰ میلیارد تومان!

⭕️ مي‌فهميم خودروسازها بنگاه‌داری هم مي‌کنند به نحوي که در پایان سال ۱۳۹۷ ایران خودرو دارای ۱۰۷ شرکت بوده و تعاونی‌های خاص و اعتبار کارکنان نیز دارای ۱۲ شرکت فعال است. شرکت سایپا هم کنترل ۶۴ شرکت فعال و ۱۲ شرکت غیرفعال در اختیار دارد. وضعیت بنگاه­داری‌شان هم جوري است که اطلاعات برخی شرکت‌ها حتی در اختیار خودروسازان نيست. این ساختار مالکيت و سهامداري شرکت‌هاي خودروسازي تودرتو و مستعد فساد است.

⭕️ مي‌فهميم که تحريم‌هاي بين‌المللي سبب عقب‌ماندگي خودروسازان ايراني و عدم مشارکت واقعي خودروسازان در همکاري‌هاي صنعتي شده است. مي‌فهميم که نرخ ارز و قيمت‌گذاري دستوري و تلاطم نرخ ارز براي صنعت خودرو مصيبت‌بار بوده و رانت بسيار خلق کرده است.

⭕️ و جالب‌تر اینکه در این گزارش اشاره شده که هيئت رئيسه مجلس، نيروي انتظامي،‌ قوه قضائيه و برخي سازمان‌هاي حاکميتي با تيم تحقيق و تفحص همکاري نکرده‌اند. عجيب نيست!! فکر می کنید چرا همکاری نکرده اند؟

☑️ تحليل و تجویز راهبردی:

1⃣ خلاصه اینکه وقتی هر کسی می‌آید و خودروسازان را مجبور می‌کند که در هر ناکجاآبادی (مثلا سنگال) سرمایه‌گذاری کند، دست آقازاده‌اش را در ایران خودرو و سایپا بند می‌کند، رانت دلال از سود تولیدکننده و نفع خریدار بیشتر است، وقتی خودروسازان ما ارتباط شان با جهان بخاطر تحریم ها قطع است، وقتی شرکت های خودروسازی در مجموعه اقتصادی شان صد کار دیگر هم می کنند در کنار هم خودروسازی، وقتی تعارض منافع در شبکه روابط بین ذینفعان موج می‌زند، همین که ما لگن سوار مي‌شويم جاي شکر دارد.

2⃣ سوار شدن بر خودروهاي بهتر و ارزان‌تر داخلي، فقط بعد از درمان اين مشکلات ممکن مي‌شود. اين درمان قطعا امکان‌پذير است، سياست‌گذار و سياستمدار بايد به الزاماتش تن بدهد.

3⃣ مبارزه با فساد با گرفتن سلاطين و آويزان کردن‌شان از چند نقطه، امکان‌پذير نيست. دل خلايق را هم ديگر خنک نمي‌کند، تا سازوکارهای بنیادین درست نشوند، این سازوکار، سلطان پرور است!

4⃣ به این فکر کنیم چرا تلويزيون نبايد چند ساعت برنامه را به واکاوي و تشريح کلمه به کلمه اين گزارش اختصاص دهد؟ از آن خرس پاندا که چند وقت يکبار در چين بچه مي‌زاييد که مهم‌تر است. حالا که تلویزیون به امور مهم تری چون پانداها می پردازد شما خودتان می توانید در اینجا به متن تکمیلی دسترسی پیدا کنید بخوانید تامل کنید و نشرش دهید.

شبکه توسعه:
@I_D_Network
دغدغه ايران:
@fazeli_mohammad

نامه‌ای برای کار کردن نه فریاد کشیدن

محمد فاضلی – عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

✅ دوازده رئیس کمیسیون مجلس نامه‌ای با لحن تند به رئیس‌جمهور می‌نویسند و علی ربیعی در یادداشتی که خودش نامه‌ای است، به آن پاسخ داده است. حرف جدی و ناپوچ در این فضا کمتر شنیده می‌شود و همه به نوعی از کنار این متن گذشته‌اند. گویی کسی حال ندارد غیر از ناله کردن یا فریاد کشیدن کاری کند.

✅ او به صراحت می‌گوید چنان ننویسید که گویی مجالس اصولگرای نهم و دهم هیچ نقشی در این وضع اقتصاد و جامعه نداشته‌اند: «انگار نه انگار که بودجه در کمیسیون‌های مجلس تغییر می‌کند و به تصویب می‌رسد، مصوبات مجلس و قوانین مصوب آن بر اداره کشور مؤثر بوده‌اند و وزرای دولت و برنامه‌هایشان از مجالس رأی اعتماد گرفته‌اند و نمایندگان دو مجلس اصولگرا در همه هفت سال گذشته با هزاران سؤال و ده‌ها جلسه طرح پرسش و استیضاح، بر دولت نظارت داشته‌اند. گویی اداره کشور حاصل جمع مسئولیت مشترک و اختیارات اعمال‌شده دولت و مجلس و سایر قوا، نهادها و شوراهای فراقوه‌ای مختلف نیست.»

✅ سپس به اثر تاریخ اشاره کرده و می‌نویسد: «برادران گرانقدر تا زمانی که قرار بر این باشد که مسئولیت وضع موجود را همگان نپذیرند و اثر مسیر و میراث تاریخی شیوه اداره کشور بر شانه‌های اقتصاد و جامعه ایران تحلیل نشود، گشایشی حاصل نمی‌شود. آنچه که شما امروز نمی‌پسندید محصول کردار همه قوا، نهادها و شوراهایی است که سهمی در حکومت داشته و دارند، هیچ کس از نپذیرفتن بار این مسئولیت طرفی نمی‌بندد و گرهی نمی‌گشاید.» به‌واقع مسئولیت امروز را باید همه صاحبان قدرت بپذیرند، آن‌چه امروز شاهدیم محصولی تاریخی و جمعی است.

✅ یکی از مهم‌ترین عبارات متن این است: «مجلس یازدهم نیز با راه‌حل‌هایی از جنس «مدیریت جهادی»، «پرانگیزگی»، «افزایش نظارت بر دولت» و «احیای انقلابیگری» که در نامه ذکر شده به میدان آمده است. نویسندگان نامه که برخی سال‌ها سابقه فعالیت در عرصه اقتصادی و سیاسی داشته‌اند باید ابتدا مشخص سازند که معنای عملیاتی مشخص برای شعارهای کلیدی آنها چیست؟» به‌واقع معنای عملیاتی این‌ها چیست؟ این سؤال بسیار مهمی است و ربیعی گویندگان این واژه‌ها در مجلس را به یک چالش بزرگ دعوت می‌کند.

✅ چالش این گونه طرح می‌شود: «...بانک‌های مرکزی در دنیا متولی اصلی سیاست پولی، کنترل تورم و حفظ ارزش پول ملی هستند. ممکن است صریح و شفاف توضیح دهید که ابزارهای بانک مرکزی باید چگونه به تنهایی و در تعامل با سایر سیاست‌های کشور عمل کنند تا آن مدیریت مد نظر شما پیاده شود و ارزش پول ملی حفظ شود؟ مصداق روشن شعارهایی نظیر انقلابیگری، مدیریت جهادی و پرانگیزگی در سیاست‌های پولی و بانکی چیست و دوستان کدام طرح مکتوب و مشخص برای اعمال این سیاست‌ها را پیشنهاد می‌کنند؟»

✅ اگر یک متن مکتوب توسط مجلسیان منتشر شود که توضیح دهد «مدیریت جهادی»، «احیای انقلابیگری» و «پرانگیزگی» در دل سیاست‌های پولی و به قصد کنترل تورم چیست، و اقتصاددانان آن‌را معقول بدانند، می‌توان معنای این شعارها را در واقعیت دانست و غیر از این،‌ ابزارهایی برای مناقشه‌اند.

✅ او می‌گوید اگر واقعاً اهل اصلاح، اقدام و عمل هستید، بیایید درباره دستورکارهای مهمی کار کنیم.

🔹اول. اصلاح قوانین ناظر بر بانکداری به منظور درمان ریشه‌ای معضلات نظام بانکی و عواقب ناشی از آنها….

🔹دوم. بررسی و تصویب لایحه مدیریت تعارض منافع

🔹سوم. بررسی و تدوین قانون جامعی برای ارتقای شفافیت و تضمین اجرای رویه‌های ارتقای شفافیت

🔹چهار. اصلاح قانون جامع انتخابات و تعیین تکلیف تأمین مالی انتخابات

🔹پنج. بررسی و تصویب قانون جامعی برای حفاظت از محیط‌زیست و تضمین توسعه پایدار

🔹شش. تدوین راهکارهای تفویض اختیار به استانداران و مقامات محلی برای افزایش کارآمدی

🔹هفت. تدوین و تصویب لایحه مدیریت صداوسیما

🔹هشت. اصلاحات ساختاری در نظام بودجه‌ریزی کشور

🔹نه. اصلاح قوانین رسانه‌ها و نهادهای صنفی و مدنی و سازمان‌های مردم نهاد

🔹ده. اصلاح قوانین نظام رفاهی و حمایت اجتماعی، شناسایی اقتصادی و اجتماعی شهروندان و فقرزدایی.

🔹یازده. اصلاح قوانین مالیاتی بالاخص قانون مالیات بر درآمدهای شخصی برای ارتقای عدالت اجتماعی و ...

✅ نامه علی ربیعی به سخن صریح و عملیاتی گفتن، پذیرش خطاهای گذشته و کار بر روی دستورکارهای دشوار اما ثمربخش دعوت می‌کند. نامه‌ای نیست از جنس «من فریاد می‌کشم و مناقشه می‌کنم، پس هستم.» اگر راهی باشد، بخش زیاد آن از دل آن‌چه ربیعی نوشته است عبور می‌کند: پذیرش مسئولیت، معنادار سخن گفتن و کار کردن روی دستورکارهای ثمربخش.

(اگر می‌پسندید به اشتراک بگذارید.)

@fazeli_mohammad