دغدغه ایران
55.7K subscribers
1.18K photos
527 videos
149 files
2.59K links
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشته‌هایم ندارم.
Download Telegram
هر روز یک حق – روز چهل‌وهفتم (4 اسفند 1395)
من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.

ماده 47-حق مسلم هر فرد ایرانی است که از مزایای تابعیت ایران بهره‌مند شود و کسی نمی‌تواند مانع استیفای این حق شود.

✍️بندهای 47 تا 55 منشور حقوق شهروندی ذیل عنوان «حق اقامت، تابعیت و آزادی رفت و آمد» آورده شده‌اند. مسأله مد نظر ماده 47 منشور نیز از آن جهت که مبتلابه اکثریت قاطع مردم نیست، زیاد به چشم نمی‌آید و مسأله‌ای عمده جلوه نمی‌کند، اما مسأله تابعیت برای بسیاری از افراد مشکلات زیادی ایجاد می‌کند.
✍️‌حکم اصل 41 قانون اساسی در مورد عدم امکان سلب تابعیت کشور ایران از هر فرد ایرانی فراگیر است. مادۀ 981 قانون مدنی نیز که اجازۀ سلب تابعیت اکتسابی تحصیل‌کنندگان تابعیت ایرانی را تحت شرایطی تجویز می‌نمود در سال 1370 نسخ شده است. همین تحول در مجموع باعث شده تا حقوقدانان اعلام دارند سلب تابعیت ایرانیان اعم از دارندگان تابعیت اصلی و اکتسابی، هماهنگ با قانون اساسی از مقررات جمهوری اسلامی ایران حذف گردیده است.
✍️یک مورد از مشکلات مربوط به این حق که هنوز حل‌نشده باقی مانده، مسأله اسناد هویتی و تابعیت فرزندان زنان ایرانی است که با اتباع خارجی ازدواج کرده‌اند. این مسأله بالاخص درباره تعداد زیادی از زنان ایرانی که با اتباع افغانستان ازدواج کرده‌اند مهم است. اولویت‌دهی به وضعیت و حقوق انسانی زنان ایرانی که با مردان خارجی بدون رعایت الزامات قانونی ازدواج کرده و فرزندان آن‌ها از حیث تابعیت مشکل دارند، با رعایت قانون مربوط که به‌طور خاص در این زمینه به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است و اتخاذ اقدامات لازم در جهت تکمیل این قانون در مجلس شورای اسلامی می‌تواند یک گام به سوی تحقق ماده 47 منشور باشد.
✍️نکته مهم درخصوص ماده 47 آن است که همه افراد نه تنها حق تابعیت داشته باشند، بلکه از مزایای تابعیت خود بتوانند استفاده کنند. برای مثال، ایرانیان خارج از کشور که تابعیت ایرانی دارند باید بتوانند از مزایای این تابعیت بدون بیم از برخوردهای سلیقه‌ای و فراتر از قانون استفاده کنند. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
ساخت «پیچ خطرناک و برهه حساس»
هر ایرانی بارها از مسئولان، روزنامه‌نگاران، مدیران دولتی و حتی روشنفکران عبارت‌هایی نظیر «پیچ خطرناک»، «برهه حساس» یا «برهه تاریخی» را شنیده است. صورت کلی جمله این است: «ما در این پیچ خطرناک/مقطع حساس/برهه تاریخی/برهه حساس، وظیفه داریم ...، باید ... کنیم، و نمی‌توانیم ...». شما خودتان می‌توانید جای سه‌نقطه‌ها را با انواع عبارات پر کنید ولی ساختار کلی تغییر خاصی نمی‌کند.
«برهه حساس» تبدیل به ساختار تکرار‌شونده شده است و ضروری است درباره آن تأمل کنیم. چند نکته مهم درخصوص این «ساخت برهه‌ حساس» قابل تأمل است.
اول، وقتی سیستمی (جامعه، قدرت سیاسی، یا سازمانی) همواره در برهه حساس قرار دارد، یعنی سیستم طبیعی عمل نمی‌کند و چیزهایی غیرطبیعی در میان است که مانع عملکرد درست سیستم می‌شود. بیمار سرطانی همواره در وضعیت حساسیت بالاست، زیرا هر لحظه ممکن است بیماری تشدید شود و بیمار از پا درآید. ارگانیسم سالم همواره در وضعیت «برهه حساس» نیست. تداوم «برهه حساس» بیش از آن‌که نشانه هشیاری و سرزندگی باشد، نشانه بیماری است.
دوم، سیستمی که دارای «ساخت برهه حساس» است، بر عارضه درجه اولی که وضعیت حساس ایجاد کرده متمرکز می‌شود و از بقیه عوارض غافل است. بیماری که سرطان داشته باشد، همه حواسش به این بیماری کشنده است و بدیهی است که اصلاً نگران عمل زیبایی بینی نباشد، ریزش مو را هم جدی نمی‌گیرد، و درد پا در مقابل یک سرطان پیشرفته، به حساب نخواهد آمد. سیستم مبتلا به «ساخت برهه حساس» هم نسبت به سایر عوارض کم‌اهمیت‌تر بی‌توجه است. بی‌توجهی به سایر عوارض، اثر انباشتی ایجاد می‌کند و مسائل کوچک به تدریج بر هم انباشت می‌شوند و خود مسائل بزرگ‌تری، در حد آن‌چه پیش‌تر «ساخت برهه حساس» خلق کرده بود پدید می‌آورند.
سوم، تصمیم‌گیران در ساخت «برهه حساس» به دلیل حساسیت‌هایی که سیستم را در وضعیت دائماً اضطراری قرار می‌دهند، هیچ تصمیم تحول‌آفرین و بزرگی نمی‌گیرند. عواملی که سیستم را در وضعیت اضطرار قرار می‌دهند مانع از آن می‌شوند که بقیه مسائل در دستور کار قرار گیرند.
چهارم، «ساخت برهه حساس» کنشگران و تصمیم‌گیران را کلافه و عصبی می‌سازد. کنشگران در این وضعیت‌ها آماده‌اند دستورکارهای مهم را رد کنند، به تصمیم‌های زودبازده اما غلط تن بدهند، و هر آن‌چه را که زمان‌بر اما مؤثر است تحت اقتضائات «برهه حساس» کنار بگذارند.
«ساخت برهه حساس» به تدریج مزمن می‌شود و همه دستورکارهای رقیب را از میدان به در می‌کند. آدم‌ها یاد می‌گیرند منافع خود را در دل چنین ساختاری دنبال کنند و رویه‌های مشخصی برای زیستن در چنین فضایی ایجاد می‌شود. جامعه و حکومت در «ساخت برهه حساس» واکنش‌هایی لحظه‌ای، بسیج‌شده و گاه شورانگیز از خود نشان می‌دهند، اما سرمایه اجتماعی برای مداوم کردن بهره‌برداری از حضورها شکل نمی‌گیرد و هر نیرویی به سرعت فرسوده می‌شود. تأکید بر «برهه حساس» بارها و بارها صورت می‌گیرد تا لحظات بسیج و حضور بیشتر شود، اما هر بار فرسودگی پس از بسیج بیشتر خواهد شد.
جامعه سالم جامعه‌ای است که همواره در وضعیت «برهه حساس» نباشد، طبیعی باشد. جامعه طبیعی از این بحران به آن بحران کوچ نمی‌کند، بلکه بحران‌ها را پیش‌بینی کرده و در وضعیت نرمال، پیش از وقوع بحران برای آن آماده می‌شود و چنان گذر می‌کند گویی بحرانی وجود نداشته است. اگر همواره در پیچ تاریخی و برهه حساس قرار داریم، طبیعی نیست، یک جای کار می‌لنگد. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
پورشه و پوشک
صبح جمعه ششم اسفند 1395 قصد کردم مرد خوبی باشم و نان تازه برای خانواده بگیرم. نانوایی سنگکی محل ساعت هفت و نیم صبح هم هنوز خلوت بود و کمتر از پانزده دقیقه برای گرفتن سه نان سنگک در صف ماندم. نان‌ها را خرد کردم و در پارچه‌ای پیچیدم، در ماشین را که باز کردم، پیرزنی کنارم ایستاد و گفت «مادرت را تا بلوک‌های بالای شهرک می‌رسانی؟» پیرزن بیشتر از شصت ساله به نظر می‌آمد، و از این‌که سربالایی را طی کرده بود خسته و نفس‌زنان به نظر می‌آمد.
پیرزن همین که نشست، پرسیدم این موقع روز این‌جا چه می‌کنید؟ پاسخ داد برای کار به این‌جا می‌آیم. شماره یکی از بلوک‌های شهرک را گفت و این‌که هر روز از ساعت 8 تا شانزده در این‌جا کار می‌کند. پرسیدم تنها هستید که مجبورید کار کنید؟ گفت نه، شوهرم کارگر ساده‌ای بود که اول سکته کرد و الان سرطان گرفته است. پرسیدم بیمه هستید؟ گفت نه. پرسیدم الان چه می‌کند؟ گفت در خانه افتاده است. توان حرکت ندارد، هر روز صبح او را پوشک می‌کنم تا بعد از ظهر که به خانه برگردم. دو هفته‌ای بود که هزینه خرید پوشک نداشتم، از پارچه‌های خانه استفاده کردم، پاهایش سوخته بود، امروز کمی روغن به پاهایش زدم و آمدم. پرسیدم فرزندی ندارید که شما را کمک کند؟ جواب داد چهار دختر دارم که شوهر یکی معتاد است، شوهر دیگری فوت کرده و شش بچه یتیم دارد. فرصت نکرد درباره دو دختر دیگرش توضیح بدهد، جلوی بلوک رسیده بودیم و می‌خواست پیاده شود.
پیرزن پیاده شد و در حالی که مرا دعا می‌گفت، عرض خیابان را طی کرد و به سمت بلوک رفت. توان جابه‌جایی دنده ماشین هم از من گرفته شده بود. من با خودم به گفته یکی از دوستان که با محاسبه سرانگشتی می‌گفت بودجه رفاهی کشور نزدیک به 200 هزار میلیارد تومان است (چیزی بالغ بر 50 میلیارد دلار) فکر می‌کردم، و سالیانه 45 هزار میلیارد تومان که در قالب یارانه به همگان پرداخت می‌شود. نظام رفاهی که ناکارآمد باشد، مردمانی سکته می‌کنند و سرطان می‌گیرند، بی‌پناه و درمانده؛ و ثروتمندانی دو دفترچه درمانی خواهند داشت، پول یارانه می‌گیرند و از مواهب طرح تحول سلامت هم بهره‌مند می‌شوند بدون سطح‌بندی خدمات و آزمون وسع. جامعه‌ای رو به عدالت و توسعه‌یافتگی می‌رود که حداقل در توزیع یارانه، فرق میان آن‌ها که پول برای پورشه دارند، و آن‌ها که پول برای پوشک هم ندارند، خوب می‌فهمد.
(محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
این مصاحبه دکتر هدایت فهمی درباره بحران درباره منابع آب ایران بسیار خواندنی است. توضیحاتی و سؤال هایی درباره آن دارم که به زودی می نویسم. http://fararu.com/fa/news/307545/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86
هدایت فهمی: ما بیش از ٨٠‌درصد از منابع آبی تجدید‌نشونده‌مان را مصرف می‌کنیم که مطابق استانداردهای جهانی صراحتا به معنای ایستادن بر روی خط بحران آب است.
هدایت فهمی: «حکمرانی خوب آب در کشور وجود نداشته و مدیریت منابع آب داخل کشور ما مشکلات جدی دارد. شرط مدیریت درست، استقرار مدیریت به هم پیوسته منابع آب است. در حال حاضر این استقرار در کشور ما ضرورت داشته و نیاز است. البته بهتر است بدانید موضوع فقط و فقط هم مدیریت داخلی منابع آب نیست. بهره‌وری آب پایین بوده و هست. سال‌های پیاپی خشکسالی، الگوهای اشتباه مصرف، افزایش جمعیت و افزایش نیاز به آب همه و همه دست به دست هم داده و کشور به این نقطه رسیده است.»
هدایت فهمی: «سال‌های خشکسالی‌ و کاهش بارش هم مزید بر علت شد و حدود ٢٠‌میلیارد از منابع آب تجدیدشونده ما را کم کرد. از طرفی در‌ سال گذشته دمای کشور یک درجه هم گرم‌تر از سال‌های گذشته اعلام شد و همین گرما تبخیر سالانه را زیاد کرد. در بهترین حالت می‌توانیم میزان مصرف از منابع تجدیدشونده کشور را به ٦٠‌درصد برسانیم و این در صورتی است که در سال‌های آتی، بارش باران هم افزایش پیدا کند. ما در نقطه تنش آبی ایستاده‌ایم. باید مصرف آب را تا حد معقول کاهش دهیم.»
هدایت فهمی: «پیش از انقلاب در کشور ١٣ سد داشتیم و حالا به گفته فهمی این عدد به ٦٥٣ رسیده است. در پشت ١٣ سد، ١٣ تا ١٥‌میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کردیم و پشت ٦٥٣ سد، ٣٧ تا ٣٨‌میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کنیم. در حالی‌ که ٥٠ برابر سد داریم، تنها ٢,٦ برابر آب بیشتر ذخیره می‌کنیم. فهمی می‌گوید: ایجاد سد و سدسازی به اندازه و بر اساس ظرفیت تاب‌آوری زیست‌محیطی برای جلوگیری از کمبود آب ضروری است. سد دارویی است که اگر زیاد مصرف شود، تبدیل به سم می‌شود. به گفته این کارشناس وزارت نیرو، ٩٠‌درصد سدهای کنونی دارو و کمتر از ١٠‌درصد را می‌توان برای کشور سم دانست.»
هدایت فهمی: «کشورهایی که میزان سرانه آب تجدیدشونده آنها از یک‌هزار و ٧٠٠ مترمکعب کمتر باشد، در تنش آبی قرار دارند و اگر این رقم از یک‌هزار مترمکعب کمتر باشد، آن مناطق وارد بحران آب می‌شوند. متوسط آب تجدیدشونده در کشور کمتر از یک‌هزار و ٦٠٠ مترمکعب است و توزیع این مقدار آب در مناطق مختلف کشور یکسان نیست؛ به‌ طوری که برای مثال میزان سرانه آب تجدیدشونده در شرق دریاچه ارومیه کمتر از ٦٠٠ مترمکعب است.»
سدهای سمی
متخصص گرامی و دوست محترم آقای دکتر هدایت فهمی مصاحبه‌ای با سایت فرارو داشته‌اند که در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۹۵ با عنوان «منابع آبی ایران، پس از بحران» منتشر شده و درباره بحران آب در کشور نکات زیادی گفته‌اند. نکته مثبت آن است که همه آن‌چه منتقدان حکمرانی و مدیریت منابع آب کشور از سال‌ها پیش تاکنون می‌گفته‌اند در سخنان ایشان تأیید شده است. مسائلی چون ساخت بیش از حد سدها، نقص حکمرانی، سابقه دیرینه بحران آب، نقش سایر عوامل غیر از کاهش بارش‌ها و متوجه کردن مسأله به حکمرانی و فراتر رفتن از مقصر جلوه دادن مردم، نکات مهم این مصاحبه هستند.
این مصاحبه اما با بیان یک نکته، سؤال مهمی را پیش می‌کشد. ایشان گفته‌اند: «اگر چه افزایش تعداد سدها در افزایش منابع آب موثر است اما ساختن هر سد باید توجیه محیط‌‌زیستی و منابع طبیعی هم داشته باشد. پیش از انقلاب در کشور ١٣ سد داشتیم و حالا به گفته فهمی این عدد به ٦٥٣ رسیده است. در پشت ١٣ سد، ١٣ تا ١٥‌ میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کردیم و پشت ٦٥٣ سد، ٣٧ تا ٣٨‌میلیارد مترمکعب آب ذخیره می‌کنیم. در حالی‌ که ٥٠ برابر سد داریم، تنها ٢,٦ برابر آب بیشتر ذخیره می‌کنیم. ایجاد سد و سدسازی به اندازه و بر اساس ظرفیت تاب‌آوری زیست‌محیطی برای جلوگیری از کمبود آب ضروری است. سد دارویی است که اگر زیاد مصرف شود، تبدیل به سم می‌شود. به گفته این کارشناس وزارت نیرو، ٩٠‌ درصد سدهای کنونی دارو و کمتر از ١٠‌درصد را می‌توان برای کشور سم دانست.»

اگرچه بیان رسیدن از ۱۳ سد به ۶۵۳ سد و فقط ۲.۶ برابر شدن ذخیره آب مهم است، ولی من با همین جمله آخر آقای دکتر فهمی کار دارم. سؤالات مشخص که به گمانم پاسخ آن‌ها راه‌گشاست عبارتند از:
۱. عدد ۱۰ درصد برای «سدهای سمی» چگونه به دست آمده است؟ کدام مطالعه جامع، گزارش ملی یا ارزیابی انجام‌شده در وزارت نیرو نشان داده است که فقط ۱۰ درصد سدها زائد هستند؟ آیا این مطالعه در دسترس محققان است؟
۲. مطالعه‌ای اگر انجام شده است، محققان بی‌طرف انجام داده‌اند یا شرکت‌های سدسازی و پیمانکاران وزارت نیرو؟
۳. اگر ۱۰ درصد ۶۵۳ سد ساخته‌شده زائد هستند، یعنی ۶۵ سد ضروری نبوده‌اند. اسامی این سدها چیست؟
۴. آیا مطالعه احتمالی انجام‌شده درباره سدهای غیرضروری، فرایندهای تصمیم‌گیری منجر به تصمیم‌های غلط را نیز آشکار ساخته است؟ آیا این مطالعه مشخص می‌کند که جرا در ساخت همان ۱۰ درصد سد سمی، به گزارش‌های ارزیابی محیط‌زیستی توجه نمی‌شده است؟
۵. آیا هزینه ساخت ۶۵ سد سمی هم در آن مطالعه مشخص شده است؟ این ده درصد سدهای کوچک یا بزرگ بوده‌اند؟
۶. آیا آن مطالعه احتمالی مشخص کرده است که با هزینه ساخت ۶۵ سد سمی، چه کارهای دیگری مثلا برای بهبود حکمرانی، مطالعات آینده‌پژوهی آب یا اصلاح ساختاری مدیریتی منابع آب می‌شد انجام داد؟
۷. آیا آن مطالعه احتمالی که دقتش به حدی است که عدد ۱۰ درصد را مشخص کند، نشان داده است که برای تکرار نشدن تصمیم‌های غلط گذشته، چه اقداماتی باید صورت گیرد؟
من از خیر چندین سؤال دیگر که می‌توان پرسید و پاسخ‌شان گره‌های زیادی را باز می‌کند، می‌گذرم. مطالعه‌ای اگر انجام شده باشد و به سؤال‌های فوق پاسخ گفته باشد، به‌واقع چندین گام در سیاست‌گذاری منابع آب پیش رفته‌ایم و منتقدان خوشحال خواهند شد که چندین سال گفت‌وگوی داغ درباره بحران آب به نتیجه‌ای امیدبخش انجامیده است، اما اگر این اعداد و ارقام کماکان برآوردهایی شخصی و بدون پشتوانه‌اند که از تجربیات شخصی برآمده‌اند، در بر همان پاشنه سابق می‌چرخد.
نکته آخر این‌که اشکالات وارد بر سیاست‌ها و اقدامات گذشته اگر در چارچوب همان مطالعات و گزارش‌های احتمالی که شرح آن رفت آشکار نشود، هیچ تضمینی نیست که سیاست‌های اکنون که انتقال آب شاید مهم‌ترین و پرهزینه‌ترین آن‌ها، به خطا نرود. وای به روزی که کارشناس دیگری دست در کیسه کند و یک عدد ۱۰ درصد هم برای خطا در پروژه‌های چند هزار میلیاردی انتقال آب بیرون آورد. (محمد فاضلی).
https://telegram.me/fazeli_mohammad
هر روز یک حق – روز چهل‌وهشتم (5 اسفند 1395)
من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.

ماده 48-حق هر شهروند است که آزادانه در داخل کشور رفت‌وآمد کند و از ایران خارج و یا به ایران وارد شود، مگر این‌که به‌موجب قانون این حق محدود شده باشد.
✍️مسأله مد نظر ماده 48 منشور نیز از آن جهت که مبتلابه اکثریت قاطع مردم نیست، زیاد به چشم نمی‌آید و مسأله‌ای عمده جلوه نمی‌کند، اما مباحث اجتماعی و حقوقی زیادی در ارتباط با آن وجود دارد. برخی از این مسائل به شرح زیر است.
✍️ایرانیان زیادی در خارج از کشور زندگی می‌کنند که به دلایل متعدد ترک وطن کرده‌اند و بیم آن دارند که بازگشت ایشان به وطن با عواقبی همراه باشد. بسیاری از این افراد احکام محکومیت ندارند و اسناد هویتی ایشان نیز فاقد مشکل است، لیکن به رعایت قانون درخصوص خودشان اطمینان ندارند. ممکن است همه این بیم‌ها بی‌اساس باشد، اما سابقه اقدامات نامناسب، و در اصل تضییع حق مندرج در ماده 48، ایشان را در چنین وضعیتی قرار داده است.
✍️مواردی نیز درخصوص ضبط و توقیف گذرنامه یا اسناد هویتی بدون طی فرآیندهای قضایی، توسط برخی نهاد‌های اجرایی وجود دارد که همین امر نیز همواره از موارد شکایات شهروندان ایرانی بوده است. بروز چنین پدیده‌هایی و عواقب آن برای افراد، اهمیت ماده 48 را آشکار می‌سازد.
✍️تسهیل در فرآیندهای اداری سفر ایرانیان مقیم خارج به داخل کشور خویش و ارائۀ خدمات لازم کنسولی در کشورهای محل اقامت تا ناچار به سفرهای اجباری برای رفع‌ورجوع یکسری مسائل اداری معمولی نشوند، یکی از مصادیق تحقق ماده 48 منشور است.
✍️برخی سیاست‌های موجود نافی حقوق مندرج در ماده 48 هستند. برای مثال، قانون مربوط به بومی‌گزینی در دانشگاه‌ها مصداق نقض ماده 48 است. رویه بومی‌گزینی الزام می‌کند که دانشجویان یک استان در دانشگاه‌های استان محل زندگی خود اولویت انتخاب رشته داشته باشند. همین امر باعث شده دانشجویان استان‌ها از تحصیل در دانشگاه‌های استان‌های دیگر به نوعی محروم شوند. این رویه غیر از آن‌که باعث پی‌آمدهای ناخوشایندی نظیر عدم آشنایی دانشجویانی با هویت‌های قومی، زبانی و دینی متفاوت با یکدیگر شده و عملی مخالف رویه‌های تقویت انسجام اجتماعی است، آشکارا نقض حقوق مندرج در ماده 48 نیز به حساب می‌آید.
✍️از سویی دیگر، اگرچه آزادی در رفت و آمد تضمین می‌شود، اما اتخاذ رویکردهای اجرایی که اجازه دهد به نام حق اقامت و آزادی رفت‌وآمد، اموال عمومی و خصوصی، محیط‌زیست و منابع طبیعی، حریم‌های تأسیسات عمومی و نظامی نقض شود، باید نهی شود. بالاخص این نکته درخصوص تخریب محیط‌زیست و منابع طبیعی بسیار جدی است. تردد شهروندان در مناطق محیط‌زیستی خاص و بدون رعایت ملاحظات، آسیب‌های جدی به این مکان‌ها وارد می‌کند. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
Forwarded from شمس - NPPS.IR
گفتگوی راهبردی 39 مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری
@npps_ir
الزامات محیط‌زیستی برنامه ششم توسعه
معصومه ابتکار
شنبه 1395.12.14
ساعت 14:30 تا 16:30
@npps_ir
ثبت‌نام از لینک زیر
yon.ir/M995
قیامت خوزستان
گویند در قیامت اعضا و جوارح شهادت می‌دهند به آن‌چه آدمی انجام داده است؛ و امروز خوزستان به قیاس اعضا و جوارح آدمی، قیامت تصمیم‌ها و کردارهای ایرانیان است و سرکردگان ایشان بیشتر. خوزستان اگرچه غمناک و غبارآلود، اما تمام‌قد ایستاده است، رستاخیزگونه، پیش روی همه تصمیم‌ها و کردارها، همه حماقت‌ها، جهالت‌ها، نفع‌طلبی‌ها، ساده‌انگاری‌ها و غفلت‌ها؛ خوزستان قیامت ماست که اکنون بر پا شده؛ مصداق سخنی از مولانا:
اين جهان كوه است و فعل ما ندا
سوي ما آيد نداها را صدا
فعل تو كان زايد از جان و تنت
همچو فرزندي بگيرد دامنت
پس تو را هر غم كه پيش آيد ز درد
بر كسي تهمت منه، بر خويش گرد
فعل تست اين غصه‌هاي دم به دم
اين بود معناي قَد جَفٌ القَلَم!
خوزستان قیامتی است دنیوی، ایستاده بر فراز تاریخ تصمیم‌ها و کردارها، فریادکش و انتقام‌جوی، که می‌پرسد: آیا این شما نبودید که بی‌حساب و کتاب بر رودخانه‌ها سد بستید؟ و کشت نیشکر گستردید؟ تالاب‌ها را خشکاندید؟ آب‌ها را شور کردید؟ و گازهای فراوان را چندین دهه سوزاندید؟ صنایع آب‌بر را بر سرزمین تحمیل کردید و همه این‌ها را توسعه نامیدید و بدان بالیدید؟ آیا این شما نبودید که گمان کردید تاریخ را فراموش می‌کنید، غافل از آن‌که تاریخ شما را هرگز فراموش نمی‌کند؟
گویند چون قیامت فرارسد فرصت توبه نیست؛ قیامت خوزستان را اما فرصتی برای توبه نهاده‌اند. گویند انکار به کار اهل قیامت نیاید چون اعمال‌شان مجسم شوند و هیچ گریزی از آن‌ها نباشد، و به همین سان انکار به کار خوزستان نیاید که تجسم صلب تصمیم‌هاست آن گرد و غبار که به بادی برخیزد و نفس‌گیر شود. این قوم اگر فرصت توبه را مغتنم نشمرد، این قیامت نیز دهشتناک‌تر و انتقام‌جوی‌تر خواهد شد. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
هر روز یک حق – روز پنجاهم (8 اسفند 1395)
من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
ماده 50-اتباع ایرانی در هر نقطه از جهان حق دارند از خدمات و حمایت‌های حقوقی، کنسولی و سیاسی دولت ایران بهره‌مند شوند.
✍️خدمات کنسولی از آن‌جا که برای اکثریت شهروندان موضوعیت ندارد، خیلی به چشم نمی‌آیند، اما ایرانیانی که در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند، میزان اهمیت این گونه خدمات را به خوبی درمی‌یابند، و از آن‌جا که بنا بر آمارهای مختلف قریب به سه میلیون ایرانی در سراسر جهان زندگی می‌کنند، ارائه خدمات کنسولی شامل بسیاری از هم‌وطنان ایرانی می‌شود.
✍️بسیار مهم است که خدمات کنسولی بدون هر گونه تبعیض و صرفاً بر اساس تبعه ایران بودن ارائه شود و هر گونه ملاحظه سیاسی مبتنی بر افکار، عقاید یا سوابق افراد مانعی در برابر ارائه خدمات کنسولی ایجاد نکند.
✍️تحقق مندرجات ماده 50 مستلزم آن است که تسهیل در فرآیندهای اداری سفر ایرانیان مقیم خارج به داخل کشور خویش و ارائۀ خدمات لازم کنسولی در کشورهای محل اقامت صورت گیرد تا ناچار به سفرهای اجباری برای رفع‌ورجوع برخی مسائل اداری معمولی نشوند.
✍️ضروری است برنامۀ مدوّن حمایت‌های جامع حقوقی و سیاسی از حقوق اتباع ایرانی در هر نقطۀ جهان ازجمله ایرانیانی که به هر علت در کشورهای مختلف بازداشت و زندانی هستند و به‌موجب کنوانسیون‌های وین روابط دیپلماتیک و کنسولی این استحقاق را دارند که از سوی دولت متبوع خود مورد حمایت‌های مختلف قرار گیرند، اجرایی شود. مناسب است ایرانیان خارج از کشور آموزش‌های لازم درخصوص بهره‌مندی از حمایت‌های سیاسی و کنسولی را دریافت کنند و با استفاده از فن‌آوری‌های نوین، این آموزش‌ها در اختیار آن‌ها قرار گیرد.
✍️انجام فعالیت‌های آموزشی و ترویجی نهادهای مدنی و تخصصی در زمینۀ معرفی حقوق کنسولی ایرانیان در سراسر جهان نیز می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.
✍️فراتر از همه اقدامات برشمرده‌شده برای بهره‌مندی ایرانیان از خدمات کنسولی و حمایت سیاسی، داشتن سیاست خارجی عاقلانه و مبتنی اصول عزت، حکمت و مصلحت که تضمین‌کننده منافع ملی ایرانیان باشد و احتمال هر گونه آسیب به منافع ایشان– ازجمله خسارت به منافع ایرانیان خارج از کشور - را مد نظر قرار دهد، پیش‌شرط تحقق ماده 50 است. داشتن روابط حسنه مبتنی بر احترام و تأمین منافع متقابل، تقویت قدرت نرم ایران در جهان، تقویت ارتباطات اقتصادی و واداشتن سایر کشورها به محاسبه‌گری‌ عاقلانه در تنظیم روابط‌شان با ایران، زمینه‌ساز بهره‌مندی ایرانیان از خدمات کنسولی و حمایت سیاسی مناسب است. ارائه خدمات کنسولی مناسب و حمایت سیاسی زمانی امکان‌پذیر است که ترکیب قدرت سخت و نرم ایران به پشتوانه‌ای محکم برای منافع ایرانیان در سراسر جهان بدل شود. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
اولویت های مملکت - قسمت اول
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی کتابی با عنوان «عمده‌ترین مسائل کشور: اولویت‌ها و راهبردهای مجلس شورای اسلامی در دوره دهم» (http://rc.majlis.ir/fa/book_pub/show/985435) منتشر کرده است که خواندن آن‌را به همه علاقمندان برای درک وضعیت کشور در عرصه‌های مختلف، ضرورت‌های سیاست‌گذاری و اقداماتی که باید انجام گیرد توصیه می‌کنم. خودم هم سعی می‌کنم خلاصه‌هایی از این کتاب را به تدریج منتشر کنم. (محمد فاضلی)

قسمت اول
1. محیط کسب‌وکار کشور نامساعد است و این محیط نامساعد حداقل چهار پیامد ناگوار خواهد داشت که نتیجه نهایی آن کاهش رشد و اشتغال است:
👈افزایش قیمت تمام‌شده محصولات تولیدی و کاهش قدرت نسبی رقابتی آن‌ها
👈شکل‌گیری اقتصاد زیرزمینی در نتیجه‌ی فرار مالیاتی، کاهش درآمد دولت و رشد قاچاق
👈جلوگیری از رشد بنگاه‌ها به دلیل عدم برخورداری از مزایای رسمی بودن و در نتیجه عدم استفاده از صرفه‌های مقیاس و فناوری‌های جدید
👈بی‌اثر شدن سیاست‌های مالی دولت (مانند سیاست‌های مالیاتی) به دلیل غیرشفاف و زیرزمینی شدن فعالیت‌های اقتصادی.
2. رتبه سهولت کسب و کار کشور در جهان، 118 از 189 است (سال 2016).
3. دولت و مجلس عموماً برای حمایت از تولید، روش‌های زیر را به کار گرفته‌اند:
👈اعطای تسهیلات بانکی ارزان‌قیمت (تسهیلات تکلیفی یا پرداخت یارانه سود تسهیلات)
👈ارائه زمین مجانی یا ارزان‌قیمت
👈معافیت‌های مالیاتی یا گمرکی برای تولیدکنندگان یا سرمایه‌گذاران
👈وضع تعرفه‌های گمرکی برای حمایت از محصولات داخلی در بازار ایران
👈معافیت کارفرمایان از پرداخت حق بیمه کارگران (پرداخت دولت به‌جای تولیدکننده).
4. این تسهیلات همه از یک نکته مشترک برخوردارند: مستقیم یا غیرمستقیم حاوی رانت هستند و تعداد داوطلبان دریافت آن‌ها از تعداد آن‌ها بیشتر است. این روش‌های متعارف حمایت از تولید، عواقبی دارند:
👈هدر رفتن بخشی از منابع و کمک‌ها توسط داوطلبانی که کمک‌ها را گرفته‌اند ولی صرف تولید نکرده‌اند
👈ایجاد زمینه فساد و پارتی‌بازی برای دسترسی به منابع رانتی حمایت از تولید
👈انحراف واحدها از ترکیب بهینه عوامل تولید و رشد نامتوازن و معمولاً غیر بهینه برخی اجزای این واحدها
👈انحراف همت و دغدغه تولیدکننده ایرانی از حداکثر سازی بهره‌وری به دریافت رانت
👈انحراف در کیفیت محصول تولیدی بر اثر استعمال کمک‌های ارزان و رانتی
👈عدم اعطای مجوز تأسیس واحدهای تولیدی به دلیل کافی نبودن تسهیلات حمایت از تولید.
(اگر مایل بودید، این مجموعه نوشتارها درباره اولویت های مملکت را با دیگران به اشتراک بگذارید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
اولویت‌های مملکت – قسمت دوم
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی کتابی با عنوان «عمده‌ترین مسائل کشور: اولویت‌ها و راهبردهای مجلس شورای اسلامی در دوره دهم» (http://rc.majlis.ir/fa/book_pub/show/985435) منتشر کرده است که خواندن آن‌را به همه علاقمندان برای درک وضعیت کشور در عرصه‌های مختلف، ضرورت‌های سیاست‌گذاری و اقداماتی که باید انجام گیرد توصیه می‌کنم. خودم هم سعی می‌کنم خلاصه‌هایی از این کتاب را به تدریج منتشر کنم. (محمد فاضلی)
(اگر مایل بودید، این مجموعه نوشتارها درباره اولویت های مملکت را با دیگران به اشتراک بگذارید.)

قسمت دوم
👈بانک جهانی برخی ویژگی‌های کشورها را با شاخص‌هایی که بین عدد 2.5 مثبت تا 2.5 منفی است می‌سنجد. «شاخص نقش قانون» برای ایران در سال 1996 رقم 0.85- بود و این رقم با افزایش ملایم (بدتر شدن) شرایط به 1.03- در سال 2014 رسیده است. «شاخص حق اظهار نظر و پاسخگویی» برای ایران در سال 1996 برابر 0.87- بوده که این رقم با شتاب بیشتری به سمت بدتر شدن شرایط می‌رود، به گونه‌ای که در سال 2014 این رقم به 1.57- می‌رسد. «شاخص کیفیت قانون» در سال 1996، شرایط بسیار بدی را نشان می‌دهد و تا سال 2005 به سمت بهبودی پیش می‌رود و از سال 2005 تا 2010 به سمت بدتر شدن پیش می‌رود، اما از سال 2010 به بعد شرایط ایران تا حدودی بهتر شده است اما همچنان شرایط نامناسبی دارد. از بین شاخص‌های فوق وضعیت ایران در شاخص «حق اظهار نظر و پاسخگویی» و «کیفیت قوانین» از سایر شاخص‌ها بدتر بوده و در شاخص «کارآمدی حکومت» به نسبت سایر شاخص‌ها وضعیت بهتری دارد.
👈رشد کشور در مقایسه با کشورهای هم‌تراز در افق بلندمدت پایین بوده است. متوسط رشد اقتصادی ایران طی دوره 1966 تا 2014 برابر 4.2 درصد بوده است در حالی که متوسط رشد اقتصادی کشورهای با درآمد متوسط و کشورهای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به ترتیب 5.1 و 4.8 درصد بوده است. گفتنی است همین اختلاف اندک در نرخ رشد، در طول بازه زمانی حدود 50 سال اختلاف‌های بسیار فاحشی در سطح درآمد کشورها پدید می‌آورد.
👈در حال حاضر 2.9 میلیون نفر بیکار، 2.4 میلیون نفر دارای اشتغال ناقص و نزدیک 1 میلیون نفر افراد دلسرد از اشتغال (که نه در آمار شاغلین و نه بیکاران هستند) در کشور وجود دارد.
👈ایران در سال 2013 در بین 174 کشور رتبه 152 دنیا را در شاخص بهره‌وری آب دارا بوده است. یکی از مهم‌ترین قیودی که در هدف‌گذاری رشد اقتصادی باید مدنظر قرار گیرد محدودیت منابع آبی و در نتیجه تلاش در جهت افزایش بهره‌وری در استفاده از منابع آبی است.

نتیجه‌گیری خیلی خیلی ساده
اولویت‌های کشور عبارتند از: «ارتقای نقش قانون» در اداره کشور، «افزایش کیفیت قانون»، ارتقای «حق اظهار نظر و پاسخ‌گویی»، بالا رفتن نرخ رشد اقتصادی کشور، افزایش اشتغال و کاهش نرخ بیکاری، ارتقای بهره‌وری استفاده از آب و کاهش اتکا به فعالیت‌های آب‌بر.
نزدیک انتخابات است، حواس‌مان باشد هر کس کاندیدا شد ازش بپرسیم چگونه این اولویت‌ها را محقق می‌کند.
https://telegram.me/fazeli_mohammad
امیدوار باشیم
Forwarded from اقتصاد سياسى
در فاصله ١٩٢٩ تا ١٩٣٥، بلايي نبود كه بر سر اقتصاد آمريكا نيايد. در اثر مصائب اقتصاد اروپا اندازه توليد و صادرات امريكا شديدا كم شد، بازار سهام به عنوان اصلي ترين محل سرمايه گذاري آمريكايي ها سقوط آزاد كرد، بانكها چنان بد حال شدند، كه روزولت بلافاصله بعد از سر كار آمدن ناچار شد همه انها را يك هفته تعطيل كند و درباره بانكهاي بدحالتر اين تعطيلي ماهها طول كشيد. توسعه كشاورزي بدون توجه به واقعيات زيست محيطي در ميد وست منجر به چنان توفان ممتدي از ريزگردها شد كه " تمام ساحل اقيانوس در غباري زرد رنگ فرورفته بود و كشاورزان مثل بچه گريه مي كردند"، طبق گزارش كميته ويژه سنا، كشور تنها يكسال با انقلاب فاصله داشت،...
با اين همه امريكايي ها نترسيدند، تسليم نشدند، ضمنا نگفتند" ولش كن خودش درست ميشه" سريع و آگاهانه به دخالت مثبت در اقتصاد بحران زده پرداختند. طرحهاي بسياري شكست خورد( مثل طرح كارهاي اجتماعي) و طرحهاي بسياري شديدا پيروز شد( مثل طرح دره تنسي). يك دهه بعد اقتصاد امريكا شكوفا ترين اقتصاد در جهان بود.
پي نوشت:شايد براي ما هم ،اولين گام در وضع موجود همين تسليم نشدن و بي عمل نبودن است. بحران بانكي بسيار بزرگ است ولي راه دارد. مسئله پايين ماندن نسبي قيمت نفت جدي است ولي چاره دارد. داستان ركود مستغلات غمبار است ولي ما اولين كشوري نيستيم كه به چنين سدي خورده ايم.درست مي شود اگر "ولش نكنيم".
لينك كانال اقتصاد سياسي:
https://telegram.me/eghtesadsiasi