دغدغه ایران
55.7K subscribers
1.18K photos
527 videos
149 files
2.59K links
این تنها رسانه ویژه انتشار نوشته‌های محمد فاضلی در تلگرام است. هیچ کانال دیگری برای نشر نوشته‌هایم ندارم.
Download Telegram
دکتر مجتبی لشکربلوکی، نویسنده کانال پرمخاطب «شبکه استراتژیست» گزیده‌ای از نوشته من درباره «سیاست چِسفیلی» را با تحلیلی درباره راهکارهای تشخیص دادن «گفتارهای چسفیلی» همراه کرده است. راهکارهایی که او ارائه کرده خواندنی است. یادداشت زیر نوشته ایشان است. کانال ایشان هم خواندنی است. 👇👇👇
https://t.me/Dr_Lashkarbolouki
Forwarded from شبکه توسعه
🔲⭕️حرف های چسفیلی، اداره کشور و سه آزمون رهایی بخش

می‌گویند اولین مدل ذرت‌ بو داده که وارد ایران شد متعلق به کمپانی انگلیسی چسترفیلد بود و مردم با ساده‌سازی، «چسفیل» را برای ذرت بو داده انتخاب کردند. پاپ‌کورن یا چسفیل، چند خاصیت جالب دارد. آن را می‌شود برای سرگرمی خورد، حتی سیری مصنوعی هم ایجاد می‌کند و می‌شود حجم زیادی از آن‌را هم خورد، اما چسفیل هیچ وقت یک وعده غذا نمی‌شود؛ هیچ عاقلی را نمی‌بینید که قوت و غذایش را با بر اساس چسفیل تنظیم کند، بالاخص اگر کسی قصد داشته باشد کوهنوردی کند یا خود را برای انجام یک روز سخت کاری آماده نماید، کوله‌پشتی‌ای خود را از چسفیل پر نمی‌کند.

مردم برای کوهنوردی تفریحی هم به چسفیل اعتماد نمی‌کنند، اما سیاسمتدارانی هستند که برای اداره کشوری 80 میلیونی با صدها مساله پیچیده، حرف‌هایی می‌زنند که می‌توان آن‌ها را «گفتارهای چسفیلی» نامید. منظورم جملاتی است که در نگاه اول جذاب به نظر میرسند و حتی شنونده درست مثل آدمی که چسفیل می‌خورد، لذت می‌برد و اشتیاق دارد که شمار بیشتری از این چسفیل‌ها را ببلعد، اما این حرف های چسفیلی هیچ مسأله‌ای را حل نمی کند.
چسفیل را می‌شود دور همی خورد، گپ زد، فیلم دید و زمین و زمان را به هم بافت، اما دست آخر یکی می‌پرسد: «خُب شام چی داریم؟»

به نمونه ای از این حرف های چسفیلی توجه کنید:
بهره‌وری پایین در صنایع، یکی از زمینه های معضلات اقتصادی است. باید برای بهبود بهره‌وری فکر اساسی شود.
اکتفا به فروش نفت برای حل معضل رکود اشتباه است. حل معضل رکود، نیازمند زنجیره‌ای از اقدامات است که برطرف کردن موانع کسب و کار یکی از حلقه های آن است.
قطعاً یکی از اولویت‌ها و محورهای کلیدی در طرح اصلاح اقتصادی در کشور، اصلاح عملکرد نظام بانکی است.
دولت با سیستم خسته خود مزاحمتی ایجاد نکند، ما مردم می‌دانیم چگونه در عرصه اقتصاد عمل کنیم.
نرم‌افزار فکری برخی از مدیران ارشد متناسب با اداره یک کشور وابسته و مستعمره هم نیست چه برسد به یک کشوری چون ایران که دارای توانمندی‌های خیره‌کننده در فناوری‌های پیشرفته است.

☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی:
آنچه در بالا خواندیم بخشی از نوشته درخشان دکتر فاضلی، جامعه پژوه معاصرست. نکته اینجاست که ما همواره در معرض حرف های چسفیلی هستیم و ممکن است به همین دلیل فریب بخوریم و به فردی تمایل پیدا کنیم که بیشتر از همه چسفیل تحویل ما می دهد اما در آخر شام و ناهار هیچ! چه می توان کرد؟ من از سه تست استفاده می کنم تا بفهمم که آیا این حرف چسفیلی هست یا نه؟

1- تست معکوس کردن مساله: آیا این حرف بازی با واژه هاست یا خیر؟ مثلا خیلی ها به جای آن که راه حل بدهند همان مشکل را واژه آرایی می کنند (برعکس می کنند) و تحویل ما می دهند: مثلا می گویند رسیدگی ويژه به مشکلات خورستان! دقت کنید در این جمله راه حلی ارایه نشده است فقط مشکل معکوس شده است.

2- تست شنبه صبح: حرف های چسفیلی ما را برمی انگیزانند، لذت می بریم، اما چیزی کف دست ما نمی گذارند. یعنی شنبه صبح وقتی می خواهیم که به آن مساله بپردازیم هیچ (تاکید می کنم هیچ) کمکی به حل مساله نمی کند. از خودمان بپرسیم آیا گوینده «راه حل مشخص و با تراز مثبت» ارایه می کند. مشخص یعنی خیلی واضح بدانیم که شنبه صبح چه کنیم؟ و تراز مثبت یعنی اینکه منافعش بیش از هزینه هایش باشد.
به عنوان مثال مثلا ممکن است بگویند دولت باید به عنوان بزرگ ترین بدهکار، بدهی خود را تسویه کند. اما این حرف در برابر تست شنبه صبح رفوزه است. یا مثالی دیگر مثلا چون می دانند ما از حضور زنان و جوانان در سمت های مدیریتی استقبال می کنیم، صحبت از استفاده از زنان و جوانان خوشفکر و متخصص در سمت های مدیریتی می کنند و می گویند که مدیران فعلی خسته و بی انگیزه اند. خوب باید پرسید شما دقیقا چه سازوکاری برای گذاشتن جوانان در سمت های مدیریتی دارید؟ اگر سازوکار عملی دارید آیا در گذشته آن را اجرا کرده اید؟


3- تست همه راضی اند؟ اگر راه حل شما همه را خوشحال می کند اما کسی ناراحت نمی شود این یعنی اینکه ما داریم حرف های پوپولیستی می زنیم صرفا برای معرکه گیری. مثلا بسیاری می دانند که اینگونه توزیع یارانه ها، اصلا به صلاح کشور نیست اما چون ترس از ریزش رای دارند از سیصد کیلومتری آن رد هم نمی شوند و اگر هم صحبت کنند فقط خواهند گفت که آن را دو الی سه برابر خواهند کرد.

حرف های چسفیلی برای تئاتر مردم‌دوستی بازی کردن خوب اند. اما نتیجه اش ویرانی کشور است. حواسمان باشد اصولگرا و اصلاح‌طلب، دلواپس و امیدوار به ما چسفیل تحویل ندهند و اگر دادند ما تحویل نگیریم. ما باید کشورداری را از «رویکرد چسفیلی» به سمت «مدیریت راهبردی نظام مند و پاسخگو» حرکت دهیم.

دکتر مجتبی لشکربلوکی
@Dr_Lashkarbolouki
نقاط قوت کشور را ببینیم و امیدوار باشیم
محمد فاضلی
من در اولین یادداشت درباره گزارش مؤسسه جهانی مکنزی با عنوان «ایران: فرصت رشد یک تریلیون دلاری؟» شش نکته‌ای را که این مؤسسه درباره اقتصاد ایران نوشته است، بیان کردم. چهار نکته دیگر را نیز در این یادداشت آورده‌ام. آن‌چه در این یادداشت آمده عمدتاً نقاط مثبت است. گزارش مکنزی به نقدها و نقاط منفی نیز می‌پردازد که در یادداشت‌های بعدی به آن‌ها خواهم پرداخت. امیدوار باشیم که اگر بر مسیر عقلانیت اصرار ورزیم می‌توانیم از این نقاط قوت برای ساختن کشور استفاده کنیم.
✅روابط تجاری و مالی ایران با بسیاری از کشورهای جهان در طول دو دهه قبل، مشمول تحریم‌های بین‌المللی بود که این باعث منزوی شدن اقتصاد این کشور و در نتیجه رشد نامتوازن آن گردید. ایران در آن دوره، از موج ارتقای بهره‌وری و جهانی شدن که باعث تقویت رشد در دیگر نقاط جهان گردید، عقب ماند. اقتصاد ایران در سال ۱۹۸۹ (سال 1368 شمسی) به ارزش اسمی، برابر و همتراز اقتصاد ترکیه بود؛ در حال حاضر، با تولید ناخالص داخلی ۴۱۵ میلیارد دلاری و تولید ناخالص داخلی سرانه ۵۳۰۰ دلاری (اسمی) در سال ۲۰۱۴، نصف اندازه اقتصاد ترکیه است. اقتصاد ایران بر اساس برابری قدرت خرید، در سال ۱۹۸۹ به اندازه ۵۰ درصد بزرگ‌تر از اقتصاد ترکیه بود؛ در سال ۲۰۱۴ با قدرت خرید 1.4 میلیارد دلاری، اندکی کوچک‌تر از ترکیه بود.
✅ایران صاحب ذخایر عظیم معدنی مس و روی است. در سال ۲۰۱۴، این کشور ۱۴ میلیارد دلار محصولات پتروشیمی صادر نمود و بخش خودرو آن، بیش از یک میلیون دستگاه وسیله نقلیه تولید کرد. در واقع، یکی از ویژگی‌های نامتعارف اقتصادی با این حجم، اتکاری شدید آن به تولید‌کنندگان داخلی کالاها و خدمات، از لوازم آرایش گرفته تا محصولات دارویی و تجهیزات الکترونیک، است.
✅ایران دارای یکی از بالاترین سطوح مشارکت در آموزش عالی در دنیا و بالاتر از انگلستان، فرانسه و آلمان است و بیش از یک سوم این افراد نیز در رشته‌های مهندسی فارغ‌التحصیل شده‌اند. این آمار، ایران را در میان ۵ کشور اول دنیا از لحاظ تعداد فارغ‌التخصیلان رشته‌های مهندسی در هر سال قرار می‌دهد و این تقریباً همتراز با ایالات متحده آمریکا و بالاتر از ژاپن و کره جنوبی است.
✅تحقیقات مؤسسه جهانی مکنزی، اندازه و پویایی طبقه مصرف‌کننده را به عنوان یک عامل پیش‌بینی کننده رشد اقتصادی در اقتصادهای نوظهور تشخیص داده است. ‌در حال حاضر حدود ۵۶ درصد از خانوارهای ایرانی دارای درآمد سالانه ۲۰ هزار دلار بر اساس برابری قدرت خرید هستند، سطحی که ما آن را به عنوان «خانوارهای مصرف‌کننده» تعریف می‌کنیم. این نسبت، بیش از دو برابر نسبت‌های مربوط به چین و هند است و در کشورهای برزیل، هند و چین است و تنها روسیه است که با ایران برابری می‌کند. در واقع، از لحاظ برابری قدرت خرید، خرده‌فروشی سرانه ایران، بالاتر از ترکیه، مالزی یا مکزیک است.

مردم ایران، به ظرفیت‌های کشور خود و اکثریت هشتاد میلیون ایرانی امیدوار باشیم و از مسیر عقلانیت خارج نشویم. ایران ما اگرچه دست به گریبان بحران محیط زیست، رکود، فساد، ناکارآمدی نظام اداری، بد اداره شدن شهرها، تعطیلی کارخانه‌ها و عملکرد نامناسب و ناکارآمد بانک‌هاست، اما چنان نیست که این سرزمین از مردان و زنان متعهد، متخصص، دلسوز، سالم، شجاع و اندیشمند خالی شده باشد. باور کنید مردان و زنانی هستند که هر ثانیه عمرشان در تب و تاب این وطن می‌سوزد و فکر و ذکرشان بهبود زندگی مردمان این سرزمین است. دوران‌های سختی در تاریخ ملت‌ها بسیار بوده و خواهد بود، و زندگی بهتر نصیب مردمانی خواهد شد که صبورانه برای بنا کردن ساختارها، نهادها و سازمان‌های بهتر، عقلانی‌تر، سالم‌تر، پاسخ‌گوتر، شفاف‌تر و توسعه‌گراتر تلاش کرده‌اند. ما نیز صبورانه و امیدوار برای چنین آینده‌ای تلاش کنیم.
(اگر خواندن این متن را برای دیگران مفید می‌دانید، برای‌شان ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
اصولگرایان احساس مسئولیت کنند نه احساس تکلیف
انتخابات که می‌شود خیلی‌ها هوس می‌کنند کاندیدا شوند و اغلب در جمع اصولگرایان متداول است که کاندیداها می‌گویند «احساس تکلیف کرده‌ام در انتخابات نامزد شوم.» اصلاح‌طلبانی هم بوده و هستند که احساس تکلیف می‌کنند اما شمارشان کمتر است و این حنا در بین طرفداران ایشان اصولاً رنگی ندارد. من اما آرزو می‌کنم این بار اصولگرایان و بالاخص بزرگان‌شان، به دلایل زیر احساس مسئولیت کنند نه احساس تکلیف.
✅اول، مشکلات کشور بسیار است و فرصت آزمون و خطا نداریم (پیش‌تر شماری از این دشواری‌ها را در مقاله‌ای به تفصیل نوشته‌ام.) رئیس‌جمهور بعدی هر که باشد باید تصمیم‌های سختی بگیرد و از پس دشواری‌های بسیار برآید. اداره دولت دوازدهم کار بی‌تجربه‌هایی نیست که فقط از آن جهت به پیروزی خود امیدوارند که فکر می‌کنند شدت مشکلات زمینه‌ای برای شعارهای عوام‌فریبانه فراهم کرده و شاید به پشتوانه همین شعارها پیروز میدان باشند.
✅دوم، سیاست خارجی در چهار سال آینده عرصه پرچالشی خواهد بود. آمریکای عصر ترامپ، خاورمیانه سراسر آشوب و بی‌ثباتی، اسرائیلی که می‌خواهد از فرصت آمریکای ترامپ استفاده کند، عربستان در دوران گذار و تغییرات در خاندان سعودی، ترکیه‌ای تحت تأثیر سیاست داخلی و خارجی پرتنش اردوغان، در کنار روسیه‌ای که خواهان بر عهده گرفتن نقش‌هایی جدید در عرصه بین‌المللی است، چالش‌های بسیاری برای تأمین امنیت ملی ایران خواهد داشت. ایران چهار سال آینده را نمی‌توان به دست هر از راه رسیده‌ای سپرد.
✅سوم، رئیس‌جمهور بعدی باید توان اجماع‌سازی داشته باشد. کشور در وضعیتی نیست که بتوان با تکیه بر شعارهای تند و انحصارگرایی از پس مشکلات آن برآمد. صندوق بین‌المللی پول ظاهراً در گزارش اخیر خود از ایران خواسته درخصوص نظام بانکی خود تصمیمات جدی بگیرد و حتی ورشکستگی برخی بانک‌ها را اعلام کند و با افزایش سرمایه بقیه را نجات دهد. اصولگرایان بهتر می‌دانند این نوع کارها از آن دست نیست که بتوان در شرایط فقدان اجماع سیاسی، ثبات اجتماعی و بدون مشارکت مؤثر نیروهای اجتماعی مهم برای انجام آن‌ها اقدام کرد. اجماع‌سازی ضروری است.
✅چهارم، رئیس‌جمهور بعدی باید بتواند با بزرگان – نه الزاماً افراد مسن و تکراری – کار کند. رئیس‌جمهوری می‌تواند با بزرگان کار کند که خود در زمره بزرگان به حساب آید. کوتوله‌های سیاسی قادر به کنار هم گرد آوردن بزرگان اجرایی، علمی، سیاسی و مذهبی برای مدیریت کشور در این شرایط نیستند.
✅اصولگرایان به هوش باشند که کشور ظرفیتی برای آزمودن یک محمود احمدی‌نژاد دیگر – با هر اسمی و متعلق به هر گروه و دسته‌ای – ندارد. اصولگرایان از سر مسئولیت‌پذیری، با آدم‌های کوچک و بی‌تجربه وارد میدان رقابت انتخاباتی نشوند زیرا اگرچه حسن روحانی در چشم‌انداز فعلی برنده انتخابات خواهد بود و این البته به صلاح کشور است، اما اصولگرایان به این فکر کنند که اگر نتیجه تحت هر شرایطی به گونه‌ای دیگر شد، مبادا کشور را به کسی بسپرند که واقعاً در حد و اندازه ریاست جمهوری نباشد.
✅اصولگرایان از سر مسئولیت‌پذیری، نه فقط برای حمله به حسن روحانی، تخریب او یا کاستن از آراء وی، و تحریک توده‌ها و بالا بردن توقعات، بلکه با آدم‌های بزرگ، با برنامه و راهکارهای روشن پا به میدان انتخابات بگذارند؛ با آدم‌ها، ایده‌ها، وعده‌ها و برنامه‌هایی وارد انتخابات شوند که اگر توفیق پیروزی یافتند، فقط رقبای سیاسی‌شان احساس شکست کنند، نه آن‌که عقلانیت شکست بخورد، نخبگان ناامید شوند و احساس یأس و بیم عقبگرد جامعه را بار دیگر در خود فرو برد. مسئولیت‌پذیر بودن در انتخابات 1396 برای اصولگرایان به آن معنی است که کسب قدرت را به هر قیمتی و برای هر کسی نخواهند. اصل‌گرایی حکم‌ می‌کند که قبای قدرت به هر قیمتی حاصل نشود، و به تن هر ناپخته‌ای دوخته نگردد.
(اگر با ایده این متن موافقید برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
احمدی‌نژاد و «حاج‌آقا دانشمند»
محمد فاضلی
ویدئویی این روزها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود و آخرین بار دیدم که نزدیک به دو نیم میلیون بار دیده شده است. ویدئوی سخنان آتشین روحانی محترمی به نام «مهدی دانشمند» که در آپارات می‌توانید تعداد زیادی از سخنرانی‌های او را مشاهده کنید. «حاج آقا دانشمند» در ویدئوی مذکور یک حرف را به زبان‌های مختلف، با ناسزا و لعن و نفرین بر اجداد این و آن تکرار می‌کند. حرف او این است: دو جناح سیاسی در کشور بوده و هستند که اختلافات آن‌ها باعث بدبختی‌های مردم شده است. او چندین بار تکرار می‌کند که «اختلافات شما پدر این ملت را درآورد و ...» من به نیت و تعلق سیاسی حاج‌آقا دانشمند کاری ندارم، اما یک یادآوری و چند نکته:
✍️اول، بینندگان این ویدئو یادشان باشد که حاج‌آقا دانشمند در این ویدئو، نسخه روحانی و حوزوی و کمی عصبی‌تر و ناسزاگوتر محمود احمدی‌نژاد در سال 84 و 88 است. شما به یاد داشته باشید که محمود احمدی‌نژاد از همین تکنیک استفاده کرد: او هر دو جریان سیاسی کشور را کوبید، آن‌ها را دزد جلوه داد و خود را نسخه شفابخش مستقل، خیرخواه و اهل کار به مردم معرفی کرد. شما به خاطر بیاورید که چگونه گفت همه به مدت 30 سال دزدیده‌اند، برده‌اند و خورده‌اند و اکنون اوست که نفت را بر سر سفره مردم خواهد آورد. من نمی‌دانم حاج آقا دانشمند در بقیه سخنرانی‌های خود چه گفته‌اند، اما در این مورد بر آتش همان عوام‌فریبی احمدی‌نژادی دمیده‌اند.
✍️دوم، عرصه سیاست هرگز از اختلاف و رقابت خالی نبوده و نخواهد بود. پیشرفته‌ترین ملت‌های دنیا نیز که توانسته‌اند توسعه یابند و کیفیت زندگی خود را بالا ببرند، درگیر رقابت سیاسی هستند. رقابت تند و تیز هیلاری کلینتون و ترامپ یادتان هست؟ رقابت‌های امروز در انتخابات فرانسه را نیز ببینید. آمریکا و فرانسه علیرغم این اختلافات سیاسی میان جناح‌ها، راه ترقی مادی و بالا بردن کیفیت زندگی را طی کرده‌اند و اتفاقا از همین رقابت‌های سیاسی برای بهبود زندگی مردمان خود بهره گرفته‌اند. رقابت و اختلاف سیاسی در کل تاریخ انسان بوده و خواهد بود، فقط برخی کشورها موفق شده‌اند این رقابت را قاعده‌مند، غیرخشن، مبتنی بر رأی و اراده مردم، و متکی بر عقلانیت سازند. کلاه سرمان نرود، هیچ قهرمان بی‌طرفی که وابسته جناح‌های سیاسی نباشد و فقط شیفته خدمت باشد و سودای قدرت نداشته باشد، حداقل در میان ما آدمیان عادی وجود ندارد. اختلاف و رقابت هم مانع توسعه نیست، بی‌قاعدگی و دوری از عقلانیت است که فلاکت را بر ما آوار می‌کند.
✍️سوم، اگر تُندسخنی و ناسزا گفتن آبا و اجداد مسئولان ناکارآمد، باعث کاهش بیکاری، کاهش طلاق و نجات زنان شوهردار از گرفتار آمدن به دام خیانت می‌شد، مطمئن باشید اولاً، ملل زرنگ‌تر از ما بسیار بودند که هر هفته مراسم لعن و نفرین برگزار کرده و مشکلات خود را حل کنند؛ و ثانیاً محمود احمدی‌نژاد که تُندسخنی‌های بسیار درباره آب ریختن به جایی که می‌سوزد و پاره شدن قطعنامه‌دان می‌کرد ما را به قله توسعه و رفاه رسانده بود.
✍️چهارم، یک نفر به حاج‌آقای دانشمند بگوید که ایران کشور ثروتمندی است با معادن، نفت و ثروت‌های طبیعی دیگر که ایشان نیز در ویدئوی خود درباره آن‌ها سخن گفته‌اند؛ اما همه این ثروت‌ها در جامعه‌ای که سخنورانش با تُندگویی و ایده‌های عوام‌فریبانه، به عوض تلاش برای سامان دادن به قاعده بازی سیاسی و منظم و مؤثر کردن رقابت سیاسی، قهرمانان و مصلحان دروغین به خورد مردم می‌دهند، به فنا می‌روند. یک نفر به حاج‌آقا دانشمند بفرماید آن‌ قهرمان مصلحی که او آمدنش را در آینده انتظار می‌کشد و وعده آمدنش را به مردم میدهد، بیشتر شبیه و جنس همان آدمی است که برای ما خاطره‌ای است که از 1384 تا 1392 با کابوس او زندگی کرده‌ایم.
(اگر با ایده این متن موافقید برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
آیا رئیس‌جمهور باید ساده‌زیست باشد؟
بهار سال 1384 بود و به ایام انتخابات نزدیک می‌شدیم. من دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس بودم و بعد از کلاس یا بازگشت از کتابخانه، به سمت خوابگاه‌های متأهلی این دانشگاه که در آن زندگی می‌کردیم می‌رفتم. ظهر بود و دوربین صدا و سیما و یکی دو نفر دست‌اندرکار آن در ضلع شرقی ساختمانی که ساختمان رستوران دانشجویان و اساتید در آن قرار دارد آماده مصاحبه شده بودند. من از جلوی دوربین گذشتم و دو قدم که رد شدم یکی از آن‌ها صدایم زد و گفت که می‌خواهند درباره «ساده‌زیستی کاندیداهای ریاست جمهوری» مصاحبه کنند و فیلم بگیرند. گفتم آن‌چه من بگویم به درد شما نمی‌خورد و پخش نخواهد شد. خواستم بروم که دوباره گفت «حالا شما بگو ما پخش می‌کنیم.» یک دقیقه بعد جلوی دوربین بودم و پرسید «نظر شما درباره ضرورت ساده‌زیست بودن نامزدهای ریاست جمهوری چیست؟» من دقیق به یاد ندارم که چه گفتم، اما مضمونش این بود که «این کشور به رئیس‌جمهور ساده‌زیست احتیاج ندارد، بلکه نیازمند رئیس‌جمهوری است که تصمیم‌های عاقلانه بگیرد. اگر رئیس‌جمهور این کشور ماهی یک میلیارد تومان حقوق بگیرد، چهار سالش می‌شود 48 میلیارد تومان و این معادل 48 میلیون دلار است (آن موقع دلار حدود 1000 تومان بود) اما هر تصمیم درستش می‌تواند ده‌ها میلیون دلار برای کشور منفعت داشته باشد و هرتصمیم خطای او ده‌ها میلیون دلار خسارت به بار می‌آورد. رئیس‌جمهور هر طور که می‌خواهد زندگی کند، اصلاً برود گلف بازی کند، اما تصمیم درست بگیرد.» این جمله که تمام شد، دستور کات دادند و مصاحبه‌کننده تشکر کرد. پرسیدم پخش می‌کنید؟ جواب داد، این‌طوری که شما گفتید پخش نمی‌کنند.
من امروز مثل همان روز فکر می‌کنم رئیس‌جمهور باید به اصلاح نظام سیاست‌گذاری کمک کند، مجری قانون اساسی باشد، درک به‌روز از روابط جهانی داشته باشد، تصمیم‌های سخت و درست بگیرد، و ساختار نظام تصمیم‌گیری و اجرا را برای ارتقای ظرفیت دولت اصلاح کند. او باید از هدررفت میلیاردها دلار سرمایه ملی جلوگیری کند، میلیاردها دلار سرمایه خارجی جذب کند، جلوی میلیاردها دلار تخریب محیط زیست را بگیرد، و مسیرهای درستی به سوی آینده بنا نهد و مسیرهای غلطی را اصلاح کند که کشوری را به فنا می‌برند. رئیس‌جمهور اگر همه این ویژگی‌ها را داشته و ساده‌زیست هم باشد خوب است؛ اما ساده‌زیستی که ساده‌اندیش و از این قابلیت‌ها تهی باشد، همان ساده‌زیست بماند و پای در کفش قدرت نکند فضیلتش بیشتر است که ملت از زهد و ساده‌زیستی‌اش درس می‌آموزند و از ساده‌اندیشی‌اش رنج نمی‌اندوزند؛ و البته ملت از دست آن‌که نه عقل و درایت دارد، نه ساده‌زیست است و سلامت دارد، مصائب بسیار کشند و حکایتی دیگر است.
https://telegram.me/fazeli_mohammad
ساختن مملکت از توقف تخریب آغاز می شود.
اگر می‌خواهید کشورتان ساخته شود و آباد گردد، اول خودتان دست از تخریب آن بردارید. امروز روز طبیعت یا «سیزده به در» است و بسیاری در جمع‌های خود کنار شادی و تفریح، بحث خواهند کرد که مملکت را فلانی خراب کرد و فلان دیگر به فکر مردم و ساختن مملکت نیست. این حرف‌ها به جای خود، اما یکی از کارهای مهم برای ساختن مملکت، دست برداشتن از تخریب آن است. جنگل را اگر تخریب نکنیم، ظرف یکی دو دهه، خرابی‌های گذشته را نیز تا اندازه زیادی خودش بازسازی می‌کند؛ و بسیاری از محیط‌های طبیعی دیگر را اگر بیشتر تخریب نکنیم، احیا می‌شوند.
ما – حکومت و مردم دست در دست یکدیگر - در چند دهه گذشته در تخریب طبیعت ایران سعی فراوان کرده‌ایم و البته بهره‌های فراوان نیز برده‌ایم و البته طبیعت را به فلاکت کشیده‌ایم و از این جهت این حکایت سعدی برای ما سخت مناسب است: یکی از ملوک بی‌انصاف پارسایی را پرسید از عبادت‌ها کدام فاضل‌تر است گفت تو را خواب نیم روز تا در آن یک نفس خلق را نیازاری. (ظالمی را خفته دیدم نیم روز —- گفتم این فتنه است خوابش برده به)
من نمی‌گویم خواب‌مان ببرد و پای در طبیعت نگذاریم بهتر است، اما یک روز کلنگ تخریب از دست بگذاریم تا در این یک نفس، طبیعت را نیازاریم.
(اگر خواندن این متن را مفید یافتید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
یکی از چند روباه محله ما که گاهگاهی یکدیگر را در پارک می‌بینیم، دیروز هم دیدار ممکن شد. زیباست و نشان سرزندگی طبیعت. دیروز شاید می‌گفت سیزده به در است و هوای خانه ما را داشته باشید، تخریبش نکنید.
👍1
یکی از چند روباه محله ما که گاهگاهی یکدیگر را در پارک می‌بینیم، دیروز هم دیدار ممکن شد. زیباست و نشان سرزندگی طبیعت. دیروز شاید می‌گفت سیزده به در است و هوای خانه ما را داشته باشید، تخریبش نکنید.
👍1
رأی‌گیری در مجلس باید علنی باشد
این روزها برخی خود را آماده نامزدی انتخابات ریاست جمهوری می‌کنند که قبلاً نماینده مجلس بوده‌اند. مهرداد بذرپاش یکی از آن‌هاست که در قامت کاندیدای ریاست جمهوری سخن می‌گوید و نقد می‌کند. این‌ها درباره وضعیت بد اقتصاد و ضرورت اصلاحات در آن سخن می‌گویند. بذرپاش در آخرین نوشتار کانال خود نوشته است «تعارف نداریم اقتصاد ما در حال سقوط است. اقتصادی که در خدمت دولتمردان بوده و تا توانسته به کشور خدمت کرده؛ و حالا دولتی‌هایی که وظیفه داشتند به کمکش بشتابند فقط در حال فیلمبرداری از این شرایط هستند و اراده انجام کاری برای نجات اقتصاد را ندارند. شاید همانطور که اشرافیت فردی باعث شده تا ارباب کویتی خدمتکار، دغدغه نجات او را نداشته باشد، اشرافیت دولتی هم باعث شده تا دولت ما کاری به نجات اقتصاد نداشته باشد.» نقد کردن حق ایشان است و در این سخنی نیست، اما به یاد داشته باشیم که او نماینده مجلس و در هیئت رئیسه بوده است. آدم‌هایی از این جنس را می‌توان در معرض دو سؤال قرار داد:
1. آن زمان که نماینده مجلس بودید کدام طرح، ایده یا اقدام مؤثر برای اصلاحات ساختاری در نظام اقتصادی را آغاز کردید و برای پیشبرد آن تلاش نمودید؟
2. شما به طرح‌ها و لوایحی که ضرورت‌های اساسی اصلاحات اقتصادی در ایران را مد نظر داشتند، چگونه رأی دادید؟ حمایت کردید یا رأی منفی به اصلاحات اساسی اقتصاد ایران دادید؟
سؤال اول را می‌توان به طریقی دنبال و درباره آن تحقیق کرد یا خود ایشان می‌توانند درباره آن توضیح بدهند. سؤال دوم اما قابل پیگیری نیست زیرا رأی‌گیری در مجلس شورای اسلامی علنی نیست و رأی نمایندگان پنهانی است. این رأی پنهانی به مردم اجازه نمی‌دهد رفتار نماینده‌ای را که انتخاب کرده‌اند رصد کنند. مردم برای مثال در 7 اسفند 1394 سی نفر نماینده فهرست امید را با رأی قاطع برای پیگیری خواسته‌های مشخص اصلاح‌طلبانه راهی مجلس کردند، اما نمی‌توانند پیگیری کنند نماینده‌ای که با رأی اصلاح‌طلبان پا به مجلس نهاده، واقعاً در رفتار رأی‌دهی خود در مجلس چگونه عمل می‌کند. رفتار نماینده در رأی‌دهی به طرح‌ها، لوایح، رأی اعتماد وزرا و بقیه موارد، آشکار نیست. همین پنهانی بودن رأی به نمایندگان اجازه می‌دهد تا حتی وارد زد و بندهای سیاسی شوند و بی‌توجه به پایگاه رأی خود در مجلس رفتار کنند. آیا امروز به‌واقع می‌دانیم اصلاح‌طلبان و در رأس آن‌ها محمدرضا عارف به چه طرح‌ها و لوایحی رأی مثبت یا منفی داده است؟
اگر نظام رأی‌گیری در مجلس علنی بود و آراء داده شده توسط هر نماینده در تاریخ مجلس ثبت می‌شد، امروز می‌توانستیم بدانیم مهرداد بذرپاش که این همه ادعای علاج اقتصاد ایران را دارد، در گذشته و برای اصلاح اقتصاد ایران از قدرت نمایندگی خود چه استفاده‌ای کرده است. یادتان باشد که هیلاری کلینتون در انتخابات آمریکا از سوی ترامپ به این متهم شد که در جریان حمله به عراق، رأی مثبت به حمله داده است. یعنی رفتار سیاسی او ثبت شده بود.
رأی نمایندگان مجلس که علنی شود، یک گام به سوی شفافیت و عقلانی‌ کردن رفتار سیاسی است. رأی نمایندگان مجلس که علنی شود، نماینده «تاریخ و شناسنامه پیدا می‌کند.» رأی نماینده، تاریخ و شناسنامه اوست. رأی نماینده مجلس که علنی باشد، ظرفیت او برای معامله کردن بر سر رأیش کاهش می‌یابد و پاسخ‌گویی افزایش می‌یابد. هر نماینده باید پاسخ‌گوی رأی به طرح‌ها و لوایح باشد.
حال که ایام انتخابات است و همه از پاسخ‌گویی، اصلاحات و شفافیت دم می‌زنند، بیایید علنی‌شدن رأی‌گیری در مجلس را پیگیری کنیم. شعارهای بزرگ صداقت مدعیان را نشان نمی‌دهد، اقدامات کوچک اما مهم معیارهای بهتری برای سنجش عملکرد مدعیان شفافیت است.
#رأی‌گیری_علنی_در_مجلس
(اگر خواندن این متن را مفید می دانید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
ظرفیت‌ها را به ثروت و رفاه تبدیل کنیم – یادداشت سوم
محمد فاضلی
من در دو یادداشت قبلی درباره گزارش مؤسسه جهانی مکنزی با عنوان «ایران: فرصت رشد یک تریلیون دلاری؟» برخی نکاتری را که این مؤسسه درباره اقتصاد ایران نوشته است، بیان کردم. چند نکته دیگر را نیز در این یادداشت آورده‌ام. آن‌چه در این یادداشت آمده عمدتاً نقاط مثبت است. گزارش مکنزی به نقدها و نقاط منفی نیز می‌پردازد که در یادداشت‌های بعدی به آن‌ها خواهم پرداخت. امیدوار باشیم که اگر بر مسیر عقلانیت اصرار ورزیم می‌توانیم از این نقاط قوت برای ساختن کشور استفاده کنیم.
✅تحقیقات مؤسسه جهانی مکنزی نشانگر اهمیت شهرهای پویا برای رشد اقتصادی است و بیان می‌دارد که در ۲۵ سال آینده، بیش از ۵۰ درصد از رشد جهانی مربوط به شهرهای در اقتصادهای در حال ظهور خواهد بود. ایران دارای ۸ شهر با جمعیت بیش از یک میلیون نفر است که بزرگترین آنها یعنی تهران، بیش از ۸ میلیون جمعیت و تولید ناخالص داخلی بیشتری از ریودوژانیرو دارد. ایران با نسبت سه‌چهارم جمعیت شهرنشین، دارای درجه شهرنشینی بیش از دو برابر هند است. ایران همچنین از این لحاظ بالاتر از کشورهای متعدد اروپایی از جمله ایتالیا، پرتغال، اتریش و ایرلند قرار دارد.
✅اندازه و موقعیت ایران، به صورت تاریخی آن را به توقفگاهی مهم در مسیرهای تجاری شرق- غرب و شمال- جنوب تبدیل نموده بود. همین خصوصیات می‌تواند به ایران فرصت تبدیل به کانون منطقه‌ای برای تجارت و مرکزی برای تجارت متنوع را بدهد. ایران با ۷ کشور مرز خاکی دارد که مجموعاً ۴۳۰ میلیون نفر جمعیت و ۴۰ میلیون خانوار مصرف‌کننده دارند که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۵ سالانه 5.2 درصد رشد نمایند.
✅ایران در حال حاضر دارای کمترین حجم و جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در خاورمیانه است که این تا اندازه‌ای به دلیل تحریم‌ها است. با این وجود، اقتصاد ایران قادر بوده تا در جریان جهانی تجارت باقی بماند، اما الگوی تجارت آن به طور محسوسی تغییر یافته است. ایالات متحده آمریکا تا قبل از انقلاب ۱۹۷۹، دومین شریک تجاری بزرگ ایران بود. کشور چین در حال حاضر، شریک شماره یک ایران است که به تنهایی سهمی حدود ۴۰ درصدی از تجارت ایران دارد. هند و ترکیه نیز روابط تجاری خود با ایران را تقویت نموده‌اند.
✅صادرات ایران به‌طور کلی طی سال‌های اخیر دارای نوساناتی بوده اما باز هم مانند ژاپن و استرالیا، میزان صادرات به حدود یک سوم تولید ناخالص داخلی بالغ می‌گردد. صادرات ایران به طور مطلق، بیشتر از کل صادرات مصر، پاکستان و مراکش است که البته بخش عمده آن محصولات نفتی است
✅ایران در حالی که دارای زیرساخت‌های شهری و صنعتی گسترده است، اما اینها نیاز به روزآمدسازی دارند. جاده‌ها، بنادر، راه‌آهن و فرودگاه‌ها به سرمایه‌گذاری سنگین نیاز دارند و زیرساخت دیجیتال از جمله شبکه‌های پهن‌باند سرعت بالا هم در بخش ثابت و هم سیار نیز نیازمند ارتقاء است.
معنای ساده عبارات فوق می‌تواند این باشد:
✍️اصلاح مدیریت شهرها و توسعه پایدار شهری، بالاخص تقویت نقش شهرها در اقتصاد ملی، نقش مهمی در ثروت و رفاه ما ایرانیان خواهد داشت. (انتخابات شورای شهرها را جدی بگیریم)
✍️ما به دولت، سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی‌ای احتیاج داریم که بتواند موقعیت جغرافیایی ما را به ابزاری برای خلق ثروت تبدیل کند. (تعامل سازنده در سیاست خارجی ضروری است.)
✍️استفاده از موقعیت جغرافیایی ایران برای توسعه، نیازمند داشتن روابط مسالمت‌آمیز و باثبات با همه همسایگان است. (داشتن سیاست منطقه‌ای معطوف به توسعه اقتصادی و ایجاد صلح)
✍️ایران نیازمند جذب سرمایه خارجی برای توسعه همکاری‌های اقتصادی، همکاری فناورانه و کسب تکنولوژی، و آموختن شیوه‌های مدیریت و اقتصاد مدرن است.
✍️ایران نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی است که تولید اشتغال‌زا را در کشور افزایش دهند.
دست یافتن به همه این‌ها، نیازمند اصرار بر عقلانیت، امیدواری به توانمندی‌ها، و احساس مسئولیت در قبال سرنوشت کشور است.
لینک دو یادداشت قبلی درباره گزارش مکنزی
https://t.me/fazeli_mohammad/659
https://t.me/fazeli_mohammad/654
(اگر خواندن این متن را برای دیگران مفید می‌دانید، برای‌شان ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
سیدمحمد خاتمی و «تَکرار می‌کنم»
سید بزرگوار جناب آقای سیدمحمد خاتمی در انتخابات هفتم اسفند 1394 گفتند «تَکرار می‌کنم» به همه لیست امید رأی بدهید و عاقبت همان شد که می‌دانید. اصلاح‌طلبان حتماً این بار نیز لیست می‌دهند برای انتخابات شورای شهر و سراغ سید نیز خواهند رفت که این بار نیز «تَکرار کند» مردم به لیست شورای شهری اصلاح‌طلبان نیز رأی بدهند. من اما پیشنهاد می‌کنم اگر سیّد اراده به حمایت داشتند، آن‌را مشروط کنند. واقعیت این است که اکثریت جماعت نماینده – اعم از مجلس و شورای شهر – تا دست‌شان به کرسی نمایندگی می‌رسد از آرمان، اصلاح، مردم و حرف‌های پیشین پا پس می‌کشند و درمانش البته سخت است، لیکن می‌توان حمایت از یک لیست را به امضا و تعهد ایشان به برخی برنامه‌ها و اقدامات منوط کرد. تیمی از متخصصان و کارشناسان می‌توانند فهرست تعهدات را تدوین و پیشنهاد نمایند و هر نماینده که می‌خواهد در فهرست نهایی اصلاح‌طلبان قرار گیرد و از حمایت بزرگان اصلاح‌طلب و در صدر آن‌ها سیدمحمد خاتمی برخوردار گردد، این تعهدات را امضا نماید. فهرست نهایی کاندیداها متعهد شوند در صورت انتخاب شدن تعهدات را پیگیری کرده و هر سه ماه یکبار، گزارشی از اقدامات خود را به مردم ارائه نمایند و در ضمن، شهرداری انتخاب کنند که متعهد به اجرای اقداماتی معطوف به امور پیشنهادشده باشد. من نیز پیشنهاد می‌کنم تعهدات کاندیداهای فهرست نهایی معطوف به موارد زیر باشد.
✍مشخص کردن بدهی‌های شهرداری تهران و گزارش آن به مردم تهران
✍ارزیابی عملکرد بانک شهر، شفاف‌سازی عملکرد آن و تلاش برای سازگار کردن عملکرد این بانک با رویه‌های بانکداری مدرن؛ به علاوه شفا‌ف‌سازی نسبت عملکرد این بانک با تأمین مالی اقدامات شهرداری تهران.
✍شفاف‌سازی منابع تأمین مالی پروژه‌های شهرداری تهران.
✍انتشار فهرست پیمانکاران خدمات و پروژه‌های شهرداری تهران.
✍شفاف‌سازی قیمت پروژه‌ها و خدمات شهرداری تهران؛ و استقرار سیستمی برای محاسبه قیمت پروژه‌ها.
✍اقدام جدی برای اصلاح‌ نظام بودجه‌ریزی شهرداری تهران، کاهش هزینه‌های جاری و ممانعت از افزایش اتکا به فروش فضا و تراکم برای تأمین درآمدهای شهری.
✍اقدام جدی برای در اولویت قرار دادن مقوله ایمنی در برابر زلزله، حریق و سایر مخاطرات شهری؛ بالاخص در چارچوب بودجه‌ریزی. (تکالیف قانونی شهرداری در این خصوص مشخص است، و اجرای مصوبه 23 شهریور 95 شورای شهر راهگشاست.)
✍اقدام جدی برای کاهش بودجه‌های توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل خصوصی (مثل ساخت بزرگراه‌ها) و تمرکز بر توسعه حمل و نقل عمومی (نظیر مترو و شبکه اتوبوس شهری).
✍اقدام جدی برای مدیریت پسماندهای شهری (تفکیک از مبدأ، بازیافت، تولید انرژی و کمپوست از زباله‌های شهری، و ساماندهی پسماندگاه‌ها)
✍اقدام جدی برای ممانعت از تشدید بحران فرونشست زمین در تهران.
اصلاح‌طلبی نه در تعلق سیاسی به اشخاص و یک جناح سیاسی، بلکه در متعهد شدن به ایده‌پردازی، پیگیری و اجرای اقدامات کوچک و بزرگ معطوف به ارتقای کیفیت حکمرانی شهری و ملی، بازتاب می‌یابد. عکس گرفتن با سیدمحمد خاتمی و شرکت کردن در دیدار نوروزی با ایشان، الزاماً به معنای اصلاح‌طلبی نیست.
(اگر خواندن این متن را مفید می دانید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
خوانندگان کانال دغدغه ایران می دانند که از دیماه سال 1395 هر روز یک بند از منشور حقوق شهروندی را معرفی کرده ام. این یادداشت های کوتاه در آخرین صفحه روزنامه ایران نیز هر روز منتشر می شوند. ماده 62 آخرین ماده ای بود که در سال 1395 درباره آن نوشتم و از امشب همان مطالب را ادامه خواهم داد. 👇👇👇
هر روز یک حق – روز شصت‌وسوم (15 فروردین 1396)
من تلاش می‌کنم هر شب درباره یکی از حقوق تصریح‌شده در منشور حقوق شهروندی بنویسم. نوشته‌ها و گفته‌های ما درباره حقوق شهروندی در عصری که همگان از طریق شبکه‌های اجتماعی می‌توانند وارد گفت‌وگوی فراگیر شوند، مؤثر خواهد بود. اگر مایل بودید، شما هم این نوشته‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارید.
ماده 63-حق شهروندان است که از تمامی حقوق دادخواهی خود ازجمله اطلاع از نوع و علت اتهام و مستندات قانونی آن و انتخاب وکیل آگاهی داشته باشند و از فرصت مناسب برای ارائه شکایت یا دفاعیات خود، ثبت دقیق مطالب ارائه‌شده در همه مراحل دادرسی، نگهداری در بازداشتگاه‌ها یا زندان‌های قانونی و اطلاع خانواده از بازداشت بهره‌مند شوند.
✍️ماده 63 اگرچه از بدیهیات ضروری سخن می‌گوید، اما حتماً مواردی از نقض حقوق مندرج در ماده 63 وجود داشته، و احتمالاً در همه نظام‌های قضائی و سیاسی وجود دارد، که با صراحت درخصوص حقوق متهمان در ماده 63 سخن گفته شده است. بسیاری از متهمان و زندانیان – بالاخص کسانی که به دلایل سیاسی دستگیر شده‌اند – بعدها درباره نقض حقوق خود در زمینه اطلاع از چرایی بازداشت، محدودیت در انتخاب وکیل، مشکلات پیش آمده برای وکلا، و بی‌اطلاعی خانواده از محل بازداشت سخن گفته‌اند.
✍️دادخواهی حق همگانی است و مشکل نظام‌هایی قضایی از جایی آغاز می‌شود که بر مبنای جنسیت، دین و مذهب، قومیت، وضعیت جسمی، موقعیت اجتماعی، گرایش سیاسی و مانند این‌ها در بهره‌مندی مردم از حق دادخواهی نزد مراجع اداری، قضایی و شبه قضایی رسیدگی‌کننده به شکایات تبعیض اعمال می‌شود. نظام‌های سیاسی هر یک به درجاتی و بر مبنای یکی یا ترکیبی از عوامل فوق تبعیض اعمال می‌کنند.
✍️دولت می‌تواند برای پیشبرد ماده 63 با اطلاع‌رسانی حقوقی مردم را با جزئیات حق بر دادخواهی و سازوکارهای موجود در نظام حقوقی ایران آشنا سازد.
✍️تقویت نهادهای مستقل حقوقی فعال جهت تحکیم حق بر دادخواهی مردم ازجمله کانون وکلای دادگستری و پیگیری تخصصی فرایندهای مرتبط با آن‌ها به تحقق ماده 63 کمک می‌کند. (محمد فاضلی)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
پلاسکو را فراموش نکنیم
محمد فاضلی
«گزارش ملی پلاسکو» بالاخره ارائه شد. هیئت ویژه گزارش ملی حادثه ساختمان پلاسکو بعد از دو ماه کار نتیجه نهایی گزارش خود را در حضور رئیس‌جمهور و شماری دیگر از مقامات سازمان‌های مرتبط با حادثه پلاسکو (شهرداری، وزارت کار، بنیاد مستضعفان، وزارت راه و شهرسازی، دادستانی تهران) ارائه کرد. من افتخار داشتم عضوی از هیئت باشم و دو ماه تلاش همه اعضای هیئت برای ارائه گزارشی صادقانه، علمی و صریح به ملت ایران را شاهد بودم و از اکنون تا هر وقت که لازم باشد، شاید برای همیشه، درباره حادثه پلاسکو و ایمنی خواهم نوشت. شعار هیئت که گزارش خود را به ملت ایران تقدیم کرده این است «پلاسکو را فراموش نکنیم» و بنابراین باید درباره پلاسکو بنویسیم و ایمنی را به دستور کار زندگی ایرانیان و جامعه ایرانی وارد کنیم.
هیئت ویژه شش کمیته داشت و هر کدام یک گزارش مفصل بین 180 تا 700 صفحه‌ای (نزدیک به 1700 صفحه گزارش) تهیه کرده‌اند. خلاصه‌ای 220 صفحه‌ای از این گزارش‌ها تهیه شد و چکیده‌ای 22 صفحه‌ای نیز تهیه و ارائه شد. زمان کوتاه دو ماهه اجازه نداده تا همه این گزارش‌ها با هم منتشر شوند. هیئت‌های مشابه در طوفان کاترینا آمریکا یا حادثه یازده سپتامبر بین هشت ماه تا یک سال زمان برای بررسی و ارائه گزارش داشتند.
کنفرانس مطبوعاتی هیئت ویژه روز شنبه نوزده فروردین از ساعت یازده صبح با حضور رسانه‌ها در دانشگاه تربیت مدرس تهران برگزار می‌شود و جزئیات دقیقی از گزارش در آن کنفرانس به مردم و رسانه‌ها ارائه خواهد شد و بنابراین نوشتن درباره جزئیات نتایج را به بعد از کنفرانس واگذار می‌کنم، اما چند نکته مهم را این‌جا باید متذکر شوم.
✍️ مهم بود که رئیس‌جمهور ایران برای اولین بار به یک هیئت مستقل غیردولتی وظیفه ارائه گزارش را واگذار کرد. رئیس‌جمهور هم‌چنین دستور داد کل گزارش بدون یک کلمه سانسور منتشر شود و متخصصان و سازمان‌هایی که در گزارش مسئول قصور شناخته شده‌اند نظرات‌شان را اعلام کنند و هیئت گزارش نهایی خود را بر اساس دریافت و تحلیل این نظرات تدوین و دوباره منتشر کند. (شفافیت)
✍️رئیس‌جمهور دستور داد گزارشی بدون یک کلمه سانسور ب ه اطلاع‌ مردم برسد که در آن تیم حقوقی به تفصیل درباره قصور و کاستی‌ها در وزارتخانه‌های دولتی استدلال کرده است. (دوری از پنهان‌کاری)
✍️مدل جدیدی از بررسی مسائل – با کمک دانشگاه و متکی بر روش‌های علمی – به کشور ارائه شد. (نوآوری در شیوه حکمرانی و بررسی مسائل)
✍️دانشگاهیان نشان دادند می‌توانند در بررسی مسائل کشور نقش مؤثر ایفا کنند. (مسئولیت اجتماعی دانشگاه)
✍️ گزارش دقیقاً با رعایت پایبندی به زمان دو ماهه تعیین‌شده توسط رئیس‌جمهور تدوین و ارائه شد. بسیاری از گزارش‌های بررسی سال‌ها به‌طول می‌انجامند و دست آخر هم نتیجه روشنی به مردم ارائه نمی‌شود. هیئت کارش را دقیق و سر وقت انجام داد.
✍️این مدل را می‌توان به سایر مسائل هم بسط داد. مسائل بزرگ زیادی وجود دارند که می‌شود برای آن‌ها گزارش ملی تهیه کرد و از تجربه هیئت پلاسکو نیز استفاده نمود.
✍️رئیس‌جمهور کمی بیش از دو ساعت و در کل جلسه ارائه گزارش حاضر بود، همه گزارش را با دقت شنید، هیچ دخالتی در انتشار نتایج نکرد، و خواست همه چیز شفاف به مردم ارائه شود و گفت می‌توانیم این مدل را به سایر مسائل هم بسط دهیم و حتی قانونی برای تشکیل هیئت‌های ویژه تدوین کنیم.

دو توصیه
من به منتقدان توصیه می‌کنم تا انتشار گزارش کامل هیئت، و گزارش کامل کمیته‌های تخصصی که زیاد طول نمی‌کشد صبر کنند و پس از آن درباره نتایج اظهار نظر کنند. شایسته نیست قبل از خواندن کامل کل گزارش‌ها درباره کیفیت آن‌ها اظهارنظر شود.
همان موقع که هیئت ویژه داشت گزارش بررسی‌هایش را به رئیس‌جمهور ارائه می‌کرد، برخی مقامات مرتبط با حادثه پلاسکو، به جای حضور در جلسه ارائه گزارش، داشتند علیه رئیس‌جمهور بیانیه سیاسی منتشر می‌کردند. خدا کند این برخورد سیاسی با اصل گزارش پلاسکو صورت نگیرد. این گزارش برآمده از عملکرد یک هیئت علمی مستقل، متعلق به ملت ایران و معطوف به اصلاح ساختارهای ضدایمنی در ایران است. این گزارش را قربانی مطامع سیاسی نکنید.
(اگر خواندن این متن را مفید می دانید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
اجماعی در جمنا شکل نخواهد گرفت
محمد فاضلی
اصولگرایان بعد از تجربه سال 1392 این بار در قالب «جبهه مردمی نیروهای انقلاب» (جمنا) قصد دارند به اجماع برسند و منسجم در برابر حسن روحانی ظاهر شوند. دنیای سیاست قابل پیش‌بینی‌های دقیق نیست، من اما فکر می‌کنم به دلایل زیر اجماعی در جمنا پدید نمی‌آید و اصولگرایان در نهایت کاندیداهای متعدد خواهند داشت. دلایلم به شرح زیر است:
✍️اول، سازماندهی سیاسی خلق‌الساعه‌ای نظیر جمنا – که در تاریخ سیاسی ایران نسخه‌های مختلفی از آن وجود داشته است – بنیان حزبی و ریشه‌های قاعده‌مند عمل سیاسی ندارند. سازمان‌هایی نظیر جمنا بیش از آن‌که نشان‌دهنده سامان سیاسی باشند، نشان‌دهنده ناتوانی در سازماندهی سیاسی در قالب حزب هستند. مقاومت در برابر پذیرش تحزب، خود را در قالب چیزهایی شبیه جمنا بروز می‌دهد. جمنا تلاش گروهی برای گرد آوردن چند نامزد در کنار یکدیگر است که احتمالاً یکدیگر را قبول ندارند و در فقدان قاعده بازی حزبی، هیچ‌گاه توافقی بین آن‌ها شکل نمی‌گیرد. حزب قاعده بازی تعریف می‌کند و آن‌را با انباشت تاریخی محکم می‌سازد – نظیر قاعده کاندیداتوری دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات در آمریکا – و در فقدان قاعده حزبی، باید ریش‌سفیدی حاکم شود یا تلاش‌هایی نظیر جمنا.
✍️دوم، همه نامزدهایی نهایی جمنا برای قبول نداشتن یکدیگر دلایلی دارند.
1. محمدباقر قالیباف خود را سردار دفاع مقدس و دارای 12 سال سابقه مدیریت شهرداری می‌داند و چه دلیلی دارد که به نیرویی نظیر مهرداد بذرپاش جوان رضایت دهد یا عناصری نظیر علی نیکزاد و حاج‌بابایی و رستم قاسمی متعلق به کابینه محمود احمدی‌نژاد را بپذیرد که همه در ناکارآمدی‌ها و فسادهای منتسب به دولت وی سهیم هستند.
2. بقیه نامزدهای جمنا چرا باید به قالیبافی رضایت بدهند که دو بار در انتخابات ریاست جمهوری شکست خورده و در پرونده‌اش املاک نجومی و نارضایتی از مدیریت شهری تهران وجود دارد؟
3. سید ابراهیم رئیسی چرا باید اجازه دهد نامش در کنار وزرای کابینه محمود احمدی‌نژاد (رستم قاسمی، علی نیکزاد، حمیدرضا حاجی‌بابایی) گذاشته شود؟ و چرا باید نامزد دو بار شکست‌خورده‌ای نظیر محمدباقر قالیباف با پرونده املاک جنوبی را هم‌شأن خود قرار دهد؟ و همه این افراد با سوابق اجرایی مختلف چرا باید به ابراهیم رئیسی با فقدان یک روز سابقه اجرایی در مدیریت کشور، رضایت دهند؟
4. مهرداد بذرپاش نیز می‌تواند مدعی شود کابینه حسن روحانی پیر و خسته است و باید نیروهای جوان در دولت دوازدهم جا داشته باشند و او همان نیروی جوانی است که کشور نیاز دارد.
✍️سوم، هر کدام از این نامزدها، اطرافیانی دارند که می‌دانند اگر نامزدشان از نردبان قدرت بالا برود، آن‌ها نیز به پست و مقامی می‌رسند. این افراد می‌دانند که قدرت به گونه‌ای است که وقتی نامزد دیگری از جمنا به قدرت برسد، جایی برای آن‌ها نخواهد بود زیرا هر کاندیدایی حواریون خاص خود را دارد. اصولگرایان سابقه احمدی‌نژاد را به یاد دارند که چون به قدرت رسید بسیاری از اصلی‌ترین چهره‌های اصولگرا هیچ‌گاه به دولت او راه نیافتند. این اطرافیان نهایت سعی خود را به خرج خواهند داد تا نامزد خود را در صحنه نگه دارند.
✍️چهارم، گروهی از اصولگرایان که وابسته جریان ایدئولوژیک‌تر این جناح هستند (نظیر سعید جلیلی)، برخی از نامزدهای جمنا را به معنای واقعی وابستگان جریان محمود احمدی‌نژاد می‌دانند و علاوه بر آن‌که در صلاحیت‌های مدیریتی آن‌ها تردید دارند، این افراد را فاقد صلاحیت ایدئولوژیک و حتی سلامت اقتصادی و مدیریتی برای سکان‌داری کشور می‌دانند. افرادی نظیر مصطفی میرسلیم و حزب مؤتلفه نیز به همین استناد و سابقه حزبی خود، چنین ایده‌ای خواهند داشت. این‌ها به صورت جدی در هر تصمیمی برای اجماع و انسجام، شکاف ایجاد می‌کنند.
✍️پنجم، نامزدهای اصولگرا احتمالاً در برابر دو ایده باید تصمیم بگیرند. ایده اول آن است که دشواری‌های اقتصادی موقعیت سختی برای پیروزی حسن روحانی ایجاد کرده و بنابراین هر کاندیدایی که در نهایت رقیب او شود بخت زیادی برای پیروزی دارد و بنابراین هر کاندیدا آن‌قدر انگیزه قدرتمندی خواهد داشت که کنار رفتنش به نفع دیگران را سخت خواهد کرد. ایده دوم آن است که حسن روحانی به احتمال زیاد پیروز رقابت انتخاباتی است و برد هر کاندیدا فقط در این است که کاندیدای نهایی اصولگرایان باشد و بتواند با چند میلیون رأی که به دست می‌آورد، قدرت تأثیرگذاری بر این جبهه سیاسی در آینده کسب کند یا برای انتخابات بعدی سرمایه‌ای بیندوزد. این ایده نیز مقاومت در برابر کنار رفتن از صحنه ایجاد می‌کند.
✍️ششم، ایده‌ای که گروهی از اصولگرایان را در قالب جمنا کنار هم قرار داده، شکست دادن حسن روحانی و در اصل ایده‌ای سلبی است. آن‌ها برنامه‌ای برای اداره کشور ندارند. کسی تا به امروز برنامه‌ای از اصولگرایان برای اداره کشور ندیده است. اصولگرایان نگفته‌اند برنامه‌شان برای محقق ساختن ظرفیت‌های برجام، تعدیل بحران محیط زیست، حل مشکلات صندوق‌های بازنشستگی، حل بحران معوقات بانکی یا خروج از رکود چیست. عباراتی نظیر «اگر انقلاب اسلامی وارد اقتصاد شود» که محسن رضایی در پیام خود به گردهمایی جمنا گفته، کلی‌تر از آن است که اصلاً برنامه به حساب بیاید. اصولگرایان دیگر نیز چند دو جین از این گونه عبارات دارند. فقدان برنامه، مشکل بزرگی برای انتخاب نامزد مورد اجماع ایجاد می‌کند: هیچ معیاری وجود نخواهد داشت که بر اساس آن بتوان برتری نامزدها بر یکدیگر و انتخاب یکی از میان آن‌ها را توجیه کرد.
✍️هفتم، نظرسنجی‌ها هم معیار ناکارآمدی برای گزینش کاندیدای نهایی اصولگرایان خواهد بود. تعدد چندین کاندیدا که هر کدام بنا بر تجربه دو دهه نظرسنجی در ایران، بین 3 تا 7 درصد رأی در نظرسنجی‌ها خواهند داشت، و تا هفته آخر نزدیک به انتخابات تحولی در این اعداد رخ نمی‌دهد – مگر در شرایط استثنایی که هیچ‌گاه رخ نداده است – به ایشان اجازه نمی‌دهد تا یک نامزد را از میان خود انتخاب کنند.
جمیع این شرایط سبب می‌شود هر نامزدی احساس کند دیگران نه برتری شخصی بر او دارند، نه برنامه‌ برتری دارند (انتخابات در ایران هم که اصلاً برنامه‌محور نیست)، و نه معیار نظرسنجی کارآمد است. بنابراین برنده آن کسی است که برتری خاصی ندارد بلکه فقط کاندید نهایی اصولگرایان است و در شرایط فعلی بخت زیادی برای پیروزی در برابر حسن روحانی دارد.
این سازوکارهای احتمالاً باعث می‌شوند اجماعی در جمنا شکل نگیرد و این سازماندهی سیاسی نیز دست آخر کارکرد اجماع‌ساز و منسجم‌کننده احزاب را نداشته باشد. ما باید منتظر کاندیداهای متعدد اصولگرایان در انتخابات باشیم.
(اگر خواندن این متن را مفید می دانید، برای دیگران نیز ارسال کنید.)
https://telegram.me/fazeli_mohammad
کاری دقیقاً سر وقت
محمد فاضلی
«گزارش ملی پلاسکو» به صورت کامل منتشر خواهد شد و کیفیت آن مورد نقد و بررسی متخصصان قرار خواهد گرفت، اما یک ویژگی مهم گزارش ملی پلاسکو این است که دقیقاً در موعد مقرر تکمیل و ارائه شد. رئیس‌جمهور روز نهم بهمن 1395 حکم تشکیل هیئت ویژه بررسی حادثه پلاسکو را صادر کرده و دو ماه فرصت دادند تا این کار انجام شود. هیئت تا نهم فروردین 1396 برای انجام کار فرصت داشت و دقیقاً در همین زمان کار آماده شد و فقط ارائه آن تا 16 فروردین به طول انجامید. این در حالی است که تقریباً یک‌سوم زمان کار هیئت با ایام پایان سال و نوروز مصادف شد. هیئت در حالی گزارش خود را در دو ماه ارائه کرد که هیئت‌های مشابه در جهان سه تا شش برابر این مقدار زمان برای بررسی در اختیار داشته‌اند. این زمانبندی دقیق را مقایسه کنید با گزارش‌های تحقیق و تفحص یا بررسی‌هایی که سال‌ها به طول می‌انجامند یا هرگز انجام نشده و منتشر نمی‌شوند. @fazeli_mohammad
Forwarded from @ sharifmoradi
وقایع اخیر سوریه " ترامپ" و انتخابات ایران


بامداد 18 فروردین ایالات متحده به بهانه ی بمباران شیمیایی خان شیخون با موشک های کروز که از ناوهای خود در مدیترانه شلیک کرد ، پایگاه هوایی الشعیرات در سوریه را هدف قرار داد.
کمتر از 24 ساعت تحلیل های متفاوتی در سایت های خبری و تحلیلی قرار گرفت.
با این حال موردی که عیان تر از قبل مقابل دیدگان همه ی تحلیل گران قرار گرفت ، غیر قابل پیش بینی بودن ترامپ ، بخصوص در عرصه ی سیاست خارجی است.
اهمیت این موضوع برای ایران در این است که نزدیک به چهار سال آینده با چنین رویکردی در منطقه ی خاورمیانه و ایران از جانب ایالات متحده در موقعیت های مختلف قرار خواهیم گرفت.
مدیریت بحران ها و شرایط خاصی که در دوران دولت ترامپ برای کشورمان پیش خواهد آمد بسیار اهمیت دارد.
چه بسا یک واکنش نابخردانه و به دور از تحلیل کارشناسی ، عواقب بس خطرناکی برای ایران ایجاد کند.
فراموش نکرده ایم که دولت اباما که با دولت حسن روحانی به توافق رسید و برای حفظ برجام مقابل جمهوری خواه ها قرار گرفت. همان رییس جمهور آمریکا بود که در زمان دولت احمدی نژاد ، بدترین تحریم ها و اجماع جهانی را به واسطه سیاست های ناپخته و دور از خرد دولت نهم و دهم در عرصه ی سیاست خارجی توانست بر کشورمان تحمیل کند.
از این موارد بسیار میتوان در چند دهه ی اخیر یافت فارغ از اینکه دموکرات ها در راس قدرت باشند یا جمهوری خواه ها ، این کنش و رفتار دستگاه سیاست خارجی ما بوده که توانسته از بحران ها کشور را عبور دهد یا برعکس گرفتار چالش های بزرگ و عمیق کند
حال که در این نزدیک به چهار سال آینده ، با رییس جمهوری در کاج سفید روبرو هستیم که به قواعد بین الملل آنچنان پایبند نیست ، و هر لحظه منتظر یک اقدام غیر منتظره از جانب او باید باشیم. اهمیت این موضوع که سکان دستگاه دیپلماسی کشور در دست چه کسانی خواهد بود ، اهمیتی دو چندان پیدا خواهد کرد.
29اردیبهشت 96 روز حیاتی برای کشورمان خواهد بود. اینکه مردم با انتخاب خود در این شرایط حساس منطقه و سکانداران غیر قابل پیش بینی در واشنگتن چه آینده ایی برای کشورشان رقم خواهند زد و چه کسی را روانه ی پاستور و به طبع به ساختمان وزارت خارجه می فرستند.

”شرایط حساس را جدی بگیریم”