#واژه_در_گذر_زمان
واژه ها در هر زبانی قراردادهای اجتماعی ای برای فهم مشترک بی نهایت معنا هستند. معناهایی که به اندازه عدد انسانهای روی کره زمین متفاوت تعبیر میشوند...
واژه ها مانند انسانها عمر می کنند، گاهی بی اعتبار می شوند و گاهی معتبر...
در زبانشناسی به آن می گویند تنزل معنایی و به این ترفیع معنایی.
نمونه هایی از تنزل معنایی در زبان فارسی:
🔹حمال (ریشه عربی):دیه، خون بها، غرامت و تاوان که قومی از قوم دیگر حمل می کنند. باربر، بارکش، ترابر.
امروزه بیشتر برای خطاب توهین و تحقیر آمیز به معنای بیگاری.
🔹علاف (ریشه عربی): علوفه فروش، برنج فروش، کسی که کاه، جو، گندم، زغال و هیزم میفروشد.
امروزه بیشتر به معنای بیکار و سرگردان و از کار و زندگی افتادن. احتمالا دلیل به وجود آمدن این اصطلاح این است که علاف ها (علوفه فروش ها) مرتب در کوچه ها می گشتند.
🔹مزخرف: آراسته، آراسته ظاهر، هر چیز آراسته، آرایش داده شده.
امروزه در معنای سخن یا حالت بیهوده و بیارزش است.
مطلب برگرفته از: کانال تیم ترویج زبانشناسی
@ferdosesokhan
واژه ها در هر زبانی قراردادهای اجتماعی ای برای فهم مشترک بی نهایت معنا هستند. معناهایی که به اندازه عدد انسانهای روی کره زمین متفاوت تعبیر میشوند...
واژه ها مانند انسانها عمر می کنند، گاهی بی اعتبار می شوند و گاهی معتبر...
در زبانشناسی به آن می گویند تنزل معنایی و به این ترفیع معنایی.
نمونه هایی از تنزل معنایی در زبان فارسی:
🔹حمال (ریشه عربی):دیه، خون بها، غرامت و تاوان که قومی از قوم دیگر حمل می کنند. باربر، بارکش، ترابر.
امروزه بیشتر برای خطاب توهین و تحقیر آمیز به معنای بیگاری.
🔹علاف (ریشه عربی): علوفه فروش، برنج فروش، کسی که کاه، جو، گندم، زغال و هیزم میفروشد.
امروزه بیشتر به معنای بیکار و سرگردان و از کار و زندگی افتادن. احتمالا دلیل به وجود آمدن این اصطلاح این است که علاف ها (علوفه فروش ها) مرتب در کوچه ها می گشتند.
🔹مزخرف: آراسته، آراسته ظاهر، هر چیز آراسته، آرایش داده شده.
امروزه در معنای سخن یا حالت بیهوده و بیارزش است.
مطلب برگرفته از: کانال تیم ترویج زبانشناسی
@ferdosesokhan
چند معنی فراموش شدۀ «آیا»
معنی مشهور «آیا» همان ادات پرسش معروف است، امّا احیاناً در متون قدیم با معانی دیگری از آن روبه رو میشویم که ذیلاً به تعدادی از آنها اشاره میشود:
الف) حسرت و افسوس؛ چنانکه در این بیت سعدی آمده است:
گفتم آیا که در این درد بخواهم مردن
که محال است که حاصل کنم این درمان را
با اندک تأمّلی در بیت دانسته میشود که هیچ پرسشی، نه حقیقی و نه مجازی، در آن وجود ندارد و تنها چیزی که از آیا دانسته میشود، دریغ و حسرت و افسوس است.(برگ نیسی، غزلیّات سعدی، ص53)
سعدی در این حکایت نیز آیا را در همین مفهوم آورده است:
یکی متّفق بود بر منکَری
گذر کرد بر وی نکومحضری
نشست از خجالت عرقکردهروی
که آیا خجل گشتم از شیخ کوی!
شنید این سخن پیر روشنروان
بر او بربشورید و گفت ای جوان
نیاید همی شرمت از خویشتن
که حق حاضر و شرم داری ز من؟
قطعاً در سخن مردی که از شیخ کوی شرمنده شده هیچ پرسشی وجود ندارد و او با تعبیر «آیا خجل گشتم...» فقط از افسوس خویش از شرمساری در برابر شیخ نکومحضر خبر میدهد.
این معنی آیا گویا تحوّلیافتۀ قید «آی» است. آی که در برخی متون به صورت «ای» هم ضبط شده، در متون کهن اسم صوتی بوده است برای بیان حسرت و افسوس. به عنوان مثال رابعه دختر کعب سروده است:
کاشک من از تو برستمی به سلامت
آی فسوسا کجا توانم رستن؟!
این مفهوم تحسّر و افسوس گویا تا روزگار مولّف صحاحالفرس هم از آیا دریافت میشده که در تعریف آن نوشته است:
« کلمهای است که نومیدان گویند بر طریق استخبار و استفهام تا معلوم شود که مطلوب به حصول خواهد رسید یا نه؟»
البتّه چنانچه از شواهد سخن سعدی پیدا بود دلالت آیا بر افسوس و حسرت بدون استفهام و استخبار نیز صورت میگرفته است.
و آیا از آیا در این بیت دیگر سعدی چیز دیگری جز همان حسرت و دریغ دریافت میشود:
آیا که به لب رسید جانم
آوخ که ز دست شد عنانم!
ب) در معنی «آوخ» و بیان شگفتی یا تأکید معنی شرط؛ مثل این بیت انوری:
چاکر او باش آیا گر میسّر گرددت
بس خداوندی که بر اقران کنی زآن چاکری!
یعنی اگر بندۀ این ممدوح شوی آوخ که چه خداوندیها در آن چاکری نصیب تو خواهد شد! بدیهی است که در بیت هم هیچ مفهومی از استفهام وجود ندارد و اگر مفهومی برای آیا قایل شویم چیزی جز مفهوم آوخ برای بیان شگفتی یا تأکید شرط جمله نخواهد بود.
ج) قید شک؛ چنانکه خاقانی سروده است:
آباد بر آن شب که شب وصلت ما بود
آیا که نه شب بود که تاریخ بقا بود
یعنی: گویا آن شب وصال شب نبود...
هیچیک از معانی یادشدۀ آیا در فرهنگهای لغت نیامده است.
محمد رضا ترکی
مطلب برگرفته از: کانال تخصصی غزل گیلان
@ferdosesokhan
معنی مشهور «آیا» همان ادات پرسش معروف است، امّا احیاناً در متون قدیم با معانی دیگری از آن روبه رو میشویم که ذیلاً به تعدادی از آنها اشاره میشود:
الف) حسرت و افسوس؛ چنانکه در این بیت سعدی آمده است:
گفتم آیا که در این درد بخواهم مردن
که محال است که حاصل کنم این درمان را
با اندک تأمّلی در بیت دانسته میشود که هیچ پرسشی، نه حقیقی و نه مجازی، در آن وجود ندارد و تنها چیزی که از آیا دانسته میشود، دریغ و حسرت و افسوس است.(برگ نیسی، غزلیّات سعدی، ص53)
سعدی در این حکایت نیز آیا را در همین مفهوم آورده است:
یکی متّفق بود بر منکَری
گذر کرد بر وی نکومحضری
نشست از خجالت عرقکردهروی
که آیا خجل گشتم از شیخ کوی!
شنید این سخن پیر روشنروان
بر او بربشورید و گفت ای جوان
نیاید همی شرمت از خویشتن
که حق حاضر و شرم داری ز من؟
قطعاً در سخن مردی که از شیخ کوی شرمنده شده هیچ پرسشی وجود ندارد و او با تعبیر «آیا خجل گشتم...» فقط از افسوس خویش از شرمساری در برابر شیخ نکومحضر خبر میدهد.
این معنی آیا گویا تحوّلیافتۀ قید «آی» است. آی که در برخی متون به صورت «ای» هم ضبط شده، در متون کهن اسم صوتی بوده است برای بیان حسرت و افسوس. به عنوان مثال رابعه دختر کعب سروده است:
کاشک من از تو برستمی به سلامت
آی فسوسا کجا توانم رستن؟!
این مفهوم تحسّر و افسوس گویا تا روزگار مولّف صحاحالفرس هم از آیا دریافت میشده که در تعریف آن نوشته است:
« کلمهای است که نومیدان گویند بر طریق استخبار و استفهام تا معلوم شود که مطلوب به حصول خواهد رسید یا نه؟»
البتّه چنانچه از شواهد سخن سعدی پیدا بود دلالت آیا بر افسوس و حسرت بدون استفهام و استخبار نیز صورت میگرفته است.
و آیا از آیا در این بیت دیگر سعدی چیز دیگری جز همان حسرت و دریغ دریافت میشود:
آیا که به لب رسید جانم
آوخ که ز دست شد عنانم!
ب) در معنی «آوخ» و بیان شگفتی یا تأکید معنی شرط؛ مثل این بیت انوری:
چاکر او باش آیا گر میسّر گرددت
بس خداوندی که بر اقران کنی زآن چاکری!
یعنی اگر بندۀ این ممدوح شوی آوخ که چه خداوندیها در آن چاکری نصیب تو خواهد شد! بدیهی است که در بیت هم هیچ مفهومی از استفهام وجود ندارد و اگر مفهومی برای آیا قایل شویم چیزی جز مفهوم آوخ برای بیان شگفتی یا تأکید شرط جمله نخواهد بود.
ج) قید شک؛ چنانکه خاقانی سروده است:
آباد بر آن شب که شب وصلت ما بود
آیا که نه شب بود که تاریخ بقا بود
یعنی: گویا آن شب وصال شب نبود...
هیچیک از معانی یادشدۀ آیا در فرهنگهای لغت نیامده است.
محمد رضا ترکی
مطلب برگرفته از: کانال تخصصی غزل گیلان
@ferdosesokhan
سرزمين توران در شاهنامه
سرزمين توران کجاست؟
مارکوآرت، دانشمند آلمانی در این باره می نویسد: خاک توران به مملکت خوارزم که در اوستا و کتب پهلوی آریاویج نامیده شده متصل بوده و از مشرق جیحون به دریاچه ی آرال امتداد داشته است.
تورانیان آریائی نژاد بوده اند وتنها از لحاظ تمدن در سطح پایین تری از ایرانیان قرار داشتند. چرا که ایرانیان به شهرنشینی و کشاورزی و زراعت روی آورده بودند درحالیکه تورانیان بیابان نورد و چادرنشین باقی مانده بودند و هر از چندگاهی به ایرانیان هجوم می آورده اند. رشد تمدن در ایران چنان شد که کم کم تورانیان را بیگانه دانستند و آنها را بر خود ننگ به حساب می آوردند و بر همین اساس همواره جنگ و ستیز بین این دو برقرار بود.
سرزمین توران در شاهنامه/ سعید حمیدیان
از مکانهای دستهی دوم [مکانهایی که حدود تقریبی و نه موقعیت دقیقشان را می شناسیم] میتوان از توران مشهور یاد کرد که حدود آن مبهم است و آنچه دربارهاش گفته شده بیشتر بر اساس فرضیات جغرافیدانان، شرقشتاسان و غیره است. توران شاهنامه صفحات شمال شرق ایران یعنی مناطق بالای خراسان و شمال غرب آذربایجان را در برمیگرفته و به مملکت ترکان و چینیان اطلاق میشده که رود جیحون آنرا از ایران جدا می کرده است.
بدین قرار توران در آن سوی آمودریا (جیحون) یعنی در منطقه ورزرود (ماوراء النهر) واقع و به خوارزم متصل بوده و از سمت شرق تا دریاچهی آرال امتداد داشته است.
بنمایه: درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی /استاد سعید حمیدیان
مطلب برگرفته از: کانال تاریخ ادبیات
@ferdosesokhan
سرزمين توران کجاست؟
مارکوآرت، دانشمند آلمانی در این باره می نویسد: خاک توران به مملکت خوارزم که در اوستا و کتب پهلوی آریاویج نامیده شده متصل بوده و از مشرق جیحون به دریاچه ی آرال امتداد داشته است.
تورانیان آریائی نژاد بوده اند وتنها از لحاظ تمدن در سطح پایین تری از ایرانیان قرار داشتند. چرا که ایرانیان به شهرنشینی و کشاورزی و زراعت روی آورده بودند درحالیکه تورانیان بیابان نورد و چادرنشین باقی مانده بودند و هر از چندگاهی به ایرانیان هجوم می آورده اند. رشد تمدن در ایران چنان شد که کم کم تورانیان را بیگانه دانستند و آنها را بر خود ننگ به حساب می آوردند و بر همین اساس همواره جنگ و ستیز بین این دو برقرار بود.
سرزمین توران در شاهنامه/ سعید حمیدیان
از مکانهای دستهی دوم [مکانهایی که حدود تقریبی و نه موقعیت دقیقشان را می شناسیم] میتوان از توران مشهور یاد کرد که حدود آن مبهم است و آنچه دربارهاش گفته شده بیشتر بر اساس فرضیات جغرافیدانان، شرقشتاسان و غیره است. توران شاهنامه صفحات شمال شرق ایران یعنی مناطق بالای خراسان و شمال غرب آذربایجان را در برمیگرفته و به مملکت ترکان و چینیان اطلاق میشده که رود جیحون آنرا از ایران جدا می کرده است.
بدین قرار توران در آن سوی آمودریا (جیحون) یعنی در منطقه ورزرود (ماوراء النهر) واقع و به خوارزم متصل بوده و از سمت شرق تا دریاچهی آرال امتداد داشته است.
بنمایه: درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی /استاد سعید حمیدیان
مطلب برگرفته از: کانال تاریخ ادبیات
@ferdosesokhan
سلام و درود
ضمن سپاس از تلاش همکاران و استادان ارجمند در ارتقای کیفیت آموزش کتابهای تازه نگاشت،
درباره شعر حفظی کتاب فارسی و نگارش لازم است عرض کنم،
دبیران محترم در ارزشیابی مستمر مختار هستند اشعار مندرج در کتاب درسی و یا اشعار خارج از کتاب را برای التذاذ ادبی و ترغیب داتش آموزان ملاک قرار دهند،
اما در ازشیابی نیم سال اول و یا پایان سال
فقط اشعار کتاب درسی ملاک است.
در ویرایش کتاب مذکور برای چاپ سال 97 دو شعر با عنوان شعرخوانی مشخص شده است و بدین ترتیب این ابهام برطرف خواهد شد.
برای سال تحصیلی جاری، توصیه می شود
یکی از اشعار کتاب فارسی و نگارش دهم، نظیر متن ستایش، شعر مهر و وفا و یا هر درس منظوم مندرج در کتاب به انتخاب دبیر محترم برای حفظ شعر در نظر کرفته شود.
خوشبختانه در سال جاری ارزشیابی پایان سال این کتاب به شکل هماهنگ کشوری و یا استانی نخواهد بود.
درخواست می شود سرگروه های محترم آموزشی در صورت اجرای آزمون هماهنگ استانی ، پیش تر به دبیران اطلاع رسانی بفرمایند که ملاک سوال شعر حفظی در امتحانات هماهنگ ، اشعار کتاب درسی است و سوال مربوط به شعرخوانی به گونه ای طراحی شود که مشکل زا نباشد.
به عنوان مثال می توان چنین سوال طرح کرد:
دو بیت از اشعار کتاب درسی خود را به کمک حافظه تان بنویسید.
فرهیختگان عزیز، مجددا یادآوری می کنم در کتاب مذکور چاپ ۹۷ این مشکل برطرف شده است.
از توجه ، دقت نظر و همکاری تان سپاسگزارم.
پاینده باشید.
مطلب ارسالی از : بانو دکتر عبادتی از مولفین کتب درسی نونگاشت زبان فارسی مقطع دو دبیرستان
🌿🍃💫🌿🍃
@ferdosesokhan
ضمن سپاس از تلاش همکاران و استادان ارجمند در ارتقای کیفیت آموزش کتابهای تازه نگاشت،
درباره شعر حفظی کتاب فارسی و نگارش لازم است عرض کنم،
دبیران محترم در ارزشیابی مستمر مختار هستند اشعار مندرج در کتاب درسی و یا اشعار خارج از کتاب را برای التذاذ ادبی و ترغیب داتش آموزان ملاک قرار دهند،
اما در ازشیابی نیم سال اول و یا پایان سال
فقط اشعار کتاب درسی ملاک است.
در ویرایش کتاب مذکور برای چاپ سال 97 دو شعر با عنوان شعرخوانی مشخص شده است و بدین ترتیب این ابهام برطرف خواهد شد.
برای سال تحصیلی جاری، توصیه می شود
یکی از اشعار کتاب فارسی و نگارش دهم، نظیر متن ستایش، شعر مهر و وفا و یا هر درس منظوم مندرج در کتاب به انتخاب دبیر محترم برای حفظ شعر در نظر کرفته شود.
خوشبختانه در سال جاری ارزشیابی پایان سال این کتاب به شکل هماهنگ کشوری و یا استانی نخواهد بود.
درخواست می شود سرگروه های محترم آموزشی در صورت اجرای آزمون هماهنگ استانی ، پیش تر به دبیران اطلاع رسانی بفرمایند که ملاک سوال شعر حفظی در امتحانات هماهنگ ، اشعار کتاب درسی است و سوال مربوط به شعرخوانی به گونه ای طراحی شود که مشکل زا نباشد.
به عنوان مثال می توان چنین سوال طرح کرد:
دو بیت از اشعار کتاب درسی خود را به کمک حافظه تان بنویسید.
فرهیختگان عزیز، مجددا یادآوری می کنم در کتاب مذکور چاپ ۹۷ این مشکل برطرف شده است.
از توجه ، دقت نظر و همکاری تان سپاسگزارم.
پاینده باشید.
مطلب ارسالی از : بانو دکتر عبادتی از مولفین کتب درسی نونگاشت زبان فارسی مقطع دو دبیرستان
🌿🍃💫🌿🍃
@ferdosesokhan
سر و گوش آب دادن!
نقل است که : در قرون و اعصار قدیم که سلاح گرم هنوز به میدان نیامده با سلاحهای سرد از قبیل شمشیر و کمان و گرز و نیزه و امثالهم مبارزه می کردند
مدافعان اگر خود را ضعیفتر از مهاجمان می دیدند در دژها و قلاع مستحکم جای می گرفتند و در مقابل دشمن مهاجم پایداری می کردند . برای تامین آب مشروب قلعه غالبا از قنات استفاده می کرده اند که مظهر قنات در درون قلعه به اصطلاح آفتابی می شد . با این توصیف اجمالی که از کیفیت و چگونگی ساختمان قلعه به عمل آمد ساکنان و مدافعانشان سربازان مهاجم را کاملا می دیدند و از کم و کیف اعمال آنها آگاه بودند زیرا در بلندی و مشرف بر مهاجمان قرار داشته اند در حالی که سربازان مهاجم جز دیوارهای بلند چیزی را نمی دیدند و از حرکات و سکنات محصورین به کلی بی خبر بوده اند .
گاهی که کار بر مهاجمان سخت و دشوار می شد و هیچ گونه راه علاجی برای تسخیر قلعه متصور نبود فرمانده قوای مهاجمان افرادی را که چابک و سریع بودند ، از طریق چاه قنات به درون قلعه میفرستادند و به آنان میگفتند که هرگاه خطری را حس کردند سر و گوش آب دهند ، یعنی گاه برای پنهان ماندن از دید دشمن چند دقیقه سر و گوش خود در آب فرو برند و خود را از دید دشمن دور دارند، تا هوا تاریک شود و آن گاه داخل قلعه شده به جاسوسی و تجسس در اوضاع و احوال قلعه راجع به تعداد مدافعان و میزان اسلحه و نقاط ضعف و نفوذ آن بپردازند .
@ferdosesokhan
نقل است که : در قرون و اعصار قدیم که سلاح گرم هنوز به میدان نیامده با سلاحهای سرد از قبیل شمشیر و کمان و گرز و نیزه و امثالهم مبارزه می کردند
مدافعان اگر خود را ضعیفتر از مهاجمان می دیدند در دژها و قلاع مستحکم جای می گرفتند و در مقابل دشمن مهاجم پایداری می کردند . برای تامین آب مشروب قلعه غالبا از قنات استفاده می کرده اند که مظهر قنات در درون قلعه به اصطلاح آفتابی می شد . با این توصیف اجمالی که از کیفیت و چگونگی ساختمان قلعه به عمل آمد ساکنان و مدافعانشان سربازان مهاجم را کاملا می دیدند و از کم و کیف اعمال آنها آگاه بودند زیرا در بلندی و مشرف بر مهاجمان قرار داشته اند در حالی که سربازان مهاجم جز دیوارهای بلند چیزی را نمی دیدند و از حرکات و سکنات محصورین به کلی بی خبر بوده اند .
گاهی که کار بر مهاجمان سخت و دشوار می شد و هیچ گونه راه علاجی برای تسخیر قلعه متصور نبود فرمانده قوای مهاجمان افرادی را که چابک و سریع بودند ، از طریق چاه قنات به درون قلعه میفرستادند و به آنان میگفتند که هرگاه خطری را حس کردند سر و گوش آب دهند ، یعنی گاه برای پنهان ماندن از دید دشمن چند دقیقه سر و گوش خود در آب فرو برند و خود را از دید دشمن دور دارند، تا هوا تاریک شود و آن گاه داخل قلعه شده به جاسوسی و تجسس در اوضاع و احوال قلعه راجع به تعداد مدافعان و میزان اسلحه و نقاط ضعف و نفوذ آن بپردازند .
@ferdosesokhan
بحثی در باره ی آرایه ی متناقض نما یا پارادوکس
انگیزۀ نگارش این مطلب ، بحثی بود در گروهها، مبنی بر وجود یا عدم وجود تناقض در بیت زیر از حافظ:
هنگام تنگدستی در عیش کوش و مستی
کاین کیمیای هستی، قارون کند گدا را
واژهشناسی:
تناقض. متناقضنما. بیان نقیضی. معادل پارادوکس مشتق از para به معنی فرا و doxa به معنی اندیشه؛ معادلهای آن در علم بلاغت سنّتی: خلافآمد. شطح و طامات. طباق
در ادب فارسی معاصر، اصطلاح متناقضنما را بر تناقض ترجیح میدهند، زیرا تناقضات ادبی با دلایلی عرفانی، هنری، مذهبی، اعتقادی و ... توجیهپذیر و پذیرفتنی میشوند؛ به عبارت دیگر، اندیشهای نو در قالب کلامی متناقض ارائه میشود.
تعریف:
متناقضنما سخنیست نقضکنندۀ خود در آنِ واحد، یا ناسازگار با منطق یا با عقیدۀ عموم که آشناییزدا، هنجارگریز، خلاف انتظارِ ذهنی مخاطب و تأثیرگذار هم است، و به خلافِ مهملگویی ظاهریاش، اندیشهای در آن نهفتهاست.
شاخصهها:
۱- مبنای منطقی آن رودرویی و مقابله است.
۲- مبنای علمی ندارد.
۳- دو امر یا حالت متضاد عیناً و همزمان به یک مفهوم نسبت دادهمیشوند. (⬅️ وحدتهای هشتگانه در تناقض)
۴- خلاف اعتقاد و باور عمومیست.
۵- تأثیرگذار و غافلگیرانه است.
۶- مستقیماً مرتبط با قلمرو فکری متن (اثر ادبی) و متأثّر از شیوۀ نگرش و جهانبینی خالق اثر است.
تناقض تا زمانی که لفظی باشد، محل اتفاقنظر است:
جامهاش شولای عریانیست.
از تهی سرشار، جویبار لحظهها جاریست.
آفتاب مهربانی، سایهٔ تو بر سر من.
هر شبنمی در این ره صد بحر آتشین است.
اینچنین ساکن روان که منم.
عمدۀ اختلافنظرها آنجاست که مفهومی متناقضنما بدون رویارویی واژگانی لزوماً متضاد شکل میگیرد که به آن تناقض معنوی میگویند. در چنین شرایطی به دلیل اینکه مستقیماً باورهای عمومی مخاطب نشانه گرفتهمیشود، درگیری ذهنی رخ میدهد. مثال موردنظر نیز دقیقاً تابع همین اصل است.
اکنون همین مثال را با شاخصههای ششگانهٔ بالا میسنجیم:
1️⃣ تنگدستی ↔️ عیش و مستی.
2️⃣ مبنای این اعتقاد علمی و اثباتشده نیست. حافظ دیدگاه شخصی خود را بیان کردهاست.
3️⃣ آیا تنگدستی و عیش/ مستی دو مفهوم متضاد یکدیگرند؟ پاسخ نگارنده به این سؤال منفیست با این توضیح که در متناقضنما ضرورتی برای بهکارگیری واژگان متضاد نیست.
4️⃣ خلاف باور عمومیست؟ پاسخ به این پرسش نیز مستقیماً متوجّه ایدئولوژی و چارچوب فکری پاسخگوست. نگارنده بر اساس آموزههای دینی- اخلاقی و تجربههای اجتماعی خود، میسر شدنش را ناممکن نمیبیند. اما از سویی دیگر، باید توجه داشت که نقیضگویی حافظ زمانی مسجل میشود که کلام را در بافت زبانی، تاریخی و اجتماعی خودش در نظر بگیریم. در مصراع اول توصیهای در قالب یک گزارهٔ انشایی مطرح شده و به این معناست که شاعر مخاطب را به امری که نیست یا بدان عمل نمیشود، توصیه میکند (احتمال تناقض قوت میگیرد). نتیجهٔ آن نیز در تقابل دو واژۀ متضاد (قارون و گدا) در مصراع دوم بیان میشود: این کیمیای هستی، قارون کند گدا را.
5️⃣ تأثیرگذار است، امّا غافلگیریاش میتواند بسته به انتظار ذهنی و نگرش مخاطب متفاوت باشد.
6️⃣ بیانکنندۀ دیدگاه حافظ در تساهل، عدم سختگیری و غنیمت شمردن فرصتهاست.
پس از این همه، و در نهایت، جامعهٔ دبیران زبان و ادبیات فارسی، همچنان با معضلی دوسویه مواجه است؛ دستیابی به نقطهنظری قطعی و مشترک دربارهٔ نکات ادبی از یک سو و میزان بایستگی طرح نکات شبههبرانگیز در کلاس درس، کتب درسی، کمکدرسی و کنکور از سویی دیگر.
در این باره چاره چیست؟
✍️ بانو : س. ابراهیمی
@roshdazma
@ferdosesokhan
انگیزۀ نگارش این مطلب ، بحثی بود در گروهها، مبنی بر وجود یا عدم وجود تناقض در بیت زیر از حافظ:
هنگام تنگدستی در عیش کوش و مستی
کاین کیمیای هستی، قارون کند گدا را
واژهشناسی:
تناقض. متناقضنما. بیان نقیضی. معادل پارادوکس مشتق از para به معنی فرا و doxa به معنی اندیشه؛ معادلهای آن در علم بلاغت سنّتی: خلافآمد. شطح و طامات. طباق
در ادب فارسی معاصر، اصطلاح متناقضنما را بر تناقض ترجیح میدهند، زیرا تناقضات ادبی با دلایلی عرفانی، هنری، مذهبی، اعتقادی و ... توجیهپذیر و پذیرفتنی میشوند؛ به عبارت دیگر، اندیشهای نو در قالب کلامی متناقض ارائه میشود.
تعریف:
متناقضنما سخنیست نقضکنندۀ خود در آنِ واحد، یا ناسازگار با منطق یا با عقیدۀ عموم که آشناییزدا، هنجارگریز، خلاف انتظارِ ذهنی مخاطب و تأثیرگذار هم است، و به خلافِ مهملگویی ظاهریاش، اندیشهای در آن نهفتهاست.
شاخصهها:
۱- مبنای منطقی آن رودرویی و مقابله است.
۲- مبنای علمی ندارد.
۳- دو امر یا حالت متضاد عیناً و همزمان به یک مفهوم نسبت دادهمیشوند. (⬅️ وحدتهای هشتگانه در تناقض)
۴- خلاف اعتقاد و باور عمومیست.
۵- تأثیرگذار و غافلگیرانه است.
۶- مستقیماً مرتبط با قلمرو فکری متن (اثر ادبی) و متأثّر از شیوۀ نگرش و جهانبینی خالق اثر است.
تناقض تا زمانی که لفظی باشد، محل اتفاقنظر است:
جامهاش شولای عریانیست.
از تهی سرشار، جویبار لحظهها جاریست.
آفتاب مهربانی، سایهٔ تو بر سر من.
هر شبنمی در این ره صد بحر آتشین است.
اینچنین ساکن روان که منم.
عمدۀ اختلافنظرها آنجاست که مفهومی متناقضنما بدون رویارویی واژگانی لزوماً متضاد شکل میگیرد که به آن تناقض معنوی میگویند. در چنین شرایطی به دلیل اینکه مستقیماً باورهای عمومی مخاطب نشانه گرفتهمیشود، درگیری ذهنی رخ میدهد. مثال موردنظر نیز دقیقاً تابع همین اصل است.
اکنون همین مثال را با شاخصههای ششگانهٔ بالا میسنجیم:
1️⃣ تنگدستی ↔️ عیش و مستی.
2️⃣ مبنای این اعتقاد علمی و اثباتشده نیست. حافظ دیدگاه شخصی خود را بیان کردهاست.
3️⃣ آیا تنگدستی و عیش/ مستی دو مفهوم متضاد یکدیگرند؟ پاسخ نگارنده به این سؤال منفیست با این توضیح که در متناقضنما ضرورتی برای بهکارگیری واژگان متضاد نیست.
4️⃣ خلاف باور عمومیست؟ پاسخ به این پرسش نیز مستقیماً متوجّه ایدئولوژی و چارچوب فکری پاسخگوست. نگارنده بر اساس آموزههای دینی- اخلاقی و تجربههای اجتماعی خود، میسر شدنش را ناممکن نمیبیند. اما از سویی دیگر، باید توجه داشت که نقیضگویی حافظ زمانی مسجل میشود که کلام را در بافت زبانی، تاریخی و اجتماعی خودش در نظر بگیریم. در مصراع اول توصیهای در قالب یک گزارهٔ انشایی مطرح شده و به این معناست که شاعر مخاطب را به امری که نیست یا بدان عمل نمیشود، توصیه میکند (احتمال تناقض قوت میگیرد). نتیجهٔ آن نیز در تقابل دو واژۀ متضاد (قارون و گدا) در مصراع دوم بیان میشود: این کیمیای هستی، قارون کند گدا را.
5️⃣ تأثیرگذار است، امّا غافلگیریاش میتواند بسته به انتظار ذهنی و نگرش مخاطب متفاوت باشد.
6️⃣ بیانکنندۀ دیدگاه حافظ در تساهل، عدم سختگیری و غنیمت شمردن فرصتهاست.
پس از این همه، و در نهایت، جامعهٔ دبیران زبان و ادبیات فارسی، همچنان با معضلی دوسویه مواجه است؛ دستیابی به نقطهنظری قطعی و مشترک دربارهٔ نکات ادبی از یک سو و میزان بایستگی طرح نکات شبههبرانگیز در کلاس درس، کتب درسی، کمکدرسی و کنکور از سویی دیگر.
در این باره چاره چیست؟
✍️ بانو : س. ابراهیمی
@roshdazma
@ferdosesokhan
کنکور ۹۸ مرحلهای میشود
جامعه: رئیس سازمان سنجش گفت: طرح مرحلهای شدن برای کنکور سراسری ۹۸ اجرایی و جزئیات آن تا آخر دی ماه اعلام میشود.
۹۸ مرحلهای میشود
ابراهیم خدایی، رئیس سازمان سنجش درباره طرح مرحلهای شدن کنکور سراسری گفت: در گام اول برخی رشتههایی که با سوابق تحصیلی پذیرش میشوند، تا آخر دی ماه اعلام خواهند شد و داوطلبان برای تحصیل در این رشتهها دیگر نیازی ندارند که در کنکور شرکت کنند و میتوانند به دانشگاه مراجعه و ثبت نام کنند.وی افزود: وزارت علوم تا پیش از این هم 85 درصد پذیرش دانشگاهها را بدون کنکور انجام میداد ولی با این طرح به دنبال آن هستیم که آنها را از ثبت نام کنکور جدا کرده و به صورت مجزا اعلام کنیم.رئیس سازمان سنجش ادامه داد: آنها باید برای کنکور 98 ثبتنام کنند که خارج از این 85 درصد میخواهند وارد دانشگاه شوند؛ به عبارت دیگر در حال حاضر، 15 درصد ظرفیت دانشگاهها کنکور طلب است.خدایی با بیان اینکه این طرح برای کنکور 98 اجرایی خواهد شد، اظهار داشت: جزئیات این طرح تا آخر دی ماه اعلام میشود.
توضیح داد: این طرح در کارگروه مربوطه در شورای سنجش و پذیرش دانشجو مصوب شده و از آنجا که بین اعضای شورا اجماع نظر وجود دارد، هفته آینده در جلسه شورا آییننامه اجرایی را مصوب خواهیم کرد.رئیس سازمان سنجش در مورد میزان احتمالی ریزش داوطلبان کنکور به دنبال اجرای این طرح گفت: اگرچه انتظار کاهش داریم ولی نه خیلی زیاد؛ در حال حاضر داوطلبان کنکور حدود یک میلیون نفر هستند که پس از اجرای طرح، شاید روند کاهشی در سال اول اجرا زیاد نباشد ولی انتظار داریم پس از چند سال از اجرا، ثبت نام داوطلبان در کنکور سیر کاهشی مناسب به خود گیرد.خدایی در پاسخ به این سوال که این طرح به صورت پایلوت اجرا خواهد شد، اعلام کرد: خیر؛ این طرح به صورت کامل و قطعی برای کنکور 98 اجرا خواهد شد.
@ferdosesokhan
جامعه: رئیس سازمان سنجش گفت: طرح مرحلهای شدن برای کنکور سراسری ۹۸ اجرایی و جزئیات آن تا آخر دی ماه اعلام میشود.
۹۸ مرحلهای میشود
ابراهیم خدایی، رئیس سازمان سنجش درباره طرح مرحلهای شدن کنکور سراسری گفت: در گام اول برخی رشتههایی که با سوابق تحصیلی پذیرش میشوند، تا آخر دی ماه اعلام خواهند شد و داوطلبان برای تحصیل در این رشتهها دیگر نیازی ندارند که در کنکور شرکت کنند و میتوانند به دانشگاه مراجعه و ثبت نام کنند.وی افزود: وزارت علوم تا پیش از این هم 85 درصد پذیرش دانشگاهها را بدون کنکور انجام میداد ولی با این طرح به دنبال آن هستیم که آنها را از ثبت نام کنکور جدا کرده و به صورت مجزا اعلام کنیم.رئیس سازمان سنجش ادامه داد: آنها باید برای کنکور 98 ثبتنام کنند که خارج از این 85 درصد میخواهند وارد دانشگاه شوند؛ به عبارت دیگر در حال حاضر، 15 درصد ظرفیت دانشگاهها کنکور طلب است.خدایی با بیان اینکه این طرح برای کنکور 98 اجرایی خواهد شد، اظهار داشت: جزئیات این طرح تا آخر دی ماه اعلام میشود.
توضیح داد: این طرح در کارگروه مربوطه در شورای سنجش و پذیرش دانشجو مصوب شده و از آنجا که بین اعضای شورا اجماع نظر وجود دارد، هفته آینده در جلسه شورا آییننامه اجرایی را مصوب خواهیم کرد.رئیس سازمان سنجش در مورد میزان احتمالی ریزش داوطلبان کنکور به دنبال اجرای این طرح گفت: اگرچه انتظار کاهش داریم ولی نه خیلی زیاد؛ در حال حاضر داوطلبان کنکور حدود یک میلیون نفر هستند که پس از اجرای طرح، شاید روند کاهشی در سال اول اجرا زیاد نباشد ولی انتظار داریم پس از چند سال از اجرا، ثبت نام داوطلبان در کنکور سیر کاهشی مناسب به خود گیرد.خدایی در پاسخ به این سوال که این طرح به صورت پایلوت اجرا خواهد شد، اعلام کرد: خیر؛ این طرح به صورت کامل و قطعی برای کنکور 98 اجرا خواهد شد.
@ferdosesokhan
اندر تفاوت سبک در ویرایش
ویرایش هر متنی، همچون نوشتن یا ترجمهکردن، بایدونبایدها و اقتضائاتی دارد. در این مسیر، ویراستار و نویسنده و مترجم باید راهِ پیمودۀ کارکشتگانِ حوزۀ دلخواهش را بهدقت بنگرد و سرمشق بگیرد و از این طریق خود را آزموده و ورزیده کند. دراینباره مطلب مرتبطی را بخوانید بهقلم عبدالحسین آذرنگ در کتاب استادان و نااستادانم. آذرنگ در این نوشته از ویرایشآموزیاش در انتشارات فرانکلین سخن میگوید و تفاوت کار ویرایشی دو استاد نامدار، احمد سمیعیگیلانی و ابوالحسن نجفی، را خاطرنشان میسازد و کاربرد هریک از این دو شیوه را ذکر میکند:
بارزترین تفاوت، میان روشهای سمیعی و نجفی بود که هر دو ویراستارانی برجسته، باتجربه و دقیق بودند و اجازه نمیدادند خطا و لغزشی در اثر باقی بماند. شاید بتوان تفاوت بارز این دو استاد ویراستاری را در این نکته خلاصه کرد که سمیعی موازین حداکثر مداخله و نجفی موازین حداقل مداخله در متن را اعمال میکردند. چون هر دو در فارسینویسی چیرهدست بودند، حاصل کارشان از حیث نگارش فارسی و مطابقت کتابهای ترجمهشده با متن اصلی بینقص بود؛ اما براساس دو سبکِ متفاوت از آب درمیآمد. ویرایشهای سمیعی به اسلوب نگارشی خود او و ویرایشهای نجفی به اسلوب نگارشی مؤلف یا مترجم اثر نزدیک میشد. این دو سبک، یا این دو مکتب ویرایشی، از سبکهای دیگرِ رایج در آن مؤسسه و در آن زمان، آشکارتر به نظر میرسید. [...] سالها بعد که در ویرایش مقالههای دانشنامهای در «دانشنامۀ جهان اسلام» با روشهای سمیعی و نجفی با دقت بیشتری آشنا شدم، به این نتیجه رسیدم که در ویرایش منابع مرجع، یعنی در منابعی که از نوشتهها سبکزدایی میشود (و قاعده هم این است)، روش سمیعی در ویرایش مناسبتر است؛ اما در منابعی که حتماً باید سبک نویسنده و مترجم را حفظ کرد، روش نجفی مناسبتر است. گویی که امثال سمیعی را برای ویرایش منابع مرجع ساختهاند [...] و انگار امثال نجفی را برای ویرایش متنهای ادبی و داستان و ترجمۀ داستان تراشیدهاند که قلمشان سبکهای مختلف را بپروراند (عبدالحسین آذرنگ، استادان و نااستادانم، تهران: جهان کتاب، چ۱، ۱۳۹۰، ص۱۰۰تا۱۰۱).
محمد یوسفی
@virevirayesh
@ferdosesokhan
ویرایش هر متنی، همچون نوشتن یا ترجمهکردن، بایدونبایدها و اقتضائاتی دارد. در این مسیر، ویراستار و نویسنده و مترجم باید راهِ پیمودۀ کارکشتگانِ حوزۀ دلخواهش را بهدقت بنگرد و سرمشق بگیرد و از این طریق خود را آزموده و ورزیده کند. دراینباره مطلب مرتبطی را بخوانید بهقلم عبدالحسین آذرنگ در کتاب استادان و نااستادانم. آذرنگ در این نوشته از ویرایشآموزیاش در انتشارات فرانکلین سخن میگوید و تفاوت کار ویرایشی دو استاد نامدار، احمد سمیعیگیلانی و ابوالحسن نجفی، را خاطرنشان میسازد و کاربرد هریک از این دو شیوه را ذکر میکند:
بارزترین تفاوت، میان روشهای سمیعی و نجفی بود که هر دو ویراستارانی برجسته، باتجربه و دقیق بودند و اجازه نمیدادند خطا و لغزشی در اثر باقی بماند. شاید بتوان تفاوت بارز این دو استاد ویراستاری را در این نکته خلاصه کرد که سمیعی موازین حداکثر مداخله و نجفی موازین حداقل مداخله در متن را اعمال میکردند. چون هر دو در فارسینویسی چیرهدست بودند، حاصل کارشان از حیث نگارش فارسی و مطابقت کتابهای ترجمهشده با متن اصلی بینقص بود؛ اما براساس دو سبکِ متفاوت از آب درمیآمد. ویرایشهای سمیعی به اسلوب نگارشی خود او و ویرایشهای نجفی به اسلوب نگارشی مؤلف یا مترجم اثر نزدیک میشد. این دو سبک، یا این دو مکتب ویرایشی، از سبکهای دیگرِ رایج در آن مؤسسه و در آن زمان، آشکارتر به نظر میرسید. [...] سالها بعد که در ویرایش مقالههای دانشنامهای در «دانشنامۀ جهان اسلام» با روشهای سمیعی و نجفی با دقت بیشتری آشنا شدم، به این نتیجه رسیدم که در ویرایش منابع مرجع، یعنی در منابعی که از نوشتهها سبکزدایی میشود (و قاعده هم این است)، روش سمیعی در ویرایش مناسبتر است؛ اما در منابعی که حتماً باید سبک نویسنده و مترجم را حفظ کرد، روش نجفی مناسبتر است. گویی که امثال سمیعی را برای ویرایش منابع مرجع ساختهاند [...] و انگار امثال نجفی را برای ویرایش متنهای ادبی و داستان و ترجمۀ داستان تراشیدهاند که قلمشان سبکهای مختلف را بپروراند (عبدالحسین آذرنگ، استادان و نااستادانم، تهران: جهان کتاب، چ۱، ۱۳۹۰، ص۱۰۰تا۱۰۱).
محمد یوسفی
@virevirayesh
@ferdosesokhan
دروغ مصلحتآمیز، به از راست فتنهانگیز
کاربرد:《برای بیان این نکته که احکام الهی تابع مصالح و مفاسد هستند و در نکوهش و زشتی فتنهانگیزی و آشوب به کار میرود.》
«پادشاهی را شنیدم که به کشتن اسیری اشارت کرد. بیچاره (اسیر) در حالت نومیدی به زبانی که داشت،
مَلک را دشنام دادن گرفت و سَقَط گفتن که گفتهاند: هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد، بگوید.
مَلِک پرسید: چه میگوید؟ یکی از وزرای نیک محضر گفت: ای خداوند جهان! همی گوید:
«وَالکاظِمینَ الغیظ، والعافینَ عَنِ النّاس؛ خدا فروخورندگان خشم و بخشایندگان بر مردم را دوست میدارد.»
مَلِک را رحمت در دل آمد و از سر خون او درگذشت. وزیر دیگر که بر ضد او بود، گفت:
ابنای جنس ما را نشاید در حضرت پادشاهان جز به راستی سخن گفتن! این (اسیر) ملک را دشنام داد
و سقط گفت. ملک روی از این سخن درهم کشید و گفت: مرا آن دروغ پسندیدهتر آمد از این راست که تو گفتی
که روی آن در مصلحتی بود و بنای این بر خبیثتی و خردمندان گفتهاند: دروغ مصلحتآمیز به از راست فتنهانگیز».
مطلب برگرفته از: کانال ضرب المثل ها ( داستان ها و ریشه ها )
@ferdosesokhan
کاربرد:《برای بیان این نکته که احکام الهی تابع مصالح و مفاسد هستند و در نکوهش و زشتی فتنهانگیزی و آشوب به کار میرود.》
«پادشاهی را شنیدم که به کشتن اسیری اشارت کرد. بیچاره (اسیر) در حالت نومیدی به زبانی که داشت،
مَلک را دشنام دادن گرفت و سَقَط گفتن که گفتهاند: هر که دست از جان بشوید، هر چه در دل دارد، بگوید.
مَلِک پرسید: چه میگوید؟ یکی از وزرای نیک محضر گفت: ای خداوند جهان! همی گوید:
«وَالکاظِمینَ الغیظ، والعافینَ عَنِ النّاس؛ خدا فروخورندگان خشم و بخشایندگان بر مردم را دوست میدارد.»
مَلِک را رحمت در دل آمد و از سر خون او درگذشت. وزیر دیگر که بر ضد او بود، گفت:
ابنای جنس ما را نشاید در حضرت پادشاهان جز به راستی سخن گفتن! این (اسیر) ملک را دشنام داد
و سقط گفت. ملک روی از این سخن درهم کشید و گفت: مرا آن دروغ پسندیدهتر آمد از این راست که تو گفتی
که روی آن در مصلحتی بود و بنای این بر خبیثتی و خردمندان گفتهاند: دروغ مصلحتآمیز به از راست فتنهانگیز».
مطلب برگرفته از: کانال ضرب المثل ها ( داستان ها و ریشه ها )
@ferdosesokhan
ردیف چیست؟
از ظلمت خود رهایی ام ده
با نور خود آشنایی ام ده
کلمه یا کلمه هایی که بعد از قافیه عینا تکرار می شوند و از نظر املایی و معنا کاملا یکسان هستند.
در بیت بالا "ده" و "ده" که در پایان مصراعها تکرار شده اند، ردیف هستند.
یوسف گم گشته باز آید به کنعان غم مخور
کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور
در این بیت کلمات "کنعان" و "گلستان" قافیه و "غم مخور" و "غم مخور" ردیف هستند.
چند نکته:
- قافیه معمولا یک کلمه است ولی ردیف می تواند یک یا چند کلمه باشد.
- آوردن قافیه در شعرهای سنتی اجباری است اما آوردن ردیف اختیاری است.
- قافیه و ردیف در شعر نو اختیاری است.
- ردیف همیشه بعد از قافیه می آید و بین آنها فاصله ای نیست.
- اگر قبل از قافیه کلمات یکسانی به کار رود ردیف محسوب نمی شود.
مانند: هرچند رسد هر نفس از یار غمی
باید نشود رنجه دل از یار دمی
آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندر می فتاد
به این کلمات در اصطلاح ادبی "حاجب" می گویند.
@ferdosesokhan
از ظلمت خود رهایی ام ده
با نور خود آشنایی ام ده
کلمه یا کلمه هایی که بعد از قافیه عینا تکرار می شوند و از نظر املایی و معنا کاملا یکسان هستند.
در بیت بالا "ده" و "ده" که در پایان مصراعها تکرار شده اند، ردیف هستند.
یوسف گم گشته باز آید به کنعان غم مخور
کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور
در این بیت کلمات "کنعان" و "گلستان" قافیه و "غم مخور" و "غم مخور" ردیف هستند.
چند نکته:
- قافیه معمولا یک کلمه است ولی ردیف می تواند یک یا چند کلمه باشد.
- آوردن قافیه در شعرهای سنتی اجباری است اما آوردن ردیف اختیاری است.
- قافیه و ردیف در شعر نو اختیاری است.
- ردیف همیشه بعد از قافیه می آید و بین آنها فاصله ای نیست.
- اگر قبل از قافیه کلمات یکسانی به کار رود ردیف محسوب نمی شود.
مانند: هرچند رسد هر نفس از یار غمی
باید نشود رنجه دل از یار دمی
آتش عشق است کاندر نی فتاد
جوشش عشق است کاندر می فتاد
به این کلمات در اصطلاح ادبی "حاجب" می گویند.
@ferdosesokhan
به نام خداوند جان آفرین
حکیم سخن در زبان آفرین
حکیم:
از ریشه حکم به معنی منع و بازداشتن براى اصلاح (راغب و ابن فارس) حكيم كسى است كه مانع از فساد باشد. حکیم کسی که حکمت دارد با مراجعه به اصل معنى كلمه ميتوان بدست آورد كه حكمت يك حالت و خصيصه درك و تشخيص است كه شخص به وسيله آن ميتواند حق و واقعيّت را درك كند و مانع از فساد شود و كار را متقن و محكم انجام دهد على هذا حكمت حالت نفسانى و صفت روحى است نه شىء خارجى بلكه شىء محكم خارجى از نتائج حكمت است راغب گويد: حكمت رسيدن بحق بواسطه علم و عقل است.
به عبارت دیگر حکیم محكم كار و حكمت كردار. است كسي كه كار را از روى تشخيص و مصلحت انجام دهد. در تعريف حكمت گفتهاند: «حكمت علم به احوال موجودات و صفات آنهاست به اندازه طاقت بشر»
عبد الله انصارى گويد: اما حقيقت حكمت شناختن كارى است سزاى آن و بنهادن چيزى است بر جاى آن چيز و شناختن هر كس در قالب آن كس و ثمره حكمت وزن معامله با خلق نگه داشتن است، ميان شفقت و مداهنت. و وزن معاملت با خود نگه داشتن است ميان بيم و اميد. و وزن معاملت با حق نگه داشتن است ميان هيبت و انس.
حكمت آن نور است كه شعاع آن بر تو زند، زبان بصواب ذكر بيارايد و دل بصواب فكر بيارايد و اركان بصواب حركت بيارايد، سخنى كه گويد بحكمت گويد، دلها بايد، جانها را صيد كند، فكرت كه كند بحكمت كند، بازوار، پرواز كند.
@ferdosesokhan
حکیم سخن در زبان آفرین
حکیم:
از ریشه حکم به معنی منع و بازداشتن براى اصلاح (راغب و ابن فارس) حكيم كسى است كه مانع از فساد باشد. حکیم کسی که حکمت دارد با مراجعه به اصل معنى كلمه ميتوان بدست آورد كه حكمت يك حالت و خصيصه درك و تشخيص است كه شخص به وسيله آن ميتواند حق و واقعيّت را درك كند و مانع از فساد شود و كار را متقن و محكم انجام دهد على هذا حكمت حالت نفسانى و صفت روحى است نه شىء خارجى بلكه شىء محكم خارجى از نتائج حكمت است راغب گويد: حكمت رسيدن بحق بواسطه علم و عقل است.
به عبارت دیگر حکیم محكم كار و حكمت كردار. است كسي كه كار را از روى تشخيص و مصلحت انجام دهد. در تعريف حكمت گفتهاند: «حكمت علم به احوال موجودات و صفات آنهاست به اندازه طاقت بشر»
عبد الله انصارى گويد: اما حقيقت حكمت شناختن كارى است سزاى آن و بنهادن چيزى است بر جاى آن چيز و شناختن هر كس در قالب آن كس و ثمره حكمت وزن معامله با خلق نگه داشتن است، ميان شفقت و مداهنت. و وزن معاملت با خود نگه داشتن است ميان بيم و اميد. و وزن معاملت با حق نگه داشتن است ميان هيبت و انس.
حكمت آن نور است كه شعاع آن بر تو زند، زبان بصواب ذكر بيارايد و دل بصواب فكر بيارايد و اركان بصواب حركت بيارايد، سخنى كه گويد بحكمت گويد، دلها بايد، جانها را صيد كند، فكرت كه كند بحكمت كند، بازوار، پرواز كند.
@ferdosesokhan
#نماد_ها_ی_کریسمس
1-مهمترین نماد سال نو میلادی بابانوئل است.
2- قرمز بودن لباس بابانوئل موثر از آیین مهرپرستی ایرانی میباشد.؟! در قرون اولیه میلادی کشیشها و راهبان لباس قرمز و سفید به تن میکردند.
3- سنت نیکولاس، فردی که به در قرن چهارم میلادی میزيست و اسقف شهر کوچک و باستاني ميرای ترکيه بود، همان بابانوئل است.
4- ابتدا جسد سنت نیکولاس در شهر میرای ترکیه بود اما بعد از حملهی مسلمانان این جسد به شهر باری در جنوب ایتالیا انتقال یافت.
5- سنت نیکولاس تمامی ثروت خانوادگی خود را برای کمک به فقرا خرج کرد. به همین علت داستان شهرت و فداکاری او از سال 4 میلادی به بعد نسل به نسل بازگو شد.
6- نماد بابانوئل از سال 1920 تا 1931 بهعنوان شخصیت تبلیغاتی شرکت کوکاکولا استفاده شد.
7- طرح اولیه بابانوئلهای امروزی در سال 1804 میلادی توسط جان پینتارد (John Pintard) در نشست فرهنگی نیویورک طراحی شد.
8- در طرح اولیهی نماد بابانوئل (تا قبل از انتشار تبلیغ کوکاکولا) از دو رنگ سبز و آبی استفاده شده بود.
9- انیمیشن گرینچ بهعنوان موفقترین فیلم کارتونی کریسمس شناخته شده است. این فیلم در سال 2000 تهیه شد و اکنون نسخه جدید آن در حال فیلمبرداری میباشد.
10- انیمیشن پرمخاطب ملکهی برفی (Frozen) با الهام از کریسمس و نمادهای آن ساختهشده است.
11- هرسال نامههای فراوانی به آدرس بابانوئل در قطب شمال یعنی کشور کانادا ارسال میشود.
12- معروفترین شعر کریسمس " Silent Night" نام دارد و از سال 1978 تاکنون بیش از 733 بار به زبانهای و شیوههای مختلف بازنویسی شده است. البته رکورد بیشترین فروش را آهنگ (کریسمس سفید، White Christmas) در میان ترانههای کریسمس دارد.
13- گوزن شاخدار شمال (reindeer) و پرنده کوچک سینهسرخ (robin) بهعنوان دو حیوان کمککننده به بابانوئل استفاده میشوند.
14- فیلم چند قسمتی تنها در خانه نامآشناترین فیلم در میان ایرانیهاست که به ایام کریسمس مربوطه میباشد.
15- اگرچه روز 25 دسامبر مقارن با زادروز میلاد حضرت مسیح (ع) را روز کریسمس مینامند اما در هیچکدام از کتابهای انجیل اشارهای به تاریخ ولادت مسیح (ع) نشده است.
16- با وجود اختلافنظر در مورد تاریخ ولادت حضرت مسیح (ع) کنستانتین یکم یا کنستانتین کبیر یک روز ثابت یعنی 25 دسامبر را روز تولد مسیح معرفی کرد تا بتواند پایههای دین جدید رسمی روم را مستحکم کند. این تاریخ نزدیکترین جشن مسیحیت به جشن باستانی ایرانی یعنی شب یلداست.
17- برای درخت کریسمس معمولاً از کاج و نراد استفاده میشود.
18- ستاره بزرگ بالای درخت نمادی از فرشته بیت لحم و تولد حضرت مسیح (ع) است.
19- درخت کریسمس در حدود سال 1830 وارد آمریکا شد و تا سال 1846 استفاده از آن مرسوم نبود تا آنکه پس از ازدواج پرنسس آلبرت آلمانی با ملکه ویکتوریا و استفاده از درخت کریسمس در مراسم ازدواج آنها این نماد رواج یافت.
20- ماجرای قرار دادن کادو زیر درخت کریسمس به داستان پیرمرد فقیری برمیگردد که سه دختر داشت. او توان مالی دادن پول جهیزیه برای ازدواج سه دختر خود را نداشت. روزی سنت نیکولاس از طریق لولهی دودکش خانه پیرمرد به او کیسهی پر از طلا میدهد تا برای ازدواج دخترانش استفاده کند.
مطلب برگرفته از : کانال مولوی و عرفان
@ferdosesokhan
1-مهمترین نماد سال نو میلادی بابانوئل است.
2- قرمز بودن لباس بابانوئل موثر از آیین مهرپرستی ایرانی میباشد.؟! در قرون اولیه میلادی کشیشها و راهبان لباس قرمز و سفید به تن میکردند.
3- سنت نیکولاس، فردی که به در قرن چهارم میلادی میزيست و اسقف شهر کوچک و باستاني ميرای ترکيه بود، همان بابانوئل است.
4- ابتدا جسد سنت نیکولاس در شهر میرای ترکیه بود اما بعد از حملهی مسلمانان این جسد به شهر باری در جنوب ایتالیا انتقال یافت.
5- سنت نیکولاس تمامی ثروت خانوادگی خود را برای کمک به فقرا خرج کرد. به همین علت داستان شهرت و فداکاری او از سال 4 میلادی به بعد نسل به نسل بازگو شد.
6- نماد بابانوئل از سال 1920 تا 1931 بهعنوان شخصیت تبلیغاتی شرکت کوکاکولا استفاده شد.
7- طرح اولیه بابانوئلهای امروزی در سال 1804 میلادی توسط جان پینتارد (John Pintard) در نشست فرهنگی نیویورک طراحی شد.
8- در طرح اولیهی نماد بابانوئل (تا قبل از انتشار تبلیغ کوکاکولا) از دو رنگ سبز و آبی استفاده شده بود.
9- انیمیشن گرینچ بهعنوان موفقترین فیلم کارتونی کریسمس شناخته شده است. این فیلم در سال 2000 تهیه شد و اکنون نسخه جدید آن در حال فیلمبرداری میباشد.
10- انیمیشن پرمخاطب ملکهی برفی (Frozen) با الهام از کریسمس و نمادهای آن ساختهشده است.
11- هرسال نامههای فراوانی به آدرس بابانوئل در قطب شمال یعنی کشور کانادا ارسال میشود.
12- معروفترین شعر کریسمس " Silent Night" نام دارد و از سال 1978 تاکنون بیش از 733 بار به زبانهای و شیوههای مختلف بازنویسی شده است. البته رکورد بیشترین فروش را آهنگ (کریسمس سفید، White Christmas) در میان ترانههای کریسمس دارد.
13- گوزن شاخدار شمال (reindeer) و پرنده کوچک سینهسرخ (robin) بهعنوان دو حیوان کمککننده به بابانوئل استفاده میشوند.
14- فیلم چند قسمتی تنها در خانه نامآشناترین فیلم در میان ایرانیهاست که به ایام کریسمس مربوطه میباشد.
15- اگرچه روز 25 دسامبر مقارن با زادروز میلاد حضرت مسیح (ع) را روز کریسمس مینامند اما در هیچکدام از کتابهای انجیل اشارهای به تاریخ ولادت مسیح (ع) نشده است.
16- با وجود اختلافنظر در مورد تاریخ ولادت حضرت مسیح (ع) کنستانتین یکم یا کنستانتین کبیر یک روز ثابت یعنی 25 دسامبر را روز تولد مسیح معرفی کرد تا بتواند پایههای دین جدید رسمی روم را مستحکم کند. این تاریخ نزدیکترین جشن مسیحیت به جشن باستانی ایرانی یعنی شب یلداست.
17- برای درخت کریسمس معمولاً از کاج و نراد استفاده میشود.
18- ستاره بزرگ بالای درخت نمادی از فرشته بیت لحم و تولد حضرت مسیح (ع) است.
19- درخت کریسمس در حدود سال 1830 وارد آمریکا شد و تا سال 1846 استفاده از آن مرسوم نبود تا آنکه پس از ازدواج پرنسس آلبرت آلمانی با ملکه ویکتوریا و استفاده از درخت کریسمس در مراسم ازدواج آنها این نماد رواج یافت.
20- ماجرای قرار دادن کادو زیر درخت کریسمس به داستان پیرمرد فقیری برمیگردد که سه دختر داشت. او توان مالی دادن پول جهیزیه برای ازدواج سه دختر خود را نداشت. روزی سنت نیکولاس از طریق لولهی دودکش خانه پیرمرد به او کیسهی پر از طلا میدهد تا برای ازدواج دخترانش استفاده کند.
مطلب برگرفته از : کانال مولوی و عرفان
@ferdosesokhan
.
چرا در پیامهای تلگرامی دلخوری بهوجود میآید؟
حتما برای شما هم پیش آمدہ که وقتی یک پیامی را از طرف دوستانتان میخوانید دلخور و عصبانی شوید.
در این دنیای همهچیز مجازی امروزی، خیلی وقتها پیش آمدہ که پیام مکتوب مهمی را چه از طریق sms و چه شبکههای اجتماعی برای فردی فرستادہایم اما دریافتکنندہ پیام، با لحنی که موردنظر ما نبودہ پیام را خواندہ و برداشت نادرستی از محتوا داشته و دلخور شدہ است.
علت این دلخوریهای پیامکی درواقع نبودن #روح در این پیامهاست. چرا که پیام مکتوب #لحن و #زبان_بدن ندارد و وقتی شما با هر نیتی پیامی را برای کسی میفرستید هر چیزی ممکن است برداشت شود به جز نیت شما و گاهی ممکن است سالها حتی بین دو برادر دلخوری و کینه در اثر این سوبرداشتها ایجاد شود.
✅ درک درست پیامهای عاطفی شامل سه بخش میشود:
۱- واژهها %۷
۲- لحن %۳۸
۳- زبان بدن %۵۵
هنگامی که ما پیامکی، چه در تلگرام و چه سایر شبکههای اجتماعی میفرستیم، فقط %۷ کار را انجام دادہایم و فقط واژہها را منتقل کردہایم چرا که نه لحن داشتهایم و نه زبان بدن، بههمین خاطر دریافتکنندہ پیام خیلی از اوقات عصبانی و دلخور میشود.
پس این را همیشه به یاد داشته باشید اگر پیام مهمی برای کسی دارید حضوری یا تلفنی پیام را به وی برسانید تا از هرگونه برداشت نادرست جلوگیری شود.
دکتر_علی_باغبانیان
مطلب برگرفته از: کانال زبانشناسی همگانی
@ferdosesokhan
چرا در پیامهای تلگرامی دلخوری بهوجود میآید؟
حتما برای شما هم پیش آمدہ که وقتی یک پیامی را از طرف دوستانتان میخوانید دلخور و عصبانی شوید.
در این دنیای همهچیز مجازی امروزی، خیلی وقتها پیش آمدہ که پیام مکتوب مهمی را چه از طریق sms و چه شبکههای اجتماعی برای فردی فرستادہایم اما دریافتکنندہ پیام، با لحنی که موردنظر ما نبودہ پیام را خواندہ و برداشت نادرستی از محتوا داشته و دلخور شدہ است.
علت این دلخوریهای پیامکی درواقع نبودن #روح در این پیامهاست. چرا که پیام مکتوب #لحن و #زبان_بدن ندارد و وقتی شما با هر نیتی پیامی را برای کسی میفرستید هر چیزی ممکن است برداشت شود به جز نیت شما و گاهی ممکن است سالها حتی بین دو برادر دلخوری و کینه در اثر این سوبرداشتها ایجاد شود.
✅ درک درست پیامهای عاطفی شامل سه بخش میشود:
۱- واژهها %۷
۲- لحن %۳۸
۳- زبان بدن %۵۵
هنگامی که ما پیامکی، چه در تلگرام و چه سایر شبکههای اجتماعی میفرستیم، فقط %۷ کار را انجام دادہایم و فقط واژہها را منتقل کردہایم چرا که نه لحن داشتهایم و نه زبان بدن، بههمین خاطر دریافتکنندہ پیام خیلی از اوقات عصبانی و دلخور میشود.
پس این را همیشه به یاد داشته باشید اگر پیام مهمی برای کسی دارید حضوری یا تلفنی پیام را به وی برسانید تا از هرگونه برداشت نادرست جلوگیری شود.
دکتر_علی_باغبانیان
مطلب برگرفته از: کانال زبانشناسی همگانی
@ferdosesokhan