فردوس سخن
1.48K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
آیا می‌دانستید که تقریباً همۀ اهل کتاب و دست‌اندرکاران ادب فارسی، کتاب مشهور «حسین کرد» را به اشتباه «حسین کرد شبستری» می‌نامند؟

«حسین كرد» نام شخصیت كتابی است به همین نام و متعلق به ادبیات داستانی طبقات عادی و عامی جامعه. وی شخصیتی است نظیر سمك عیار زرنگ، دلیر، مردم‌دوست، گول‌نخور، نیرومند و باهوش.
متأسفانه این شخصیت در ایران به «حسین كرد شبستری» معروف شده و این ناشی از یك خطای دید است؛ زیرا چاپ نخست این کتاب که به‌صورت سربی منتشر شده بود، توسط ناشری در تهران به نام «شبستری» صورت گرفت و روی جلد این کتاب، كلمۀ «شبستری» با خط درشت در زیر نام کتاب یعنی «حسین كرد» چاپ شده بود و بدین‌ترتیب مردم آن را «حسین كرد شبستری» خواندند.
جالب اینکه حتی مؤلفان کتاب درسی دوم دبیرستان نیز از نام «حسین كرد شبستری» استفاده کرده‌اند، بی‌آنکه بدانند «شبستری» نام ناشری است كه در خیابان ناصرخسرو تهران انتشاراتی داشته است.

مطلب برگرفته از: کانال رنگین کمان هفت آسمان
@ferdosesokhan
فردوس سخن
آیا می‌دانستید که تقریباً همۀ اهل کتاب و دست‌اندرکاران ادب فارسی، کتاب مشهور «حسین کرد» را به اشتباه «حسین کرد شبستری» می‌نامند؟ «حسین كرد» نام شخصیت كتابی است به همین نام و متعلق به ادبیات داستانی طبقات عادی و عامی جامعه. وی شخصیتی است نظیر سمك عیار زرنگ،…
نقد پژوهشگر بزرگوار محمود علی اصغری بر این پست :

بنده هم پیشتر به این مطلب با دیده ی یقین می نگریستم به ویژه که زمانی هم تنی چند از استادانم تلویحا انتساب نابجای شبستری را به حسین کرد تأیید می کردند.
اما با تحقیقی چند دریافتم این موضوع را نخستین بار آقای سید محمود سجادی طی مقاله ای در کیهان فرهنگی منتشر کرد:(نگاهی به پژوهش های فرهنگ عامه در ایران،سجادی، سیدمحمود)
اما هیچ سند و مدرکی برای سخن خود ارائه نداد.بنده هم با استناد به سخن ایشان و تأیید تلویحی استادانم مطلب را می پذیرفتم. اما نظر به غیر مستند بودن حرف آقای سجادی پذیرش موضوع را -دست کم برای خود- معلق کرده ام.
امروزه هم در محافل دانشگاهی از انتساب مشکوک این کتاب سخن نگفته و در مقالات با قطعیت تمام از حسین کرد شبستری نام می برند. شادروان ایرج افشار هم در نسخه ای که چاپ نموده سخنی از ادعای سجادی نیاورده.
در متن اصلی داستان حسین کرد شبستری هم نام حسین و از طایفه ی کرد و شبستری بودن او آمده و شگفت زده هستم چرا سید محمود سجادی - محققی پیش کسوت-چنین سخن بی منطقی گفته است. همچنین در متن داستان جابجا از تبریز نام برده می شود و می دانیم که در گذشته شبستر در محدوده جغرافیایی تبریز بوده و شبستری بودن حسین کرد استبعادی ندارد.
@ferdosesokhan
🌺متن داستان حسین کرد شبستری-انتشارات ققنوس
@ferdosesokhan
اجزا ورودی ها در بناهای قدیمی ایران

-در: در ورودی یکی از عناصر مهم فضای ورودی به شمار می آید که کارکرد اصلی آن کنترل ارتباط میان فضای درونی بنا و فضای بیرون است.ابعاد و تناسبات در ورودی هر بنا با نوع و کارکرد آن بنا متناسب بود.
اهمیت در ورودی برخی از فضاهای مذهبی یا عمومی چنان زیاد بود که سطح روی آن ها را با گره سازی، منبت کاری، تذهیب، نقاشی، میناکاری یا کتیبه نگاری مزین می کردند.

- آستانه: بخشی از چارچوب در که در پایین چهار چوب قرار دارد، آستانه نامیده می شود.آستانه برخی از درها را اندکی بلند می ساختند تا تمایز بین دو فضا به بهترین شکل صورت پذیرد و افراد هنگام انتقال از فضای به فضای دیگر با تانی رفتار نمایند. اهمیت آستانه در ورودی عالی قاپو به اندازه ای بالا بود که افراد پای خود را روی آن نمی گذاشتند و برخی از مردم آن را می بوسیدند.

- سر در: بخشی از سطح فضای ورودی که در بالای در ورودی قرار داشت، سردر نامیده می شود. این سطح را در انواع فضاهای ورودی به خصوص فضاهای ورودی بناهای نسبتا بزرگ تزیین می کردند. می توان گفت معمولا سطح سردر هر فضای ورودی مزین ترین سطح از نمای خارجی هر بنا بود. در برخی موارد نام استاد معمار بنا را بر روی کتیبه سردر می نوشتند، مانند نام استاد علی اکبر اصفهانی در کتیبه سردر مسجد شاه اصفهان .

ـ منار : در قرنهای نخستین هجری معمولا منار(مناره) به صورت منفرد در گوشه ای از ساختمان مسجد و در مواردی در نزدیکی فضای ورودی ساخته می شد، اما به تدریج و احتمالا از اواخر دوره سلجوقی و ایلخانیان به بعد ترکیبی متشکل از دو منار در دو سوی ایوان در جبهه قبله و در مواردی، ایوان واقع در جبهه روبروی قبله مورد استفاده قرار گرفت. گاهی برای تاکید بیشتر بر اهمیت و ارزش مناره، ارتفاع آن از گنبد خانه نیز بیشتر ساخته می شد.

- روزن: در بالای در ورودی معدودی از خانه ها یک روزن به صورت مشبک و گاهی بدون یک شبکه محافظ تعبیه می کردند. بهرمندی از روشنایی و نور از علل مهم ساخت این روزن ها بوده است.

- سنگاب: در هشتی بسیاری از بناهای عمومی مانند مسجدها و مدرسه ها یک ظرف بزرگ سنگی قرار می دادند که در آن، آب خنک می ریختند تا مراجعه کنندگان بتوانند رفع تشنگی کنند.

- ساعت:در بالای پیش طاق معدودی از بناهای بزرگ از جمله مسجدها و مدرسه ها یک ساعت بزرگ قرار می دادند. در بالای پیش طاق ورودی مسجد جامع کرمان، مسجد مخبرالسلطنه و مسجد مدرسه شهید مطهری( سپهسالار) در تهران ساعت وجود دارد. به کاربردن ساعت از دوره صفویه آغاز و در دوره قاجاریه و پهلوی رواج یافت.

- حوض : در هشتی معدودی از بناها از جمله تعداد اندکی از خانه های بزرگ یک حوض کوچک وجود داشت. معمولا در این حالت سکوهایی نیز پیرامون هشتی می ساختند تا برای افرادی که در هشتی به انتظار می نشستند یا کسانی که در آنجا به گفتگو می پرداختند، فضای مطبوع پدید آید.

- زنجیر: آویختن زنجیر در جلوی دربهای ورودی مساجد و مراکز مذهبی از اوایل دوران اسلام، برای جلوگیری از ورود چارپایان کاربرد داشته است. آویختن زنجیر در ورودی مساجد، کاربرد و مفهوم دیگری نیز داشت. ایجاد تواضع در زمان ورود به مسجد، زیرا وارد شوندگان می بایست سر خود را خم می کردند.

برگرفته از کتاب فضاهای ورودی در معماری سنتی ایران/ حسین سلطانزاده
@ferdosesokhan
واژه‌های قمی و متون کهن: "بان"

مرزبان‌نامه بزرگ (قرن ششم)

در ابتدایی که کانال بنیاد قم‌پژوهی راه اندازی شده بود مباحثی با عنوان فوق داشتیم که ادامه نیافت. چندی پیش به مرزبان‌نامه نگاه می‌کردم. متنی که ساختۀ محمد بن غازی ملطیوی است و با عنوان روضه العقول هم شناخته می‌شود و در همین موصل عراق نوشته شده است. این متن چند تصحیح دارد؛ از جمله تصحیحات استادان دانشمند، فتح الله مجتبایی و محمد روشن که هرکدام هم مزایایی جداگانه در بردارد.
روضه العقول متنی سخت‌خوان است و آگنده از لغات عربی مهجور و کهن. با این حال در مطاوی آن بعضی لغات و ترکیبات خالص و جالب فارسی  می‌توان یافت. واژه جالبی که در این کتاب یافتم لغت «بان» بود که صورتی دیگر از «بام» به معنای پشت بام است: «از راه دیوار بر بان شد.»
(مرزبان‌نامه بزرگ، چاپ دکتر مجتبایی، ص 213) و «بالای بان آمد.» (ص 214)
 «بان» به صورت «بون»  در گویش قمی در ترکیب «پُشتَ بون» هنوز رایج است. «پُشتَ بودن [poshtabun]: پشت بام، بام. در پایین شهر پِشت َ بون [peshtabun] تلفظ می‌شود. در دلیجان نیز پشت را پِشت تلفظ می‌کنند. ر.ک: مجیدی، گویشهای پیرامون کاشان و محلات، ص 51 - 53» (فارسی قمی، دکتر علی‌اشرف صادقی، ص 38)
دیشب با دوست گرامی دکتر محمدباقر فیض تلفنی صحبت می‌کردم. گفتند در مجلسی استاد محمد مهیار می‌گفتند که بسیاری از لغات قمی در جایی هنوز ثبت و ضبط نشده و باید تا از بین نرفته است ثبت و ضبط شود. 
چند سال پیش  که در خدمت استاد دکتر علی‌اشرف صادقی بودم، فرمودند که در صدد چاپ دوم کتاب فارسی قمی‌اند و چاپ جدید دو برابر چاپ قبل خواهد بود. شنیده‌ام استاد محمد قاضی هم چاپ دوم کتابش «لغات و کنایات قمی» دو برابر چاپ پیش می‌شود. گویا دکتر علی‌رضا فولادی هم در صدد چاپ لغات قمی گردآورده خویش‌اند. استاد عباس فرساد « پدر شعر قمی» هم که اشعارش پر از لغات ناب قمی است، شنیده‌ام که در صدد چاپ مجموع اشعار قمی اشان‌اند. نیت خیر مگردانند که مبارک فالی است. نمی‌دانم استاد سید‌علی ملکوتی افزایه‌ای بر کتاب خود، ضرب المثل‌های قمی دارند یا نه؟ نگارنده هم چند لغتی از قدیم  گرد آورده‌ام و دوست و همکار گرامی محمدعلی استادعلی زحمت تایپ آن را متحمل شده‌اند. دیروز که آنها را نگاه می‌کردم به صرافت افتادم که به صورت دیجیتال در نسخ محدود چاپ کنم. شاید چند واژۀ ضبط ناشده در میان آنها باشد.
عقیده دارم که باید  هیاتی از زبان‌شناسان مجرب از مجموع این گرد آورده‌ها «فرهنگ بزرگ قمی» یا «واژه‌نامه بزرگ قمی» را تدوین کنند. این نکته را هم بگویم تداول واژه‌ای محلی در قم به معنای عدم تداول محلی در برخی از جاهای دیگر نیست.
  
- سید محسن محسنی

مطلب برگرفته از: کانال قلم ریز
@ferdosesokhan
آیا گوش کردن به کتاب مثل خواندن آن است؟
 
استاد دانشگاه ویریجینیا در یادداشتی برای روزنامه نیویورک تایمز درباره مقایسه کتاب‌های صوتی با کتاب‌های چاپی بحث می‌کند و اینکه آیا این کتاب‌ها می‌توانند در آینده جایگزین کتاب‌های چاپی شوند؟

مجله ی نیویورک تایمز در این زمینه می نویسد : فروش کتاب‌های صوتی در پنج سال اخیر نسبت به کتاب‌های چاپی و الکترونیک تقریباً دوبرابر شده است و این آمارها نشان می‌دهد همچنان درخواست برای این نوع از کتاب‌ها در حال افزایش است. بعضی از محققان دلایل مختلفی برای افزایش علاقه به کتاب‌های صوتی مطرح می‌کنند که مهمترین آن سهولت استفاده برای کاربران است که مثلاً هنگام رانندگی نیز می‌توان از این کتاب‌ها استفاده کرد ولی هنوز این نگرانی وجود دارد که آیا این کتاب‌ها مثل کتاب‌های چاپی می‌توانند نیازهای محتوایی یا آموزشی مخاطبان را تامین کنند. این سوال یکی از دغدغه‌های اصلی خوانندگان کتاب‌های چاپی و گوش دهندگان به کتاب‌های صوتی است که آیا گوش کردن به کتاب‌های صوتی مثل خواندن آن است؟
 
دکتر دانیل تی. ویلینگهام استاد دانشگاه ویریجینا آمریکا در یادداشتی برای روزنامه نیویورک تایمز این سوال را پاسخ داده است و اعتقاد دارد کتاب‌های صوتی نیز در جای خود ارزشمند است و می‌تواند تا حدودی برای مخاطب مفید باشد. وی می‌گوید بارها مخاطبان کتاب این مسئله را مطرح می‌کنند که گوش کردن به کتاب‌های صوتی می‌تواند منجر به اختلالات یادگیری یا دیسلکسی (Dyslexia) شود یا نه. به طور کلی باید گفت مقایسه کتاب صوتی با کتاب چاپی مثل مقایسه کیبورد با خودکار است که بعضی نویسندگان عادت به کامپیوتر دارند و بعضی دوست دارند تنها با قلم بنویسند.
 
این استاد دانشگاه آمریکایی در ادامه به این مسئله اشاره می‌کند که گوش کردن به کتاب صوتی یا خواندن یک کتاب چاپی نمی‌تواند بر هم برتری داشته باشد و در حقیقت آنها دارای اشتراکات زیادی هستند. شاید کتاب صوتی برای مبتلایان به دیسلکسی مفید باشد و حتی می‌تواند برای دانش‌آموزان مدارس ابتدایی نیز تا حدودی کاربرد داشته باشد ولی خب در سنین بالاتر زیاد هم لازم نیست. یادمان باشد که خواندن و نوشتن 6هزار سال قدمت دارد و نمی‌تواند عادت بشر را فراموش کرد ولی تحقیقات نشان می‌دهد نوجوانان با گوش کردن سریع‌تر از خواندن مسائل را یاد می‌گیرند.
 
دکتر ویلینگهام اعتقاد دارد بین کتاب چاپی و صوتی تفاوت های عمده و ساختاری وجود دارد. وی به یک تحقیق انجام شده در دانشگاه واشنگتن اشاره می‌کند که نتایج آن اخیراً در مجله تخصصی انجمن روان‌شناسان آمریکا منتشر شد. در این تحقیق 76 دانشجو در یک آزمایش میدانی شرکت کردند و همان متنی از یک محتوا را خواندند که قبلاً توسط شخصی برایشان خوانده شده بود. در تحقیق دیگری نیز یک موضوع علمی برای دانشجویان خوانده شد و به آنها اجازه داده شد همان متن علمی را بخوانند. نتایج نشان داد درک مطالب برای مطالب چاپ شده حدود 81 درصد بود و همین درک برای گوش دادن به همان مطلب 59درصد بود.
 
ویلینگهام این نتایج را شگفت انگیز خطالب می‌کند و می‌گوید در مورد مطالب علمی که نیاز به تمرکز و آهسته خواندن دارد کتاب‌های چاپی بهتر است ولی کتاب‌های صوتی نیز تاثیر بسزایی در یادگیری دارند. وی می‌گوید با وجود تاثیر خوب کتاب‌های صوتی و علاقه روزافزون به این نوع کتاب‌ها به نظر نمی‌رسد در آینده کتاب‌های صوتی جایگزین کتاب‌های چاپی شوند چون هر کدام کاربرد متفاوتی دارند. رشد 81درصد علاقمندان به کتاب‌های صوتی نشان نمی‌دهد که این کتاب‌ها در آینده جایگزین کتاب‌های چاپی خواهند شد چون این مسئله نشان می‌دهد مردم دوست دارند هنگام رانندگی یا کارهای دیگر نیز کتاب بخوانند.
 
ویلینگهام می‌نویسد: باید گفت کتاب‌های صوتی تجربه خاصی از فهمیدن را به انسان القاء می‌کند ولی جایگاه کتاب چاپی هیچ وقت متزلزل نخواهد شد چون برای درک و تفکر بیشتر به این کتاب‌ها نیاز است. مهم این نیست که کدام نوع کتاب جایگزین یکدیگر شود بلکه مهم اینجاست که چگونه از انواع کتاب برای درک و فهم بیشتر استفاده کرد.
مطلب برگرفته از: کانال پایگاه خبری اهالی قلم
@ferdosesokhan
اولین مرحله آزمون سی و دومین المپیاد ادبی کشور

زمان برگزاری آزمون مرحلهٔ اول دورهٔ ۳۲:

🗓 سه‌شنبه، ۲ بهمن ۹۷،

🕰 ساعت ۱۴

منابع امسال المپیاد ادبی

منابع مرحلۀ اول سی‌ودومین المپیاد ادبی کشور

ـ منابع درسی:
۱. فارسی (۱) دهم
۲. فارسی (۲) یازدهم
۳. علوم‌وفنون ادبی (۱) دهم
۴. علوم‌وفنون ادبی (۲) یازدهم

ـ شعر کهن
۱. شاهنامۀ فردوسي، به تصحيح جلال خالقي مطلق، چاپ دايرة المعارف بزرگ اسلامي، داستان رستم و اسفنديار
۲. بوستان سعدي، به تصحيح غلام حسين يوسفي، از آغاز باب دوم تا پايان باب پنجم
۳. پيشاهنگان شعر فارسي، به كوشش محمد دبير سياقي، اشعار كتاب از آغاز تا ابتداي شاعران ديگر

ـ نثر کهن
۴. گلستان سعدي، به تصحيح غلام حسين يوسفي، تمامي كتاب
۵. قابوس‌نامه، به تصحيح غلام حسين يوسفي، از آغاز باب۳۰ تا پايان باب۴۴
۶. سمك عيار، به تصحيح پرويز ناتل خانلري، چاپ بنياد فرهنگ ايران، ص۱ـ۶۶

۷. عربی: شامل ابيات، احاديث، ضرب‌المثل‌ها و... از شعرها و نثر‌های کهن

ـ شعر معاصر
۸. نيما يوشيج: افسانه، ققنوس، اجاق سرد
۹. فروغ فرخزاد: دفتر تولدي ديگر (آن روزها، باد ما را با خود مي برد، جمعه ، تولدي ديگر)؛ دفتر ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد (دلم براي باغچه مي سوزد)
۱۰. مهدي اخوان ثالث: دفتر زمستان (سگها و گرگها، سترون)؛ دفتر از اين اوستا (قصۀ شهر سنگستان، پيوندها و باغ، روي جادۀ نمناک)؛ دفتر آخر شاهنامه (نادر یا اسكندر، ميراث، گفت و گو)

ـ داستان معاصر
۱۱. صادق هدايت: دو داستان كوتاه «سگ ولگرد» و «داش آكل»
۱۲. محمدعلي جمالزاده: داستان كوتاه «فارسي شكر است»

ـ نمایشنامه
۱۳. غلام‌حسين ساعدي: چوب به دستهاي ورزيل

ـ سؤال‌های مربوط به اطلاعات و درک ادبي منابع مشخصی ندارند.

ـ توجه: توضيحات و شروح منابع معرفي‌شده، ضرورتاً ملاک طرح سؤال نيستند.
@ferdosesokhan
Forwarded from Syavoosh
اشنایی با المپیاد ادبی

المپیاد ادبی، مسابقه‌ای در سطح کشوری است که دانش‌آموزان را با متون ادبی ایران آشناتر کرده و آن‌ها را به ادامه‌ی تحصیل در رشته‌های علوم انسانی و به خصوص ادبیات فارسی تشویق می‌کند

 
Forwarded from Syavoosh
تاریخچه المپیاد

این المپیاد از  ز سال تحصیلی 67-1366 بنیان گذاشته شد. پس از المپیاد ریاضی، همگام با المپیاد فیزیک، باسابقه‌ترین المپیادهای کشور است .

المپیاد ادبی در هر سال تحصیلی یک‌بار و در سه مرحله برگزار می‌شود. مرحلۀ اول و دوم آن که به ترتیب در بهمن و اردیبهشت هستند، از دو بخش منابع درسی و منابع غیردرسی تشکیل شده‌اند، ولی مرحلۀ سوم که از آن بیشتر با عنوان «دورۀ تابستانی» یا «دوره» یاد می‌شود، بر پایۀ آموزش‌هایی است که در کلاس‌های باشگاه دانش‌پژوهان جوان به دانش‌آموزان ارائه می‌شود.

 
Forwarded from Syavoosh
شرایط شرکت

شرکت در این المپیاد برای همه‌ی دانش‌آموزان رشته‌های نظری آزاد است و مانند دیگر المپیادها این مسابقه نیز در سه مرحله انجام می‌گیرد. مرحله‌ی اوّل، شامل 100 پرسش چهارگزینه‌ای، از کتاب‌های درسی دبیرستانی (حدود 30%) و برخی منابع غیردرسی (حدود 70%) است که هرساله توسط کمیته ادبی باشگاه دانش‌پژوهان جوان اعلام می‌شوند. این مرحله معمولاً در بهمن‌ماه هرسال برگزار می‌شود و حدود 1000 نفر در آن پذیرفته می‌شوند.
مرحله‌ی دوم در اردیبهشت هر سال برگزار می‌شود و پذیرفته شدگان مرحله‌ی اول برای راهیابی به دوره‌ی تابستانه و کسب مدال به رقابت می‌پردازند. در این مرحله 40 نفر پذیرفته می‌شوند که همگی در دوره‌ی تابستانه مدال خواهند گرفت.
Forwarded from Syavoosh
شرکت در این المپیاد، تا دوره‌ی چهاردهم (سال تحصیلی 80-1379) فقط مخصوص دانش‌آموزان دو رشته‌ی نظری علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی بود و شش نفر نخست (پس از سه مرحله رقابت و آزمون)، مدال طلا دریافت کرده، می‌توانستند در رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی وارد دانشگاه مورد علاقه‌ی خود شوند. امّا از دوره‌ی پانزدهم محدودیت رشته‌ی دانش‌آموزی برداشته شد و دانش‌آموزان دو رشته‌ی دیگر نظری، یعنی ریاضی-فیزیک و علوم تجربی نیز به جمع رقابت‌کنندگان پیوستند؛ امّا برای ایشان سهمیه‌ی طلا بصورت مازاد و مشروط درنظر گرفته شد؛ به‌این‌معنی‌که پس از رقابت چهل دانش‌آموز برتر کشور (مرحله‌ی سوم؛ دوره‌ی تابستانی)، شش نفر نخست رشته‌های انسانی و معارف، مانند گذشته، مدال طلا می‌گرفتند، و سه نفر نخست رشته‌های ریاضی و تجربی، درصورتی‌که نمر‌ه‌ی علمی‌ای بیشتر یا مساوی نفر ششم انسانی و معارف آورده بودند، مدال طلا می‌گرفتند. (و البته غالباً تنها یک یا دو نفر از دانش‌آموزان ریاضی و تجربی می‌توانستند چنین نمره‌ای کسب کنند). این حذف محدودیت، که از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و ابلاغ شده بود، باعث اعتراض کمیته‌ی علمی المپیاد ادبی و استعفای دسته‌جمعی ایشان شد.
 پس از پایان دوره‌ی هفدهم و توزیع مدال‌ها، شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییری در تعداد سهمیه‌ی طلای کشوری المپیادها تصویب و ابلاغ کرد (14مهر 1383) که طبق آن، در المپیاد ادبی، سهمیه‌ی دانش‌آموزن رشته‌های انسانی و معارف، از 6 به 12، و سهمیه‌ی دانش‌آموزن رشته‌های ریاضی و تجربی، از 3 به 6 افزایش یافت. بدین‌ترتیب، تعدادی از مدال‌آوران نقره نیز به جمع طلاآوران پیوستند و از مزیت دانشگاه بی‌کنکور بهره‌مند شدند.
Forwarded from Syavoosh
از دوره‌ی بیست‌وپنجم (سال تحصیلی 91-1390) محدودیت تعیین رشته‌ی دانشگاهی نیز برداشته شد تا طلاآوران ادبی به‌جای آنکه تنها مجاز به انتخاب رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی باشند، بتوانند از بین تمام رشته‌های گروه‌های امتحانی علوم انسانی و هنر، رشته‌ی موردعلاقه‌ی خود را انتخاب کنند.

 آزمون مراحل اول و دوم از 100 پرسش چهارگزینه‌ای تشکیل شده است که شامل پرسش‌هایی از کتاب درسی و پرسش‌هایی از منابعی جداگانه است که هر سال معرفی می‌شوند و در بخش دوم این یادداشت به آن‌ها خواهم پرداخت. تعداد سوالات درسی و غیردرسی المپیاد همواره یکسان نبوده است ولی در سالهای اخیر و با تغییراتی که در کمیتۀ المپیاد ادبی رخ داده است، کفۀ سوالات غیر درسی به سوالات درسی چربیده است، به طوری که مثلا تعداد پرسش‌های درسی مرحلۀ نخست دورۀ 24، 60 سوال بوده است و در دورۀ 30، این تعداد به 25 پرسش کاهش یافته است. البته باید به این مسأله هم توجه داشت که تا پیش از تغییراتی که از سال 1389 در کمیتۀ المپیاد ادبی رخ داد، بخش درک ادبی و اطلاعات عمومی در آزمون مرحلۀ نخست وجود داشت ولی در ادامه و به مرور این بخش از المپیاد حذف شده است. به نظر نگارنده، یکی از بخش‌های بسیار تعیین‌کننده در آزمون المپیاد ادبی همین بخش بود و با حذف آن تمایز بین کسانی که خودشان، پیشتر، با ادبیات سر و کار داشته‌اند، و کسانی که تنها برای المپیاد درس خوانده‌اند مشخص می‌شد. البته زحمت هر کسی که برای المپیاد مطالعه می‌کند، بسیار ارزشمند است، ولی اگر شاخصه‌ای نیز وجود داشته باشد تا از طریق آن، مطالعات فردی و زحمت هر نفر هم به طریقی سنجیده شود، آزمون تا حدی از حالت مبتنی بر درس‌خواندن به آمیزه‌ای از درس‌خواندن و دانستن تغییر شکل خواهد داد.

دانش‌آموزان تمام رشته‌ها در مقطع متوسّطۀ دوم می‌توانند در المپیاد ادبی شرکت کنند. در ساختار آموزشی 5-3-3 دانش‌آموزان پایۀ اول دبیرستان اجازۀ شرکت در المپیاد را نداشتند و در کنار دانش‌آموزان پایۀ سوم که سرنوشت المپیاد را مشخص می‌کردند، دانش‌آموزان پایۀ دوم نیز می‌توانستند به صورت آزمایشی شرکت کنند. به احتمال قریب به یقین، از امسال دانش‌آموزان پایۀ دهم برای محک‌زدن خود و دانش‌آموزان پایۀ یازدهم برای کسب مدال به رقابت می‌پردازند. از بین چند هزار دانش‌آموزی که در مرحلۀ نخست شرکت می‌کنند، حدود هزار نفر راهی مرحلۀ دوم می‌شوند و از بین آنان نیز بین 40 تا 45 نفر برای ادامۀ راه در دورۀ تابستانی پذیرفته می‌شوند. در دورۀ تابستانی که حدوداً از اواسط تیرماه تا اواسط شهریور را شامل می‌شود، کلاس‌هایی برای دانش‌آموزان برگزار می‌شود و از مطالبی که در کلاس‌ها تدریس شده است، و همچنین از مطالبی که خواندن آنها به دانش‌آموزان محوّل شده است، آزمون گرفته خواهد شد. این کلاس‌ها گاهی تغییراتی می‌کنند ولی متون نظم، متون نثر، نویسندگی خلاق، ادبیات داستانی، شعر معاصر و نقد ادبی از درس‌هایی هستند که در این چند سال اغلب تدریس شده‌اند. در پایان آزمون‌های کلاسی، کمیتۀ المپیاد ادبی مصاحبه‌ای با هر دانش‌آموز خواهد داشت و نمره‌ای را برای او در نظر می‌گیرد که پس از جمع‌بسته‌شدن با نمرات آزمون‌های او، تکلیف مدال‌های المپیاد را مشخص می‌کند. 12 مدال طلا برای دانش‌آموزانی که رشتۀ آن‌ها انسانی است، و 6 مدال طلا برای دانش‌آموزانی که رشته‌ای جز انسانی خوانده‌اند، در نظر گرفته شده است، مشروط بر اینکه نمرۀ آخرین طلای غیرانسانی از نمرۀ آخرین طلای انسانی بیشتر باشد.

 
Forwarded from Syavoosh
در مرحلۀ اول و دوم که به صورت چهارگزینه‌ای برگزار می‌شود، منابع به دو بخش درسی و غیردرسی تقسیم می‌شود و در مرحلۀ سوم هم کلاس‌های باشگاه دانش‌پژوهان و آزمون‌های تشریحی آن‌ها به همراه مصاحبه به فرآیند المپیاد ادبی خاتمه می‌دهد. در این بخش ابتدا منابع را معرفی می‌کنم و سپس از راه‌های آمادگی برای این مراحل خواهم گفت.

 در ساختار 5-3-3 منابع درسی مرحلۀ اول شامل ادبیات1و2، زبان فارسی 1و2، تاریخ ادبیات1(دوم انسانی)، عربی 1و2(و اغلب عربی3 انسانی) و تا سال گذشته زبان انگلیسی 1تا3 می‌شد؛ ولی سال پیش منبع اخیر حذف شد. منابع درسی مرحلۀ دوم، شامل ادبیات3(انسانی)، زبان فارسی3(انسانی)، تاریخ ادبیات 2(سوم انسانی) و آرایه‌های ادبی(سوم انسانی) می‌شود. طبیعتاً با توجه به تغییر ساختار آموزشی کشور، و به تبع آن کتاب‌های درسی و چهارچوب آن‌ها، از امسال شاهد تغییر در منابع درسی هر دو مرحله با توجه به کتاب‌های نونوشت خواهیم بود.

منابع غیردرسی که می‌توان آن‌ها را در سه دستۀ متون کهن، شعر معاصر و ادبیات داستانی جای داد، هرساله عوض می‌شوند، ولی تعدادی از این منابع از کتاب‌های یکسانی برگزیده می‌شود. شاهنامه، تاریخ بیهقی، غزلیات حافظ، غزلیات سعدی، مثنوی معنوی، تذکرة‌الاولیاء، کلیله و دمنه و گلستان سعدی از منابع پربسامد هستند. شایان ذکر است که علاوه بر آن سه دستۀ اصلی، هر ساله یک منبع برای عربی مرحلۀ دوم، و تا دورۀ 28 یک منبع هم مربوط به زبان انگلیسی معرفی می‌شد.

 
Forwarded from Syavoosh
از امسال شاهد تغییر در منابع درسی هر دو مرحله با توجه به کتاب‌های نونوشت خواهیم بود.

منابع غیردرسی که می‌توان آن‌ها را در سه دستۀ متون کهن، شعر معاصر و ادبیات داستانی جای داد، هرساله عوض می‌شوند، ولی تعدادی از این منابع از کتاب‌های یکسانی برگزیده می‌شود. شاهنامه، تاریخ بیهقی، غزلیات حافظ، غزلیات سعدی، مثنوی معنوی، تذکرة‌الاولیاء، کلیله و دمنه و گلستان سعدی از منابع پربسامد هستند. شایان ذکر است که علاوه بر آن سه دستۀ اصلی، هر ساله یک منبع برای عربی مرحلۀ دوم، و تا دورۀ 28 یک منبع هم مربوط به زبان انگلیسی معرفی می‌شد.

 

برای المپیاد ادبی چه بخوانیم و چگونه؟

در دو مرحلۀ نخست المپیاد، تکیۀ اصلی مطالب بر متون کهن اعم از نظم و نثر است. در نتیجه، دانش‌آموزی که به ادبیات کلاسیک فارسی دلبسته است، و بر اساس علاقۀ خود به خواندن المپیاد ادبی ترغیب شده است، می‌تواند با برنامۀ مناسب وقت خود را به المپیاد اختصاص دهد و از آن لذت ببرد. حقیقت آن است که دانش‌آموزانی که بیشتر درگیر فواید المپیادی‌شدن بوده‌اند، مسیر المپیاد را به کام خود تلخ کرده‌اند و آن را از یک راه لذت‌بخش، به نقطه‌ای که باید حتما به آن رسید تقلیل داده‌اند. توصیۀ من به کسانی که می‌خواهند در المپیاد شرکت کنند، آن است که از تمام این مسیر لذت ببرند و آن را برای بودن در همان مسیر بخوانند نه برای رسیدن به برگۀ گواهی مدال! این نکته را بدان جهت می‌گویم که چه مدال‌داران، چه راه‌نیافتگان به دورۀ تابستانی، بخش لذت‌بخش المپیاد را مسیر و سالی که طی کرده‌اند می‌دانند و نه نقطۀ پایان کارشان. بنابرین، در گام نخست، بی‌چشم‌داشتی نسبت به نتیجۀ کار، باید خواند و لذت برد. اما چه باید خواند؟ به نظر من حتماً باید خواندن را در چند جهت پیش برد و هرگز اسیر تک‌بعدی‌شدن نشد. بدون خواندن متون کهن نمی‌توان در المپیاد شرکت کرد. بنابرین لازم است با متونی مثل غزلیات حافظ و سعدی یا شاهنامه و تاریخ بیهقی آشنا شد و مقداری از آن‌ها را خواند. ضمناً، باید توجّه داشت که متون کهن هم یکسان نیستند و تفاوت‌های زیادی باهم دارند. به همین سبب، مناسب‌تر آن است که به حوزه‌های مختلف آن‌ها پرداخته شود به طرزی که با متون نظم خراسانی و عراقی و تفاوت‌هایشان، و از سویی با متون نثر، اعم از تاریخی و ادبی و عرفانی، آشنایی نسبتاً مناسبی به دست آورد. طبیعتاً این تنوّع در بین منابع غیردرسی هر سال وجود دارد و با آمادگی پیش از اعلام منابع، می‌توان راه را هموارتر کرد. به جز ادبیات کهن، مقدمات شعر نو و تحوّل آن نیز از مطالبی است که باید با آن آشنا بود. کتاب «ادوار شعر فارسی» دکتر شفیعی کدکنی برای ورود به این حوزه، منبع خوبی است. حوزۀ سومی که نباید از آن غفلت کرد، ادبیات داستانی است به‌ ویژه به این دلیل که در دوره، هم درس نویسندگی وجود دارد، هم درس ادبیات داستانی و هم درس نقد ادبی. بنابرین، در مسیر آمادگی باید به این عرصه‌ها توجه شود، اما نکته‌ای که به‌خصوص برای مرحلۀ اول و دوم مؤثّر است، تسلّط بر خواندن متون کهن و دانش خواندن آن‌ها است  و برای شروع کار می‌توان به سراغ یک شرح نسبتاً خوب از یک منبع ثابت رفت. به عقیدۀ من کتاب حافظ‌نامه نوشتۀ بهاء‌الدین خرّمشاهی برای آغاز کار مناسب است. پس از خواندن شرح 50 تا 100 غزل از آن، به همراه ارجاعاتی که داده است، به مرور به سراغ دیگر متون بروید و دانش متنی خود را در حوزه‌های مختلف از جمله دستور تاریخی، معانی و اصطلاحات خاص واژگان، عروض و قافیه، صنایع ادبی و دیگر حوزه‌های مربوط به ادبیات کهن تقویت کنید. بخش‌هایی از گلستان سعدی به تصحیح دکتر غلامحسین یوسفی، تاریخ بیهقی به کوشش دکتر خلیل خطیب‌رهبر و برخی کتاب‌های فارسی عمومی(مانند فارسی عمومی نوشتۀ دکتر محمّد دهقانی)، می‌توانند یک دانش‌آموز المپیادی را در ادامۀ راه یاری‌کنند. 

 
Forwarded from Syavoosh
مهم ترین چیزی که باید به آن توجه کرد، هدف است و پاسخ به این پرسش که «از چه نقطه‌ای شروع می‌کنیم و به چه نقطه‌ای می‌خواهیم برسیم؟». هدف برخی مدارس از شرکت در المپیاد، تنها تعداد پذیرفته‌شدگان مرحلۀ نخست المپیادشان-و بازداشتن آنان از ادامۀ راه- است تا از آن استفاده‌های تبلیغاتی بکنند. با چنین هدفی، که البته در آن دانش‌آموزان بازیگرانی برای مسئولان مدرسه هستند، تنها باید دانش‌آموزان را برای مرحلۀ نخست آماده کرد و به هر آنچه منبع است پرداخت و از هر آنچه منبع نیست، شانه خالی کرد. پر واضح است که از دید من این شیوه پسندیده نیست و دانش‌آموزان می‌بایستی خود حق انتخاب راهشان را داشته باشند. در نتیجه، کاری با این شیوه نخواهم داشت و از برنامه‌‌ریزی بلندمدت و هدف‌دار صحبت خواهم کرد.

همانطور که در بخش منابع غیردرسی بحث شد، آشنایی دانش‌آموزان با ادبیات کهن فارسی، مهمترین گامی است که باید در راه المپیاد ادبی بردارند و برای برنامه‌ریزی نیز، بایستی به این حوزه بیش از دیگر ساحات ادبیات پرداخت. نیاز به توضیح نیست که این ارزش‌گذاری هرگز به معنای برتردانستن ذات یک حوزه بر حوزۀ دیگر نیست و غرض تسهیل راهی است که دانش‌آموز باید بپیماید. با این توضیح، مطالعۀ شخصی دانش‌آموزان از یک سو، و کلاس‌هایی که مدارس برای آنان برگزار می‌‌کنند از سوی دیگر، مستلزم پوشش‌دادن ادبیات کهن و مطالب مربوط به آن است. در نقطۀ مقابل، ادبیات داستانی و شعر معاصر، تا جایی که بنده با دانش‌آموزان سر و کار داشته‌ام، جذابیت نسبتاً بیشتری برایشان دارد و از این مسأله می‌توان برای ایجاد انگیزش و البته پوشش‌دادن بخش دیگری از المپیاد بهره برد.
Forwarded from Syavoosh
همانطور که در بخش منابع غیردرسی بحث شد، آشنایی دانش‌آموزان با ادبیات کهن فارسی، مهمترین گامی است که باید در راه المپیاد ادبی بردارند و برای برنامه‌ریزی نیز، بایستی به این حوزه بیش از دیگر ساحات ادبیات پرداخت. نیاز به توضیح نیست که این ارزش‌گذاری هرگز به معنای برتردانستن ذات یک حوزه بر حوزۀ دیگر نیست و غرض تسهیل راهی است که دانش‌آموز باید بپیماید. با این توضیح، مطالعۀ شخصی دانش‌آموزان از یک سو، و کلاس‌هایی که مدارس برای آنان برگزار می‌‌کنند از سوی دیگر، مستلزم پوشش‌دادن ادبیات کهن و مطالب مربوط به آن است. در نقطۀ مقابل، ادبیات داستانی و شعر معاصر، تا جایی که بنده با دانش‌آموزان سر و کار داشته‌ام، جذابیت نسبتاً بیشتری برایشان دارد و از این مسأله می‌توان برای ایجاد انگیزش و البته پوشش‌دادن بخش دیگری از المپیاد بهره برد.

برای گرفتن نتیجۀ مناسب و برای مطمئن‌بودن از یک برنامه‌ریزی هدفمند، آغاز فرآیند المپیاد را از تابستان بسیار مناسب می‌دانم. اگر بحث مطالعۀ شخصی باشد، می‌توان بر اساس همان چیزی که پیشتر گفتم، شروع کرد و اگر مدرسه‌ای تصمیم به برنامه‌ریزی داشته باشد، به عقیدۀ من با حداقل 4 تا 6 زنگ در هفته می‌توان فرآیند المپیاد را آغاز کرد و پس از معرفی منابع مرحلۀ نخست توسط کمیتۀ المپیاد ادبی(حدوداً اوایل آذرماه)، کلاس‌های فشرده‌ای برای پوشش‌دادن تمام یا بخش نسبتاً خوبی از منابع ارائه کرد تا در کنار تلاش دانش‌آموزان، هدایت و بررسی مسیر آنان هم انجام پذیرد.

دربارۀ نحوۀ آماده‌سازی دانش‌آموزان تا پیش از اعلام منابع، که بی‌شک کار بسیار پراهمیت و کلیدی‌ای است، بدون توجّه به دانش‌آموزان، سطح دانششان و تعداد جلسات کلاس نمی‌توان برنامه‌ای پیشنهاد داد. برای مثال اگر دانش‌آموزان، خود، پیشتر، با متونی مانند غزلیات حافظ یا گلستان سروکار داشته بوده باشند، می‌توان با متونی نسبتاً دشوارتر مانند قصاید سبک خراسانی، یا متون نثری همچون کلیله و دمنه، کار را آغاز کرد. از سوی دیگر، اگر این آشنایی برای دانش‌آموزان هنوز حاصل نشده باشد، به دلیل سهولت متونی از جمله غزلیات حافظ یا گلستان سعدی، می‌توان آن‌ها را خشت اول کار قرار داد. فارغ از این، اگر مسأله در درجۀ اول، علاقه‌مندسازی دانش‌آموزان به ادبیات کهن باشد، لازم است تا با انتخاب‌های هوشمندانه‌ای از اشعار و حکایات کتاب‌های گوناگون، این دلبستگی و همراهی دانش‌آموز را به دست بیاوریم و پس از آن، با سیری که به نظرمان با فضای کلاس همراه است، راه را ادامه دهیم. به‌شخصه، اگر فضای کلاس را همسو با ادبیات کهن ببینم، و اگر نیازی به ایجاد جذّابیت مضاعف در بین دانش‌آموزان حس نکنم، سیر تاریخی متون را از باقی شیوه‌ها مفیدتر می‌دانم. خواندن اشعاری از شاعران قرون نخستین، علاوه بر آنکه نکات دستوری، بلاغی، تاریخی، سبکی و... را به دانش‌آموزان می‌آموزاند، در ترسیم ذهنیّت تاریخ ادبیاتی آنان نیز نقش پررنگی دارد.

این نوشته را با یادکرد اینکه لازمۀ همراهی دبیران با دانش‌آموزان، انعطاف آنان و آشنایی‌شان با کلیّت ادبیات کهن است پایان می‌دهم. مقصود آنکه از آن ‌جایی که زبان رسمی کشورمان فارسی است و ادبیات کهنمان نیز به زبان فارسی است، ظاهراً بیشتر فارسی‌زبانان یا فارسی‌دانان این دو را یکسان می‌انگارند و متأسّفانه این اجازه را به خود می‌دهند که چه بادانش و چه بی‌دانش، دست به تدریس ادبیات فارسی حتی در سطح المپیاد ادبی بزنند و بدین ترتیب یکی از سال‌های مهم دانش‌آموزان را دست‌مایۀ خلاقیّت خود در کلاس درس کنند. حقیقت آن است که هر حوزه‌ای نیاز به متخصّص دارد و المپیاد ادبی نیز عرصۀ آزمون و خطا نیست. بنابرین، فارغ از آنکه ممکن است استثنائاً کسی در دانشگاه ادبیات نخوانده باشد، ولی دانش ادبی بسیار خوبی داشته باشد، این نکته را گوشزد می‌کنم که دارابودن صرفاً یک مدال المپیاد، ابداً گواهی تدریس المپیاد ادبی نیست و نباید در انتخاب دبیران المپیاد تنها به مدال آنان بسنده کرد.

با سپاس از میرسالار رضوی برنده طلای ادبی سال 1390

 
Forwarded from Syavoosh
کار المپیاد کاری یک نفره نیست و اگر همکاران ادبیات هر شهر یا منطقه بتوانند سه چهر نفری که یک نفر آن ها دبیر عربی باشد یا مسلط به عربی تیم تشکیل دهند و دانش آموزان مستعد را از سال نهم یا دهم شناسایی کنند و کلاس هی اولیه آشنایی با متون ادبی کهن و ادبیات داستانی و ادوار شعر فارسی را برگزار نمایند و در عربی هم به ترجمه عربی های این متون کهن اقدام نمایند .می توانند با برنامه ریزی دراز مدت به تربیت دانش آموزانی آشنا به ادب ناب این مرز و بوم بپردازند چه در المپیاد موفق بشوند په نشوند . که این آشنایی هم کمکی است به رواج این متون ارزشمند و هم برای خوانش و دریافت ادبیات  و سایر دروس آن ها مفید است و هم برای کنکور و هم می تواند چشم نداز روشنی باشد برای المپیاد آن ها.

هدف این است که شناسایی این دانش آموزان در سطح شهر یا منطقه انجام شود

شدو خانواده ها نیز توجیه شوند که این هدفی صرفاً یک بعدی نیست.

برای امسال می توان برای راه یابی دانش آموزان مستعد کلاس هایی فشرده برگزار کرد و مروری بر دروس فنون که تعیین کننده است داشت و فارسی دوازدهم. عربی های این متون را در آورد و با معنی به دانش آموز داد و دوسه مقاله در مورد داستان های خواسته شده یا اشعار جدید در آورد و چکیده ای از فضای این متون را به دانش آموز داد و مهم ترین ابیات اشعار قدیمی را به دانش آموز داد. در مرحله بعد هرکدام قبول شدند فشرده تر کار کرد. اما اگر هم امسال تجربه قبولی در مرحله اول هم پیش بیاید خوب است و خودش چراغی است برای سال های بعد. و نباید خیلی آرمانی فکر کرد. در نیشابور بخصوص سال هایی که به المپیادها توجه بیشتری می شد در کل تا کنون دو مدال طلا و یک مدال برنز بوده است.

 

اولین مرحله آزمون سی و دومین المپیاد ادبی کشور

زمان برگزاری آزمون مرحلهٔ اول دورهٔ ۳۲:

🗓 سه‌شنبه، ۲ بهمن ۹۷،

🕰 ساعت ۱۴
Forwarded from Syavoosh
321- Ghabusname.pdf
1.7 MB
قابوس‌نامه
باب‌های ۳۰ تا ۴۴
به‌تصحیح غلامحسین یوسفی

نسخۀ اسکن‌شدۀ بسیار کم‌حجم!

منابع مرحله۱ دوره ۳۲
@olympiad_adabi
Forwarded from Syavoosh
321- Akhavan.pdf
730.1 KB
اشعار مهدی اخوان‌ثالث
مطابق با منابع مرحله۱ دوره۳۲

نسخۀ اسکن‌شدۀ بسیار کم‌حجم!

@olympiad_adabi