IJME-v12n9p656-fa.pdf
323.2 KB
مقاله مهارت ارتباط غیر کلامی
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
فارسی سره یعنی چه ؟
سره یعنی نیکو،خوب،خالص،بی عیب
اما
فارسی سَره یا پارسی سَره، آن گونه از زبان فارسی است که تهی از واژههای بیگانه یا دارای کمینهای از آنها باشد.
زبان پارسی کنونی بازماندهٔ زبانی کهن است که در درازای پیشینه ش واژههای بسیاری به آن اندر شده یا از آن رخت بربستهاند؛ از این روی بخش بزرگی از دستور زبان پارسی کنونی و واژگان آن، ریشه در زبانهای پارسی میانه و پارسی باستان دارد.
زبان پارسی دچار دگرگونیهای بسیاری بودهاست که یکی از چراییهای آن، پیوند نزدیک با مردمان دیگر به دلیل گسترش ایران از یونان تا هند و دیگری چیرگی تازیان و مغولان بر ایران است؛ که آسیب فراوانی بر آن وارد کرد و اگر کوشش کسانی چون فردوسی نبود، که بیم (خطر) از میان رفتن فرهنگ ایرانی را با از میان رفتن زبان پارسی دریافتند، زبان پارسی از میان میرفت.
@ferdosesokhan
سره یعنی نیکو،خوب،خالص،بی عیب
اما
فارسی سَره یا پارسی سَره، آن گونه از زبان فارسی است که تهی از واژههای بیگانه یا دارای کمینهای از آنها باشد.
زبان پارسی کنونی بازماندهٔ زبانی کهن است که در درازای پیشینه ش واژههای بسیاری به آن اندر شده یا از آن رخت بربستهاند؛ از این روی بخش بزرگی از دستور زبان پارسی کنونی و واژگان آن، ریشه در زبانهای پارسی میانه و پارسی باستان دارد.
زبان پارسی دچار دگرگونیهای بسیاری بودهاست که یکی از چراییهای آن، پیوند نزدیک با مردمان دیگر به دلیل گسترش ایران از یونان تا هند و دیگری چیرگی تازیان و مغولان بر ایران است؛ که آسیب فراوانی بر آن وارد کرد و اگر کوشش کسانی چون فردوسی نبود، که بیم (خطر) از میان رفتن فرهنگ ایرانی را با از میان رفتن زبان پارسی دریافتند، زبان پارسی از میان میرفت.
@ferdosesokhan
علوم و فنون ادبی۳.docx
52.2 KB
محتوای کمکی« سوالات نهایی درس به درس علوم و فنون ادبی 3 » همراه پاسخ برای دانش آموزان پایه دوازدهم (همراه پاسخ)
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
فارسی۳.doc
151.5 KB
محتوای کمکی« سوالات نهایی درس به درس فارسی 3 »برای دانش آموزان پایه دوازدهم (همراه پاسخ)
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
تهیه شده در گروه زبان و ادبیات فارسی استان آذربایجان شرقی
@ferdosesokhan
معنای حقیقی لقب بهرام گور چیست؟
بهرام در روایات اسلامی لقب گور دارد که بنا بر روایت های مشهور این لقب به دلیل چیره دستی او در شکار گورخر به او داده شد و داستان های زیادی نیز درباره ی او گفته شده است!
اما معنی و دلیل این لقب، موضوع دیگری است:
احتمال دارد که لقب «گور» یا درازگوش وحشی در ریشه شناسی عامیانه شرق ایران در دوران کهن تر از این برای پادشاه یا پیشوا به کار می رفت زیرا بهرام پنجم(گور) در لشکرکشیهای خود به مشرق پیروز گردید و هپتالیان را شکست داد و دست کم میراثی نیز در سکه زنی شهر بخارا بر جای گذاشت.
درهم های (دراخم های) بهرام به مانند پیش نمونه سکه های متاخر بخارا عمل کردند و تصویر بهرام ، ولو به صورت تحریف یافته تا دوره ی عباسی بر سکه های محلی همچنان ظاهر می شود. این مساله چنان که باید نشانه ای است از اهمیت جنگهای بهرام پنجم در مشرق ایران و آسیای میانه که ایران ساسانی را از پایمال شدن زیر سم ستوران اقوام وحشی نجات داد
پس به احتمال زیاد منظور از گورخر همان پادشاه یا پیشوا است آن چنان که در مشرق ایران رواج داشته و نه به معنای شکار گورخر.
بن مایه:
تاریخ ایران کمبریج، جلد سوم، بخش یک، صفحه ۲۴۴ .
@ferdosesokhan
بهرام در روایات اسلامی لقب گور دارد که بنا بر روایت های مشهور این لقب به دلیل چیره دستی او در شکار گورخر به او داده شد و داستان های زیادی نیز درباره ی او گفته شده است!
اما معنی و دلیل این لقب، موضوع دیگری است:
احتمال دارد که لقب «گور» یا درازگوش وحشی در ریشه شناسی عامیانه شرق ایران در دوران کهن تر از این برای پادشاه یا پیشوا به کار می رفت زیرا بهرام پنجم(گور) در لشکرکشیهای خود به مشرق پیروز گردید و هپتالیان را شکست داد و دست کم میراثی نیز در سکه زنی شهر بخارا بر جای گذاشت.
درهم های (دراخم های) بهرام به مانند پیش نمونه سکه های متاخر بخارا عمل کردند و تصویر بهرام ، ولو به صورت تحریف یافته تا دوره ی عباسی بر سکه های محلی همچنان ظاهر می شود. این مساله چنان که باید نشانه ای است از اهمیت جنگهای بهرام پنجم در مشرق ایران و آسیای میانه که ایران ساسانی را از پایمال شدن زیر سم ستوران اقوام وحشی نجات داد
پس به احتمال زیاد منظور از گورخر همان پادشاه یا پیشوا است آن چنان که در مشرق ایران رواج داشته و نه به معنای شکار گورخر.
بن مایه:
تاریخ ایران کمبریج، جلد سوم، بخش یک، صفحه ۲۴۴ .
@ferdosesokhan
داستان تار یحیی با ارزش ترین تار ایران
تار یحیی را اشرف تارها و صدای آن را یکی از بهترین صداهای ساطع شده از ساز تار میدانند.
به نوشته مرحوم سپنتا، یحیی در ساخت تار اعجاز می کرده است و تار یحیی گران ترین و مشهورترین تارهای دنیا بوده است.
هوانس آبکاریان(۱۲۵۴ اصفهان – ۱۳۱۰) معروف به یحیی تار ساز، سازنده ساز اهل ایران بود.
هوانس آبکاریان معروف به یحیی تارساز فرزند خاچیک نجارباشی از ارامنه اصفهان بود.
او به یحیی دوم نیز معروف است.
وی ابتدا وسایل موسیقی و طرز ساخت آنها را از پدرش آموخت و کم کم پا را فراتر از الگوی پدر گذاشت.
صبر و حوصله یحیی در آماده سازی چوب توت راز ماندگاری سازها و طنین خوش صدای آنها است.
نقل شده که یحیی کُندههای توت را در حاشیه زاینده رود می بسته تا آب به مرور زمان آوندها را از شیرابه خالی کند.
سپس بعد سالی آنها را به نانوایی برده و سالی دیگر کندهها در کنار تنور نانوایی خشک میشدند. سالی دیگر را نیز در دمای کارگاه سپری میکردند و آن گاه زیر تیشه استاد تارساز قرار میگرفتند.
خوشخوانی و خوشدستی تار یحیی به چند عامل مهم دیگر نیز بستگی دارد که عبارتاند از: طرز ساخت کاسه، شیوهٔ نصب دسته به کاسه، عمل آوردن رو دسته، اندازههای نسبت کاسه به دسته، تناسب کاسهٔ بزرگ با کاسهٔ کوچک، نفیر داخل کاسه، تراش داخل کاسه، تناسب داخلی حجم کاسهٔ بزرگ و کوچک و…
در سال ۱۳۱۲ قیمت تار یحیی ۴۰تومان بوده است. در حالی که تار سایر استادان آن زمان از ۱۴ یا ۱۵تومان تجاوز نمیکرده است.
تارهای معمولی بی نام و نشان نیز ۳ تا ۵تومان قیمت داشتهاند.
امروزه تعداد سازهای یحیی را ۱۵۰ عدد تخمین زدهاند تارهای ساخت یحیی امروزه زینت بخش موزههاست و نمونهای از تار ساخت یحیی هم اکنون در موزهٔ کلیسای وانک جلفا در اصفهان نگهداری میشود و در معرض دید عموم قرار دارد.
استاد محمدرضا لطفی نیز در اجراهایش از تار یحیی استفاده میکرد.
یحیی در ۲۸ بهمن ۱۳۱۰ در سن ۵۶ سالگی در جلفای اصفهان درگذشت و در قبرستان ارمنیان، در دامنهٔ کوه صفه، به خاک سپرده شد…
مطلب برگرفته از : گروه تاریخ معاصر مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
تار یحیی را اشرف تارها و صدای آن را یکی از بهترین صداهای ساطع شده از ساز تار میدانند.
به نوشته مرحوم سپنتا، یحیی در ساخت تار اعجاز می کرده است و تار یحیی گران ترین و مشهورترین تارهای دنیا بوده است.
هوانس آبکاریان(۱۲۵۴ اصفهان – ۱۳۱۰) معروف به یحیی تار ساز، سازنده ساز اهل ایران بود.
هوانس آبکاریان معروف به یحیی تارساز فرزند خاچیک نجارباشی از ارامنه اصفهان بود.
او به یحیی دوم نیز معروف است.
وی ابتدا وسایل موسیقی و طرز ساخت آنها را از پدرش آموخت و کم کم پا را فراتر از الگوی پدر گذاشت.
صبر و حوصله یحیی در آماده سازی چوب توت راز ماندگاری سازها و طنین خوش صدای آنها است.
نقل شده که یحیی کُندههای توت را در حاشیه زاینده رود می بسته تا آب به مرور زمان آوندها را از شیرابه خالی کند.
سپس بعد سالی آنها را به نانوایی برده و سالی دیگر کندهها در کنار تنور نانوایی خشک میشدند. سالی دیگر را نیز در دمای کارگاه سپری میکردند و آن گاه زیر تیشه استاد تارساز قرار میگرفتند.
خوشخوانی و خوشدستی تار یحیی به چند عامل مهم دیگر نیز بستگی دارد که عبارتاند از: طرز ساخت کاسه، شیوهٔ نصب دسته به کاسه، عمل آوردن رو دسته، اندازههای نسبت کاسه به دسته، تناسب کاسهٔ بزرگ با کاسهٔ کوچک، نفیر داخل کاسه، تراش داخل کاسه، تناسب داخلی حجم کاسهٔ بزرگ و کوچک و…
در سال ۱۳۱۲ قیمت تار یحیی ۴۰تومان بوده است. در حالی که تار سایر استادان آن زمان از ۱۴ یا ۱۵تومان تجاوز نمیکرده است.
تارهای معمولی بی نام و نشان نیز ۳ تا ۵تومان قیمت داشتهاند.
امروزه تعداد سازهای یحیی را ۱۵۰ عدد تخمین زدهاند تارهای ساخت یحیی امروزه زینت بخش موزههاست و نمونهای از تار ساخت یحیی هم اکنون در موزهٔ کلیسای وانک جلفا در اصفهان نگهداری میشود و در معرض دید عموم قرار دارد.
استاد محمدرضا لطفی نیز در اجراهایش از تار یحیی استفاده میکرد.
یحیی در ۲۸ بهمن ۱۳۱۰ در سن ۵۶ سالگی در جلفای اصفهان درگذشت و در قبرستان ارمنیان، در دامنهٔ کوه صفه، به خاک سپرده شد…
مطلب برگرفته از : گروه تاریخ معاصر مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
افسانه حمّام و جنّ در تاریخ ایران
از زمانی که انسان قدم بر عرصهی خـاک نـهاده اسـت، بـرای زدودن تـن از ناپاکیها اهمیت زیادی قائل بوده است و در این بین ادیان مختلف نیز پاککنندگی آب و آتش و خورشید و خاک را پذیرفته و آن را بر پیروان خویش مقرّر داشتهاند. طبیعیترین و سودمندترین عـنصری که بشر پیش روی داشته است،آب بوده است. با اینهمه، آنچه از آثار مکتوب پیشینیان برمیآید، این است که محلّی مخصوص به نام گرمابه فراتر از زمان سلیمان نبی مطرح نبوده است. علاقه ایرانیان به پاکیزگی و استحمام نیز هم در دوران باستان و هم در دوران فتح اسلامی، زبانزد عام و خاص است. در این بین افسانههای فراوانی که از حضور جنیّان در حمّامها حکایت میکند و همهی ما کمابیش برخی از آنها را شنیدهایم و ایـنکه بـودهاند کسانی که از ترس جن به صحن حمام گام نمینهادهاند، در آثار مکتوب و منقول ما فراوان است؛ ولی شاید جالبترین آنها حکایت مظفّر الدّین شاه قاجار باشد که هروقت هوس حـمّام در سـر مـیپخت، امیر بهادر جنگ،وزیر دربـار خـود را بـه حمّام میفرستاد تا اجنّه را از آنجا دور کند. گاه برای راندن جنیّان از جام چهلکلید استفاده میکردند و البتّه اینهمه را نباید برخاسته از بیم صرف یـا تـوهّم بـاطل انگاشت، بلکه فضای تاریک و پیچدرپیچ حمّام که بـخش زیـرینش آتش بود، و شیطان نیز از آتش است، و بخش رویین به سیهچال و زندان میمانست، خواهناخواه،وجود شبحها و گاه موجوداتی غیرانسانی را بـه اذهـان مـتبادر میساخت.
منبع:ناصر نجمی، دار الخلافهی طهران، تهارن، نشر همگام، 1362، ص 412.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
از زمانی که انسان قدم بر عرصهی خـاک نـهاده اسـت، بـرای زدودن تـن از ناپاکیها اهمیت زیادی قائل بوده است و در این بین ادیان مختلف نیز پاککنندگی آب و آتش و خورشید و خاک را پذیرفته و آن را بر پیروان خویش مقرّر داشتهاند. طبیعیترین و سودمندترین عـنصری که بشر پیش روی داشته است،آب بوده است. با اینهمه، آنچه از آثار مکتوب پیشینیان برمیآید، این است که محلّی مخصوص به نام گرمابه فراتر از زمان سلیمان نبی مطرح نبوده است. علاقه ایرانیان به پاکیزگی و استحمام نیز هم در دوران باستان و هم در دوران فتح اسلامی، زبانزد عام و خاص است. در این بین افسانههای فراوانی که از حضور جنیّان در حمّامها حکایت میکند و همهی ما کمابیش برخی از آنها را شنیدهایم و ایـنکه بـودهاند کسانی که از ترس جن به صحن حمام گام نمینهادهاند، در آثار مکتوب و منقول ما فراوان است؛ ولی شاید جالبترین آنها حکایت مظفّر الدّین شاه قاجار باشد که هروقت هوس حـمّام در سـر مـیپخت، امیر بهادر جنگ،وزیر دربـار خـود را بـه حمّام میفرستاد تا اجنّه را از آنجا دور کند. گاه برای راندن جنیّان از جام چهلکلید استفاده میکردند و البتّه اینهمه را نباید برخاسته از بیم صرف یـا تـوهّم بـاطل انگاشت، بلکه فضای تاریک و پیچدرپیچ حمّام که بـخش زیـرینش آتش بود، و شیطان نیز از آتش است، و بخش رویین به سیهچال و زندان میمانست، خواهناخواه،وجود شبحها و گاه موجوداتی غیرانسانی را بـه اذهـان مـتبادر میساخت.
منبع:ناصر نجمی، دار الخلافهی طهران، تهارن، نشر همگام، 1362، ص 412.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
واحد های اندازه گیری در ایران باستان
پر کاربرد ترین واحد های اندازه گیری در ایران باستان عبارت بودند از :
« علت اینکه برخی از این واحدها چند نام دارند این است که در ادوار مختلف و با زبان های مختلف به کار رفته اند و علت تخمین نیز آنست که این مقیاسها ، بر مبنای طول دست و یا گامهای افراد بوده که در افراد مختلف با اندامهای متفاوت از هم ، متغیر بوده است . ولی به طور کلی تفاوت یک یا دو سانتی دارند نه بیشتر . »
یک ذرع و یا یک گز : 104 تا 110 سانتی متر که هر 2 ذراع یا ارج برابر بوده با یک ذرع
یک ارش یا ارج و یا ذراع : 52 الی 55 سانتی متر که هر 2 ذراع برابر بوده با یک گز . قابل توجه آنکه اکثر سازه های سنگی هخامنشیان ، با این مقیاس است .
یک چارک : برابر با یک چهارم گز که 26 سانتی متر می شده ( حدودا ) است ولی کاربرد چارک در تمامی اوزان و طول ها ، به عنوان یک چهارم به کار می رفته است به عنوان مثال یک چارک جریب یا یک چارک من تبریز
یک گره : برابر با 5/5 الی 5/6 سانتی متر
یک بهر : برابر بوده است با نیم گره ، معادل 2/7 الی 2/8 سانتی متر
یک وجب : که نیاز به توضیح نیست این مقیاس به صورت عرفی بوده و مقیاسی رسمی نبوده است
یک بند : یک بند انگشت
یک واحد طول که اخیرا باستان شناسان کشف نموده اند و هنوز نامی برای آن نیافته اند نیز وجود داشته که 3 میلی متر کنونی بوده و می توان گفت که یک دهم بهر ، معادل دو میلیمتر و هشت دهم میلیمتر ، مهمترین و کاربردی ترین مقیاس اندازه گیری در ایران باستان بوده است .
یک فرسخ : معادل 6000 ذرع بوده است
چند مقیاس هم برای اندازه گیری سطوح وجود داشته که آنرا نیز بدین ترتیب شرح خواهیم داد :
یک جریب : ( این واحد سطح از آرامیان به ساسانیان وارد شد و بعد از حمله و غصب ایران توسط اعراب بادیه نشین ، وارد فرهنگ اعراب شد ) هر جریب برابر است با زمینی به طول 60 ذزاع و عرض 60 ذراع ، که می شده 3600 ذراع . از آنجا که هر ذراع 55 سانتی متر بوده حدودا می شده 33 متر در 33 متر .
با این حساب می توان گفت هر یک جریب برابر است با زمینی به مساحت تقریبی 1000 متر مربع ولی در برخی اسناد تا 1100 متر نیز لحاظ می شده است
یک قصبه : هر یک قصبه ، زمینی به مساحت یکصد متر مربع را شامل می شده است یعنی هر جریب برابر بوده است با 10 قصبه .
مهمترین این واحدها در طول ، گز و ارش بوده و در سطح نیز واحد پر کاربرد آن ، جریب بوده است .
واحدهای دیگری نیز به کار می رفته مانند قفیز و کیل و عشیر و ...... که به محتوای مباحث دفینه یابان مرتبط نیست به همین دلیل از ذکر آن خودداری شده است
نمادهایی که بر مقابر موجود است معمولا با ضریب 100 برابر و یا 10 برابر رمز گشایی می شوند . برای مثال مسیر کاوش تندیس برخی از شتر های یک ذرعی را ، یکصد ذرع رمز گشایی میکنند . یا برخی از جوغن های یک گره ای را ده گره ، رمز گشایی می کنند . بنا بر این بهتر است که این مقیاسها را کاوشگران بدانند .
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
پر کاربرد ترین واحد های اندازه گیری در ایران باستان عبارت بودند از :
« علت اینکه برخی از این واحدها چند نام دارند این است که در ادوار مختلف و با زبان های مختلف به کار رفته اند و علت تخمین نیز آنست که این مقیاسها ، بر مبنای طول دست و یا گامهای افراد بوده که در افراد مختلف با اندامهای متفاوت از هم ، متغیر بوده است . ولی به طور کلی تفاوت یک یا دو سانتی دارند نه بیشتر . »
یک ذرع و یا یک گز : 104 تا 110 سانتی متر که هر 2 ذراع یا ارج برابر بوده با یک ذرع
یک ارش یا ارج و یا ذراع : 52 الی 55 سانتی متر که هر 2 ذراع برابر بوده با یک گز . قابل توجه آنکه اکثر سازه های سنگی هخامنشیان ، با این مقیاس است .
یک چارک : برابر با یک چهارم گز که 26 سانتی متر می شده ( حدودا ) است ولی کاربرد چارک در تمامی اوزان و طول ها ، به عنوان یک چهارم به کار می رفته است به عنوان مثال یک چارک جریب یا یک چارک من تبریز
یک گره : برابر با 5/5 الی 5/6 سانتی متر
یک بهر : برابر بوده است با نیم گره ، معادل 2/7 الی 2/8 سانتی متر
یک وجب : که نیاز به توضیح نیست این مقیاس به صورت عرفی بوده و مقیاسی رسمی نبوده است
یک بند : یک بند انگشت
یک واحد طول که اخیرا باستان شناسان کشف نموده اند و هنوز نامی برای آن نیافته اند نیز وجود داشته که 3 میلی متر کنونی بوده و می توان گفت که یک دهم بهر ، معادل دو میلیمتر و هشت دهم میلیمتر ، مهمترین و کاربردی ترین مقیاس اندازه گیری در ایران باستان بوده است .
یک فرسخ : معادل 6000 ذرع بوده است
چند مقیاس هم برای اندازه گیری سطوح وجود داشته که آنرا نیز بدین ترتیب شرح خواهیم داد :
یک جریب : ( این واحد سطح از آرامیان به ساسانیان وارد شد و بعد از حمله و غصب ایران توسط اعراب بادیه نشین ، وارد فرهنگ اعراب شد ) هر جریب برابر است با زمینی به طول 60 ذزاع و عرض 60 ذراع ، که می شده 3600 ذراع . از آنجا که هر ذراع 55 سانتی متر بوده حدودا می شده 33 متر در 33 متر .
با این حساب می توان گفت هر یک جریب برابر است با زمینی به مساحت تقریبی 1000 متر مربع ولی در برخی اسناد تا 1100 متر نیز لحاظ می شده است
یک قصبه : هر یک قصبه ، زمینی به مساحت یکصد متر مربع را شامل می شده است یعنی هر جریب برابر بوده است با 10 قصبه .
مهمترین این واحدها در طول ، گز و ارش بوده و در سطح نیز واحد پر کاربرد آن ، جریب بوده است .
واحدهای دیگری نیز به کار می رفته مانند قفیز و کیل و عشیر و ...... که به محتوای مباحث دفینه یابان مرتبط نیست به همین دلیل از ذکر آن خودداری شده است
نمادهایی که بر مقابر موجود است معمولا با ضریب 100 برابر و یا 10 برابر رمز گشایی می شوند . برای مثال مسیر کاوش تندیس برخی از شتر های یک ذرعی را ، یکصد ذرع رمز گشایی میکنند . یا برخی از جوغن های یک گره ای را ده گره ، رمز گشایی می کنند . بنا بر این بهتر است که این مقیاسها را کاوشگران بدانند .
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
چرا به ناصرالدین شاه «سلطان صاحبقران» میگفتند و این لقب به چه معنا بوده است؟
به باور بسیاری از مردم بهکاربردن لقب «سلطان صاحبقران» برای ناصرالدین شاه، بیانگر سلطنت پنجاهسالهٔ او است. چرا که هر «قران» برابر «نیم قرن» است و میدانیم که قرن بهمعنی یکصد سال میباشد، پس «قران» هم معادل «۵۰ سال» میشود.
این در حالی است که ناصرالدین شاه درست در همان روزی که پنجاه سال پادشاهیاش را بهپایان رسانیده بود، در شاه عبدالعظیم بهدست میرزا رضای کرمانی ترور شد.
اکنون این پرسش بهمیان میآید: در حالیکه ناصرالدین شاه در آستانهٔ پنجاهمین سال سلطنت خود بهقتل رسیده است، چرا در زمان حیاتش ملقب به «سلطان صاحبقران» شده بود؟
پاسخ این است که، در گذشته هر قرن را نود (یا هشتاد) سال حساب میکردند و هر دورهٔ سی (یا بیستوپنج) ساله را یک «قران» میگفتند، پس کسی که به سیاُمین سال زندگی خود میرسید، یک «قران» را پشت سر گذاشته بود. یعنی پادشاهی که بیش از سی سال سلطنت کرده بود، «صاحبقران» نامیده میشد.
در سال ۱۲۹۳ قمری ناصرالدین شاه بهمناسبت سیاُمین سالگرد سلطنت خود سکهای ضرب کرد که بر آن نوشته شده بود: «ناصرالدین شاه غازی خرد صاحبقران». و پس از آن تاریخ او رسماً لقب «سلطان صاحبقران» را در تمام مکاتبات اداری و خصوصی خود بهکار میبرد.
لقب فتحعلی شاه قاجار نیز «سلطان صاحبقران» بود، چرا که بیش از «بیست و پنج سال» شاهی کرد. (در زمان او «بیست و پنج سال» یک «قران» حساب میشد.) این عبارت پشت الماس دریای نور دیده میشود: «سلطان صاحبقران فتحعلی شاه قاجار».
پیش از آن به نادرشاه افشار و شاهعباس دوم صفوی نیز «سلطان صاحبقران» میگفتند ولی بیشترین شهرت برای این لقب، از آنِ ناصرالدین شاه قاجار است.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
به باور بسیاری از مردم بهکاربردن لقب «سلطان صاحبقران» برای ناصرالدین شاه، بیانگر سلطنت پنجاهسالهٔ او است. چرا که هر «قران» برابر «نیم قرن» است و میدانیم که قرن بهمعنی یکصد سال میباشد، پس «قران» هم معادل «۵۰ سال» میشود.
این در حالی است که ناصرالدین شاه درست در همان روزی که پنجاه سال پادشاهیاش را بهپایان رسانیده بود، در شاه عبدالعظیم بهدست میرزا رضای کرمانی ترور شد.
اکنون این پرسش بهمیان میآید: در حالیکه ناصرالدین شاه در آستانهٔ پنجاهمین سال سلطنت خود بهقتل رسیده است، چرا در زمان حیاتش ملقب به «سلطان صاحبقران» شده بود؟
پاسخ این است که، در گذشته هر قرن را نود (یا هشتاد) سال حساب میکردند و هر دورهٔ سی (یا بیستوپنج) ساله را یک «قران» میگفتند، پس کسی که به سیاُمین سال زندگی خود میرسید، یک «قران» را پشت سر گذاشته بود. یعنی پادشاهی که بیش از سی سال سلطنت کرده بود، «صاحبقران» نامیده میشد.
در سال ۱۲۹۳ قمری ناصرالدین شاه بهمناسبت سیاُمین سالگرد سلطنت خود سکهای ضرب کرد که بر آن نوشته شده بود: «ناصرالدین شاه غازی خرد صاحبقران». و پس از آن تاریخ او رسماً لقب «سلطان صاحبقران» را در تمام مکاتبات اداری و خصوصی خود بهکار میبرد.
لقب فتحعلی شاه قاجار نیز «سلطان صاحبقران» بود، چرا که بیش از «بیست و پنج سال» شاهی کرد. (در زمان او «بیست و پنج سال» یک «قران» حساب میشد.) این عبارت پشت الماس دریای نور دیده میشود: «سلطان صاحبقران فتحعلی شاه قاجار».
پیش از آن به نادرشاه افشار و شاهعباس دوم صفوی نیز «سلطان صاحبقران» میگفتند ولی بیشترین شهرت برای این لقب، از آنِ ناصرالدین شاه قاجار است.
مطلب برگرفته از: گروه تاریخ ایران و جهان مخصوص دبیرستان
@ferdosesokhan
ترکیب وصفی و اضافی.pdf
280.8 KB
📘 جزوه آموزشی ترکیب وصفی و اضافی
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
✅چگونه شاهنامه خوانی را در میان کودکان ترویج دهیم؟
🍁در آموختن شاهنامه مثل آموختن هر هنر یا علمی به خصوص برای کودکان هیچ بایدی وجود ندارد. بهترین روش این است که بسترش برای کودکان مهیا باشد،اگر در این زمینه علاقه نشان داد پس میتوان بیشتر کمک به آموزش کرد ولی اصرار فقط تاثیر منفی دارد. شاید کودکی فقط علاقه به نقاشی دارد نه به خواندن شعرهای شاهنامه که ما در این زمینه دو روش داریم: اول با تعریف قصه، کودک را تشویق به نقاشی قصه ای که از شاهنامه شنیده است، میکنیم در غیر این صورت باید به کودک زمان بدهیم و نباید آن را مجبور به خواندن شعرهای شاهنامه کنیم,زیرا بی تردید علاقه خود را از دست میدهد و اصولا هر آموزش طاقت فرسا به کودکان محکوم به شکست میشود.
🍁ما به هر شکلی که کودکان دوست داشته باشند از شاهنامه به شکل قصه، نمایش خلاق، نقاشی، شعرخوانی به صورت شعر کودکانه و به صورت نمایش و اجرای دست جمعی برایشان تعریف میکنیم و ابیات منتخب از شاهنامه را طبق آخرین تصحیح یعنی نسخه دکتر خالقی مطلق برای کودکان میخوانیم تا تلفظ درست را یاد بگیرند.
🍁 در شاهنامه از فلسفه، روان شناسی، جامعه شناسی، فنون رزمی، آرایش جنگی، رسوم بزم و جشن، چگونگی پیدایش نخستینها، مسائل تربیتی و عاطفی و ... بخشهایی از تاریخ کهن ما یافت میشود.
@ferdosesokhan
🍁در آموختن شاهنامه مثل آموختن هر هنر یا علمی به خصوص برای کودکان هیچ بایدی وجود ندارد. بهترین روش این است که بسترش برای کودکان مهیا باشد،اگر در این زمینه علاقه نشان داد پس میتوان بیشتر کمک به آموزش کرد ولی اصرار فقط تاثیر منفی دارد. شاید کودکی فقط علاقه به نقاشی دارد نه به خواندن شعرهای شاهنامه که ما در این زمینه دو روش داریم: اول با تعریف قصه، کودک را تشویق به نقاشی قصه ای که از شاهنامه شنیده است، میکنیم در غیر این صورت باید به کودک زمان بدهیم و نباید آن را مجبور به خواندن شعرهای شاهنامه کنیم,زیرا بی تردید علاقه خود را از دست میدهد و اصولا هر آموزش طاقت فرسا به کودکان محکوم به شکست میشود.
🍁ما به هر شکلی که کودکان دوست داشته باشند از شاهنامه به شکل قصه، نمایش خلاق، نقاشی، شعرخوانی به صورت شعر کودکانه و به صورت نمایش و اجرای دست جمعی برایشان تعریف میکنیم و ابیات منتخب از شاهنامه را طبق آخرین تصحیح یعنی نسخه دکتر خالقی مطلق برای کودکان میخوانیم تا تلفظ درست را یاد بگیرند.
🍁 در شاهنامه از فلسفه، روان شناسی، جامعه شناسی، فنون رزمی، آرایش جنگی، رسوم بزم و جشن، چگونگی پیدایش نخستینها، مسائل تربیتی و عاطفی و ... بخشهایی از تاریخ کهن ما یافت میشود.
@ferdosesokhan
ایجاز، اطناب و مساوات در شعر!
یکی از مهم ترین نکاتی که کلام را موثر می کنه و باعث میشه که بگیم سخن به اقتضای حال مخاطب و مناسب با اوضاع و احوال و در خور موضوع بحث بیان شده اینه که: "با مخاطبان مختلفی در اوضاع و احوال گوناگون در مورد موضوعات مختلف، تا چه اندازه سخن بگیم".
"تا چه اندازه سخن گفتن" خیلی مهم است. کجا باید بسط دهیم و هدف ما از بسط دادن کلام چه هست! کجا باید اشاره مختصر کنیم و کجاها باید مراقب باشیم سخن یه درازا نرود.
ایجاز: بیان حداکثر معنی و مضمون با حداقل الفاظ.
شمس قیس رازی میگه: لفظ اندک بود و معنی بسیار.
البته زمانی کلام و شعر و تصویر بلیغ هست که صرفه جویی در لفظ در انتقال پیام خللی وارد نکند و منجر به نارسایی نشود.
وقتی فردوسی میگه:
به مشکین کمند اندر آویخت چنگ
به فندق گلان را به خون داد رنگ
مطالب خیلی مفصلی را به صورت موجز در یک بیت به زیبایی بیان کرده است:
سودابه به گیسوان سیاه و همچون کمند خود چنگ می زند و با سرانگشتان یا ناخن چون فندق سرخ یا قهوه یی (حنا می بستند) صورت همچون گل خود را خراشید و مجروح کرد.
این میشه ایجاز و مختصر و مفیدگویی.
حالا شعر شعرای ما چقدر موجز هست. برای بیان معانی بلند آیا لفظ های اندک به کار میگیرم یا این قاعده برعکس هست.
میگویند زمانی اطناب روا هست که مستمع خالی الذهن باشد. آیا ما مخاطبان ادبیات رو در شعرهامون خالی الذهن فرض میکنیم؟
خدا رحمت کنه صائب رو:
یک عمر می توان سخن از زلف یار گفت
در بند آن مباش که مضمون نمانده است
باشد که طریق مساوات را پاس بداریم و از ایجاز نارسا و اطناب نا به جا بپرهیزیم
@ferdosesokhan
یکی از مهم ترین نکاتی که کلام را موثر می کنه و باعث میشه که بگیم سخن به اقتضای حال مخاطب و مناسب با اوضاع و احوال و در خور موضوع بحث بیان شده اینه که: "با مخاطبان مختلفی در اوضاع و احوال گوناگون در مورد موضوعات مختلف، تا چه اندازه سخن بگیم".
"تا چه اندازه سخن گفتن" خیلی مهم است. کجا باید بسط دهیم و هدف ما از بسط دادن کلام چه هست! کجا باید اشاره مختصر کنیم و کجاها باید مراقب باشیم سخن یه درازا نرود.
ایجاز: بیان حداکثر معنی و مضمون با حداقل الفاظ.
شمس قیس رازی میگه: لفظ اندک بود و معنی بسیار.
البته زمانی کلام و شعر و تصویر بلیغ هست که صرفه جویی در لفظ در انتقال پیام خللی وارد نکند و منجر به نارسایی نشود.
وقتی فردوسی میگه:
به مشکین کمند اندر آویخت چنگ
به فندق گلان را به خون داد رنگ
مطالب خیلی مفصلی را به صورت موجز در یک بیت به زیبایی بیان کرده است:
سودابه به گیسوان سیاه و همچون کمند خود چنگ می زند و با سرانگشتان یا ناخن چون فندق سرخ یا قهوه یی (حنا می بستند) صورت همچون گل خود را خراشید و مجروح کرد.
این میشه ایجاز و مختصر و مفیدگویی.
حالا شعر شعرای ما چقدر موجز هست. برای بیان معانی بلند آیا لفظ های اندک به کار میگیرم یا این قاعده برعکس هست.
میگویند زمانی اطناب روا هست که مستمع خالی الذهن باشد. آیا ما مخاطبان ادبیات رو در شعرهامون خالی الذهن فرض میکنیم؟
خدا رحمت کنه صائب رو:
یک عمر می توان سخن از زلف یار گفت
در بند آن مباش که مضمون نمانده است
باشد که طریق مساوات را پاس بداریم و از ایجاز نارسا و اطناب نا به جا بپرهیزیم
@ferdosesokhan
در آفرینش دل و جایگاهش
دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند
گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند
«حافظ»
در کتاب مرصاد العباد بخش آفرینش انسان ، نجم الدین رازی مینویسد :
چهل هزار سال بود که قالب آدم میان مکه و طایف افتاده بود و هر لحظه از خزاین مکنون غیب گوهری دیگر لطیف و جوهری دیگر شریف در نهاد او تعبیه میکردند، هر چه در خزاین غیب بود جمله در آب و گل آدم دفن کردند.
چون نوبت دل رسید ، گِلِ دل را از ملاطِ بهشت بیاوردند و به آب حیات ابدی بسرشتندو به آفتاب سیصد و شصت نظر پرورش دادند.( در هر نظر مستحق گوهری میشد, )
چون کار دل باین کمال رسید این گوهر را حق در خزانه غیب از نظر خازنان پنهان داشته بودو فرمود دل را هیچ خزانه لایق نیست الا حضرت ما..
ملایک گرد آدم میگشتند و میگفتند این چه نقش عجیب است ؟
ابلیس گر د او طواف میکرد و بدان یک چشم اعورانه ،
درو مینگریست دهان آدم گشاده دید گفت :صبر کنید تا این مشکل را گره گشایی کنم !
در این سوراخ فرو روم ببینم چه جاییست ، چون فرو رفت و گرد نهاد آدم بر آمد ، نهاد آدم را عالم کوچکی یافت از هر چه در عالم بزرگ دیده بود .
بطور مثال چنانکه بر هفت آسمان هفت سیاره است بر هفت طبقات سر ، قوای بشری یافت مثل قوه تخیل ، حافظه و ...و چنانکه در عالم کبری چهار فصل است آدم که عالم صغری است ، چهار طبع دارد : حرارت ، برودت، و رطوبت و یبوست ، در چهار چیز :صفرا سودا بلغم و خون.
پس چون ابلیس گرد جمله قالب آدم گشت دانست چیست الا ....
چون بدل رسید دل را مثل قصر پادشاهان یافت و هر چه کوشید راهی یابد نتوانست !
پس گفت اگر ما را آفتی رسد ازین موضع یعنی دل خواهد بود .
آن بود دل که وقت پیچا پیچ
جز خدای اندرو نیابی هیچ.
خلاصه ای ازآفرینش آدم فصل ۴باب دوم ص :۷۵ الی ۷۹ مرصاد العباد
@ferdosesokhan
دوش دیدم که ملائک در میخانه زدند
گل آدم بسرشتند و به پیمانه زدند
«حافظ»
در کتاب مرصاد العباد بخش آفرینش انسان ، نجم الدین رازی مینویسد :
چهل هزار سال بود که قالب آدم میان مکه و طایف افتاده بود و هر لحظه از خزاین مکنون غیب گوهری دیگر لطیف و جوهری دیگر شریف در نهاد او تعبیه میکردند، هر چه در خزاین غیب بود جمله در آب و گل آدم دفن کردند.
چون نوبت دل رسید ، گِلِ دل را از ملاطِ بهشت بیاوردند و به آب حیات ابدی بسرشتندو به آفتاب سیصد و شصت نظر پرورش دادند.( در هر نظر مستحق گوهری میشد, )
چون کار دل باین کمال رسید این گوهر را حق در خزانه غیب از نظر خازنان پنهان داشته بودو فرمود دل را هیچ خزانه لایق نیست الا حضرت ما..
ملایک گرد آدم میگشتند و میگفتند این چه نقش عجیب است ؟
ابلیس گر د او طواف میکرد و بدان یک چشم اعورانه ،
درو مینگریست دهان آدم گشاده دید گفت :صبر کنید تا این مشکل را گره گشایی کنم !
در این سوراخ فرو روم ببینم چه جاییست ، چون فرو رفت و گرد نهاد آدم بر آمد ، نهاد آدم را عالم کوچکی یافت از هر چه در عالم بزرگ دیده بود .
بطور مثال چنانکه بر هفت آسمان هفت سیاره است بر هفت طبقات سر ، قوای بشری یافت مثل قوه تخیل ، حافظه و ...و چنانکه در عالم کبری چهار فصل است آدم که عالم صغری است ، چهار طبع دارد : حرارت ، برودت، و رطوبت و یبوست ، در چهار چیز :صفرا سودا بلغم و خون.
پس چون ابلیس گرد جمله قالب آدم گشت دانست چیست الا ....
چون بدل رسید دل را مثل قصر پادشاهان یافت و هر چه کوشید راهی یابد نتوانست !
پس گفت اگر ما را آفتی رسد ازین موضع یعنی دل خواهد بود .
آن بود دل که وقت پیچا پیچ
جز خدای اندرو نیابی هیچ.
خلاصه ای ازآفرینش آدم فصل ۴باب دوم ص :۷۵ الی ۷۹ مرصاد العباد
@ferdosesokhan
جایگاه شاهنامه در ادبیات ما
شاهنامه در ادبیات ما مثل دماوند است در میان کوههای ایران. قلهای نمادین، بلندتر و با شکوهتر از همه، که ریشه در خاک دارد و سر به آسمان میساید. هم غرورآفرین و زیباست؛ هم بزرگی و عظمتش آدم را مرعوب میکنددر نتیجه دماوند را میستاییم ولی بسیاری از ما خیال صعود به آن نداریم. شاهنامه هم برایمان وضعیتی مشابه دارد. از یک سو میگویم شناسنامهء ملی ماست؛ راوی ریشهها و اسطورههای ماست، مایه مباهات فرهنگ ایرانی در ادبیات جهان است؛ اما از سوی دیگر بعید است آن را بخوانیم. شاهنامه یکی از آثار کلاسیک است و به تعبیر مارک توآین: اثر کلاسیک کتابیست که همه آن را تحسین میکنند، ولی هرگز آن را نمیخوانند
با این مقدمه، میخواهم به دو پرسش پاسخ دهم:
نخست آنکه در این روزگار پرشتاب که آدمها به انجام وظایف معمول و روزمره هم نمیرسند چرا باید کتاب سترگ و حجیمی مثل شاهنامه بخوانند؟ کتابی با این حجم که هزار سال پیش سروده شده و بخش عمدهای از آن نیز افسانه و اسطوره است، چه کاربردی در روزگار ما دارد؟
پرسش دوم این است:
حالا با این همه مشغله چگونه شاهنامه بخوانیم، آن هم به نظم! متنی با حدود شصت هزار بیت، که خواندش فراغتی مفصل میطلبدشاهنامه متن مناسبی برای گزیدهخوانی و آهستهخوانی است. میتوان چند بیت آن را خواند، از زیبایی آن لذت برد و ساعتها به معنای عمیق آن اندیشید...!
بکوشیم تا نیکی آریم و داد
خُنُک آنکه پندِ پدر کرد یاد
به مردِ خردمند و فرهنگ و رای
بُوَد جاودان تخت شاهی به پای
دلت زنده باشد به فرهنگ و هوش
به بَد در جهان تا توانی مکوش
به خشنودی کردگار جهان
خرد یاد باد، آشکار و نهان
همه سَخته باید که رانَد سخن
که گفتار نیکو نگردد کهن
نیاید که گویی جز از نیکویی
و گر بد سراید، کسی نشنوی
دلیل نیاز ما به شاهنامه نیاز به یادگیری بهتر زبان فارسی است. ما فارسی حرف میزنیم، اما فارسی ما چندان خوب نیست. نثرمان آشفته و گرفتار پراکندگی و پرگویی است. معنای بسیاری از واژگان را به درستی نمیدانیم، از توصیف رخدادها و روایتها ناتوانیم. در چنین شرایطی خواندن شاهنامه کمک میکند، قدمی برای بهبود گفتار و نوشتارمان برداریم.
سخن پایانی
یکی از دلایلی که کمتر به شاهنامه مراجعه میکنیم، حجیم بودن آن است. این حجم زیاد برای خوانندهء ناشکیبا و شتابزدهء روزگار ما چندان ترغیبکننده نیست. اما از آنجا که این مجموعهء بزرگ از چهار بخش نسبتاً مستقل تشکیل شده، نیازی نیست آن را از ابتدا تا انتها بخوانیم. هر داستانش روایتی خواندنی است.
بنابراین، به قول مولانا
آب دریا را اگر نتوان کشید
هم به قدر تشنگی باید چشید
چنین است کردار چرخ بلند
به دستی کلاه و به دیگر کمند
چو شادان نشیند کسی با کلاه
به خمّ ِ کمندش رُباید ز گاه
چو اندیشهء گنج گردد دراز
همی گشت باید سوی خاک باز
@ferdosesokhan
شاهنامه در ادبیات ما مثل دماوند است در میان کوههای ایران. قلهای نمادین، بلندتر و با شکوهتر از همه، که ریشه در خاک دارد و سر به آسمان میساید. هم غرورآفرین و زیباست؛ هم بزرگی و عظمتش آدم را مرعوب میکنددر نتیجه دماوند را میستاییم ولی بسیاری از ما خیال صعود به آن نداریم. شاهنامه هم برایمان وضعیتی مشابه دارد. از یک سو میگویم شناسنامهء ملی ماست؛ راوی ریشهها و اسطورههای ماست، مایه مباهات فرهنگ ایرانی در ادبیات جهان است؛ اما از سوی دیگر بعید است آن را بخوانیم. شاهنامه یکی از آثار کلاسیک است و به تعبیر مارک توآین: اثر کلاسیک کتابیست که همه آن را تحسین میکنند، ولی هرگز آن را نمیخوانند
با این مقدمه، میخواهم به دو پرسش پاسخ دهم:
نخست آنکه در این روزگار پرشتاب که آدمها به انجام وظایف معمول و روزمره هم نمیرسند چرا باید کتاب سترگ و حجیمی مثل شاهنامه بخوانند؟ کتابی با این حجم که هزار سال پیش سروده شده و بخش عمدهای از آن نیز افسانه و اسطوره است، چه کاربردی در روزگار ما دارد؟
پرسش دوم این است:
حالا با این همه مشغله چگونه شاهنامه بخوانیم، آن هم به نظم! متنی با حدود شصت هزار بیت، که خواندش فراغتی مفصل میطلبدشاهنامه متن مناسبی برای گزیدهخوانی و آهستهخوانی است. میتوان چند بیت آن را خواند، از زیبایی آن لذت برد و ساعتها به معنای عمیق آن اندیشید...!
بکوشیم تا نیکی آریم و داد
خُنُک آنکه پندِ پدر کرد یاد
به مردِ خردمند و فرهنگ و رای
بُوَد جاودان تخت شاهی به پای
دلت زنده باشد به فرهنگ و هوش
به بَد در جهان تا توانی مکوش
به خشنودی کردگار جهان
خرد یاد باد، آشکار و نهان
همه سَخته باید که رانَد سخن
که گفتار نیکو نگردد کهن
نیاید که گویی جز از نیکویی
و گر بد سراید، کسی نشنوی
دلیل نیاز ما به شاهنامه نیاز به یادگیری بهتر زبان فارسی است. ما فارسی حرف میزنیم، اما فارسی ما چندان خوب نیست. نثرمان آشفته و گرفتار پراکندگی و پرگویی است. معنای بسیاری از واژگان را به درستی نمیدانیم، از توصیف رخدادها و روایتها ناتوانیم. در چنین شرایطی خواندن شاهنامه کمک میکند، قدمی برای بهبود گفتار و نوشتارمان برداریم.
سخن پایانی
یکی از دلایلی که کمتر به شاهنامه مراجعه میکنیم، حجیم بودن آن است. این حجم زیاد برای خوانندهء ناشکیبا و شتابزدهء روزگار ما چندان ترغیبکننده نیست. اما از آنجا که این مجموعهء بزرگ از چهار بخش نسبتاً مستقل تشکیل شده، نیازی نیست آن را از ابتدا تا انتها بخوانیم. هر داستانش روایتی خواندنی است.
بنابراین، به قول مولانا
آب دریا را اگر نتوان کشید
هم به قدر تشنگی باید چشید
چنین است کردار چرخ بلند
به دستی کلاه و به دیگر کمند
چو شادان نشیند کسی با کلاه
به خمّ ِ کمندش رُباید ز گاه
چو اندیشهء گنج گردد دراز
همی گشت باید سوی خاک باز
@ferdosesokhan
استریوتایپینگ چیست؟
دامِ استریوتایپینگ و تکنیکِ تعلیقِ سه ثانیهای چیست؟
- اینها شیرازی هستند، پس.. هستند.
- آنها شمالی هستند، پس.. هستند.
- همه مردها.. هستند.
- شما زن ها همه تون..
- ایرانیها... هستند ولی خارجیها... هستند.
- ما ایرانی ها همیشه می خواهیم آسانترین راه راانتخاب کنیم.
- متولد ماهِ.. هستی؟ پس بی قید و بندی!
- اهالی فلان شهر، همه قاچاقچی هستن
- طرف بنز داره پس..
و هزاران مثال دیگر از این دست.
خطای استریوتایپ ترکیبی از نگرش و پیش داوریهاست که به گروهی خاص تعمیمیافته و اغلب هم نادرست است.
به عبارتی کسانی تفکر قالبی دارند که فکر میکنند همه افرادِ یک گروه از یک ویژگیِ معین برخوردارند.
مثال:
یک روز پسری همراه پدر خود سوار ماشین در حال مسافرت، توی مسیرِ تصادف می کنند و پدر فوت می کند.
نیروهای امدادی پسر رو به بیمارستان منتقل می کنند. زمانی که رییس بیمارستان برای بررسی وضعیت جسمانی پسر به ملاقاتش می آيد، با تعجب متوجه می شود که این فرد، همان پسرِ خودش است.
اگر پدر فوت کرده، پس رییس بیمارستان چه کسی است؟ آیا ما این جا با یک معما و مسئله پیچیده خانوادگی روبرو هستیم؟
اگر خطای استریوتایپ در مورد جنسیت وجود نداشت، بیشتر ما جوابِ درست را می توانستیم حدس بزنیم: رئیس بیمارستان مادرِ پسر بود. اما ما این استریوتایپ را داریم که رئیس بیمارستان قاعدتاً یک مرد است و با این فرض، اصلاً ذهن ما اجازه حل این معمّا را به ما نمیدهد.
گوردون آلپورت روانشناس معروف جملهای دارد که بسیار جالب است:
«هرگز با واقعیت، مزاحمِ من نشوید، چون من تصمیمِ خود را گرفتهام.»
این جمله مغز استریوتایپینگ را توضیح می دهد. یعنی این که، من به جای آن که با واقعیت سر و کار داشته باشم، از قبل و بر مبنای یکی دو تا نشانه یا ويژگیِ دیگر، تصمیمم را گرفتهام.
چه کنیم که از خطای استریوتایپینگ در امان بمانیم؟
پاسخ: "سه ثانیه تعلیق"
معمول آن است که میان قضاوت درباره یک شی، شخص، پدیده و به زبان آوردنِ آن داوری، تقریباً زمانی وجود ندارد و به همان سرعتی که در ذهنِمان قضاوت شکل میگیرد، آن قضاوت را بلافاصله بیان میکنیم.
اگر چند روز تمرین کنیم که بینِ آنچه در ذهنمان می گذرد و آن چه می گوییم فقط سه ثانیه تأخیر بیندازیم، مغزِ ما فرصت پیدا میکند که در مورد آن، نه به صورت خودکار که به صورت خودآگاه، تفکر و سپس قضاوت و اظهار نظر کند.
در آن سه ثانیه فقط یک سؤال از خود بپرسیم: آیا برای آنچه میخواهم بگویم شواهد، اسناد و دلیل کافی دارم؟
همین تأخیر سه ثانیهای و همان سؤال ساده را میشود در فوروارد کردن یک پیام یا به اشتراکگذاریِ مجددِ آن پیام، در شبکه های اجتماعی، یا روابط خانوادگی و اجتماعی هم به کار برد.
@ferdosesokhan
دامِ استریوتایپینگ و تکنیکِ تعلیقِ سه ثانیهای چیست؟
- اینها شیرازی هستند، پس.. هستند.
- آنها شمالی هستند، پس.. هستند.
- همه مردها.. هستند.
- شما زن ها همه تون..
- ایرانیها... هستند ولی خارجیها... هستند.
- ما ایرانی ها همیشه می خواهیم آسانترین راه راانتخاب کنیم.
- متولد ماهِ.. هستی؟ پس بی قید و بندی!
- اهالی فلان شهر، همه قاچاقچی هستن
- طرف بنز داره پس..
و هزاران مثال دیگر از این دست.
خطای استریوتایپ ترکیبی از نگرش و پیش داوریهاست که به گروهی خاص تعمیمیافته و اغلب هم نادرست است.
به عبارتی کسانی تفکر قالبی دارند که فکر میکنند همه افرادِ یک گروه از یک ویژگیِ معین برخوردارند.
مثال:
یک روز پسری همراه پدر خود سوار ماشین در حال مسافرت، توی مسیرِ تصادف می کنند و پدر فوت می کند.
نیروهای امدادی پسر رو به بیمارستان منتقل می کنند. زمانی که رییس بیمارستان برای بررسی وضعیت جسمانی پسر به ملاقاتش می آيد، با تعجب متوجه می شود که این فرد، همان پسرِ خودش است.
اگر پدر فوت کرده، پس رییس بیمارستان چه کسی است؟ آیا ما این جا با یک معما و مسئله پیچیده خانوادگی روبرو هستیم؟
اگر خطای استریوتایپ در مورد جنسیت وجود نداشت، بیشتر ما جوابِ درست را می توانستیم حدس بزنیم: رئیس بیمارستان مادرِ پسر بود. اما ما این استریوتایپ را داریم که رئیس بیمارستان قاعدتاً یک مرد است و با این فرض، اصلاً ذهن ما اجازه حل این معمّا را به ما نمیدهد.
گوردون آلپورت روانشناس معروف جملهای دارد که بسیار جالب است:
«هرگز با واقعیت، مزاحمِ من نشوید، چون من تصمیمِ خود را گرفتهام.»
این جمله مغز استریوتایپینگ را توضیح می دهد. یعنی این که، من به جای آن که با واقعیت سر و کار داشته باشم، از قبل و بر مبنای یکی دو تا نشانه یا ويژگیِ دیگر، تصمیمم را گرفتهام.
چه کنیم که از خطای استریوتایپینگ در امان بمانیم؟
پاسخ: "سه ثانیه تعلیق"
معمول آن است که میان قضاوت درباره یک شی، شخص، پدیده و به زبان آوردنِ آن داوری، تقریباً زمانی وجود ندارد و به همان سرعتی که در ذهنِمان قضاوت شکل میگیرد، آن قضاوت را بلافاصله بیان میکنیم.
اگر چند روز تمرین کنیم که بینِ آنچه در ذهنمان می گذرد و آن چه می گوییم فقط سه ثانیه تأخیر بیندازیم، مغزِ ما فرصت پیدا میکند که در مورد آن، نه به صورت خودکار که به صورت خودآگاه، تفکر و سپس قضاوت و اظهار نظر کند.
در آن سه ثانیه فقط یک سؤال از خود بپرسیم: آیا برای آنچه میخواهم بگویم شواهد، اسناد و دلیل کافی دارم؟
همین تأخیر سه ثانیهای و همان سؤال ساده را میشود در فوروارد کردن یک پیام یا به اشتراکگذاریِ مجددِ آن پیام، در شبکه های اجتماعی، یا روابط خانوادگی و اجتماعی هم به کار برد.
@ferdosesokhan
📣📣📣📣📣📣
توجه توجه توجه
اطلاعيه سازمان سنجش آموزش كشور در باره تاريخ ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1398
1397/11/14
بدينوسيله به اطلاع كليه متقاضيان ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1398 براي پذيرش در رشتههاي با آزمون در دورههاي روزانه، نوبت دوم (شبانه)، نيمه حضوري، مجازي، پرديس خودگردان دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي، دانشگاه پيام نور و مؤسسات آموزش عالي غيرانتفاعي و غيردولتي و همچنين رشتههاي تحصيلي با آزمون دانشگاه آزاد اسلامي ميرساند كه ثبتنام از روز چهارشنبه مورخ 97/11/24 (بيست و چهارم بهمن ماه 1397) منحصراً از طريق پايگاه اطلاعرساني اين سازمان به نشاني: www.sanjesh.org آغاز و در روز پنجشنبه مورخ 97/12/02 (دوم اسفند ماه 1397) پايان ميپذيرد؛ لذا داوطلبان ميتوانند در مهلت مقرر براي شركت در آزمون سراسري سال 1398 ثبتنام نمايند.
دفترچه راهنما به همراه اطلاعيه تكميلي ثبتنام در آزمون مذكور همزمان با شروع ثبتنام از طريق پايگاه اطلاع رساني اين سازمان قابل دسترس خواهد بود. تاكيد مي گردد كه آزمون سراسري سال 1398 در تاريخ هاي 98/04/13 و 98/04/14 برگزار خواهد شد.
لازم به توضيح است اطلاعات مربوط به رشتههايي كه در سال 1398 پذيرش آنها صرفاً با سوابق تحصيلي (بدون آزمون) انجام ميگردد در تاريخ 97/11/17 از طريق پايگاه اطلاعرساني اين سازمان منتشر خواهد شد و داوطلباني كه تمايل به پذيرش در اين رشتهها دارند نيازي به ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1398 نخواهند داشت.
روابط عمومی سازمان سنجش آموزش کشور
@ferdosesokhan
توجه توجه توجه
اطلاعيه سازمان سنجش آموزش كشور در باره تاريخ ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1398
1397/11/14
بدينوسيله به اطلاع كليه متقاضيان ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1398 براي پذيرش در رشتههاي با آزمون در دورههاي روزانه، نوبت دوم (شبانه)، نيمه حضوري، مجازي، پرديس خودگردان دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي، دانشگاه پيام نور و مؤسسات آموزش عالي غيرانتفاعي و غيردولتي و همچنين رشتههاي تحصيلي با آزمون دانشگاه آزاد اسلامي ميرساند كه ثبتنام از روز چهارشنبه مورخ 97/11/24 (بيست و چهارم بهمن ماه 1397) منحصراً از طريق پايگاه اطلاعرساني اين سازمان به نشاني: www.sanjesh.org آغاز و در روز پنجشنبه مورخ 97/12/02 (دوم اسفند ماه 1397) پايان ميپذيرد؛ لذا داوطلبان ميتوانند در مهلت مقرر براي شركت در آزمون سراسري سال 1398 ثبتنام نمايند.
دفترچه راهنما به همراه اطلاعيه تكميلي ثبتنام در آزمون مذكور همزمان با شروع ثبتنام از طريق پايگاه اطلاع رساني اين سازمان قابل دسترس خواهد بود. تاكيد مي گردد كه آزمون سراسري سال 1398 در تاريخ هاي 98/04/13 و 98/04/14 برگزار خواهد شد.
لازم به توضيح است اطلاعات مربوط به رشتههايي كه در سال 1398 پذيرش آنها صرفاً با سوابق تحصيلي (بدون آزمون) انجام ميگردد در تاريخ 97/11/17 از طريق پايگاه اطلاعرساني اين سازمان منتشر خواهد شد و داوطلباني كه تمايل به پذيرش در اين رشتهها دارند نيازي به ثبتنام و شركت در آزمون سراسري سال 1398 نخواهند داشت.
روابط عمومی سازمان سنجش آموزش کشور
@ferdosesokhan
زمان ثبت نام آزمون ورودی مدارس تیزهوشان سال 98 اعلام شد:
رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان درباره مشکلات و حواشی آزمون مدارس سمپاد پایه هفتم در سال جاری و برنامه سنجش سال آتی گفت: آزمون ورودی پایه هفتم تیرماه 98 برگزار میشود و در حوزه هوش و استعداد است و ثبت نام ابتدای سال 98 انجام میشود.
وی ادامه داد: آزمون ورودی پایه دهم هم اردیبهشت ماه98 بوده و از جنس پیشرفت تحصیلی است و لایههای عمقیتری از تفکر را هدف میگیرد و زمان ثبت آن انتهای سال 97 می باشد.
وی درباره تکمیل ظرفیت پایه هشتم نیز گفت: موظفایم فقط در ورودی پایهها آزمون بگیریم و برای جذب نیاز به مجوز از مراجع داریم و مکاتبات انجام شده است.
مهاجرانی درباره شهریه مدارس سمپاد گفت: شهریه مدارس سمپاد نیمی از شهریه مصوب غیرانتفاعی در هر منطقه است. علت فوق برنامهها و کارهای ویژه است و به دور از عدالت آموزشی نخواهد بود. دانش آموزی را نداریم که به علت عدم پرداخت شهریه به مدارس ما راه نیابد و والدین و افراد خیر بسیاری داریم.
@ferdosesokhan
رئیس مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش پژوهان جوان درباره مشکلات و حواشی آزمون مدارس سمپاد پایه هفتم در سال جاری و برنامه سنجش سال آتی گفت: آزمون ورودی پایه هفتم تیرماه 98 برگزار میشود و در حوزه هوش و استعداد است و ثبت نام ابتدای سال 98 انجام میشود.
وی ادامه داد: آزمون ورودی پایه دهم هم اردیبهشت ماه98 بوده و از جنس پیشرفت تحصیلی است و لایههای عمقیتری از تفکر را هدف میگیرد و زمان ثبت آن انتهای سال 97 می باشد.
وی درباره تکمیل ظرفیت پایه هشتم نیز گفت: موظفایم فقط در ورودی پایهها آزمون بگیریم و برای جذب نیاز به مجوز از مراجع داریم و مکاتبات انجام شده است.
مهاجرانی درباره شهریه مدارس سمپاد گفت: شهریه مدارس سمپاد نیمی از شهریه مصوب غیرانتفاعی در هر منطقه است. علت فوق برنامهها و کارهای ویژه است و به دور از عدالت آموزشی نخواهد بود. دانش آموزی را نداریم که به علت عدم پرداخت شهریه به مدارس ما راه نیابد و والدین و افراد خیر بسیاری داریم.
@ferdosesokhan