نمادهای دیداری عاشورا
آمیزهٔ فرهنگ و هنر ناب ایرانی
قسمت : دوم
گونههای «عَلَم»
علمها را میتوان به سه گونه تقسیم کرد:
۱- علمهای سبک و ساده که پردههای آنها بیشتر به رنگ سیاه یا سبز، و دستههای آنها از نی یا چوب است. پرده برخی از این علمها نقش-و-نگار داشت و با گلدوزیهای زیبایی تزیین شده است.
۲- علمهایی سنگینتر و بزرگتر از علمهای گونه نخست که پارچه پرده آنها معمولاً از اطلس و حریر و شال و مانند آن است. در متن و حواشی پرده این گونه علمها، اشعار و آیاتی از قرآن مجید با سوزنکاری و گلدوزی نقش میزنند. پرده اینگونه علمها به اندازهای بلند است که علمدار معمولاً دسته و سرپرده را با هم میگیرد. بعضی از این علمها، سرِ عَلمی به شکل پنجه یا گنبد دارند.
۳- علمهای استوانهای با پرده کیسهمانند که به رنگهای گوناگون یا تلفیقی از چند رنگ عمودی دوخته اند. بر سر این علمها از جنس برنج یا گاهی طلا یا مطلا؛ به شکل دست به نشانه دست حضرت علی(ع) یا دست بریده حضرت عباس(ع) یا گنبدک؛ نماد تقدّس و روحانیّت اسلام نصب است. برخی از پژوهشگران این نوع سوم را «کُتَل» یا «توغ» نیز گویند.
نخستین علمها، چوب خشکشده یک صنوبر یا درخت کشیدهاندام مانند آن بوده است. هنوز نمونه اینگونه علمها در روستاها -از جمله در روستاهای آذربایجان اطراف اراک- دیده میشود و در مراسم محرم، هنوز که هنوز است به کار میرود. تنه درخت یا تنه اصلی علم را طی سال در گوشه مسجد یا تکیه نگهمیدارند و در آغاز محرم؛ جامه بر آن میپوشند و پارچهها و دستمالهای رنگارنگ نذری بر آن میبندند.
گونه دیگر رابطه درخت و علم را در نقش درخت سرو میتوان دید؛ درختی بلندبالا و کشیدهاندام و نماد پیکر شهید که همراه دستههای سوگوار حمل میشود. نقش سروهای خمیده به نشانه سوگواری بر روی سفالینهها و نگارههای بازمانده از دورهها و مکتبهای مختلف تاریخی نیز بر جای مانده است. وجه دلالت درخت به نماد شهید یکی این است که بالای بلند درخت نشان از عروج شهید دارد و دیگر اینکه افکنده شدن درخت به معنای از میان رفتن آن نیست چرا که باز سر میزند و بر جای آن با جوشهای بسیار قامت میکِشد؛ همچنان که شهادت نیز پایان زندگی نیست و خون شهید میجوشد و رمز حیات و جاودانگی است.
کهنترین نمونه تصویری عَلَم از محراب مسجد اَزْدان اصفهان به دست آمده است که احتمالاً مربوط به سده پنجم و ششم هجری است. این علم که در داخل تاقنمای محرابِ مسجد قرار دارد از سه زبانه پارچهای تشکیل شده که بر روی هر یک، به خط کوفی آیاتی از قرآن کریم را نقش کردهاند و انتهای زبانه در اهتزاز است. کتیبههای پارچه پنج بخش است که چهارگوش بزرگی تشکیل میدهند. امروزه هم بخش اصلی علمهای پارچهای همینگونه است. دسته علم در علمهای در حال اهتزاز تیرکی است محکم و منتهی به قبه، هلال و پنجه است و در علم مسجد اَزدان همانند گلدسته مناره.
دیرینهترین علم ایرانی بر جا مانده از دوره آققویونلوها و قرهقویونلوهاست که در موزه توپقاپی استانبول نگهداری میشود. این علمها از غنایم جنگی است که سلطان سلیم عثمانی پس از شکستِ شاهاسماعیل صفوی و اشغال تبریز به دست آورد. این علمها از صفحهای آهنی بهصورت تیغهای باریک و بلند ساخته میشده و در بالای آن نشان سنتّی یا قبیله و شیعیان الله، یا الله، محمّد و علی و یا الله، محمّد، علی، حسن، حسين و فاطمه نقرهکوبی یا کندهکاری میکردند. تیغه باریک و بلند آهنین به صفحهای گرد و بزرگتر و دارای قابی آهنی در پایین تیغه ختم میشد. دور این قاب را با سرهای اژدها میآراستند.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آمیزهٔ فرهنگ و هنر ناب ایرانی
قسمت : دوم
گونههای «عَلَم»
علمها را میتوان به سه گونه تقسیم کرد:
۱- علمهای سبک و ساده که پردههای آنها بیشتر به رنگ سیاه یا سبز، و دستههای آنها از نی یا چوب است. پرده برخی از این علمها نقش-و-نگار داشت و با گلدوزیهای زیبایی تزیین شده است.
۲- علمهایی سنگینتر و بزرگتر از علمهای گونه نخست که پارچه پرده آنها معمولاً از اطلس و حریر و شال و مانند آن است. در متن و حواشی پرده این گونه علمها، اشعار و آیاتی از قرآن مجید با سوزنکاری و گلدوزی نقش میزنند. پرده اینگونه علمها به اندازهای بلند است که علمدار معمولاً دسته و سرپرده را با هم میگیرد. بعضی از این علمها، سرِ عَلمی به شکل پنجه یا گنبد دارند.
۳- علمهای استوانهای با پرده کیسهمانند که به رنگهای گوناگون یا تلفیقی از چند رنگ عمودی دوخته اند. بر سر این علمها از جنس برنج یا گاهی طلا یا مطلا؛ به شکل دست به نشانه دست حضرت علی(ع) یا دست بریده حضرت عباس(ع) یا گنبدک؛ نماد تقدّس و روحانیّت اسلام نصب است. برخی از پژوهشگران این نوع سوم را «کُتَل» یا «توغ» نیز گویند.
نخستین علمها، چوب خشکشده یک صنوبر یا درخت کشیدهاندام مانند آن بوده است. هنوز نمونه اینگونه علمها در روستاها -از جمله در روستاهای آذربایجان اطراف اراک- دیده میشود و در مراسم محرم، هنوز که هنوز است به کار میرود. تنه درخت یا تنه اصلی علم را طی سال در گوشه مسجد یا تکیه نگهمیدارند و در آغاز محرم؛ جامه بر آن میپوشند و پارچهها و دستمالهای رنگارنگ نذری بر آن میبندند.
گونه دیگر رابطه درخت و علم را در نقش درخت سرو میتوان دید؛ درختی بلندبالا و کشیدهاندام و نماد پیکر شهید که همراه دستههای سوگوار حمل میشود. نقش سروهای خمیده به نشانه سوگواری بر روی سفالینهها و نگارههای بازمانده از دورهها و مکتبهای مختلف تاریخی نیز بر جای مانده است. وجه دلالت درخت به نماد شهید یکی این است که بالای بلند درخت نشان از عروج شهید دارد و دیگر اینکه افکنده شدن درخت به معنای از میان رفتن آن نیست چرا که باز سر میزند و بر جای آن با جوشهای بسیار قامت میکِشد؛ همچنان که شهادت نیز پایان زندگی نیست و خون شهید میجوشد و رمز حیات و جاودانگی است.
کهنترین نمونه تصویری عَلَم از محراب مسجد اَزْدان اصفهان به دست آمده است که احتمالاً مربوط به سده پنجم و ششم هجری است. این علم که در داخل تاقنمای محرابِ مسجد قرار دارد از سه زبانه پارچهای تشکیل شده که بر روی هر یک، به خط کوفی آیاتی از قرآن کریم را نقش کردهاند و انتهای زبانه در اهتزاز است. کتیبههای پارچه پنج بخش است که چهارگوش بزرگی تشکیل میدهند. امروزه هم بخش اصلی علمهای پارچهای همینگونه است. دسته علم در علمهای در حال اهتزاز تیرکی است محکم و منتهی به قبه، هلال و پنجه است و در علم مسجد اَزدان همانند گلدسته مناره.
دیرینهترین علم ایرانی بر جا مانده از دوره آققویونلوها و قرهقویونلوهاست که در موزه توپقاپی استانبول نگهداری میشود. این علمها از غنایم جنگی است که سلطان سلیم عثمانی پس از شکستِ شاهاسماعیل صفوی و اشغال تبریز به دست آورد. این علمها از صفحهای آهنی بهصورت تیغهای باریک و بلند ساخته میشده و در بالای آن نشان سنتّی یا قبیله و شیعیان الله، یا الله، محمّد و علی و یا الله، محمّد، علی، حسن، حسين و فاطمه نقرهکوبی یا کندهکاری میکردند. تیغه باریک و بلند آهنین به صفحهای گرد و بزرگتر و دارای قابی آهنی در پایین تیغه ختم میشد. دور این قاب را با سرهای اژدها میآراستند.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نینوا در نوای سنایی - ۱
نوشتار پیشروی که مدتها قبل به خامه اینجانب نگارش یافته و در دو بخش تقدیم خواهد شد، پیش از این در تاریخ ۱۳۹۰/۰۹/۱۳ در روزنامه "جام جم" منتشر شده است.
در تاریخ دیرین و پرفراز و نشیب کهن دیار ایران، کم نبودهاند بزرگانی که در سیر الی الله، شیفته و شیدا شده و آسیمهسر گام در طریق عرفان نهاده تا با فناء فی الله نه تنها خود را از قید و بند زندگی مادی وارهانند، بلکه با روی برتافتن از آن، طعم و لذت وصل معشوق جاودانه را نیز دریابند. آنچه روشن است، ادبیات پرمایه پارسی بیش از همه مدیون و مرهون این بزرگان است، زیرا همان گونه که بسیاری از اندیشمندان نامآور و ازجمله آنان، ذبیح الله صفا در مجموعه عظیم و ارزشمند تاریخ ادبیات ایران آوردهاند شعر پارسی در بنمایه و پیکر خود وامدار اندیشههای دینی و عرفانی است. حضور تاریخی شاعران برجسته و عارفان نامداری چون مولوی، عطار، ابوسعید ابوالخیر، حافظ، شاه نعمتالله ولی، ابوالحسن خرقانی، سنایی غزنوی و بسیاری دیگر که ذکر نام یکایک آنان خود مثنوی هفتاد من کاغذی را میطلبد، بردرستی گفتار فوق گواه است.
در سیاهه بلند بالای اسامی عارفان پارسی سرا، نام سه تن دوچندان میدرخشد و به تعبیر محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر و استاد برجسته ادبیات فارسی، در دریای پهناور ادب عرفانی سه موج بزرگ، سه خیزاب بلند شگفتیزا وجود دارد: سنایی غزنوی، عطار نیشابوری و مولانا جلالالدین محمد بلخی. شعر این سه نامدار اوج و قله شعر عرفانی پارسی است و میراث اندیشه اینان بالاترین میراث معنوی تبار انسان در عرصه جهانبینی عرفانی. مولانا خود نیز اشارتی بدین مضمون داشته است:
عطار روح بود و سنایی دو چشم او
ما از پی سنایی و عطار می رویم
آنچه واکاوی و کنکاش در آثار این سه عارف پرآوازه به دست می دهد، آن است که در ژرفای اندیشه و عمق گفتههایشان، مهر و هواخواهی امام حسین(ع) کاملا هویدا و نمایان است. درحقیقت، سنایی، عطار و مولوی، از امام حسین(ع) به مثابه نماد انسان کامل یاد کردهاند.
نگارنده پیش از این در ۱۳۸۹/۰۹/۲۳ طی مقالهای با عنوان "نینوا در نوای رومی" که در همین روزنامه(جام جم) به چاپ رسید به واکاوی دیدگاه مولانا درباره امام حسین(ع) پرداخته است. آنچه در این مقاله مطمح نظر بوده، بررسی باورهای سنایی در این باره است و اگر خدا بخواهد بازبینی افکار عطار درباره حضرت سیدالشهدا بماند برای شاید وقتی دیگر.
ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی را که در سده ششم هجری میزیست، می توان کاروانسالار شعر آیینی در زبان پارسی برشمرد. جستجو و کاوش در رسائل و دواوین منثور و منظوم او که مورد تحسین و ستایش بزرگان نامآور قرار گرفته، پژوهشگر را به این نکته رهنمون میسازد که در ژرفای اندیشه و عمق گفتههای این عارف و شیدای شهیر، مهر و هواخواهی اهل بیت پیغمبر اکرم(ص) و آل علی(ع) کاملا هویدا و نمایان است. دلایل و براهین زیادی برای اثبات این مدعا وجود دارد و از آن جمله می توان به ابیات زیر اشاره کرد:
چون همی دانی که شهر علم را حیدر در است
خوب نبود جز که حیدر میر و مهتر داشتن
مر مرا باری نکو ناید ز روی اعتقاد
حق حیدر بردن و دین پیمبر داشتن
آن که او را بر سر حیدر همی خوانی امیر
کافرم گر می تواند کفش قنبر داشتن
جز کتاب الله و عترت ز احمد مرسل نماند
یادگاری کان توان تا روز محشر داشتن ...
هشت بستان را کجا هرگز توانی یافتن
جز به حب حیدر و شبیر و شبر داشتن
گر همی مومن شماری خویشتن را بایدت
مهر زر جعفری بر دین جعفر داشتن
سنایی در جایی دیگر با تولی جستن به خاندان رسول و تبری خواستن از آل امیه نه تنها دگربار علاقه وافر خود به اهل بیت پیامبر را آشکار میسازد، بلکه شرط ورود به بهشت برین را دوستی آنان میخواند:
دو سبب را امید می دارم
گرچه آلوده و گنهکارم
که نجاتم دهی بدین دو سبب
زین چنین جمع بی خبر یارب
آن یکی حب خاندان رسول
حب آن شیر مرد جفت بتول
و آن دگر بغض آل بوسفیان
که از ایشان بدو رسید زیان
بسیاری دیگر از اشعار سنایی نیز چنین معنایی را در ذهن تداعی میکنند. به عنوان نمونه در یکی از اشعارش بیزاری خود از هر آن کس که با علی(ع) دشمنی دارد، خبر داده است:
جانب هر که با علی نه نکوست
هر که گویی باشد من ندارم دوست
گفتنی است، سنایی چنان دلباخته آل رسول است که عداوت و کینه آنان را در حکم کفر و ارتداد میپندارد:
آن که را عمرو عاص باشد پیر
یا یزید پلید باشد میر
مستحق عذاب و نفرین است
بدره و بدفعال و بددین است
ادامه دارد ... .
@AmirNematiLimaee
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نوشتار پیشروی که مدتها قبل به خامه اینجانب نگارش یافته و در دو بخش تقدیم خواهد شد، پیش از این در تاریخ ۱۳۹۰/۰۹/۱۳ در روزنامه "جام جم" منتشر شده است.
در تاریخ دیرین و پرفراز و نشیب کهن دیار ایران، کم نبودهاند بزرگانی که در سیر الی الله، شیفته و شیدا شده و آسیمهسر گام در طریق عرفان نهاده تا با فناء فی الله نه تنها خود را از قید و بند زندگی مادی وارهانند، بلکه با روی برتافتن از آن، طعم و لذت وصل معشوق جاودانه را نیز دریابند. آنچه روشن است، ادبیات پرمایه پارسی بیش از همه مدیون و مرهون این بزرگان است، زیرا همان گونه که بسیاری از اندیشمندان نامآور و ازجمله آنان، ذبیح الله صفا در مجموعه عظیم و ارزشمند تاریخ ادبیات ایران آوردهاند شعر پارسی در بنمایه و پیکر خود وامدار اندیشههای دینی و عرفانی است. حضور تاریخی شاعران برجسته و عارفان نامداری چون مولوی، عطار، ابوسعید ابوالخیر، حافظ، شاه نعمتالله ولی، ابوالحسن خرقانی، سنایی غزنوی و بسیاری دیگر که ذکر نام یکایک آنان خود مثنوی هفتاد من کاغذی را میطلبد، بردرستی گفتار فوق گواه است.
در سیاهه بلند بالای اسامی عارفان پارسی سرا، نام سه تن دوچندان میدرخشد و به تعبیر محمدرضا شفیعی کدکنی، شاعر و استاد برجسته ادبیات فارسی، در دریای پهناور ادب عرفانی سه موج بزرگ، سه خیزاب بلند شگفتیزا وجود دارد: سنایی غزنوی، عطار نیشابوری و مولانا جلالالدین محمد بلخی. شعر این سه نامدار اوج و قله شعر عرفانی پارسی است و میراث اندیشه اینان بالاترین میراث معنوی تبار انسان در عرصه جهانبینی عرفانی. مولانا خود نیز اشارتی بدین مضمون داشته است:
عطار روح بود و سنایی دو چشم او
ما از پی سنایی و عطار می رویم
آنچه واکاوی و کنکاش در آثار این سه عارف پرآوازه به دست می دهد، آن است که در ژرفای اندیشه و عمق گفتههایشان، مهر و هواخواهی امام حسین(ع) کاملا هویدا و نمایان است. درحقیقت، سنایی، عطار و مولوی، از امام حسین(ع) به مثابه نماد انسان کامل یاد کردهاند.
نگارنده پیش از این در ۱۳۸۹/۰۹/۲۳ طی مقالهای با عنوان "نینوا در نوای رومی" که در همین روزنامه(جام جم) به چاپ رسید به واکاوی دیدگاه مولانا درباره امام حسین(ع) پرداخته است. آنچه در این مقاله مطمح نظر بوده، بررسی باورهای سنایی در این باره است و اگر خدا بخواهد بازبینی افکار عطار درباره حضرت سیدالشهدا بماند برای شاید وقتی دیگر.
ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی را که در سده ششم هجری میزیست، می توان کاروانسالار شعر آیینی در زبان پارسی برشمرد. جستجو و کاوش در رسائل و دواوین منثور و منظوم او که مورد تحسین و ستایش بزرگان نامآور قرار گرفته، پژوهشگر را به این نکته رهنمون میسازد که در ژرفای اندیشه و عمق گفتههای این عارف و شیدای شهیر، مهر و هواخواهی اهل بیت پیغمبر اکرم(ص) و آل علی(ع) کاملا هویدا و نمایان است. دلایل و براهین زیادی برای اثبات این مدعا وجود دارد و از آن جمله می توان به ابیات زیر اشاره کرد:
چون همی دانی که شهر علم را حیدر در است
خوب نبود جز که حیدر میر و مهتر داشتن
مر مرا باری نکو ناید ز روی اعتقاد
حق حیدر بردن و دین پیمبر داشتن
آن که او را بر سر حیدر همی خوانی امیر
کافرم گر می تواند کفش قنبر داشتن
جز کتاب الله و عترت ز احمد مرسل نماند
یادگاری کان توان تا روز محشر داشتن ...
هشت بستان را کجا هرگز توانی یافتن
جز به حب حیدر و شبیر و شبر داشتن
گر همی مومن شماری خویشتن را بایدت
مهر زر جعفری بر دین جعفر داشتن
سنایی در جایی دیگر با تولی جستن به خاندان رسول و تبری خواستن از آل امیه نه تنها دگربار علاقه وافر خود به اهل بیت پیامبر را آشکار میسازد، بلکه شرط ورود به بهشت برین را دوستی آنان میخواند:
دو سبب را امید می دارم
گرچه آلوده و گنهکارم
که نجاتم دهی بدین دو سبب
زین چنین جمع بی خبر یارب
آن یکی حب خاندان رسول
حب آن شیر مرد جفت بتول
و آن دگر بغض آل بوسفیان
که از ایشان بدو رسید زیان
بسیاری دیگر از اشعار سنایی نیز چنین معنایی را در ذهن تداعی میکنند. به عنوان نمونه در یکی از اشعارش بیزاری خود از هر آن کس که با علی(ع) دشمنی دارد، خبر داده است:
جانب هر که با علی نه نکوست
هر که گویی باشد من ندارم دوست
گفتنی است، سنایی چنان دلباخته آل رسول است که عداوت و کینه آنان را در حکم کفر و ارتداد میپندارد:
آن که را عمرو عاص باشد پیر
یا یزید پلید باشد میر
مستحق عذاب و نفرین است
بدره و بدفعال و بددین است
ادامه دارد ... .
@AmirNematiLimaee
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نینوا در نوای سنایی - ۲
نوشتار پیشروی که مدتها قبل به خامه اینجانب نگارش یافته و در دو بخش تقدیم خواهد شد، پیش از این در تاریخ ۱۳۹۰/۰۹/۱۳ در روزنامه "جام جم" منتشر شده است.
از آنچه گفته آمد، مقام و منزلت والای خاندان حضرت محمد(ص) نزد سنایی پدیدار گشت، اما بایسته و شایسته است یاد شود، سیمای امام حسین(ع) و واقعه جانسوز عاشورا در تفکر سنایی واجد جایگاهی خاص و ویژه است. درحقیقت، فراز و رفعت مقامی که حسین بن علی(ع) در اندیشه سنایی دارد بس خیالانگیز مینماید. این مفهوم را اشعاری که او سروده به وضوح مشخص و نمایان میکند، بهویژه آن زمان که اقرار میدارد صدها هزار بار ثنای حسین میگوید:
از سنایی به جان میر حسین
صد هزاران ثناست دایم دین
بایسته است یاد شود سنایی در کتاب حدیقه الحقیقه به طور مفصل و در فصولی جداگانه با عناوینی چون در مناقب امیرالمومنین حسین بن علی(ع)، صفت قتل حسین بن علی(ع) به اشاره یزید علیه اللعنه، در صفت کربلا و نسیم مشهد معظم، التمثیل فی الاشتیاق الی المشهدالمعظم و صفت اصرار الاعداء و الباغین لعنهم الله، سجایای امام حسین(ع) و واقعه غمبار عاشورا را یاد کرده است. روایت او از عاشورا و وقایع پس از آن بسیار تراژیک و غمبار است، او ماجرای عاشورا را با تلخی تمام روایت مینماید.
با وجود این، نیازمند یادکرد است، غمانگیز بودن ماجرای کربلا مشخصه اصلی باور سنایی نیست، بلکه عمده توجه او معطوف به تفکر امام حسین(ع) است. آنچه هویدا مینماید سنایی، حسین بن علی(ع) را الگو برمیشمرد و منش و روش ایشان را شایسته تقلید. به باور وی، آن کس که بهراستی رهرو راه حق است باید مانند حسین(ع) خود را آماده فدا و فنا ساختن بهر حق کند و به این جهت مطالعه ماجرای کربلارا برای سالکان و رهروان حقیقت بایسته میداند.
تا ز سر شادی برون ننهند مردان صفا
پای نتوانند بردن بربساط مصطفی
خرمی چون باشد اندر کوی دین کز بهر ملک
خون روان کردند از حلق حسین در کربلا
از برای یک بلی کاندر ازل گفته ست جان
تا ابد اندر دهد مرد بلی تن در بلا
به تعبیر دیگر، سنایی شهادت حسین(ع) را بهسان نمونه و الگوی منحصر به فردی در پیش روی رهپویان طریق حق معرفی میکند که در تاریخ جهان همانندی برای آن یافت نمیشود.
سراسر جمله عالم پرشهید است
شهیدی چون حسین کربلا کو
با تمام این اوصاف، سنایی تقلید از حسین(ع) را تنها به سبب فداکاری جانانه یا شهادت آن امام بزرگوار به توسط اشقیای بدنهاد و ستمکاران بدذات جایز نمیپندارد، بلکه از دید او آنچه این مهم را بایستهتر و ضروریتر می سازد، جهاد جانانه امام با نفس و سربلندی و پیروزی نهایی ایشان در این آوردگاه سخت و جانفرسا است. درواقع، از منظر سنایی، تقلید از آن حضرت به آن معناست که مدعیان مقلدی و پیروی باید به جهاد اکبر، یعنی مبارزه با نفس، بپردازند و مرگ نفس خویش را پیش از مرگ واقعی ببینند. چراکه هرگاه نفس انسانی بمیرد، زان پس مرگ راستین معنایی جز حیات ندارد.
کاین طریق است که در وی چو شوی توشه تو را
جز فنا بودن اگر بوذری و سلمان نیست
این عروسی ست که از حسن رخش با تن تو
گر حسینی همه جز خنجر و جز پیکان نیست
و دقیقا به همین سبب است که توصیه به تامل و تفکر در کشته شدن حسنین(ع) می نماید:
برگ بیبرگی نداری لاف درویشی مزن
رخ چو عیاران نداری جان چو نامردان مکن
سر برآر از گلشن تحقیق تا در کوی دین
کشتگان زنده بینی انجمن در انجمن
در یکی صف کشتگان بینی به تیغی چون حسین
در دگر صف خستگان بینی به زهری چون حسن
میتوان گفت به باور سنایی، معرفت دقیق به شخصیت امام حسین(ع) و ماهیت راستین عاشورا برای هر فرد تنها در صورتی ممکن میشود که بریدن از هر آنچه دلبستگی آرد را پیشه کند. به عقیده او آگاهی یافتن از داستان عاشورا تنها هنگامی به کار خواهد آمد که مانند امام حسین(ع) پیش از فرارسیدن مرگ، نفس انسانی فرد کشته شده باشد. در واقع پیرو چنین تفکری است که سنایی هشدار میدهد اگر وابستگیهای نفسانی ترک نشود حکایت عاشورا بهرهای دربر نخواهد کرد:
چون سنایی ز خود نه منقطعی
چه حکایت کنی ز حال حسین
به عنوان پایانی بر این کوتاهجستار و به مثابه برآیند کلام میتوان اذعان داشت که سنایی مومنان را به این نکته هشدار می دهد که بیقراری در عزای حسین بن علی(ع) برای نیل به راه حق کافی نیست، بلکه تفکر در چند و چون ورود امام به این مسیر وصال است که اگر درست درک گردد راهنمای ارزشمندی خواهد بود.
@AmirNematiLimaee
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نوشتار پیشروی که مدتها قبل به خامه اینجانب نگارش یافته و در دو بخش تقدیم خواهد شد، پیش از این در تاریخ ۱۳۹۰/۰۹/۱۳ در روزنامه "جام جم" منتشر شده است.
از آنچه گفته آمد، مقام و منزلت والای خاندان حضرت محمد(ص) نزد سنایی پدیدار گشت، اما بایسته و شایسته است یاد شود، سیمای امام حسین(ع) و واقعه جانسوز عاشورا در تفکر سنایی واجد جایگاهی خاص و ویژه است. درحقیقت، فراز و رفعت مقامی که حسین بن علی(ع) در اندیشه سنایی دارد بس خیالانگیز مینماید. این مفهوم را اشعاری که او سروده به وضوح مشخص و نمایان میکند، بهویژه آن زمان که اقرار میدارد صدها هزار بار ثنای حسین میگوید:
از سنایی به جان میر حسین
صد هزاران ثناست دایم دین
بایسته است یاد شود سنایی در کتاب حدیقه الحقیقه به طور مفصل و در فصولی جداگانه با عناوینی چون در مناقب امیرالمومنین حسین بن علی(ع)، صفت قتل حسین بن علی(ع) به اشاره یزید علیه اللعنه، در صفت کربلا و نسیم مشهد معظم، التمثیل فی الاشتیاق الی المشهدالمعظم و صفت اصرار الاعداء و الباغین لعنهم الله، سجایای امام حسین(ع) و واقعه غمبار عاشورا را یاد کرده است. روایت او از عاشورا و وقایع پس از آن بسیار تراژیک و غمبار است، او ماجرای عاشورا را با تلخی تمام روایت مینماید.
با وجود این، نیازمند یادکرد است، غمانگیز بودن ماجرای کربلا مشخصه اصلی باور سنایی نیست، بلکه عمده توجه او معطوف به تفکر امام حسین(ع) است. آنچه هویدا مینماید سنایی، حسین بن علی(ع) را الگو برمیشمرد و منش و روش ایشان را شایسته تقلید. به باور وی، آن کس که بهراستی رهرو راه حق است باید مانند حسین(ع) خود را آماده فدا و فنا ساختن بهر حق کند و به این جهت مطالعه ماجرای کربلارا برای سالکان و رهروان حقیقت بایسته میداند.
تا ز سر شادی برون ننهند مردان صفا
پای نتوانند بردن بربساط مصطفی
خرمی چون باشد اندر کوی دین کز بهر ملک
خون روان کردند از حلق حسین در کربلا
از برای یک بلی کاندر ازل گفته ست جان
تا ابد اندر دهد مرد بلی تن در بلا
به تعبیر دیگر، سنایی شهادت حسین(ع) را بهسان نمونه و الگوی منحصر به فردی در پیش روی رهپویان طریق حق معرفی میکند که در تاریخ جهان همانندی برای آن یافت نمیشود.
سراسر جمله عالم پرشهید است
شهیدی چون حسین کربلا کو
با تمام این اوصاف، سنایی تقلید از حسین(ع) را تنها به سبب فداکاری جانانه یا شهادت آن امام بزرگوار به توسط اشقیای بدنهاد و ستمکاران بدذات جایز نمیپندارد، بلکه از دید او آنچه این مهم را بایستهتر و ضروریتر می سازد، جهاد جانانه امام با نفس و سربلندی و پیروزی نهایی ایشان در این آوردگاه سخت و جانفرسا است. درواقع، از منظر سنایی، تقلید از آن حضرت به آن معناست که مدعیان مقلدی و پیروی باید به جهاد اکبر، یعنی مبارزه با نفس، بپردازند و مرگ نفس خویش را پیش از مرگ واقعی ببینند. چراکه هرگاه نفس انسانی بمیرد، زان پس مرگ راستین معنایی جز حیات ندارد.
کاین طریق است که در وی چو شوی توشه تو را
جز فنا بودن اگر بوذری و سلمان نیست
این عروسی ست که از حسن رخش با تن تو
گر حسینی همه جز خنجر و جز پیکان نیست
و دقیقا به همین سبب است که توصیه به تامل و تفکر در کشته شدن حسنین(ع) می نماید:
برگ بیبرگی نداری لاف درویشی مزن
رخ چو عیاران نداری جان چو نامردان مکن
سر برآر از گلشن تحقیق تا در کوی دین
کشتگان زنده بینی انجمن در انجمن
در یکی صف کشتگان بینی به تیغی چون حسین
در دگر صف خستگان بینی به زهری چون حسن
میتوان گفت به باور سنایی، معرفت دقیق به شخصیت امام حسین(ع) و ماهیت راستین عاشورا برای هر فرد تنها در صورتی ممکن میشود که بریدن از هر آنچه دلبستگی آرد را پیشه کند. به عقیده او آگاهی یافتن از داستان عاشورا تنها هنگامی به کار خواهد آمد که مانند امام حسین(ع) پیش از فرارسیدن مرگ، نفس انسانی فرد کشته شده باشد. در واقع پیرو چنین تفکری است که سنایی هشدار میدهد اگر وابستگیهای نفسانی ترک نشود حکایت عاشورا بهرهای دربر نخواهد کرد:
چون سنایی ز خود نه منقطعی
چه حکایت کنی ز حال حسین
به عنوان پایانی بر این کوتاهجستار و به مثابه برآیند کلام میتوان اذعان داشت که سنایی مومنان را به این نکته هشدار می دهد که بیقراری در عزای حسین بن علی(ع) برای نیل به راه حق کافی نیست، بلکه تفکر در چند و چون ورود امام به این مسیر وصال است که اگر درست درک گردد راهنمای ارزشمندی خواهد بود.
@AmirNematiLimaee
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
معنای دقیق کلمات عاشورا و تاسوعا چیست؟
اکثر قریب به اتفاق اهل لغت این تصور را داشتهاند که چون عشر و عاشر از یک ریشهاند و واقعه کربلا هم در دهم ماه محرم اتفاق افتاده است پس عاشورا یعنی دهم محرم؛ و بر همین قیاس تاسوعا را نیز که با تسع و تاسع شباهت ظاهری دارند روز نهم ماه محرم گفتهاند. اما این معنا به دلایل زیر اشتباه است:
- آیا واژه عاشورا برای دهم ماهها دیگر نیز به کار میرود؟ مثلاً آیا شنیده شده است که کسی به دهم ماه رجب هم عاشورا گفته باشد؟ یا این مفهوم مختص دهم ماه محرم است؟
- آیا اگر امام حسین(علیه السلام ) مثلاً در یازدهم محرم شهید میشد، آنگاه تاسوعا با عاشورا عوض میشد و عاشورا واژه دیگری داشت؟
- در ریاضی اعداد قاعده خود را دارند و هر قاعدهای که بر شمارش اعداد حکم کند بر سلسله اعداد هم حاکم خواهد بود. اعداد بر خلاف کلمات استثناپذیر نیستند؛ به طور مثال در کلام عرب اعداد این گونه شمارش میشوند: اول – ثانی - ثالث - رابع ... و یا اولاً – ثانیاً - ثالثاً - رابعاً و... چنان چه تاسوعا و عاشورا در زمره اعداد باشند باید قاعدهپذیر باشند؛ یعنی باید بتوان بقیه اعداد را هم به همان سیاق تلفظ کرد؛ مثل تاسوعا – عاشورا – ثامونا – سابوعا-..، اما میبینیم که بقیه اعداد از این قاعده پیروی نمیکنند؛ لذا نمیتوانیم دلیلی داشته باشیم که تاسوعا و عاشورا عدد هستند تا از قاعده شمارش پیروی کنند و این دو روز هیچ ربطی به اعداد ندارد بلکه معنای دیگری دارند.
عاشورا؛ روز معاشرت با امام(علیه السلام )
عشر به کسر عین و عشرت، به معنای معاشرت و مصاحبت است. معاشر به ضم میم یعنی مصاحب و عاشر اسم فاعل عشر است که خودش ثلاثی مجرد اسم مصدر عشرت است. خداوند میفرماید: «وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» (نساء/۱۹) با زنان آن گونه که شایسته آنان است معاشرت کنید. عشیر یعنی همدم و رفیق؛ «وَ لَبِئْسَ الْعَشِیر ُ» (حج/۱۳) چه بد دوستی انتخاب کردهاند و چه بد معاشر و رفیقی است.
العاشور از ریشه عشر به کسی گفته میشود که معاشرت خصلت او باشد. العاشوراء جایی که میل به معاشرت و رفاقت و مصاحبت نمایان میشود و افراد میل معاشرت خود را با کسی که مورد نظر است عرضه میکنند؛ و عاشورا مبالغه است از میل به معاشرت؛ یعنی روزی که میل معاشرت و رفاقت با امام(علیه السلام ) به شدت بالا میرود.
تاسوعا؛ روزی برای وسعت ظرفیت
با خارج شدن عاشورا از سلسله اعداد، عدد بودن تاسوعا نیز مورد تردید قرار میگیرد و معنی نهم را از دست میدهد. اتسع به فتح الف یعنی گروههای ۹ نفره شدند. اما اتسع به کسر الف یعنی وسعت پیدا کرد - گشاد شد - فراخ گردید. اتساع یعنی گسترده شدن و گشاد شدن. بالا رفتن ظرفیت. اتساع شرائین؛ یعنی رگها گشاد شدند و ظرفیت شان برای عبور خون زیاد باشد. التاسوع چیزی که فراخی و گستردگی و ظرفیت اش زیاد باشد؛ و بالاخره التاسوعا یعنی جایی که بتوان ظرفیت را بالا برد و فراخی ایجاد کرد؛ و تاسوعا این معنی را پیدا میکند: روزی که ظرفیت بالا میرود و در سینهها فراخی ایجاد میشود و به جای تنگی، وسعت مییابد.
این دو نام از ابداعات امام سجاد (علیهالسلام) است و اگر در بعضی از روایات از پیامبر اکرم (صلوات الله علیه و آله) از عاشورا گفته شده است، اکثرا جعلیات بنیامیه برای کم کردن اثرات عاشورای امام حسین (علیه السلام) است، اما در مورد تاسوعا تقریباً نداریم که قبلاً از امام سجاد (علیه السلام) لغت تاسوعا به کار برده شده باشد و این معنا از عاشورا و تاسوعا خیلی عاشقانه است...
برگرفته از کتاب «سفری از عاشورا تا اربعین»
🏴🏴🏴فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی و شهادت حضرت امام حسین علیه السلام و شهادت حضرت ابوالفضل علیه السلام و۷۲تن از یاران باوفایش برهمه عاشقان آن حضرت تسلیت باد🏴🏴🏴
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اکثر قریب به اتفاق اهل لغت این تصور را داشتهاند که چون عشر و عاشر از یک ریشهاند و واقعه کربلا هم در دهم ماه محرم اتفاق افتاده است پس عاشورا یعنی دهم محرم؛ و بر همین قیاس تاسوعا را نیز که با تسع و تاسع شباهت ظاهری دارند روز نهم ماه محرم گفتهاند. اما این معنا به دلایل زیر اشتباه است:
- آیا واژه عاشورا برای دهم ماهها دیگر نیز به کار میرود؟ مثلاً آیا شنیده شده است که کسی به دهم ماه رجب هم عاشورا گفته باشد؟ یا این مفهوم مختص دهم ماه محرم است؟
- آیا اگر امام حسین(علیه السلام ) مثلاً در یازدهم محرم شهید میشد، آنگاه تاسوعا با عاشورا عوض میشد و عاشورا واژه دیگری داشت؟
- در ریاضی اعداد قاعده خود را دارند و هر قاعدهای که بر شمارش اعداد حکم کند بر سلسله اعداد هم حاکم خواهد بود. اعداد بر خلاف کلمات استثناپذیر نیستند؛ به طور مثال در کلام عرب اعداد این گونه شمارش میشوند: اول – ثانی - ثالث - رابع ... و یا اولاً – ثانیاً - ثالثاً - رابعاً و... چنان چه تاسوعا و عاشورا در زمره اعداد باشند باید قاعدهپذیر باشند؛ یعنی باید بتوان بقیه اعداد را هم به همان سیاق تلفظ کرد؛ مثل تاسوعا – عاشورا – ثامونا – سابوعا-..، اما میبینیم که بقیه اعداد از این قاعده پیروی نمیکنند؛ لذا نمیتوانیم دلیلی داشته باشیم که تاسوعا و عاشورا عدد هستند تا از قاعده شمارش پیروی کنند و این دو روز هیچ ربطی به اعداد ندارد بلکه معنای دیگری دارند.
عاشورا؛ روز معاشرت با امام(علیه السلام )
عشر به کسر عین و عشرت، به معنای معاشرت و مصاحبت است. معاشر به ضم میم یعنی مصاحب و عاشر اسم فاعل عشر است که خودش ثلاثی مجرد اسم مصدر عشرت است. خداوند میفرماید: «وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» (نساء/۱۹) با زنان آن گونه که شایسته آنان است معاشرت کنید. عشیر یعنی همدم و رفیق؛ «وَ لَبِئْسَ الْعَشِیر ُ» (حج/۱۳) چه بد دوستی انتخاب کردهاند و چه بد معاشر و رفیقی است.
العاشور از ریشه عشر به کسی گفته میشود که معاشرت خصلت او باشد. العاشوراء جایی که میل به معاشرت و رفاقت و مصاحبت نمایان میشود و افراد میل معاشرت خود را با کسی که مورد نظر است عرضه میکنند؛ و عاشورا مبالغه است از میل به معاشرت؛ یعنی روزی که میل معاشرت و رفاقت با امام(علیه السلام ) به شدت بالا میرود.
تاسوعا؛ روزی برای وسعت ظرفیت
با خارج شدن عاشورا از سلسله اعداد، عدد بودن تاسوعا نیز مورد تردید قرار میگیرد و معنی نهم را از دست میدهد. اتسع به فتح الف یعنی گروههای ۹ نفره شدند. اما اتسع به کسر الف یعنی وسعت پیدا کرد - گشاد شد - فراخ گردید. اتساع یعنی گسترده شدن و گشاد شدن. بالا رفتن ظرفیت. اتساع شرائین؛ یعنی رگها گشاد شدند و ظرفیت شان برای عبور خون زیاد باشد. التاسوع چیزی که فراخی و گستردگی و ظرفیت اش زیاد باشد؛ و بالاخره التاسوعا یعنی جایی که بتوان ظرفیت را بالا برد و فراخی ایجاد کرد؛ و تاسوعا این معنی را پیدا میکند: روزی که ظرفیت بالا میرود و در سینهها فراخی ایجاد میشود و به جای تنگی، وسعت مییابد.
این دو نام از ابداعات امام سجاد (علیهالسلام) است و اگر در بعضی از روایات از پیامبر اکرم (صلوات الله علیه و آله) از عاشورا گفته شده است، اکثرا جعلیات بنیامیه برای کم کردن اثرات عاشورای امام حسین (علیه السلام) است، اما در مورد تاسوعا تقریباً نداریم که قبلاً از امام سجاد (علیه السلام) لغت تاسوعا به کار برده شده باشد و این معنا از عاشورا و تاسوعا خیلی عاشقانه است...
برگرفته از کتاب «سفری از عاشورا تا اربعین»
🏴🏴🏴فرارسیدن تاسوعا و عاشورای حسینی و شهادت حضرت امام حسین علیه السلام و شهادت حضرت ابوالفضل علیه السلام و۷۲تن از یاران باوفایش برهمه عاشقان آن حضرت تسلیت باد🏴🏴🏴
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیا رنگ تشیع سیاه است؟
اینهمه رنگ سیاه در محرم از کجا آمده است؟ آیا رنگ سیاه رنگ شیعه است؟
در قرآن ۷ بار از رنگ سیاه نام برده شده و همه ی ۷ بار در کراهت آن سخن رفته است. از نظر روانشناسی رنگها، مشکی حزن و اندوه و افسردگی ایجاد می کند و می تواند باعث حالت تهوع گردد. به همین خاطر است که در هواپیما از رنگ سیاه هیچ استفاده ای نمی شود. رنگ سیاه، نماد ظلمت است، شادی و انبساط خاطر را از بین می برد و زمینه ی خودکشی در افرادی که در بحران اند را افزایش می دهد. این رنگ آثار روانی مخربی دارد. در یک پژوهش نشان داده شده که هنگامی که یک پل که رنگش سیاه بود و خودکشی های بسیار بر روی آن انجام می گرفت را به رنگ سبز تغییر دادند، آمار خودکشی بر روی آن به میزان قابل توجهی کاهش یافت.
احادیث بسیاری در پرهیز از رنگ سیاه آمده است: ازجمله
امام علی(ع) فرموده:
لباس سیاه نپوشید که لباس فرعون است (بحارالانوار، ج۸۳: ۲۴۸).
امام باقر (ع): ما در منزل لباس زرد و گلگون می پوشیم. ایشان همچنین گفته اند: هیچ رنگی در لباس هایتان بهتر از سفید نیست (وسائل الشیعه، ج۳:۹_۳۵۶).
امام صادق (ع) به یکی از اصحابش که حنان نام داشت و نعلین سیاه می پوشید گفت: چرا نعلین سیاه رنگ می پوشی؟ مگر نمی دانی سیاه برای چشم زیان دارد و ...غمبار است؟ حنان پرسید: چه رنگ بپوشم؟ امام: زرد رنگ بپوش که هم چشم را روشنی می بخشد، هم اندوه را می زداید و هم به مردانگی قوام می دهد، بویژه آنکه از پوشش های انبیاء نیز هست(اصول کافی:۴۶۵). ایشان همچنین گفته اند: رنگ سیاه، رنگ لباس دشمنان ماست. جایی دیگر: سیاه رنگ لباس دوزخیان است (وسائل الشبعه، ج۳: ۲۸۰).
حضرت رسول(ص) قبایی از سندس سبز داشتند و رنگ سبز را بسیار دوست می داشتند. تمایل خاص ایشان به رنگ سبز سبب شد تا سبز رنگ اسلام شناخته شود. ایشان استفاده از رنگ سیاه را ناخوش داشتند (اصول کافی، ج۶: ۴۴۹).
در مقاطع مختلف تاریخی مسجل است که مسلمانان صدر و شیعیان بعد، رنگ سفید یا سبز را برای خود برمی گزیده اند تا از دشمنان شان که معمولا لباس سیاه بر تن داشتند، تفکیک بشوند. به عنوان نمونه در زمان حکومت عباسیان چنین بود.
موافقان سیاهپوشی چنین استدلال می کنند که سیاه پوشیدن برای عزاداری اشکالی ندارد. پاسخ این است که در اسلام عزاداری تنها ۳ روز جایز است و نه ۱۴ قرن. چرا ما تصور میکنیم که تنها می توان با عزاداری سالگرد واقعه ی عاشورا را گرامی داشت؟ عزاداری آنهم در این شکل به ابتذال کشیده ی فعلی اش چه نقشی در زنده نگه داشتن پیام عاشورا ایفا می کند؟ عزاداری عاشورایی در زمانه ای دارای کارکرد بود که شیعیان تحت حاکمیت های استبدادی امکان برگزاری مراسمی در تجلیل از امام حسین(ع) را نداشتند و لاجرم از پوشش عزاداری و نماد سیاه استفاده می کردند. اما اینک در ایران که این محدودیت برای یادکرد واقعه ی عاشورا وجود ندارد، عزاداری فاقد کارکردهای بایسته در پاسداشت و احیا پیام عاشورا در میان زندگان عزت طلب است. هم اکنون برای تأکید بر پرهیز از دیکتاتوری یزیدی، عزاداری خالی از ضرورت است. تغییر مراسم از آیین عزاداری به آیین آگاهی بخشی و انتقال پیام عاشورا به نسل جدید به سیاهپوش کردن فضای عمومی نیاز ندارد. تزریق اینهمه سیاهی به جان فضای عمومی و طبل کوبی های گوشخراش و آلودگی های صوتی و سوءاستفاده از نام حسین بزرگ برای مقاصد دنیوی مبتذل، انحراف از پیام بیدارکننده و عزت بخش عاشوراست.
نکته ی دیگر اینکه موافقان سیاهپوشی می گویند: مخالفان سیاهپوشی همان وهابیون سعودی هستند. در پاسخ باید گفت که اتفاقا این خود وهابیون هستند که رنگ سیاه را برای خود برگزیده اند. گروه هایی مثل طالبان و داعش و جبهه النصره که ریشه ی وهابی دارند، در رنگ سیاه غوطه می خورند و حتا پرچم داعش سیاه است.
نتیجه اینکه: رنگ سیاه نه رنگ اسلام است و نه رنگ تشیع. بیشترین رنگ که مورد پسند اسلام و تشیع قرار داشته؛ سفید و سبز و زرد بوده است و این انتخاب نشان دهنده ی حسن توجه این دین به روانشناسی رنگها و درنظر گرفتن تأثیر علمی رنگها بر خلقیات فرد و جمع است. سفید رنگ مساوات و سادگی و فروتنی و برابری همه گانی و شفافیت و روشنی و نور و ... است، در عین حالی که همه ی رنگها را در خود نهفته دارد و مادر رنگها به حساب می آید. سیاهپوش کردن فضای عمومی بدعتی مخرب در دین است.
- بهروز مرادی جامعه شناس دین
۹۸/۶/۱۸
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اینهمه رنگ سیاه در محرم از کجا آمده است؟ آیا رنگ سیاه رنگ شیعه است؟
در قرآن ۷ بار از رنگ سیاه نام برده شده و همه ی ۷ بار در کراهت آن سخن رفته است. از نظر روانشناسی رنگها، مشکی حزن و اندوه و افسردگی ایجاد می کند و می تواند باعث حالت تهوع گردد. به همین خاطر است که در هواپیما از رنگ سیاه هیچ استفاده ای نمی شود. رنگ سیاه، نماد ظلمت است، شادی و انبساط خاطر را از بین می برد و زمینه ی خودکشی در افرادی که در بحران اند را افزایش می دهد. این رنگ آثار روانی مخربی دارد. در یک پژوهش نشان داده شده که هنگامی که یک پل که رنگش سیاه بود و خودکشی های بسیار بر روی آن انجام می گرفت را به رنگ سبز تغییر دادند، آمار خودکشی بر روی آن به میزان قابل توجهی کاهش یافت.
احادیث بسیاری در پرهیز از رنگ سیاه آمده است: ازجمله
امام علی(ع) فرموده:
لباس سیاه نپوشید که لباس فرعون است (بحارالانوار، ج۸۳: ۲۴۸).
امام باقر (ع): ما در منزل لباس زرد و گلگون می پوشیم. ایشان همچنین گفته اند: هیچ رنگی در لباس هایتان بهتر از سفید نیست (وسائل الشیعه، ج۳:۹_۳۵۶).
امام صادق (ع) به یکی از اصحابش که حنان نام داشت و نعلین سیاه می پوشید گفت: چرا نعلین سیاه رنگ می پوشی؟ مگر نمی دانی سیاه برای چشم زیان دارد و ...غمبار است؟ حنان پرسید: چه رنگ بپوشم؟ امام: زرد رنگ بپوش که هم چشم را روشنی می بخشد، هم اندوه را می زداید و هم به مردانگی قوام می دهد، بویژه آنکه از پوشش های انبیاء نیز هست(اصول کافی:۴۶۵). ایشان همچنین گفته اند: رنگ سیاه، رنگ لباس دشمنان ماست. جایی دیگر: سیاه رنگ لباس دوزخیان است (وسائل الشبعه، ج۳: ۲۸۰).
حضرت رسول(ص) قبایی از سندس سبز داشتند و رنگ سبز را بسیار دوست می داشتند. تمایل خاص ایشان به رنگ سبز سبب شد تا سبز رنگ اسلام شناخته شود. ایشان استفاده از رنگ سیاه را ناخوش داشتند (اصول کافی، ج۶: ۴۴۹).
در مقاطع مختلف تاریخی مسجل است که مسلمانان صدر و شیعیان بعد، رنگ سفید یا سبز را برای خود برمی گزیده اند تا از دشمنان شان که معمولا لباس سیاه بر تن داشتند، تفکیک بشوند. به عنوان نمونه در زمان حکومت عباسیان چنین بود.
موافقان سیاهپوشی چنین استدلال می کنند که سیاه پوشیدن برای عزاداری اشکالی ندارد. پاسخ این است که در اسلام عزاداری تنها ۳ روز جایز است و نه ۱۴ قرن. چرا ما تصور میکنیم که تنها می توان با عزاداری سالگرد واقعه ی عاشورا را گرامی داشت؟ عزاداری آنهم در این شکل به ابتذال کشیده ی فعلی اش چه نقشی در زنده نگه داشتن پیام عاشورا ایفا می کند؟ عزاداری عاشورایی در زمانه ای دارای کارکرد بود که شیعیان تحت حاکمیت های استبدادی امکان برگزاری مراسمی در تجلیل از امام حسین(ع) را نداشتند و لاجرم از پوشش عزاداری و نماد سیاه استفاده می کردند. اما اینک در ایران که این محدودیت برای یادکرد واقعه ی عاشورا وجود ندارد، عزاداری فاقد کارکردهای بایسته در پاسداشت و احیا پیام عاشورا در میان زندگان عزت طلب است. هم اکنون برای تأکید بر پرهیز از دیکتاتوری یزیدی، عزاداری خالی از ضرورت است. تغییر مراسم از آیین عزاداری به آیین آگاهی بخشی و انتقال پیام عاشورا به نسل جدید به سیاهپوش کردن فضای عمومی نیاز ندارد. تزریق اینهمه سیاهی به جان فضای عمومی و طبل کوبی های گوشخراش و آلودگی های صوتی و سوءاستفاده از نام حسین بزرگ برای مقاصد دنیوی مبتذل، انحراف از پیام بیدارکننده و عزت بخش عاشوراست.
نکته ی دیگر اینکه موافقان سیاهپوشی می گویند: مخالفان سیاهپوشی همان وهابیون سعودی هستند. در پاسخ باید گفت که اتفاقا این خود وهابیون هستند که رنگ سیاه را برای خود برگزیده اند. گروه هایی مثل طالبان و داعش و جبهه النصره که ریشه ی وهابی دارند، در رنگ سیاه غوطه می خورند و حتا پرچم داعش سیاه است.
نتیجه اینکه: رنگ سیاه نه رنگ اسلام است و نه رنگ تشیع. بیشترین رنگ که مورد پسند اسلام و تشیع قرار داشته؛ سفید و سبز و زرد بوده است و این انتخاب نشان دهنده ی حسن توجه این دین به روانشناسی رنگها و درنظر گرفتن تأثیر علمی رنگها بر خلقیات فرد و جمع است. سفید رنگ مساوات و سادگی و فروتنی و برابری همه گانی و شفافیت و روشنی و نور و ... است، در عین حالی که همه ی رنگها را در خود نهفته دارد و مادر رنگها به حساب می آید. سیاهپوش کردن فضای عمومی بدعتی مخرب در دین است.
- بهروز مرادی جامعه شناس دین
۹۸/۶/۱۸
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
حرمت عزاداری و لباس سیاه از زبان امامان اهل بیت علیهم السلام:
1-أنّ الإمام الحسين قال لزينب:
"يا أختاه إني أقسمت عليك فأبري قسمي، إذا أنا قتلت فلا تشقي عليَّ جيبا، ولا تخمشي عليَّ وجهاً، ولا تدعي عليَّ بالويل والثبور.
امام حسین علیه السلام شب عاشورا به خواهرش زینب علیها السلام فرمود: ای خواهرم تو را به الله قسم می دهم پس قسمم را عمل کن، اگر من شهید شدم گریبان را برای من پاره نکن و بر سر و صورت خود نزن و برای من عزاداری نکن.
(الإرشاد: 232، مستدرك الوسائل 1 /144، اعلام الورى باعلام الهدى الجزء1صفحة457.)
2-قال الرسول صلی الله علیه و آله و سلم: "النياحة من عمل الجاهلية "
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: نوحه خوانی از اعمال جاهلیت است.
(من لا يحضره الفقيه 4/271 - 272 كما رواه الحر العاملي في وسائل الشيعة 2/915 بحار الأنوار 82/103)
3-قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لفاطمة عليها السلام: إذا أنا مُت فلا تخمشي عليّ وجها ولا ترخي عليّ شعرا ولا تنادي بالويل ولا تقيمن عليّ نائحة.
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم خطاب به حضرت فاطمه علیها السلام فرمود: (ای فاطمه) اگر من وفات نمودم چهره را نخراش، موی سر خود را نکش، فریاد نزن و نوحه خوانی برگزار نکن.
(وسائل الشيعة 2/915-916، مستدرك الوسائل 1/144، الكافي للكليني (329 هـ) الجزء5 صفحة527)
4-قال الإمام الباقر عليه السلام:
"أشد الجزع الصراخ بالويل والعويل، ولطم الوجه والصدر، وجز الشعر من النواصي، ومن أقام النواحة فقد ترك الصبر، وأخذ في غير طريقه"
امام باقر علیه السلام فرمودند: شدیدترین نوع بی تابی فریاد زدن و بر سینه و صورت زدن و کشیدن موی سر است و هر کسی نوحه خوانی را بر پا کند صبر را رها کرده است و گمراهی را در پیش گرفته است.
(الكافي 3/222-223، وسائل الشيعة 2/915، بحار الأنوار 82/89).
5-عن الصادق عليه السلام:
"من ضرب يده على فخذه عند المصيبة حبط أجره".
امام جعفر صادق علیه السلام فرمود: هر کسی در هنگام مصیبت بر رانش بزند اعمال خوبش از بین می رود.
(الكافي 3/225).
6-عن الرسول صلى الله عليه وآله وسلم:
"ليس منا من ضرب الخدود وشق الجيوب"
پیامبر خدا صلى الله عليه وآله وسلم فرمودند: هر کسی ( در هنگام مصیبت) بر صورت خود بزند و گریبان را پاره کند از ما (مسلمانان) نیست.
(مستدرك الوسائل 1/144)
7-ما رواه جعفر بن محمد عن آبائه (ع) عن النبي صلى الله عليه وآله في حديث المناهي أنه نهى عن الرنة عند المصيبة ونهى عن النياحة والاستماع إليها ونهى عن تصفيق الوجه.
امام جعفر صادق علیه السلام از پدرانش علیهم السلام نقل کرده است که پیامبر اسلام از شنیدن صدای شیپور در هنگام مصیبت و نوحه خوانی و گوش دادن به آن را نهی فرمودند و همچنین از زدن به صورت نیز مسلمانان را باز داشتند.
(من لا يحضره الفقيه 4/3)
امامان اهل بیت علیهم السلام پوشیدن لباس مشکی را، حتی در هنگام عزاداری بعنوان لباس دوزخيان، لباس فرعون و لباس دشمنان اهل بيت، معرفی کرده اند!
اول:قال امير المومنين علی علیه السلام :
لاتلبسوا السواد فانه لباس فرعون.
لباس سياه نپوشيد زيرا لباس فرعون است.
دوم: عن آبي عبدالله جعفر بن محمد الصادق (علیه السلام ): لا تصلّ فيها فإنّها لباس أهل النار.
ابي عبدالله جعفر بن محمد الصادق علیه السلام فرمود: در لباس سياه نماز نخوان زيرا لباس اهل جهنم است.
آدرس روايات، از کتب معتبر شيعه:
۱. من لايحضره الفقيه ج/1 ص:251
۲. علل الشرائع ج/2 ص: 346
۳. الخصال ص: 615
۴. کافي ج/2 ص: 449
۵. عيون اخبار الرضا ج/2 ص: 23
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
1-أنّ الإمام الحسين قال لزينب:
"يا أختاه إني أقسمت عليك فأبري قسمي، إذا أنا قتلت فلا تشقي عليَّ جيبا، ولا تخمشي عليَّ وجهاً، ولا تدعي عليَّ بالويل والثبور.
امام حسین علیه السلام شب عاشورا به خواهرش زینب علیها السلام فرمود: ای خواهرم تو را به الله قسم می دهم پس قسمم را عمل کن، اگر من شهید شدم گریبان را برای من پاره نکن و بر سر و صورت خود نزن و برای من عزاداری نکن.
(الإرشاد: 232، مستدرك الوسائل 1 /144، اعلام الورى باعلام الهدى الجزء1صفحة457.)
2-قال الرسول صلی الله علیه و آله و سلم: "النياحة من عمل الجاهلية "
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: نوحه خوانی از اعمال جاهلیت است.
(من لا يحضره الفقيه 4/271 - 272 كما رواه الحر العاملي في وسائل الشيعة 2/915 بحار الأنوار 82/103)
3-قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم لفاطمة عليها السلام: إذا أنا مُت فلا تخمشي عليّ وجها ولا ترخي عليّ شعرا ولا تنادي بالويل ولا تقيمن عليّ نائحة.
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم خطاب به حضرت فاطمه علیها السلام فرمود: (ای فاطمه) اگر من وفات نمودم چهره را نخراش، موی سر خود را نکش، فریاد نزن و نوحه خوانی برگزار نکن.
(وسائل الشيعة 2/915-916، مستدرك الوسائل 1/144، الكافي للكليني (329 هـ) الجزء5 صفحة527)
4-قال الإمام الباقر عليه السلام:
"أشد الجزع الصراخ بالويل والعويل، ولطم الوجه والصدر، وجز الشعر من النواصي، ومن أقام النواحة فقد ترك الصبر، وأخذ في غير طريقه"
امام باقر علیه السلام فرمودند: شدیدترین نوع بی تابی فریاد زدن و بر سینه و صورت زدن و کشیدن موی سر است و هر کسی نوحه خوانی را بر پا کند صبر را رها کرده است و گمراهی را در پیش گرفته است.
(الكافي 3/222-223، وسائل الشيعة 2/915، بحار الأنوار 82/89).
5-عن الصادق عليه السلام:
"من ضرب يده على فخذه عند المصيبة حبط أجره".
امام جعفر صادق علیه السلام فرمود: هر کسی در هنگام مصیبت بر رانش بزند اعمال خوبش از بین می رود.
(الكافي 3/225).
6-عن الرسول صلى الله عليه وآله وسلم:
"ليس منا من ضرب الخدود وشق الجيوب"
پیامبر خدا صلى الله عليه وآله وسلم فرمودند: هر کسی ( در هنگام مصیبت) بر صورت خود بزند و گریبان را پاره کند از ما (مسلمانان) نیست.
(مستدرك الوسائل 1/144)
7-ما رواه جعفر بن محمد عن آبائه (ع) عن النبي صلى الله عليه وآله في حديث المناهي أنه نهى عن الرنة عند المصيبة ونهى عن النياحة والاستماع إليها ونهى عن تصفيق الوجه.
امام جعفر صادق علیه السلام از پدرانش علیهم السلام نقل کرده است که پیامبر اسلام از شنیدن صدای شیپور در هنگام مصیبت و نوحه خوانی و گوش دادن به آن را نهی فرمودند و همچنین از زدن به صورت نیز مسلمانان را باز داشتند.
(من لا يحضره الفقيه 4/3)
امامان اهل بیت علیهم السلام پوشیدن لباس مشکی را، حتی در هنگام عزاداری بعنوان لباس دوزخيان، لباس فرعون و لباس دشمنان اهل بيت، معرفی کرده اند!
اول:قال امير المومنين علی علیه السلام :
لاتلبسوا السواد فانه لباس فرعون.
لباس سياه نپوشيد زيرا لباس فرعون است.
دوم: عن آبي عبدالله جعفر بن محمد الصادق (علیه السلام ): لا تصلّ فيها فإنّها لباس أهل النار.
ابي عبدالله جعفر بن محمد الصادق علیه السلام فرمود: در لباس سياه نماز نخوان زيرا لباس اهل جهنم است.
آدرس روايات، از کتب معتبر شيعه:
۱. من لايحضره الفقيه ج/1 ص:251
۲. علل الشرائع ج/2 ص: 346
۳. الخصال ص: 615
۴. کافي ج/2 ص: 449
۵. عيون اخبار الرضا ج/2 ص: 23
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
شرح غزل «کجایید ای شهیدان خدایی»
غزل ۲۷۰۷ دیوان شمس، طویل ترین و مشهورترین غزل مولانا در باب عظمت وعلو مقام حسین و شهیدان کربلا است. مطلع غزل (شهیدان خدایی بلاجویان دشت کربلایی) “معاشقۀ کربلایی” و پایان آن ارجاعی والا به انسان کامل و خورشید موعود است که همواره شاهد و ناظر است و اصلِ اصلِ اصلِ نزولِ انوارِ الهی در عالم ممکنات است. فتامل. در این غزل، شهیدان و عاشقان مترادف اند. شهیدان به مدد تجرد وجودی و “معرفت” که مقدمۀ عاشقی است و “بالهای عاشقی” برتر و فراتر از مرغان هوایی در ساحت حضرت دوست پرواز می کنند که ” یحبهم و یحبونه” (سوره مائده، آیه ۵۴). شهدا پادشاهان عالم غیب اند که به یاری عشق، باب های عوالم پنهان را گشوده اند و از جمله رموز توفیق آنها در این پرواز عاشقانه، رهایی از “انواع خود” است. شهیدان با فنا وَ بقا در “عقلِ عقل” در ناکجا آبادند. و در واقع «شاهان» عالم غیب اند که به یاری عشق، باب های عوالم پنهان را گشوده اند و از جمله رموز توفیق آنها در این پرواز عاشقانه؛ رهایی از «انواع خویش» است. سیدالشهد(ع) و یارانشان در عشق فانی گشته اند.
مولوی در باب «فنای عاشق در غلبات عشق» می سراید:
هیچ کس را تا نگردد او فنا
نیست راه در بارگاه کبریا
ما بها و خون بها را یافتیم
جانب جان باختن بشتافتیم
غرق عشقی ام که غرق است اندرین
عشق های اولین و آخرین
وقت آن آمد که من عریان شوم
جسم بگذارم سراسر جان شوم
دین من از عشق، زنده بودن است
زندگی زین جان و تن ننگ من است
امام عاشقان با حضرت معشوق به وحدت واصل شده اند. حضرت مولانا می سراید:
برمن از هستی من جز نام نیست
در وجودم جز تو ای خوش کام نیست
در مقام وهم باشد او و تو
چون نباشی تو نباشد غیر او
حضرت سیدالشهدا(ع) و یارانشان با «بُراق» عشق الهی، شاه آسمان ملکوت و جبروت شده اند. مولوی می سراید:
عشق آن زنده گزین کو باقی است
کز شراب جان فزایت ساقی است
عشق آن بگزین که جمله انبیاء
یافتند از عشق او کار و کیا
حضرت سیدالشهدا(ع) و یارانشان با «بُراق» عشق الهی، شاه آسمان ملکوت و جبروت شده اند.
مولانا در این غزل آسمانی که دارای ده بیت و دو بخش است؛ در بخش نخست (شش بیت آغازین غزل) هفت مرتبه سؤال می کند: «کجایید»؟ و در ابیات هفتم و هشتم؛ به این «کجایید»؟ پاسخ می دهد. تکرار کلمه کلیدی «کجایید»؛ بدون دلیل نیست. تکرار این کلمه علاوه بر این که در هر بیت اشاره به یک مقام دارد، بیان عظمت و فخامت مقام معنوی و الهی سیدالشهدا(ع) و اصحاب جوانمرد آن حضرت، جلب توجه مخاطب و تأکید خاص بر مقام قدسی و والای شهدای دشت خونین کربلا است. نتیجه تکرار «کجایید»؛ تلقین مقام بی نظیر شهدای کربلا در هستی به مخاطب است. هفت «کجایید» ممکن است اشاره به هفت مقام سلوک عرفانی باشد که امام حسین(ع) پیشوای عارفان خونین کفن طی کرده اند و سرانجام در روز عاشورا با وضو با خون خود به مقام الهی «ثارالله» واصل گشته اند. چنان که حسین منصور حلاج پیرو راستین سیدالشهدا حسین(ع) در هنگامه شهادت فرمود: «در عشق دو رکعت است که وضوی آن درست نیاید؛ مگر به خون».
مولانا در بیت هشتم با اشاره به یکی از اصول عرفان نظری که انواع دنیاهای عالم ناسوت را هیچ اندر هیچ و تو خالی و گذرا و میرا می داند؛ انسان ها را به «عرفان عملی» فرا می خواند. آن گاه گویی پیام امام حسین(ع) را ابلاغ می کند که: «ای مدعیان؛ اگر از قبیله ما و کربلایی هستید «اهل صفا» شده، دل را به نور الهی منور گردانید و به تجلیه و تخلیه و تحلیه نفس مشغول گردید تا به فنـای فی الله رسیده، با سیر و سلوک الهی به لقاءَ الله واصل شوید». اصطلاح «اهل صفا» ترکیب اضافی و اشاره به عارفان و صوفیان است. جنید گوید: «تصوف آن است که حق مُرده گرداند و تو را از تو وَ به خود زنده گردانَد». (ترجمه رساله قشیریه، تصحیح فروزانفر، ص ۴۶۹). مولانا پیمودن راه حسین(ع) را تنها با «دل» ممکن می داند: «به دل رو گر ز مایی». در معارف قرآنی و عرفانی «دل»؛ معدن نور الهی و محل اشراق آن و مرکز معرفت ربانی است که ساحتی برتر از معرفت علمی (دانش تجربی نظیر علوم طبیعی) و عقلی دارد. دل مؤمن عرش خداوند است.
نگارش: دکتر سید سلمان صفوی
رئیس آکادمی مطالعات ایرانی لندن و مولوی شناس
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
غزل ۲۷۰۷ دیوان شمس، طویل ترین و مشهورترین غزل مولانا در باب عظمت وعلو مقام حسین و شهیدان کربلا است. مطلع غزل (شهیدان خدایی بلاجویان دشت کربلایی) “معاشقۀ کربلایی” و پایان آن ارجاعی والا به انسان کامل و خورشید موعود است که همواره شاهد و ناظر است و اصلِ اصلِ اصلِ نزولِ انوارِ الهی در عالم ممکنات است. فتامل. در این غزل، شهیدان و عاشقان مترادف اند. شهیدان به مدد تجرد وجودی و “معرفت” که مقدمۀ عاشقی است و “بالهای عاشقی” برتر و فراتر از مرغان هوایی در ساحت حضرت دوست پرواز می کنند که ” یحبهم و یحبونه” (سوره مائده، آیه ۵۴). شهدا پادشاهان عالم غیب اند که به یاری عشق، باب های عوالم پنهان را گشوده اند و از جمله رموز توفیق آنها در این پرواز عاشقانه، رهایی از “انواع خود” است. شهیدان با فنا وَ بقا در “عقلِ عقل” در ناکجا آبادند. و در واقع «شاهان» عالم غیب اند که به یاری عشق، باب های عوالم پنهان را گشوده اند و از جمله رموز توفیق آنها در این پرواز عاشقانه؛ رهایی از «انواع خویش» است. سیدالشهد(ع) و یارانشان در عشق فانی گشته اند.
مولوی در باب «فنای عاشق در غلبات عشق» می سراید:
هیچ کس را تا نگردد او فنا
نیست راه در بارگاه کبریا
ما بها و خون بها را یافتیم
جانب جان باختن بشتافتیم
غرق عشقی ام که غرق است اندرین
عشق های اولین و آخرین
وقت آن آمد که من عریان شوم
جسم بگذارم سراسر جان شوم
دین من از عشق، زنده بودن است
زندگی زین جان و تن ننگ من است
امام عاشقان با حضرت معشوق به وحدت واصل شده اند. حضرت مولانا می سراید:
برمن از هستی من جز نام نیست
در وجودم جز تو ای خوش کام نیست
در مقام وهم باشد او و تو
چون نباشی تو نباشد غیر او
حضرت سیدالشهدا(ع) و یارانشان با «بُراق» عشق الهی، شاه آسمان ملکوت و جبروت شده اند. مولوی می سراید:
عشق آن زنده گزین کو باقی است
کز شراب جان فزایت ساقی است
عشق آن بگزین که جمله انبیاء
یافتند از عشق او کار و کیا
حضرت سیدالشهدا(ع) و یارانشان با «بُراق» عشق الهی، شاه آسمان ملکوت و جبروت شده اند.
مولانا در این غزل آسمانی که دارای ده بیت و دو بخش است؛ در بخش نخست (شش بیت آغازین غزل) هفت مرتبه سؤال می کند: «کجایید»؟ و در ابیات هفتم و هشتم؛ به این «کجایید»؟ پاسخ می دهد. تکرار کلمه کلیدی «کجایید»؛ بدون دلیل نیست. تکرار این کلمه علاوه بر این که در هر بیت اشاره به یک مقام دارد، بیان عظمت و فخامت مقام معنوی و الهی سیدالشهدا(ع) و اصحاب جوانمرد آن حضرت، جلب توجه مخاطب و تأکید خاص بر مقام قدسی و والای شهدای دشت خونین کربلا است. نتیجه تکرار «کجایید»؛ تلقین مقام بی نظیر شهدای کربلا در هستی به مخاطب است. هفت «کجایید» ممکن است اشاره به هفت مقام سلوک عرفانی باشد که امام حسین(ع) پیشوای عارفان خونین کفن طی کرده اند و سرانجام در روز عاشورا با وضو با خون خود به مقام الهی «ثارالله» واصل گشته اند. چنان که حسین منصور حلاج پیرو راستین سیدالشهدا حسین(ع) در هنگامه شهادت فرمود: «در عشق دو رکعت است که وضوی آن درست نیاید؛ مگر به خون».
مولانا در بیت هشتم با اشاره به یکی از اصول عرفان نظری که انواع دنیاهای عالم ناسوت را هیچ اندر هیچ و تو خالی و گذرا و میرا می داند؛ انسان ها را به «عرفان عملی» فرا می خواند. آن گاه گویی پیام امام حسین(ع) را ابلاغ می کند که: «ای مدعیان؛ اگر از قبیله ما و کربلایی هستید «اهل صفا» شده، دل را به نور الهی منور گردانید و به تجلیه و تخلیه و تحلیه نفس مشغول گردید تا به فنـای فی الله رسیده، با سیر و سلوک الهی به لقاءَ الله واصل شوید». اصطلاح «اهل صفا» ترکیب اضافی و اشاره به عارفان و صوفیان است. جنید گوید: «تصوف آن است که حق مُرده گرداند و تو را از تو وَ به خود زنده گردانَد». (ترجمه رساله قشیریه، تصحیح فروزانفر، ص ۴۶۹). مولانا پیمودن راه حسین(ع) را تنها با «دل» ممکن می داند: «به دل رو گر ز مایی». در معارف قرآنی و عرفانی «دل»؛ معدن نور الهی و محل اشراق آن و مرکز معرفت ربانی است که ساحتی برتر از معرفت علمی (دانش تجربی نظیر علوم طبیعی) و عقلی دارد. دل مؤمن عرش خداوند است.
نگارش: دکتر سید سلمان صفوی
رئیس آکادمی مطالعات ایرانی لندن و مولوی شناس
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
عاشورا در ادبیات ترکمن
اهل سنت آسیای مرکزی در برخی منابع به " اهل سنت حسن" تعبیر شده اند. تفسیر این تعبیر به واسطه ی محبت آنان به خاندان اهل بیت علیهم السلام است.
بنابراین هیچ جای تعجب ندارد که کتابهایی در مناقب امامان(رض) تالیف شده باشد. همانند کتاب روضه سید الشهداء، کتاب امام حسین (رض)و کتاب زین العرب که به صورت نظم و نثر به تصویر مظلومیت وی پرداخته است
در جنگ نامه امام محمد حنفیه(رض) مشهور به "زین العرب"، وی اینگونه خودش را پس از اسارت معرفی می نماید:
جمهور اشیت، اینای سوزوم
مدینه ده مکانیم بار
معلوم اِتسِم سانگا اوزوم
آتام، علی(ع) قبله گاهیم
مصطفی(ص)، پشت و پناهیم...
آتام، ایلگه خلیفه
انه ام، آدی بو حنیفه
آغام، شهزاده ی کونَین
پیغمبر(ص)غه ایدی عنَین
بیری حسن(ع)، بیری حسن(ع)
شهید اولار گمانیم بار
{مقدمه کتاب زین العرب}
در این شعر، محمد حنفیه(رض) با افتخار از نسب خود سخن می گوید از پدرش، پدر بزرگش، مادرش و دو برادرش امامان حسن و حسین (علیهم السلام) و حدس می زند که این دو شهید راه حق شوند.
اوج حماسه سرایی را می توان در کتاب امام حسین(رض) مشاهده کرد. وقتی که در کربلاء به لحظه ی شهادت می رسد، خداحافظی جانسوزی سر می دهد:
ایندی گیدر بولدوم فانی دنیادن
ام کلثوم شهربانو خوش ایندی
قسمت شیله بولدی قادر الله دان
علی اصغر نوجوانیم خوش ایندی
عمریم، پایان اولدی، اولور من
اولینچام، میداندا سواش قیلور من
لاشیم چاشیپ کربلا ده قالور من
عاراپ قیزی شهربانو خوش ایندی
{کتاب امام حسین رض. ص ۵۲}
در کتاب امام حسین، شعر رثاء و ماتم به اوج خود می رسد. از زبان امام حسین(رض) نقل می شود:
دانسته ام که مرگ من فرا رسیده است. پس ای ام کلثوم شهربانو خدا حافظ
این قسمت الهی است برای من
ای نوجوانم علی اصغر خدا حافظ
به پایان آمد این عمرم
اما تا نفس آخر در میدان نبرد خواهم جنگید
جسد من در کربلا خواهد ماند
دختر عرب، شهربانو خدا حافظ
این نمونه ی زیبایی از ادبیات عاشورایی ترکمنان است.
سپس نظری با اشعار مختومقلی فراغی، شاعر عارف ترکمن می افکنیم. در چهل شعر از امامان نام برده و ۱۴شعر خود را به خاندان پیامبر اکرم(ص) اختصاص داده است.در شعر "باغیشلا بیزنی" از پیامبر اکرم (ص)و حضرت فاطمه زهرا علیها السلام و ۱۲ امام علیهم السلام تک به تک نام می برد.
وی در شعر "سن دنیا" و " بولارمی؟"به تشریح واقعه ی عاشورا در کربلاء و مظلومیت امام حسین(رض) و یارانش می پردازد:
۱. حسن_حسین کرسی گره گیم
کربلاء دا شهید اتدینگ سن دنیا
_ وی دنیا را نکوهش کرده، از شهید شدن حسن و حسین(علیهما السلام) در کربلاء شکایت میی کند.
۲. هر زاغ و زغن دان کبوتر اولماز
هر صحرا دا یاتان میت بولارمی؟
کربلاء دا غیری شهید بولارمی؟
هر ساچین اوسدورن سید بولارمی؟
شاعر می گوید: هر زاغی نمی تواند کبوتر باشد. آیا هر میت صحرا، شایسته ی میت[کربلاء] نامیدن است؟ آیا جز شهید کربلاء شایسته ی شهید نامیدن است؟
و آیا هر آدم مو بلند، سید است؟
۳.مختومقلی آیدار، من خاک پایم
امام لار یولوندا هم جان فدایم
کمینه بنده من، کلبی گدایم
یا عباس علیًه باغیشلا بیزنی
مختومقلی می گوید: من خاک پایم
در راه امامان جان فدا هستم.
کمینه بنده ام، کلب گدا هستم
به حق عباس علی ببخش ما را
۴. بیر خداییم نینگ قولی دیر
اول حسن بیرله حسین
شمر ملعون پلید کسدی
حسین نینگ باشینی
تانگلا محشرده گورر سیز
اول فاطمه گوزیاشینی
هم یتیم قیلدی اوغول قیز
هم ینه قارداشینی
هم قارداشیندان اوروغ
هم ینه هم یولداشینی
ایکی دنیانینگ گلی دیر
اول حسن بیرله حسین
شاعر در این شعر ارادت کامل خود را به امامان آشکارا بیان می نماید.
باید گفت که مشت نمونه خروار است این ابیات مختصر، نشان می دهد که میزان اشعار وارده در ادبیات ترکمن بسیار زیاده بوده، ادیبان ترکمن با سبک ها و روش های مختلف شعر و نثر در پی وصف خاندان پیامبر اکرم(ص) مخصوصا واقعهی عاشورا بوده و در این توصیف اعتقاد قلبی و هنر شعری خود را تمام و کمال بیان نموده اند.
- د. سارلی /گرگان
۹۸/۶/۱۹
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اهل سنت آسیای مرکزی در برخی منابع به " اهل سنت حسن" تعبیر شده اند. تفسیر این تعبیر به واسطه ی محبت آنان به خاندان اهل بیت علیهم السلام است.
بنابراین هیچ جای تعجب ندارد که کتابهایی در مناقب امامان(رض) تالیف شده باشد. همانند کتاب روضه سید الشهداء، کتاب امام حسین (رض)و کتاب زین العرب که به صورت نظم و نثر به تصویر مظلومیت وی پرداخته است
در جنگ نامه امام محمد حنفیه(رض) مشهور به "زین العرب"، وی اینگونه خودش را پس از اسارت معرفی می نماید:
جمهور اشیت، اینای سوزوم
مدینه ده مکانیم بار
معلوم اِتسِم سانگا اوزوم
آتام، علی(ع) قبله گاهیم
مصطفی(ص)، پشت و پناهیم...
آتام، ایلگه خلیفه
انه ام، آدی بو حنیفه
آغام، شهزاده ی کونَین
پیغمبر(ص)غه ایدی عنَین
بیری حسن(ع)، بیری حسن(ع)
شهید اولار گمانیم بار
{مقدمه کتاب زین العرب}
در این شعر، محمد حنفیه(رض) با افتخار از نسب خود سخن می گوید از پدرش، پدر بزرگش، مادرش و دو برادرش امامان حسن و حسین (علیهم السلام) و حدس می زند که این دو شهید راه حق شوند.
اوج حماسه سرایی را می توان در کتاب امام حسین(رض) مشاهده کرد. وقتی که در کربلاء به لحظه ی شهادت می رسد، خداحافظی جانسوزی سر می دهد:
ایندی گیدر بولدوم فانی دنیادن
ام کلثوم شهربانو خوش ایندی
قسمت شیله بولدی قادر الله دان
علی اصغر نوجوانیم خوش ایندی
عمریم، پایان اولدی، اولور من
اولینچام، میداندا سواش قیلور من
لاشیم چاشیپ کربلا ده قالور من
عاراپ قیزی شهربانو خوش ایندی
{کتاب امام حسین رض. ص ۵۲}
در کتاب امام حسین، شعر رثاء و ماتم به اوج خود می رسد. از زبان امام حسین(رض) نقل می شود:
دانسته ام که مرگ من فرا رسیده است. پس ای ام کلثوم شهربانو خدا حافظ
این قسمت الهی است برای من
ای نوجوانم علی اصغر خدا حافظ
به پایان آمد این عمرم
اما تا نفس آخر در میدان نبرد خواهم جنگید
جسد من در کربلا خواهد ماند
دختر عرب، شهربانو خدا حافظ
این نمونه ی زیبایی از ادبیات عاشورایی ترکمنان است.
سپس نظری با اشعار مختومقلی فراغی، شاعر عارف ترکمن می افکنیم. در چهل شعر از امامان نام برده و ۱۴شعر خود را به خاندان پیامبر اکرم(ص) اختصاص داده است.در شعر "باغیشلا بیزنی" از پیامبر اکرم (ص)و حضرت فاطمه زهرا علیها السلام و ۱۲ امام علیهم السلام تک به تک نام می برد.
وی در شعر "سن دنیا" و " بولارمی؟"به تشریح واقعه ی عاشورا در کربلاء و مظلومیت امام حسین(رض) و یارانش می پردازد:
۱. حسن_حسین کرسی گره گیم
کربلاء دا شهید اتدینگ سن دنیا
_ وی دنیا را نکوهش کرده، از شهید شدن حسن و حسین(علیهما السلام) در کربلاء شکایت میی کند.
۲. هر زاغ و زغن دان کبوتر اولماز
هر صحرا دا یاتان میت بولارمی؟
کربلاء دا غیری شهید بولارمی؟
هر ساچین اوسدورن سید بولارمی؟
شاعر می گوید: هر زاغی نمی تواند کبوتر باشد. آیا هر میت صحرا، شایسته ی میت[کربلاء] نامیدن است؟ آیا جز شهید کربلاء شایسته ی شهید نامیدن است؟
و آیا هر آدم مو بلند، سید است؟
۳.مختومقلی آیدار، من خاک پایم
امام لار یولوندا هم جان فدایم
کمینه بنده من، کلبی گدایم
یا عباس علیًه باغیشلا بیزنی
مختومقلی می گوید: من خاک پایم
در راه امامان جان فدا هستم.
کمینه بنده ام، کلب گدا هستم
به حق عباس علی ببخش ما را
۴. بیر خداییم نینگ قولی دیر
اول حسن بیرله حسین
شمر ملعون پلید کسدی
حسین نینگ باشینی
تانگلا محشرده گورر سیز
اول فاطمه گوزیاشینی
هم یتیم قیلدی اوغول قیز
هم ینه قارداشینی
هم قارداشیندان اوروغ
هم ینه هم یولداشینی
ایکی دنیانینگ گلی دیر
اول حسن بیرله حسین
شاعر در این شعر ارادت کامل خود را به امامان آشکارا بیان می نماید.
باید گفت که مشت نمونه خروار است این ابیات مختصر، نشان می دهد که میزان اشعار وارده در ادبیات ترکمن بسیار زیاده بوده، ادیبان ترکمن با سبک ها و روش های مختلف شعر و نثر در پی وصف خاندان پیامبر اکرم(ص) مخصوصا واقعهی عاشورا بوده و در این توصیف اعتقاد قلبی و هنر شعری خود را تمام و کمال بیان نموده اند.
- د. سارلی /گرگان
۹۸/۶/۱۹
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن
معنای دقیق کلمات عاشورا و تاسوعا چیست؟ اکثر قریب به اتفاق اهل لغت این تصور را داشتهاند که چون عشر و عاشر از یک ریشهاند و واقعه کربلا هم در دهم ماه محرم اتفاق افتاده است پس عاشورا یعنی دهم محرم؛ و بر همین قیاس تاسوعا را نیز که با تسع و تاسع شباهت ظاهری دارند…
نقدی بر این استدلال از دکتر محمود علی اصغری با تشکر از ایشان
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
فردوس سخن
معنای دقیق کلمات عاشورا و تاسوعا چیست؟ اکثر قریب به اتفاق اهل لغت این تصور را داشتهاند که چون عشر و عاشر از یک ریشهاند و واقعه کربلا هم در دهم ماه محرم اتفاق افتاده است پس عاشورا یعنی دهم محرم؛ و بر همین قیاس تاسوعا را نیز که با تسع و تاسع شباهت ظاهری دارند…
سلام بر همه همکاران ارجمند
مطلب عالمانه ی جناب عبدالله مستحسن درباره واژه «عاشورا» خواندنی است. نمی دانم نویسنده سفری از عاشورا به اربعین در تعریف «عاشورا» از ریشه «عشرت» مقدم است یا دکتر حامد خانی که در مقاله ای مفصل(روزه عاشورا در دو سده نخست هجری) به این ریشه شناسی پرداخته؟؛ چه هر دو منبع به این ریشه اشاره کرده اند.
البته دکتر خانی عبرانی بودن واژه را هم تفصیلاً بحث نموده اما برخلاف جناب مستحسن به ضرس قاطع نگفته لفظ عاشورا از ابداعات حضرت امام سجاد بوده و پیش از او از جعلیات است.
باری بنا به گفته ی ابوریحان بیرونی در التفهیم و آثارالباقیه و دیگر منابع گویا قول حامد خانی در عبرانی بودن واژه صحیح است و آنچه حضرت عالی از عبدالله مستحسن نقل فرموده اید متهافت و با داده های تاریخی ناهمخوان می نماید.
التفهیم ابوریحان بیرونی: «کبّور چیست؟:دهم روز است از تشری و زین جهت گاه گاه او را عاشور خوانند؛فامّا نام کبّور اندر زبان عبری از کفاره گناهان است و این یک روز است که بر جهودان روزه داشتن فریضه کرده آمد... و اندازه این روز بیست و پنج ساعت است و ابتدا کنند روز نهم پیش از آفتاب فرو شدن به نیم ساعت و تمام شود چون آفتاب فرو شود در روز دهم و نیم ساعت بگذرد آنگه روزه بگشایند.» (متن التفهیم ص244)
عاسور/عاشور-عاشورا-عشره عربی یک ریشه اند.(پاورقی التفهیم،ص244)
روزه کیپور
در روز دهم این ماه(تشری) روزه کیپور است که آنرا عاشوراء میگویند و آن روزه ایست که از میانروزهای دیگر فرض و واجب است...(آثارالباقیه،ابوریحان بیرونی،ص429،ترجمه اکبر دانا سرشت)
@ferdosesokhan
مطلب عالمانه ی جناب عبدالله مستحسن درباره واژه «عاشورا» خواندنی است. نمی دانم نویسنده سفری از عاشورا به اربعین در تعریف «عاشورا» از ریشه «عشرت» مقدم است یا دکتر حامد خانی که در مقاله ای مفصل(روزه عاشورا در دو سده نخست هجری) به این ریشه شناسی پرداخته؟؛ چه هر دو منبع به این ریشه اشاره کرده اند.
البته دکتر خانی عبرانی بودن واژه را هم تفصیلاً بحث نموده اما برخلاف جناب مستحسن به ضرس قاطع نگفته لفظ عاشورا از ابداعات حضرت امام سجاد بوده و پیش از او از جعلیات است.
باری بنا به گفته ی ابوریحان بیرونی در التفهیم و آثارالباقیه و دیگر منابع گویا قول حامد خانی در عبرانی بودن واژه صحیح است و آنچه حضرت عالی از عبدالله مستحسن نقل فرموده اید متهافت و با داده های تاریخی ناهمخوان می نماید.
التفهیم ابوریحان بیرونی: «کبّور چیست؟:دهم روز است از تشری و زین جهت گاه گاه او را عاشور خوانند؛فامّا نام کبّور اندر زبان عبری از کفاره گناهان است و این یک روز است که بر جهودان روزه داشتن فریضه کرده آمد... و اندازه این روز بیست و پنج ساعت است و ابتدا کنند روز نهم پیش از آفتاب فرو شدن به نیم ساعت و تمام شود چون آفتاب فرو شود در روز دهم و نیم ساعت بگذرد آنگه روزه بگشایند.» (متن التفهیم ص244)
عاسور/عاشور-عاشورا-عشره عربی یک ریشه اند.(پاورقی التفهیم،ص244)
روزه کیپور
در روز دهم این ماه(تشری) روزه کیپور است که آنرا عاشوراء میگویند و آن روزه ایست که از میانروزهای دیگر فرض و واجب است...(آثارالباقیه،ابوریحان بیرونی،ص429،ترجمه اکبر دانا سرشت)
@ferdosesokhan
فردوس سخن
معنای دقیق کلمات عاشورا و تاسوعا چیست؟ اکثر قریب به اتفاق اهل لغت این تصور را داشتهاند که چون عشر و عاشر از یک ریشهاند و واقعه کربلا هم در دهم ماه محرم اتفاق افتاده است پس عاشورا یعنی دهم محرم؛ و بر همین قیاس تاسوعا را نیز که با تسع و تاسع شباهت ظاهری دارند…
نتیجه اینکه «عاشورا» بر خلاف نظر جناب مستحسن از روز دهم گرفته شده اما نه الزاماً روز دهم محرم ،که دهم ماه عبرانی تشری/تشرین است به مناسبت روزه کیپور.
تاسوعا هم به احتمال از روی همین واژه عبرانی در عربی ساخته شد.
ساخت اسم بر وزن فاعولاء در زبان عربی در نخست نبوده و بعدها مرسوم شد: خابوراء(رودخانه)ساموعاء(گوشت)رانوناء(سرزمینی درر مدینه)دالولاء(دلالت)حاضوراء(سرزمینی) ساروراء و ضاروراء و...
حادوشاء(بر وزن عاشوراء) منحوت حادی عشر در زبان عربی است.جالب است که نویسنده یازدهم محرم را بر همین وزن از زبان عربی نیافته است.
@ferdosesokhan
تاسوعا هم به احتمال از روی همین واژه عبرانی در عربی ساخته شد.
ساخت اسم بر وزن فاعولاء در زبان عربی در نخست نبوده و بعدها مرسوم شد: خابوراء(رودخانه)ساموعاء(گوشت)رانوناء(سرزمینی درر مدینه)دالولاء(دلالت)حاضوراء(سرزمینی) ساروراء و ضاروراء و...
حادوشاء(بر وزن عاشوراء) منحوت حادی عشر در زبان عربی است.جالب است که نویسنده یازدهم محرم را بر همین وزن از زبان عربی نیافته است.
@ferdosesokhan
فردوس سخن
آیا رنگ تشیع سیاه است؟ اینهمه رنگ سیاه در محرم از کجا آمده است؟ آیا رنگ سیاه رنگ شیعه است؟ در قرآن ۷ بار از رنگ سیاه نام برده شده و همه ی ۷ بار در کراهت آن سخن رفته است. از نظر روانشناسی رنگها، مشکی حزن و اندوه و افسردگی ایجاد می کند و می تواند باعث حالت…
نقدی بر این پست از جناب حسین مدرس زاده با تشکر از ایشان
@ferdosesokhan
@ferdosesokhan
فردوس سخن
آیا رنگ تشیع سیاه است؟ اینهمه رنگ سیاه در محرم از کجا آمده است؟ آیا رنگ سیاه رنگ شیعه است؟ در قرآن ۷ بار از رنگ سیاه نام برده شده و همه ی ۷ بار در کراهت آن سخن رفته است. از نظر روانشناسی رنگها، مشکی حزن و اندوه و افسردگی ایجاد می کند و می تواند باعث حالت…
عرض ادب ؛
متاسفانه در این مطلب از احادیث ضعیف و مرسل استفاده شده است . درباره ی شهادت حضرت حمزه که در جنگ احد به وقوع پیوست ، جارالله زمخشری از ادبا و مفسرین مسهور اهل سنت که تفسیر " کشاف " وی مورد مراجعه ی فریقین است می نویسد :
(( بکت بنت ام سلمه علی حمزه رضی الله عنهما ثلاثه تیام و تسلبت ))
در شهادت حضرت حمزه دختر ام سلمه هم عزاداری کرد و هم سه شبانه دوز لباس سیاه پوشید )) استحضار دارید که رمخشری چه قدر در نقل حدیث وسواس داشت . ( الفائق فی غریب الحدیث ، ج 2 ، ص 192 ، تحقیق : محمد علی بجاوی ، چاپ : دارالفکر ، بیروت )
ابن منظور هم در " لسان العرب " ، ج 15 ، ص 328 در ماده ی ( سلب ) تصریح می کند که : (( فی الحدیث ان ام سلمه تسلب علی حمزه ثلاثه ایام )) 👈 ( سه روز عزاداری کرد و لباس سیاه پوشید )
زبیدی از بزرگان و عالمان علم لغت در ماده ی ( سلب ) می گوید : (( السلاب خرقه سودا تلبسه الثکلی )) 👈 ( سلاب لباس سیاهی است که مصیبت زده می پوشد ) ( تاج العروس ، ج 2 ، ص 83 )
در واقعه ی شهادت جعفر طیار ( سلام الله علیه ) ، پیامبر اکرم ( ص ) به همسر ایشان اسما بنت عمیس فرمایش فرمودند که سه روز لباس سیاه بپوشند : (( تسلبی ثلاثا ))
ابن جوزی در " غریب الحدیث " ااسلب الالثیاب السود )) 👈 ( یعنی لباس سیاه پوشید )
اگر واقعا پوشیدن لباس سیاه " بدعت " است ، چرا رسول الله ( ص ) به جاری نمودن این امر دستور فرموده اند ؟
پس از رحلت حضرت پیامبر ( ص ) همسران ایشان لباس های تیره و کبود می پوشیدند (( مثل الرواهب یلبسن المسوح و قد ایقن بالبوس بعد النعمه البادی )) 👈 ( همانند راهبه ها لباس مسوح می پوشند ))
المسوح : لباس تیره و کبود
طبقات الکبری ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 321
ابن ابی الحدید معتزلی شارح بزرگ نهج البلاغه در ج 16 ، ص 22 می نویسد : (( امام حسن ( ع ) در سوگ پدرش علی ( ع ) جامه ی سیاه بر تن کرد و با همین جامه به میان مردم آمد ))
حافظ ابونعیم اصفهانی در " عیون الاخبار ، ص 109 می گوید : (( زمانی که خبر شهادت امام حسین ( ع ) به ام سلمه رسید در مسجد پیامبر ( ص ) خیمه ای سیاه برپا نمود و خود نیز جامه ی سیاه پوشید ))
ملا محمد باقر مجلسی در " بحارالانوار " ، ج 45 ، ص 196 از " اثبات الوصیه " اثر مسعودی مساله ی سیاه پوشیدن حضرت حسن عسکری ( ع ) پس از دفن پدر بردگوارشان را آورده است
اما اینکه در این مطلب ادعا شده چرا بعد از 1400 سال سیاه پوشی ؟ مگر " حجت الهی " میرا است که با روز و ماه و سال محاسبه شود ؟
@ferdosesokhan
متاسفانه در این مطلب از احادیث ضعیف و مرسل استفاده شده است . درباره ی شهادت حضرت حمزه که در جنگ احد به وقوع پیوست ، جارالله زمخشری از ادبا و مفسرین مسهور اهل سنت که تفسیر " کشاف " وی مورد مراجعه ی فریقین است می نویسد :
(( بکت بنت ام سلمه علی حمزه رضی الله عنهما ثلاثه تیام و تسلبت ))
در شهادت حضرت حمزه دختر ام سلمه هم عزاداری کرد و هم سه شبانه دوز لباس سیاه پوشید )) استحضار دارید که رمخشری چه قدر در نقل حدیث وسواس داشت . ( الفائق فی غریب الحدیث ، ج 2 ، ص 192 ، تحقیق : محمد علی بجاوی ، چاپ : دارالفکر ، بیروت )
ابن منظور هم در " لسان العرب " ، ج 15 ، ص 328 در ماده ی ( سلب ) تصریح می کند که : (( فی الحدیث ان ام سلمه تسلب علی حمزه ثلاثه ایام )) 👈 ( سه روز عزاداری کرد و لباس سیاه پوشید )
زبیدی از بزرگان و عالمان علم لغت در ماده ی ( سلب ) می گوید : (( السلاب خرقه سودا تلبسه الثکلی )) 👈 ( سلاب لباس سیاهی است که مصیبت زده می پوشد ) ( تاج العروس ، ج 2 ، ص 83 )
در واقعه ی شهادت جعفر طیار ( سلام الله علیه ) ، پیامبر اکرم ( ص ) به همسر ایشان اسما بنت عمیس فرمایش فرمودند که سه روز لباس سیاه بپوشند : (( تسلبی ثلاثا ))
ابن جوزی در " غریب الحدیث " ااسلب الالثیاب السود )) 👈 ( یعنی لباس سیاه پوشید )
اگر واقعا پوشیدن لباس سیاه " بدعت " است ، چرا رسول الله ( ص ) به جاری نمودن این امر دستور فرموده اند ؟
پس از رحلت حضرت پیامبر ( ص ) همسران ایشان لباس های تیره و کبود می پوشیدند (( مثل الرواهب یلبسن المسوح و قد ایقن بالبوس بعد النعمه البادی )) 👈 ( همانند راهبه ها لباس مسوح می پوشند ))
المسوح : لباس تیره و کبود
طبقات الکبری ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 321
ابن ابی الحدید معتزلی شارح بزرگ نهج البلاغه در ج 16 ، ص 22 می نویسد : (( امام حسن ( ع ) در سوگ پدرش علی ( ع ) جامه ی سیاه بر تن کرد و با همین جامه به میان مردم آمد ))
حافظ ابونعیم اصفهانی در " عیون الاخبار ، ص 109 می گوید : (( زمانی که خبر شهادت امام حسین ( ع ) به ام سلمه رسید در مسجد پیامبر ( ص ) خیمه ای سیاه برپا نمود و خود نیز جامه ی سیاه پوشید ))
ملا محمد باقر مجلسی در " بحارالانوار " ، ج 45 ، ص 196 از " اثبات الوصیه " اثر مسعودی مساله ی سیاه پوشیدن حضرت حسن عسکری ( ع ) پس از دفن پدر بردگوارشان را آورده است
اما اینکه در این مطلب ادعا شده چرا بعد از 1400 سال سیاه پوشی ؟ مگر " حجت الهی " میرا است که با روز و ماه و سال محاسبه شود ؟
@ferdosesokhan
وجه تسمیه خیابان هزار جریب اصفهان
در تاریخ صفوی یک ترکیب داریم که مفهوم و مصداق آن با موجودیت آن همخوان است و آن محله هزار جریب است در اصفهان که درست هزار جریب است و آن نیز از مستحداث شاه عباس بزرگ است
ملا جلال منجم مخصوص شاه درباره این محله می نویسد:
"در سلخ این ماه(صفر ۱۰۲۰ ه) تعیین مکان خانه های تبریزیان نمودند - در کنار آب زنده رود، چنانچه میان محل ها و خانه های ایشان چهار نهر عظیم گذران است ، و اصل باغ جنت از ملا علیرضا گرفتند - که چهار سو و مسجد و حمام و تیمچه و بازارچه تبریزیان باشد، و باقی - به چهار محله- خانه ها بسازند
و به سبب بی موونتی تبریزیان ، یک هزار جریب زمین، به سه هزار تومان خریدند از رعایا و جماعت اصفهانی و مقرر شد که به سرکاری الله بیک، پانصد خانه، به زرِ شاه، بسازند به جهت ناداران و منعمان هر کس هر چه خواهد تا یکصد هزار تومان، به رسم مساعده و قرض الحسنه بدهند - که در عرض پنج سال - ادا نمایند، و در آخر بخشیدند ......"
در واقع شاه عباس، چهارصد سال پیش یک برنامه پنج ساله خانه سازی در اصفهان پیاده کرده بود- کاری که امروز ما از آن عاجزیم- اما به هر حال چرا هزار جریب و نه کمتر و نه بیشتر؟
فکر می کنم این هم از علایق شاه عباس به عدد هزار بوده است
شادروان محمد ابراهیم باستانی پاریزی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در تاریخ صفوی یک ترکیب داریم که مفهوم و مصداق آن با موجودیت آن همخوان است و آن محله هزار جریب است در اصفهان که درست هزار جریب است و آن نیز از مستحداث شاه عباس بزرگ است
ملا جلال منجم مخصوص شاه درباره این محله می نویسد:
"در سلخ این ماه(صفر ۱۰۲۰ ه) تعیین مکان خانه های تبریزیان نمودند - در کنار آب زنده رود، چنانچه میان محل ها و خانه های ایشان چهار نهر عظیم گذران است ، و اصل باغ جنت از ملا علیرضا گرفتند - که چهار سو و مسجد و حمام و تیمچه و بازارچه تبریزیان باشد، و باقی - به چهار محله- خانه ها بسازند
و به سبب بی موونتی تبریزیان ، یک هزار جریب زمین، به سه هزار تومان خریدند از رعایا و جماعت اصفهانی و مقرر شد که به سرکاری الله بیک، پانصد خانه، به زرِ شاه، بسازند به جهت ناداران و منعمان هر کس هر چه خواهد تا یکصد هزار تومان، به رسم مساعده و قرض الحسنه بدهند - که در عرض پنج سال - ادا نمایند، و در آخر بخشیدند ......"
در واقع شاه عباس، چهارصد سال پیش یک برنامه پنج ساله خانه سازی در اصفهان پیاده کرده بود- کاری که امروز ما از آن عاجزیم- اما به هر حال چرا هزار جریب و نه کمتر و نه بیشتر؟
فکر می کنم این هم از علایق شاه عباس به عدد هزار بوده است
شادروان محمد ابراهیم باستانی پاریزی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
نظریه پنجره شکسته چيست؟
ساختمان خالی از سکنهای را در کنار یک خیابان پر رفت و آمد، در حالی که شیشه یکی از پنجرههایش شکسته است تصور کنید. مشاهدههای علمی نشان میدهد که اگر پنجره شکسته ظرف مدت کوتاهی، تعمیر نشود، عابران این پیام را از ساختمان میگیرند که کسی نگران ساختمان نیست و نظارتی وجود ندارد.
پس شیطنت شروع میشود و پنجرههای سالم ساختمان مورد هدف قرار میگیرند و ساختمان تغییر شکل میدهد و البته ادامه این روند میتواند منجر به ورود میهمانان ناخوانده به ساختمان بیصاحب شود و آثارش از سطح به عمق نفوذ کند. اتفاقی که در اشکال مختلف شاهد آن بودهایم.
توصیف فوق، خلاصهای است از یک نظریه جرم شناسی به نام «پنجره شکسته».
نظریهای که در دهه هشتاد و نود میلادی به کمک شهردار نیویورک آمد تا جرمخیزترین مترو جهان را که شهر زیرزمینی خلافکاران و اشرار به حساب میآمد سر و سامان بدهد.
شهرداری نیویورک، در اولین اقدام خود به بازسازی واگنهای مترو پرداخت و دستور داد تا واگنهایی که طی روز با اسپری رنگ، نوشتن یادگاری و... آسیب میبینند، شبانه از خط خارج شوند و تاصبح روز بعد رنگآمیزی و تعمیرشده
به خط برگردند.
در واقع همه اینکارها یک پیغام داشت:
حواسمان به همه چیز هست و هیچ خلافی رو تحمل نمیکنیم واین چنین شد مترو ناامن نیویورک تبدیل به یکی از امن ترین متروهای جهان شد .
اکنون استفاده از تئوری پنجره شکسته در زندگی شخصی، تربیت کودک و تجارت و کسب و کار،کارایی دارد.
پنجره های شکسته رو بیابیم و تعمیر کنیم مطمئن باشید اوضاع بهتر خواهد شد.
پنجره های شکسته کار و زندگی ما کجاها هستند؟
تا حالا بهش فکر کردیم؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ساختمان خالی از سکنهای را در کنار یک خیابان پر رفت و آمد، در حالی که شیشه یکی از پنجرههایش شکسته است تصور کنید. مشاهدههای علمی نشان میدهد که اگر پنجره شکسته ظرف مدت کوتاهی، تعمیر نشود، عابران این پیام را از ساختمان میگیرند که کسی نگران ساختمان نیست و نظارتی وجود ندارد.
پس شیطنت شروع میشود و پنجرههای سالم ساختمان مورد هدف قرار میگیرند و ساختمان تغییر شکل میدهد و البته ادامه این روند میتواند منجر به ورود میهمانان ناخوانده به ساختمان بیصاحب شود و آثارش از سطح به عمق نفوذ کند. اتفاقی که در اشکال مختلف شاهد آن بودهایم.
توصیف فوق، خلاصهای است از یک نظریه جرم شناسی به نام «پنجره شکسته».
نظریهای که در دهه هشتاد و نود میلادی به کمک شهردار نیویورک آمد تا جرمخیزترین مترو جهان را که شهر زیرزمینی خلافکاران و اشرار به حساب میآمد سر و سامان بدهد.
شهرداری نیویورک، در اولین اقدام خود به بازسازی واگنهای مترو پرداخت و دستور داد تا واگنهایی که طی روز با اسپری رنگ، نوشتن یادگاری و... آسیب میبینند، شبانه از خط خارج شوند و تاصبح روز بعد رنگآمیزی و تعمیرشده
به خط برگردند.
در واقع همه اینکارها یک پیغام داشت:
حواسمان به همه چیز هست و هیچ خلافی رو تحمل نمیکنیم واین چنین شد مترو ناامن نیویورک تبدیل به یکی از امن ترین متروهای جهان شد .
اکنون استفاده از تئوری پنجره شکسته در زندگی شخصی، تربیت کودک و تجارت و کسب و کار،کارایی دارد.
پنجره های شکسته رو بیابیم و تعمیر کنیم مطمئن باشید اوضاع بهتر خواهد شد.
پنجره های شکسته کار و زندگی ما کجاها هستند؟
تا حالا بهش فکر کردیم؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan