فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
شیوه شمارش تعدادجمله⬇️⬇️

💢برای تشخیص وشمارش تعداد جملات
باید به فعلهای آشکارو موجود وهمچنین افعال محذوف و
منادا وشبه جمله توجه کنیم

اما دربحث منادا توجه به دونکته ضروریست :
🔸🔸منادا یکی از نقشهای دستور ی کلمات درجمله
🔸🔸منادا درشمارش تعداد جملات یک جمله به حساب می آید

💢❗️اما درمورد شبه جمله توجه به نکاتی ضروریست

💢🔸نکته ی اول برای این کار یک بار جمله ها را بخوانیم با دقت…حالا دراین 🌀مثال :
دست در دامن مولا زد ،در
که علی بگذرو ازما مگذر
درنگاه اول افعالی را که در این بیت هستند معلوم می کنیم.
اینجا ،
زد ،بگذر،مگذر
سه فعل داریم پس قطعا فعلا سه جمله هم داریم.

به اندازه ی تعداد افعال موجود جمله هست.

🚨❗️اما این پایان کار نیست.چون باید ببینیم در جمله افعال محذوف یا شبه جمله و منادا هم هست.

🔸🔸این بیت را اگر خوب بخوانیم هیچ فعلی حذف نشده است پس افعال محذوف نداریم.

💢اما بحث منادا وشبه جمله⬇️

در مصراع دوم این بیت علی منادا می باشد گرچه نشانه ی ندا ندارد.
🚨🚨❗️در بعضی اوقات منادا بدون نشانه ی ندا می اید و با اهنگ خواندن یا ازطریق معنی کردن جمله متوجه می شویم که منادا هست.
🔸🔸پس علی هم چون منادا هست یک جمله به حساب می اید
در ابتدا گفتیم سه فعل درجمله موجود بودو منادا هم داریم
پس شمارش تعداد جملات دراین بیت میشه چهار جمله.
🚨🚨🚨❗️واما نکته ای اساسی بحث حذف افعال

🔸🔸این جمله را با دقت بررسی می کنیم تا افعال محذوف را هم اموزش بدهیم.

🌀خلاف راه صواب است و نقض رای اولو الالباب که ذوالفقار علی در نیام و زبان سعدی در کام .

🔸🔸دراینجا اگربه ظاهر جمله نگاه کنیم فقط فعل ربطی است هست.

پس یک فعل داریم،
🚨❗️اما دقت کنید باید دنبال منادا و افعال محذوف هم باشیم.
این جمله را چندبار هم اگر بخوانیم منادا و شبه جمله ندارد.
💢❗️پس سراغ افعال محذوف می رویم.
🌀جمله ی اول خلاف راه صواب است
و نقض رای اولوالالباب (است )

💢اینجا فعل است حذف شده و این نوع حذف را حذف به قرینه ی لفظی می گویند یعنی فعل از لفظ فعل قبل از خودش می باشد
فعل قبلش است بود و اینجا هم است حذف شده است.
تا اینجا دوجمله پیدا کردیم،
که ذوالفقار علی در نیام (باشد )
این هم جمله بعدی اینجا باشد حذف شده است ولی حذف به قرینه ی معنوی
چون قبل از آن فعلی از لفظ باشد نیست.
تا اینجا سه جمله داريم.

و زبان سعدی در کام (باشد )

اینجا هم باشد حذف شده بازهم به قرینه ی معنوی است.

💢🔸پس در اینجا چهار جمله داریم
گرچه در اول ظاهر جمله فقط یک فعل ربطی داشت.

#نکته_ای_در_بحث_شمارش_تعداد_جملات

💢❗️برخی از افعال به صورت کوتاه شده یا مخفف می آیند که درشمارش جملات باید به این نکته دقت کرد
🌀مثال:
علم،چندان که بیشتر خوانی
چون عمل درتونیست،نادانی

مصراع اول (خوانی )فعل می باشد درمصراع دوم (نیست )فعل هست

اما باید دقت کنیم در نادانی (ی)به معنی (هستی )می باشد
وفعل است که بیشتر درمعنی ومفهوم جمله متوجه می شویم پس کل بیت می شود سه جمله

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
عشاق نامدار دنیای ادب و هنر/ نویسندگانی که زوج هم بودند

زوج‌های نویسنده معروف دنیای ادبیات و هنر

شاید برخی بر این باور باشند که دو نویسنده که درک خوبی از شرایط کار و اندیشه یکدیگر دارند گزینه های خوبی برای یک ازدواج موفق باشند.اما تجربه نشان داده برای توفیق در زندگی مشرک فاکتورهای مهم گوناگونی وجود دارد چنانکه گاه یک رابطه توآم با عشق را هم به یک زندگی دوزخی یا بدفرجام بدل می کند. در میان نویسندگان زوج های مختلفی بوده اند که در کنار هم زندگی کرده زندگی هایی که برخی طولانی بوده اند و برخی کوتاه، برخی با تلخکامی روبه رو بوده اند برخی با رضایت و تفاهم و حتی برخی همانند ماجرای زندگی سیلویا پلات و تد هیوز به فاجعه انجامیده. در نوشته زیر مروری تند گذر شده بر برخی از معروف ترین زوج های دنیای ادبیات که از نظر شما می گذرد.

📓 ژان پل سارتر و سیمون دوبووار:
سارتر و دوبووار در 1929 در سوربن با هم آشنا شدند و بیش از 50 سال نزدیک‌ترین همراه هم بودند. این زوج مخصوصا ً از نظر زشتی چهره خیلی به هم می‌آمدند. اما به دلیل مشکلاتی از قبیل «تهوع»، «اسارت بشر» هیچ وقت قسمت نشد که با هم کلیسا بروند.

📓 آلبرتوموراویا و الزامورانته:
موراویا و مورانته در 1936 در عصر فاشیسم با هم آشنا شدند و در 1941 ازدواج کردند. اما بعد از 21 سال فیل موراویا تازه یاد هندوستان کرد و از مورانته جدا شد تا با یک نویسنده جوان‌تر به اسم داسیا مورایینی ازدواج کند. او دوباره 25 سال بعد زنش را طلاق داد تا در 1986 با دختری 45 سال کوچک‌تر از خودش به اسم کارمن یرا ازدواج کند.

📓 تدهیوز و سیلویا پلات:
وقتی که تد و سیلویا با هم زندگی می‌کردند، همه از خوشبختی این 2 شاعر می‌گفتند. اما وقتی سیلویا خودکشی کرد گفتند که از دست تد دق کرده چون تحت فشار قرارش می‌داده و اصلا ً ایده اولیه خیلی از کارهایش را از سیلویا دزدیده. هنوز با وجود همه این اتهامات ساکت مانده و به سرودن شعر عاشقانه برای سیلویا ادامه می‌دهد.

📓 هنری میلر و آناییس نیل:
آناییس نیل، نویسنده فرانسوی _ کوبایی که رکورد طولانی ترین یادداشت‌های روزانه ادبی در جهان را دارد (بیش از 60 سال از عمر 73 ساله اش را خاطرات روزانه نوشته و چاپ کرده)، مدتی با هنری میلر _ نویسنده انگلیسی _ زندگی مشترک داشته ولی ظاهرا ً خیلی هم به او خوش نگذشته چون می‌گوید: «ما با هم صرفا ً 2 نویسنده بودیم، نه 2 انسان».

📓ارنست همینگوی و مارتا گلورن:
گلورن زن سوم همینگوی در دوران جنگ جهانی دوم بود و بعد همینگوی طلاقش داد. گلورن یکی از بهترین گزارشگرها و وقایع نویس‌های جنگ بوده و می‌گویند که در طول 60 سال دوره کاری‌اش تقریبا ً تمام جنگ‌ها و درگیری‌های مهم جهان را وقایع نگاری کرده است.

📓کینگزنی آمیس و الیزابت جین‌هاوارد:
کینگزلی آمیس شاعر، کمدی نویس و منتقد انگلیسی شوهر سوم ‌هاوارد بود و او را که قبلا ً هنرپیشه و مدل بود، به نویسندگی آلوده کرد. البته خیلی نگران نباشید چون ‌هاوارد هم زن دوم آمیس بوده و آمیس از زن اولش بچه ای داشت که می‌شود مارتین آمیس که خودش یک نویسنده پست مدرن است.

📓 پرسی شلی و مری وولستونکرافت شلی:
پرسی شلی _ شاعر معروف رمانتیک انگلیسی که فقط 29 سال عمر کرد _ را 3 نسل بعدی از شاعران انگلیسی زبان «بت» خود نامیده اند. او در 19 سالگی با یک دختر 16 ساله ازدواج کرد و 3 سال بعد در حالی که 2 فرزند داشت او را ترک کرد تا با مری (دختر ویلیام گودویل روزنامه نگار معروف) ازدواج کند. مری شلی خودش نویسنده بود و هیولای معروف «فرانکشتاین» از مخلوقات اوست.

📓 رابرت براونبنگ و الیزابت برت براونینگ:
زوج براونینگ هر دو از معروف‌ترین شاعران دنیای انگلیسی زبان در عصر ویکتوریا بودند. در این ازدواج هم زن 6 سال از مرد بزرگ‌تر بود و تازه خانواده دختر نمی‌گذاشتند که عروسی بگیرد. رابرت از سال‌ها قبل عاشق شعرهای الیزایت بود و تا آخر عمر کارهای او را از خود برتر می‌دانست.

📓 ریموند کارور و تس گالاگر:
این زوج داستان کوتاه نویس آمریکایی که این روزها خیلی هم توی بورس هستند، به گفته خودشان جدا از هم می‌نویسند و خط و ربطشان به خودشان مربوط است. اما خود گالاگر هم سایه سنگین نفوذ معنوی و مقام استادی کارور را قبول دارد.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
💠 قدمت «ساعت آبی» در ايران

🔖 كاليستنس مورّخ يونانی ــ كه در لشكركشی اسكندر مقدونی به ايران همراه او بود و رويدادهای روز و مشاهداتش را منظما يادداشت می كرد ــ در يادداشتی كه بعداً با محاسبات تقويمی معلوم شده كه متعلق به سپتامبر 328 پيش از ميلاد است، نوشت:

🔸 در اينجا (ايران)، در دهكده ها كه آب را برحسب نوبت به كشاورزان براي زراعت می دهند، يک فرد از ميان آنان (كشاورزان) انتخاب می شود تا بر زمان نوبت، نظارت داشته باشد. اين فرد در كنار مجرای اصلی آب و محل انشعاب آن ميان كشاورزان، بر سكویی می نشيند و ظرفی فلزی كه سوراخ بسيار ريزی در آن تعبيه شده است را در ظرفی بزرگتر و پُر از آب قرار می دهد كه پس از پُر شدن ظرف كوچک (يک بار و يا چند بار) كه به آهستگی و طبق محاسبه قبلی ابعاد سوراخ آن صورت می گيرد تا «زمان بَری» معیِن شود، آب را قطع و آن را به جوی كشاورز ديگر باز می كند و اين كار دائمی است و اين وسيله (ساعت آبی) عدالت را برقرار كرده و از نزاع كشاورزان بر سر آب مانع می شود و ....

🔹 اين مورّخ در پايان اين يادداشت افزوده است كه اين وضعيت (نظم و نسَق) را تاكنون در چندين نقطه اين سرزمين (ايران) ديده است كه انديشه و تدبير (ضابطه) خوبي است. در بيشتر نقاط اين سرزمين (ايران)، كشاورزان به تناسب توان خود مالك زمين زراعتي هستند (شمار فئودالها خيلي كم است). گرفتن ماليات از خُرده مالك براي حكام آسانتر است.

🔸 اين يادداشت كاليستنس همچنین اين ترديد را به وجود آورده است كه ايرانيان نخستين مخترع ساعت آبي بوده اند يا يوناني ها. بسياري از مورخان اروپاييِ كارشناسِ قرون قديم نوشته اند كه ساعت آبي از دهه ۳۸۰ پيش از ميلاد و از زمان افلاتون در يونان بكار رفته است. مورخان ديگر به اين نظر شك كرده و معتقدند كه با وسائل ارتباطي آن عهد، امكان انتقال اختراع (ابتكار) ساعت آبي از يونان به ايران در طول ۵۰ سال (زمان مشاهدات كاليستنس) و توزيع اين اختراع ميان كشاورزان (كه دور از شهرها زندگي مي كنند) براي بهره برداري بعيد است. اين جر و بحث همچنان ادامه دارد كه بحث مناسبي است و ادامه آن جهانيان را بيش از پيش متوجه قدمت تمدن ايرانيان مي كند.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
درسنامه_فارسی_1_پایه_دهم_آذربایجان_شرقی.pdf
2.9 MB
#درسنامه
درسنامه كامل فارسی١
#پايه_دهم
ويرايش چهارم، تابستان ٩٩
گروه درسی ادبيات فارسی استان آذربايجان شرقی

@ferdosesokhan
درسنامه_فارسی_2_پایه_یازدهم.pdf
3.6 MB
#درسنامه

درسنامه كامل فارسی۲
#پايه_یازدهم
ويرايش تابستان ٩٩
گروه درسي ادبيات فارسی
استان آذربايجان شرقی

@ferdosesokhan
درسنامه فارسی 3 پایه دوازدهم.99.pdf
4.3 MB
#درسنامه

درسنامه كامل فارسی٣
#پايه_دوازدهم
ويرايش تابستان ٩٩
گروه درسي ادبيات فارسی
استان آذربايجان شرقی

@ferdosesokhan
📣📣📣اطلاعیه 📣📣📣

((مدرسه تلویزیونی ایران ))

.......‌‌‌...............................
🗓جدول شماره ١١

*روز سه شنبه ٢۵ شهریور

🖥شبکه ‌آموز ش:

📋🛠فنی و حرفه ای و کاردانش :
🕖ساعت٨ تا ٨:٣ بررسی استاندارد نازک دوزی رشته پوشاک پایه١٠
🕖ساعت٨:٣٠ تا٩ طراحی و ساخت مبلمان اداری پودمان١- پایه١١- صنایع چوب و مبلمان شاخه فنی و حرفه ای
🕖ساعت ٩ تا ٩:٣٠ پایگاه های اینترنتی رشته رایانه-پایه١٢ .
🕖ساعت ٢٠:۵٠ تا٢١:١۵ تجارت الکترونیک و امنیت شبکه پایه١٢ -رشته کامپیوتر و نرم افزار شاخه فنی و حرفه ای
🕖ساعت ٢١:١۵ تا٢١:۵٠ مفاهیم و کاربرد تولید محتوی -مشترک پایه١١و١٢ رشته کامپیوتر شاخه کاردانش

🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸
۶پایه ابتدایی:
🕖ساعت ١٠:۴۵ تا ١١:١٠ فارسی و نگارش پایه اول
🕖ساعت ١١:١٠ تا١١:٣۵ فارسی و‌نگارش پایه دوم
🕖ساعت١١:٣۵ تا١٢ مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه سوم
🕖ساعت١٢ تا١ بازی و ریاضی پایه چهارم
🕖ساعت١٢:٢۵ تا١٢:۵٠ فارسی و نگارش پایه پنجم
🕖ساعت١٣:١۵ تا١٣:۴۵مطالعات و مهارتهای اجتماعی پایه ششم

...............‌.‌‌‌🌱🌱۰۰۰۰۰۰۰۰۰

📋 🔬متوسطه اول:
🕖ساعت ١۴:٣٠ تا١۵:٠٠ علوم تجربی پایه هفتم (فصل اول )
🕗ساعت ١۵:٠٠ تا١۵:٣٠ علوم تجربی پایه هشتم (فصل اول )
🕗ساعت ١۵:٣٠ تا ١۶ علوم تجربی پایه نهم ( فصل اول )
......‌‌‌‌‌‌‌‌‌......🌿🌿🌿 ...‌....

💻دوره آموزش مجازی متوسطه :
🕖ساعت ١۶ تا ١۶:٣٠ دوره آموزش مجازی توسعه مهارتهای حرفه ای دبیران
موضوع: انجام پروژه عملی با پاورپوینت-۳

📋 🔎متوسطه دوم :
🕖 ساعت ١۶:٣٠ تا١٧زیست شناسی١ پایه دهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧ تا ١٧:٣٠زیست شناسی ٢ پایه یازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت ١٧:٣٠ تا١٨ زیست شناسی٣ پایه دوازدهم رشته علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠ تا٢٠:٢۵ درس فیزیک١ پایه دهم رشته ریاضی فیزیک و علوم تجربی
🕖 ساعت٢٠:٢۵ تا٢٠:۵٠ ریاضی١ پایه دهم رشته علوم تجربی
........................................

🍀🍀شبکه ۴🍀🍀
📝ساعت۷:۳۰درس جامعه شناسی۳ پایه۱۲ رشته ادبیات و علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی
📝ساعت۸ درس جامعه شناسی۲ پایه۱۱رشته ادبیات و علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی.
📝ساعت۸:۳۰درس جامعه شناسی۱ پایه۱۰ رشته ادبیات و علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی.
📝ساعت۱۰:۱۵درس زبان خارجی۳ پایه ۱۲ مشترک تمامی رشته ها.
📝ساعت۱۰:۴۵درس زبان خارجی۲ پایه۱۱ مشترک همه رشته ها.
📝ساعت۱۱:۱۵درس جغرافیای ایران پایه۱۰مشترک همه رشته ها .
📝ساعت۱۱:۴۵درس حسابان۲ پایه۱۲ رشته ریاضی فیزیک.
📝ساعت۱۲:۱۵درس روانشناسی پایه۱۱ رشته ادبیات و علوم انسانی و علوم و معارف اسلامی .
📝ساعت۱۲:۴۵درس هندسه۱پایه۱۰رشته ریاضی فیزیک.
📝ساعت۱۳:۱۵درس حسابان۲ پایه۱۲رشته ریاضی فیزیک.
.......................................
🌷🌷شبکه معارف🌷🌷
🌺ساعت۱۵درس تاریخ اسلام۳پایه۱۲رشته علوم و معارف اسلامی.
🌺ساعت۱۵:۳۰درس احکام۳پایه۱۲.
🌺ساعت۱۶درس علوم معارف۲پایه۱۱.
🌺ساعت۱۶:۳۰عربی زبان قران۳پایه۱۲.

@makhzanesoalatedoroseadabi
🌸معلم گرامی،
با تشکر فراوان از زحمات شما در تربیت آینده‌سازان کشور و توجه به تعلیم دانش‌آموزان در ایام تعطیلی مدارس، بسته هدیه معلمین 20 گیگابایت اینترنت سه ماهه وزارت ارتباطات برای شما فعال گردید.
استعلام بسته با شماره‌گیری کد
*100*10#

همه با هم علیه کرونا

@schoolbank
@makhzanesoalatedoroseadabi

لطفا استعلام کنید.
ریشه شناسی واژه تاجیکی افغانی "عنعنوی"

در قرائت کتابی نام آشنا (یادداشت های صدرالدین عینی)رسیدم به این اصطلاح:عنعنوی. این واژه در فارسی دری افغانی و تاجیکی رایج است. عموماً معنای" سنتی" می دهد.

کنجکاو شدم بدانم این واژه چگونه ساخته شده و چرا چنین معنایی می دهد؟

عنعنوی از سه پاره ساخته شده:دو جزء آن حرف جر عربی"عن" و جزء سوم "وی" پسوند نسبت است.

عن+عن+ وی= هر آنچه مربوط به از از ... باشد.‌نقل شده از فلانی از فلانی از فلانی و.‌..

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
فیلم تدریس ستایش
فارسی دهم
زمان : ۱۰:۲۲ دقیقه
بررسی تمام نکات ادبی و زبانی و فکری
مدرس : مهدی زاده

@makhzanesoalatedoroseadabi
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
علوم و فنون دوازدهم
درس اول
تاریخ ادبیات قرن ۱۲ و ۱۳(دوره مشروطه)

قسمت اول
فیلم تدریس با نرم افزار پاور پوینت
تهیه و تنظیم : خانم فریبا اصغری، منطقه ۹ تهران
گروه ادبیات ایران
@makhzanesoalatedoroseadabi
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
علوم و فنون دوازدهم
درس اول
تاریخ ادبیات قرن ۱۲ و ۱۳(دوره مشروطه)
قسمت دوم
فیلم تدریس با نرم افزار پاور پوینت
تهیه و تنظیم : خانم فریبا اصغری، منطقه ۹ تهران
گروه ادبیات ایران
@makhzanesoalatedoroseadabi
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جلسه اول
خوش آمدگویی و توضیح سه قلمرو زبانی و ادبی و فکری
مدرس : حسین ملاصادقی ؛ ارشد ادبیات ؛ مدرس زبان فارسی و نگارش هنرستان های تهران
برای سه پایه رشته های نظری و فنی - حرفه ای و کار و دانش
تهیه شده با نرم افزار " کمتازیا"

@ferdosesokhan
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
جلسه دوم
قلمرو زبانی ؛ توضیح ۱۵ آرایه ی پرکابرد در شعر و نثر فارسی
مدرس : حسین ملاصادقی ؛ ارشد ادبیات ؛ مدرس زبان فارسی و نگارش هنرستان های تهران
برای سه پایه رشته های نظری و فنی - حرفه ای و کار و دانش
تهیه شده با نرم افزار " کمتازیا"

@ferdosesokhan
اژدها در شاهنامه

اژدها که صورت دیگر و صدالبته مهیب تر و خیال انگیزی از مار دارد ، موجودی است اهریمنی؛
همین، سبب شده است تا فردوسی گاه در شاهنامه، شاهان بدکردار و بد ذات و دیوان و نیروهای اهریمنی را اژدها بنامد.

ضحاک (( معرب اژدی دهاک : یا همان اژدها )) مظهری است از اهریمن ، چرا که شیطان با مار رابطه ی دیرینه ای دارند .

شیطان ( اهریمن ) با همدستی مار ، در بهشت ، انسان را فریفت تا از میوه ممنوعه بخورد .

در اینجا نیز ، بر اثر بوسه ی ابلیس دو مار بر کتف ضحاک می روید .

ضحاک که خود بد ذاتی اهریمنی است.
بارها با لفظ اژدها از او نام برده می شود.

در آن محضر اژدها ناگزیر
گواهی نبشتند برنا و پیر


استعاره از افراسیاب:

ز تنگی چو خواهی که یابی رها،
وز این نامور ترک نر اژدها

برای پلاشان نورانی:

سبک، بیژن گیو بر پای جست
میان، کشتن اژدها را، بست

فردوسی نه تنها از بدکاران و نیروهای اهریمنی با لفظ استعاره یاد می کند، بلکه آن گاه که می خواهد قدرت، جسارت و خشونت پهلوانی ایرانی را به تصویر بکشد، از این جانور که نماد قدرت مندی بست، بهره می گیرد.
مثلاً در بیت زیر اژدها استعاره از گیو است:

بدو گفت کاین اژدهای دژم
که مرغ از هوا اندر آرد به دم

منظور از اژدهای بیت زیر دیو سپید است:

که شاه جهان در دم اژدها ست
بر ایرانیان بر، چه مایه بلاست

اژدها در معنی اسب:

سپهبد عنان اژدها را سپرد
به خشم، از هوا روشنایی ببرد

اژدها استعاره از شیر:

نخستین، به شمشیر، شیر افکنیم
همان اژدهای دلیر افکنیم

اژدها در معنی آز و طمع :

بترسم که در چنگ این اژدها
روان باید از کالبدتان رها

اژدها استعاره از روزگار :

روزگاری که همه را در کام خود فرو می برد و هیچ کس، حتی پهلوانان قدرتمند و خردمندان تیزهوش را یارای رهایی از چنگال اش نیست:

از این بر شده تیز چنگ اژدها
به مردی و دانش که باید رها

اژدها استعاره از سلاح جنگی (خنجر):

سکندر چو دید آن تن پیل مست
یکی کوه زیر اژدهایی به دست

✳️ اژدها در عبارت های کنایی:

در دم اژدها بودن:
کنایه از در سختی افتادن، در خطر قرار گرفتن.

کنون جای سخنی و جای بلاست
که ایران کنون در دم اژدهاست

از اسطوره ها چنین بر می آید که همواره پیوندی ناگسستنی بین انسان و حیوانات وجود داشته است.

تحقیق در زمینه ی حیوانات ما را با این پیوند آشنا می کند و در سایه ی همین مطالعات است که به اندیشه های ساکنان گذشته ی این مرز و بوم آشنا می شویم و به این نتیجه می رسیم که بر خلاف اوستا و متون پهلوی که با صراحت بیان می کند یک جانور اهورایی است یا اهریمنی، در شاهنامه یک جانور با توجه به ویژگی های مختلف می تواند بیانگر دو یا چند مفهوم متفاوت باشد؛

به عبارت واضح تر هم می تواند مفهومی نیک را با خود همراه داشته باشد، هم در مفهومی منفی به کار رود.
اژدها نیز در شاه نامه چنین وضعی دارد؛
چنان که در ریشه یابی واژه ی اژدها بیان شد، اژدها از نظر لغوی بیانگر موجودی اهریمنی و در اندیشه ی ایرانی مظهر خوی شیطانی است؛
بر همین اساس فردوسی اغلب، پدیده های پلشتی چون دیو و آز و دشمنان زشت سیرتی چون افراسیاب و پلاشان توراتی را در این لفظ به کار می گیرد؛
ولی گاه نیز اژدها را به واسطه ی دلیری و جسارتش استعاره از پهلوانان قدرتمند در نظر می گیرد .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
ضمیر: جانشین اسم یا جانشین گروه اسمی؟

در تعریف «ضمیر» غالباً عنوان می‌شود که ضمیر «واژه‌ای [است] که به جای اسم به کار می‌رود و از تکرار آن جلوگیری می‌کند، مانند ”او“ در این جمله: علی را دیدم و با او صحبت کردم» (فرهنگ بزرگ سخن، ذیل «ضمیر»). از سوی دیگر، در کتاب‌های درسی این اصطلاح را چنین تعریف‌ کرده‌اند: «کلمه‌های مانند: ”من، او، شما، م، تان و ...“ که به جای اسم می‌نشیند ضمیر نام دارند» (فارسی پایه هفتم، ۱۳۹۴: ۱۰۴). و نهایتاً در برخی از کتاب‌های دستور نیز تعریف این اصطلاح از این قرار است: «واژه‌ای که جانشین اسم می‌شود و با آوردن آن دیگر خود اسم را نمی‌آوریم ضمیر نامیده می‌شود.» (انوری و احمدی، ۱۳۹۰: ۹)

اما باید توجه کرد چنین تعریفی که ضمیر را «جانشین اسم» معرفی می‌کند نارساست (غلامعلی‌زاده، ۱۳۷۴: ۴۱)، بلکه تصور نادرستی از ضمیر است (Payne 2011: 122). نارسایی و نادرستی چنین تعریفی را می‌توان با مثالی ساده برملا کرد:

▪️ آن مرد جوان بازیگر است.

اگر ضمیر «جانشین اسم» باشد، لذا باید بتوان ضمیر «او» را با اسم «مرد» جایگزین کرد:

▪️ * آن او جوان بازیگر است.

اما این جمله غیردستوری است (در زبان‌شناسی در ابتدای جملات و عبارات غیردستوری علامت ستاره (*) می‌گذارند).

چنانکه ملاحظه می‌کنید، این طور نیست که ضمیر لزوماً «جانشین اسم» باشد. بلکه، تعریف درست‌تر و دقیق‌تر این است که ضمیر «جانشین گروه اسمی» است، اگرچه ممکن است گروه اسمی گاهی (و البته گاهی، نه همیشه) فقط از یک اسم تشکیل شده باشد. عبارت «آن مرد جوان» در مثال بالا یک گروه را تشکیل می‌دهد: (گروه اسمی)، چون توالی این واژه‌ها در آن جمله به اتفاق هم یک نقش نحوی را ایفا می‌کند: (نقش «نهاد»). از این رو، ضمیر «او» را می‌توان به جای این گروه اسمی به کار برد:

▪️ او بازیگر است.

اما چنانکه گفتیم، گروه اسمی گاهی ممکن است فقط از یک اسم تشکیل شده باشد. در این صورت، آن اسم به تنهایی یک گروه اسمی را تشکیل می‌دهد:

▪️ معلم آمد.
▪️ او آمد.

حتی معادل انگلیسی ضمیر (یعنی pronoun) نیز فریبنده است. noun یعنی اسم و پیشوند pro یعنی جایگزین و لذا pronoun به طور ضمنی یعنی «جایگزین اسم». اما چنانکه نشان دادیم، ضمیر جانشین گروه اسمی است. از همین رو است که برخی از زبان‌شناسان بیشتر اصطلاح دقیق‌تر pro-NP را می‌پسندند (Tallerman 2014: 171). گفتنی است که NP صورت کوتاه Noun Phrase (گروه اسمی) است.

📝 یادداشت‌ها:

📚 اکبری‌شلدره، فریدون. و دیگران (۱۳۹۴). فارسی. پایه هفتم دوره اول متوسطه. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران.

📚 انوری، حسن. (سرویراستار). (۱۳۸۱). فرهنگ بزرگ سخن. (۸ ‌‌جلد). تهران: سخن.

📚 انوری، حسن. و احمدی گیوی، حسن. (۱۳۹۰). دستور زبان فارسی ۲. ویرایش ۴م. تهران: فاطمی.

📚 غلامعلی‌زاده، خسرو. (۱۳۷۴). ساخت زبان فارسی. تهران: احیای کتاب.

📚 Payne, Thomas. E. (2011). Understanding English Grammar. UK: Cambridge.

📚Tallerman, Maggie. (2014). Understanding Syntax. 4th edition. UK: Routledge.

- حسین حسن‌زاده:

@zabanvarzi
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
جزء یا جزو

«جزو» صورت تحول‌یافته‌ای است از «جزء» عربی که در زبان فارسی بیش‌وکم رواج یافته است. بعضی صاحب‌نظران «جزو» را به این دلیل که در عربی نیامده و حاصل دخل‌وتصرف‌های فارسی‌زبانان در وام‌واژه‌های عربی است، نادرست دانسته‌اند (خیام‌پور، ۱۳۲۷: ۲۹). کسانی نیز بین «جزء» و «جزو» فرق گذاشته و تمایزهایی معنایی میان این دو قائل شده‌اند. بنا بر دیدگاه این دسته، «جزء» در مقابل «کل» قرار می‌گیرد و به‌ معنی «خُرد» و «اندک» است؛ در صورتی که «جزو» معنی «ضمیمه» و «اضافه‌شده» می‌دهد (کار، ۱۳۳۴: ۱۳۸ تا ۱۳۹). فریدونِ کار ضمن اشاره به این نکته، مثال‌های زیر را در تأیید مدعایش ذکر می‌کند:
محسن کارمند جزء ادارۀ برق است. (درست)
فرخ جزو دستۀ پارتیزانی جنوب است. (درست)
حصبه جزء بیماری‌های واگیردار است. (غلط)
من جزء ارتش شوروی بودم. (غلط)

فارغ از این‌که این مثال‌ها چه‌قدر تفاوت معنایی «جزء» و «جزو» را نشان می‌دهد، شایان‌توجه است که در فرهنگ‌لغت‌های موجودِ شناخته‌شده، بین این دو کلمه فرقی نگذاشته و آن‌ها را دو صورت املایی از یک واژه قلمداد کرده‌اند؛ به این گونه که اکثر آن‌ها تعریفِ «جزو» را به مدخل «جزء» حواله کرده و به این شکل، تلویحاً «جزء» را صورت اصیل یا پُربسامدتر دانسته‌اند. این موضوع در فرهنگ فارسی عمید و فرهنگ بزرگ سخن مشاهده می‌شود.

در فرهنگ فارسی (معین، ۱۳۷۱) زیرِ هر دو مدخلِ «جزء» و «جزو»، ارجاعی به دیگری آمده؛ اما تعریفِ اصلی این کلمه در زیر مدخل «جزء» به دست داده شده است: «بخشی از چیزی، پاره‌ای از شیء، مقابلِ کل.» لغت‌نامۀ دهخدا نیز «جزو» را برابر «جزء» معنی کرده و به تفاوت معنایی خاصی انگشت ننهاده است (دهخدا، ۱۳۷۷).

در فرهنگ بزرگ سخن (انوری، ۱۳۸۲) این معنی‌ها برای «جزء» آمده است:
بخش، عضو یا مقداری از یک کل یا یک مجموعه: «جزئی از کتاب را خواندم.» «او را که جزء تبعیدشدگان به قزوین بود، ملاقات نمودم.» دارای مرتبه‌ای نسبتاً پایین و کم‌اهمیت در یک ردۀ شغلی: «کارمند جزء». «مستخدمینِ جزءْ بی‌اعتنایی نشان می‌دادند.» هر قسمت از سی قسمت قرآن: «دو جزء دیگر بخوانم، قرآن را ختم کرده‌ام.»

با این توضیحات، پیداست که از نظر معنایی بین «جزء» و «جزو» تفاوتی وجود ندارد. این نکته نه‌تنها در فرهنگ‌لغت‌ها، بلکه در تعدادی از منابع درست‌نویسی آمده است (نک: نجفی، ۱۳۷۱: ۱۳۴؛ عالی‌عباس‌آباد، ۱۳۸۵: ۱۰۱). درواقع، این‌دسته از منابع، «جزء» و «جزو» را در زمرۀ واژه‌های همگون قرار داده‌اند؛ واژه‌هایی که می‌توان به‌ جای هم به کار برد.

در متونِ معیار، بنویسیم «جزء» یا «جزو»؟

اگر بنا باشد در نوشتۀ معیار، یکی از این دو را برگزینیم، کدام را انتخاب کنیم و چرا؟ به نظر می‌رسد به‌کاربردن «جزء» طبیعی‌تر و صحیح‌تر از «جزو» باشد. علت این امر، دو چیز است:
اول این‌که: چنین می‌نماید که تلفظ «جزء» /?joz/ در گفتار فارسی‌زبانان به ‌نسبتِ «جزو» /jozv/ پُربسامدتر است.
ثانیاً: چنان‌که پیش‌ از این نیز به‌خوبی معلوم شد، «جزء» املای اصلی کلمه است که در بیشترِ واژه‌هایی که با آن ساخته شده، به همین صورت مانده است. به‌ سخن دیگر، املای «جزء» فقط در واژهٔ «جزوه» است که تغییر کرده؛ در صورتی‌ که در جاهای دیگر، مثل «جزئی» و «جزئیات» و «جزئاً» به‌ شکل اصلی‌اش حفظ شده است. ازاین‌رو نوشتنِ «جزء» به این شکل، هم‌خانوادگی این واژه‌ها را بهتر و سرراست‌تر نشان می‌دهد.

کتابنامه:
انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، چ ۲، ج ۳، تهران: سخن.
خیام‌پور، عبدالرسول، ۱۳۲۷، «غلط مشهور [۳]»، دانشکدۀ ادبیات و علوم‌انسانی تبریز، ش ۳، خرداد ۱۳۲۷، ص ۲۸ تا ۳۵.
دهخدا، علی‌اکبر، ۱۳۷۷، لغت‌نامه، ویرایش ۲، چ ۲، ج ۵، تهران: مؤسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
عالی‌عباس‌آباد، یوسف، ۱۳۸۵، فرهنگ درست‌نویسی سخن، چ ۱، تهران: سخن.
کار، فریدون، ۱۳۳۴، غلط ننویسیم؛ ش‍ام‍ل ب‍حث در ل‍غات از ج‍هت ص‍ح‍ت ت‍ح‍ریر و ت‍ل‍فظ، چ ۲، تهران: شرق.
معین، محمد، ۱۳۷۱، فرهنگ فارسی، چ ۸، ج ۱، تهران: امیرکبیر.
نجفی، ابوالحسن، ۱۳۷۱، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی، ویرایش ۲، چ ۱، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

- افسانه رحیمیان (ویراستار)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واحدهای شمارشی" ممیز" ها

۱- «اصله» برای درخت: پنج اصله درخت
۲- «باب» برای خانه و دکان و کاروانسرا و ... دو باب خانه، پنج باب مغازه
۳- «برگ» برای کاغذ جلد نشده: پنج برگ کاغذ
۴- «بند» برای کاغذ که شامل 500 برگ در ابعاد معین است: سه بند کاغذ
۵- «پرده» برای تابلو نقاشی: سه پرده تابلو نفیس استاد فرشچیان
۶- «تخته» برای فرش و پتو و جز آن: دو تخته فرش، سه تخته پتو
۷- «تن» برای انسان (به جای نفر): ده تن سرباز
۸- «توپ» برای پارچه: سه توپ فاستونی
۹- «جام» برای قطعات شیشه ساختمانی و آینه های بزرگ: دو جام شیشه
۱۰- «جلد» برای کتاب و دفتر: دو جلد کتاب
۱۱- «جفت» برای کفش و جوراب و جز آن ها: دو جفت کفش، دو جفت جوراب
۱۲- «حلقه» برای چاه و قنات و فیلم و نوار و لوح فشرده: سه حلقه چاه، چهارفیلم
۱۳- «دانه» برای برخی اشیاء: دو دانه سیب، 5 دانه آب نبات
۱۴- «دست» برای شش عدد ظرف و قاشق و غیره و همچنین لباس: یک دست قاشق
۱۵- «دستگاه» برای اتومبیل و رادیو و تلویزیون و موتور و جز آن: دو دستگاه اتومبیل
۱۶- «دو جین» برای هر دسته یا بسته دوازده تایی: یک دو جین جوراب
۱۷- «دهنه» برای دکان: یک دهنه دکان نانوایی
۱۸- «رأس» برای گاو و گوسفند و بز و امثال آن ها: سه رأس گاو
۱۹- «رشته» برای گردن بند و دست بند، نیز برای قنات : دو رشته قنات، سه رشته گردن بند
۲۰- «زنجیر» برای فیل: دو زنجیر فیل
۲۱- «سر» برای انسان (به جای نفر در عائله): پنج سر عائله
۲۲- «سنگ» برای آب آبیاری و آسیا: سه سنگ آب
۲۳- «شاخه» برای سیم و لوستر و تیر آهن و جز آن: سه شاخه سیم، دو شاخه لوستر
۲۴- «شعله» برای وسایل روشنایی مانند چراغ و شمع: دو شعله چراغ
۲۵- «طاقه» برای شال و پتو و پارچه: دو طاقه شال، چهار طاقه پتو
۲۶- «عدد» برای برخی اشیا : 4 عدد بستنی
۲۷- «عراده» برای توپ: سه عراده توپ
۲۸- «فروند» برای کشتی و هواپیما و بالگرد: سه فروند هواپیما
۲۹- «فقره» برای نامه، سند، چک و مانند آن ها: سه فقره نامه
۳۰- «قالب» برای قطعات بریده شده و جدا از هم: دو قالب کره، چهار قالب صابون
۳۱- «قبضه» برای اسلحه سبک: دو قبضه برنو، یک قبضه شمشیر
۳۲- «قرص» برای نان: دو قرص نان
۳۳- «قطعه» برای زمین و باغ، همچنین برای فرش، عکس، جواهر،جوجه، مرغ، خروس، ماهی و اسکناس،: دو قطعه زمین ، چند قطعه فرش، سه قطعه عکس، دو قطعه اسکناس
۳۴- «قلاده» برای سگ و شیر و ... دو قلاده سگ
۳۵- «قواره» برای زمین و برای پارچه ای که برای یک دست لباس کافی است: سه قواره زمین، چهار قواره پارچه
۳۶- «مجلد» برای کتاب و دفتر: چهار مجلد کتاب
۳۷- «نخ» برای سیگار: سه نخ سیگار بهمن
۳۸- «نفر» برای انسان و شتر: سه نفر راهزن، ده نفر شتر

برخی واحدهای شمارش ویژه یک اسم است مانند «اصله» برای درخت، ولی برخی ممکن است به طور مشترک به کار رود، مانند عدد

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
بیش از چهل نمونه سوالات عمومی و اختصاصی آزمون های استخدامی کشور در کانال زیر :

@makhzanesoalatedoroseadabi
سی ویژگی کسانی که کتاب نمی خوانند

۱-خیلی راحت تحت تأثیر تبلیغات و Propaganda  قرار می گیرند؛
۲-حرف های تکراری می زنند؛
۳-دایره ی واژگان آنها بسیار محدود است؛
۴-خود را نمی شناسند؛
۵-با هیجان و احساس زندگی می کنند؛
۶-بخش استدلالی ذهن آنها تقریباً تعطیل است؛
۷-استعداد پوپولیست شدن را پیدا می کنند؛
۸-قوای عقلی آنها پرورش نیافته است؛
۹-بر آنچه می گویند خیلی کنترل ندارند؛
۱۰-گوش کردن به دیگران را نمی آموزند؛
۱۱-مستعد پذیرش شایعات هستند؛
۱۲-اهمیت متفاوت بودن انسانها را کشف نمی کنند؛
۱۳-مغز، حالت سولفاته پیدا می کند؛
۱۴-غلظت یادگیری آنها به شدت کاهش می یابد؛
۱۵-فرصت فکر کردن در زندگی را از دست می دهند؛
۱۶-با واژه «انتقاد» بیگانه اند؛
۱۷-زمینه های تداوم اقتدارگرایی را فراهم می آورند؛
۱۸-حرف های نسنجیده زیاد می زنند؛
۱۹-منافع خود را به خوبی تشخیص نمی دهند؛ 
۲۰-با واژه «مشورت» ناآشنا هستند؛
۲۱-حکومت ها را خوشحال می کنند؛
۲۲-باعث می شوند که نظام حزبی در یک کشور شکل نگیرد؛
۲۳-زود عصبانی می شوند؛
۲۴-از حقوق شهروندی خود و دیگران ناآگاه هستند؛
۲۵-برای رشد فکری و شخصیتی، احساس نیاز نمی کنند؛
۲۶-در همه زمینه ها، اظهار نظر می کنند؛
۲۷-راحت بر دیگران القاب می گذارند؛
۲۸-تفاوت بین توهم و غیرتوهم را نمی دانند؛
۲۹-تعریفشان در خصوص زندگی، از غرایز انسانی فراتر نمی رود؛
۳۰-نمی دانند جهل چیست.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan