✳️ توهّمِ تشدید
واژههای مشددِ بسیاری در فارسی به کار میروند و اکثرشان هم عربیتبارند:
امنیّت، اولویّت، اهمّیّت، بنّا، تسلّی، تهیّه، جلّاد، عُمّال، متعدّد، مشتقّات، نقّاش، ... .
اما معدودی واژه هم داریم که تشدید ندارند و بعضیها آنها را مشدد میپندارند:
ادعیه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادعیّه میگویند و مینویسند.
ادویه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادویّه میگویند و مینویسند.
تسلیت (بر وزنِ تَفعِلَت): بعضیها بهغلط تسلیّت میگویند و مینویسند.
حراج (بر وزنِ فَعال): بعضیها حَرّاج تلفظ میکنند.
خناق (بر وزنِ فُعال): در فارسی خُنّاق یا حُنّاق تلفظ میشود. یکی از کارکردهای وزنِ فُعال در عربی دلالت بر بیماری یا عارضه است: خُناق، دُوار، زُکام، صُداع، کُزاز.
شفقت (بر وزنِ فَعَلَت): در فارسی معمولاً شَفِقّت تلفظ میشود.
علیحِده (به معنیِ جداگانه): بعضیها علیحَدّه تلفظ میکنند و ظاهراً جزءِ دومش را به «حد» (از ریشۀ «حدد») ربط میدهند.
در عربی «حِدة» (از ریشۀ «وحد») به معنیِ تنهایی و انفراد و همریشه با واحد، وحدت، وحید، و توحید است.
بنابراین «علیحده» ربطی به حد و حدود ندارد.
قُضات (جمعِ قاضی، بر وزنِ فُعَلَة، در اصل: قُضَیَة ← قُضاة): بعضیها بهغلط قُضّات میگویند و مینویسند. نامِ عینالقضات را هم بهغلط مشدد تلفظ میکنند.
مُجریه (مؤنثِ مُجری، بر وزنِ مُفعِل، اسمِفاعلِ اِجراء): بعضیها بهغلط مُجریّه میگویند و مینویسند.
مُلحَقات (جمعِ مُلحَق/ مُلحَقه، بر وزنِ مُفعَل/ مُفعَله، اسمِمفعولِ اِلحاق، از ریشۀ «لحق»): بعضیها بهغلط مُلحَقّات میگویند و مینویسند.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
واژههای مشددِ بسیاری در فارسی به کار میروند و اکثرشان هم عربیتبارند:
امنیّت، اولویّت، اهمّیّت، بنّا، تسلّی، تهیّه، جلّاد، عُمّال، متعدّد، مشتقّات، نقّاش، ... .
اما معدودی واژه هم داریم که تشدید ندارند و بعضیها آنها را مشدد میپندارند:
ادعیه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادعیّه میگویند و مینویسند.
ادویه (بر وزنِ اَفعِله): بعضیها بهغلط ادویّه میگویند و مینویسند.
تسلیت (بر وزنِ تَفعِلَت): بعضیها بهغلط تسلیّت میگویند و مینویسند.
حراج (بر وزنِ فَعال): بعضیها حَرّاج تلفظ میکنند.
خناق (بر وزنِ فُعال): در فارسی خُنّاق یا حُنّاق تلفظ میشود. یکی از کارکردهای وزنِ فُعال در عربی دلالت بر بیماری یا عارضه است: خُناق، دُوار، زُکام، صُداع، کُزاز.
شفقت (بر وزنِ فَعَلَت): در فارسی معمولاً شَفِقّت تلفظ میشود.
علیحِده (به معنیِ جداگانه): بعضیها علیحَدّه تلفظ میکنند و ظاهراً جزءِ دومش را به «حد» (از ریشۀ «حدد») ربط میدهند.
در عربی «حِدة» (از ریشۀ «وحد») به معنیِ تنهایی و انفراد و همریشه با واحد، وحدت، وحید، و توحید است.
بنابراین «علیحده» ربطی به حد و حدود ندارد.
قُضات (جمعِ قاضی، بر وزنِ فُعَلَة، در اصل: قُضَیَة ← قُضاة): بعضیها بهغلط قُضّات میگویند و مینویسند. نامِ عینالقضات را هم بهغلط مشدد تلفظ میکنند.
مُجریه (مؤنثِ مُجری، بر وزنِ مُفعِل، اسمِفاعلِ اِجراء): بعضیها بهغلط مُجریّه میگویند و مینویسند.
مُلحَقات (جمعِ مُلحَق/ مُلحَقه، بر وزنِ مُفعَل/ مُفعَله، اسمِمفعولِ اِلحاق، از ریشۀ «لحق»): بعضیها بهغلط مُلحَقّات میگویند و مینویسند.
@gozinguye
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ درباره طبقات هفت گانه آسمان( هفت فلک)
آیات و روایاتی که در مورد آسمانهای هفتگانه وارد شده اند بسیار زیادند به طوری که اگر روایات مربوط به آن یکجا جمع شوند کتابی حجیم را تشکیل می دهند. تفسیر این گونه آیات و روایات نیز کار آسانی نیست و اکثر مفسرین از تفسیر شایسته این گونه آیات و روایات فرومانده اند. برخی از مفسرین معتقدند که این آسمانها، آسمانهای مادی هستند و هر کدام ، آن را به گونه ای توجیه کرده اند. مثلا برخی گفته اند مراد از هفت آسمان هفت طبقه جوّ است ؛ و برخی دیگر نیز بر اساس نجوم قدیم گفته اند مراد از آن،هفت سیاره منظومه شمسی هستند؛ که با چشم غیرمسلّح دیده می شوند؛ یعنی خورشید، عطارد، زهره، ماه، مریخ، زحل و مشتری . برخی نیز گفته اند مراد از هفت آسمان ، هفت فلکی هستند که این اجرام هفتگانه روی آنها مستقرّند. برخی از اندیشمندان نیز گفته اند هفت سیاره مثل زمین در عالم وجود دارند که هر کدام نیز آسمانی برای خود دارند، برخی نیز گفته اند کل عالم ما که متشکّل از میلیاردها کهکشان است آسمان اول است و این عالم ما ،خود داخل یک عالم مادی دیگر است ؛ آن عالم نیز داخل در عالم مادی دیگری است ؛ تا برسد به عالم هفتم، این تفسیر ، شبیه فرضیه عوالم پیازی است ،که زمانی در کیهان شناسی مطرح بوده است.
❇️ نه طبقه آسمان ( نه آسمان )
از نظر هیئت قدیم.هیئت قدیم شكل خاصى داشت كه به طور قطع امروز منسوخ و باطل شده است و آن این است كه قائل به نه آسمان بود(نه كرسى فلك نهد اندیشه زیر پاى-تا بوسه بر ركاب قزل ارسلان زند)كه آنها را نه فلك مىگفتند،و فلك اول یا آسمان اول عبارت بود از فلكى كه به عقیده هیئت قدیمى-كه آن را«هیئت بطلمیوسى»مىگویند-ماه در آن فلك و آسمان اختصاصا قرار داشت و غیر از ماه هیچ چیز دیگرى در آنجا قرار نداشت. آسمان دوم محیط به آسمان اول و چسبیده به آن بود(مىگفتند مثل لایههاى پیاز كه به یكدیگر چسبیده است،و بین آسمانى و آسمانى خلئى وجود ندارد و محال است وجود داشته باشد)و در همه این آسمان فقط یك ستاره وجود دارد كه عطارد است.آسمان سوم باز محیط بر آسمان دوم و چسبیده به آن است و در تمام آن هم فقط یك ستاره وجود دارد كه آن زهره است.در آسمان چهارم همین طور یك ستاره وجود دارد كه خود خورشید است.در آسمان پنجم یك ستاره كه آن مریخ است،و در ششم مشترى،و در هفتم زحل،و در آسمان هشتم همه ستارگان ثوابت،و در آسمان نهم هیچ ستارهاى وجود ندارد.
@waadab2
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
آیات و روایاتی که در مورد آسمانهای هفتگانه وارد شده اند بسیار زیادند به طوری که اگر روایات مربوط به آن یکجا جمع شوند کتابی حجیم را تشکیل می دهند. تفسیر این گونه آیات و روایات نیز کار آسانی نیست و اکثر مفسرین از تفسیر شایسته این گونه آیات و روایات فرومانده اند. برخی از مفسرین معتقدند که این آسمانها، آسمانهای مادی هستند و هر کدام ، آن را به گونه ای توجیه کرده اند. مثلا برخی گفته اند مراد از هفت آسمان هفت طبقه جوّ است ؛ و برخی دیگر نیز بر اساس نجوم قدیم گفته اند مراد از آن،هفت سیاره منظومه شمسی هستند؛ که با چشم غیرمسلّح دیده می شوند؛ یعنی خورشید، عطارد، زهره، ماه، مریخ، زحل و مشتری . برخی نیز گفته اند مراد از هفت آسمان ، هفت فلکی هستند که این اجرام هفتگانه روی آنها مستقرّند. برخی از اندیشمندان نیز گفته اند هفت سیاره مثل زمین در عالم وجود دارند که هر کدام نیز آسمانی برای خود دارند، برخی نیز گفته اند کل عالم ما که متشکّل از میلیاردها کهکشان است آسمان اول است و این عالم ما ،خود داخل یک عالم مادی دیگر است ؛ آن عالم نیز داخل در عالم مادی دیگری است ؛ تا برسد به عالم هفتم، این تفسیر ، شبیه فرضیه عوالم پیازی است ،که زمانی در کیهان شناسی مطرح بوده است.
❇️ نه طبقه آسمان ( نه آسمان )
از نظر هیئت قدیم.هیئت قدیم شكل خاصى داشت كه به طور قطع امروز منسوخ و باطل شده است و آن این است كه قائل به نه آسمان بود(نه كرسى فلك نهد اندیشه زیر پاى-تا بوسه بر ركاب قزل ارسلان زند)كه آنها را نه فلك مىگفتند،و فلك اول یا آسمان اول عبارت بود از فلكى كه به عقیده هیئت قدیمى-كه آن را«هیئت بطلمیوسى»مىگویند-ماه در آن فلك و آسمان اختصاصا قرار داشت و غیر از ماه هیچ چیز دیگرى در آنجا قرار نداشت. آسمان دوم محیط به آسمان اول و چسبیده به آن بود(مىگفتند مثل لایههاى پیاز كه به یكدیگر چسبیده است،و بین آسمانى و آسمانى خلئى وجود ندارد و محال است وجود داشته باشد)و در همه این آسمان فقط یك ستاره وجود دارد كه عطارد است.آسمان سوم باز محیط بر آسمان دوم و چسبیده به آن است و در تمام آن هم فقط یك ستاره وجود دارد كه آن زهره است.در آسمان چهارم همین طور یك ستاره وجود دارد كه خود خورشید است.در آسمان پنجم یك ستاره كه آن مریخ است،و در ششم مشترى،و در هفتم زحل،و در آسمان هشتم همه ستارگان ثوابت،و در آسمان نهم هیچ ستارهاى وجود ندارد.
@waadab2
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️انواع نفس
❇️ نفس اماره :
نفس گاهي حالت سركشي و شوق به گناه پيدا مي كند و انسان را به معصيت مي كشد و در نتيجه انسان را به تباهي سوق مي دهد در اين حالت نفس را "اماره بالسوء"مي گويند. "اماره"صيغه مبالغه و از ماده امر است؛ يعني بسيارامر كننده. نفس گاهي تمام عواملش از گوش، چشم، زبان و...گرفته تا ساير اندام ها را به گناه امر مي كند. در واقع ازهواهاي خود پيروي مي كند و گاهي تمام عواملش را به طرف صواب فرمان مي دهد و از مقام عقل اطاعت مي كند. در هر دو صورت به نفس"اماره"گفته مي شود. اما از نظر متشرعه اين لفظ"اماره" به طور مطلق در معناي منفي حالت اولي استعمال مي شود، يعني از لفظ اماره،"اماره بالسوء"اراده مي كنند.چنانچه در قرآن شريف نيز به همين معنا آمده است. آنجا كه مي فرمايد؛من نفس خود را تبرئه نمي كنم، زيرا نفس قطعا به بدي فرمان مي دهد.
❇️ نفس مسوّله :
نفس گاهي شيطنت و فريبكاري مي كند. اعمال و كارهاي زشت را به صورت زيبا جلوه مي دهد در اين صورت، نفس را مسوّله مي نامند مانند نفوس برادران يوسف صديق. اين برادران كشتن و يا به چاه افكندن یوسف را زيبا مي ديدند و نابودي مظهر كمال و الگوي جمال را براي خود كرامت مي پنداشتند.از اين رو دست به كار زشت و ناپسند زده او را در چاه عميقي افكندند و رفتند. آنان چون جريان را به پير كنعان گزارش دادند ناراحت و افسرده خاطر گرديد و فرمود: نفوستان كار بدي را بر شما آراسته و فريبتان داده است پس بايد شكيبايي خوبي نمود و از خداي بزرگ ياري خواست. بنابراين نفس مسوّله يعني نفس فريب دهنده و گول زننده.
❇️ نفس ملهمه :
گاهي نفس مورد لطف و عنايت ذات حق جلّ و علا قرار مي گيرد و راه و چاه را به او نشان مي دهد، يعني راه فساد و گناه و انحراف و هم چنين راه هدايت و صلاح و سداد را به او ارائه مي كند؛ در اين صورت به نفس،"نفس ملهمه" مي گويند.چنانچه در سوره مباركه شمس مي فرمايد؛ در اين و ضعيت گروهي طريق فساد و كجروي را در پيش مي گيرند و به دركات جحيم مي شتابند.گروهي ديگر راه صلاح و صراط مستقيم را انتخاب مي كنند و لباس تقوا مي پوشند و اهل بهشت مي شوند.
❇️نفس مطمئنه:
نفس گاهي در زمينۀاصول و عقايد و معارف اسلامي از وادي شك و ترديد خارج مي شود و خود را عين اليقين و اطمينان مي رساند مانند نفس ناطقۀ امير المومنين (ع) كه مي فرمود: هيچ چيزي مشاهده نكردم مگر آن كه خدا را قبل و بعد ازآن و همراه آن ديدم و بالاتر از اين هم مي فرمود، اگر پرده اين جهان ماده نيز كنار رود هرگز چيزي بر يقين من افزون نخواهد شد. اين مرحله،حقيقت حقّ اليقين است.
❇️ نفس راضيه:
گاهي نفس انسان در اثر درك حقايق و تشخيص فلسفۀاحكام و حوادثي كه در جهان به و جود مي آيد مانند طوفان،زلزله،سيل و...به قضاي الهي راضي مي شود و از وقوع هيچ حادثه اي اظهار عدم رضايت نمي كند و هر چه از دوست برسد آن را نيكو مي داند، نفس را در اين حالت"نفس راضيه" مي خوانند. اين تسليم و رضا يكي از حالات بسيار خوب انسان است.
❇️ نفس مرضيه:
گاهي نفس در اثر انجام تكاليف شرعي و اداي و ظايف عبوديت و بندگي و ترك تمام معاصي و گناهان مورد رضايت و عنايت خاصۀپروردگارش قرار مي گيرد و از اين لحاظ در اين حالت،آن را نفس مرضيه مي گويند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نفس اماره :
نفس گاهي حالت سركشي و شوق به گناه پيدا مي كند و انسان را به معصيت مي كشد و در نتيجه انسان را به تباهي سوق مي دهد در اين حالت نفس را "اماره بالسوء"مي گويند. "اماره"صيغه مبالغه و از ماده امر است؛ يعني بسيارامر كننده. نفس گاهي تمام عواملش از گوش، چشم، زبان و...گرفته تا ساير اندام ها را به گناه امر مي كند. در واقع ازهواهاي خود پيروي مي كند و گاهي تمام عواملش را به طرف صواب فرمان مي دهد و از مقام عقل اطاعت مي كند. در هر دو صورت به نفس"اماره"گفته مي شود. اما از نظر متشرعه اين لفظ"اماره" به طور مطلق در معناي منفي حالت اولي استعمال مي شود، يعني از لفظ اماره،"اماره بالسوء"اراده مي كنند.چنانچه در قرآن شريف نيز به همين معنا آمده است. آنجا كه مي فرمايد؛من نفس خود را تبرئه نمي كنم، زيرا نفس قطعا به بدي فرمان مي دهد.
❇️ نفس مسوّله :
نفس گاهي شيطنت و فريبكاري مي كند. اعمال و كارهاي زشت را به صورت زيبا جلوه مي دهد در اين صورت، نفس را مسوّله مي نامند مانند نفوس برادران يوسف صديق. اين برادران كشتن و يا به چاه افكندن یوسف را زيبا مي ديدند و نابودي مظهر كمال و الگوي جمال را براي خود كرامت مي پنداشتند.از اين رو دست به كار زشت و ناپسند زده او را در چاه عميقي افكندند و رفتند. آنان چون جريان را به پير كنعان گزارش دادند ناراحت و افسرده خاطر گرديد و فرمود: نفوستان كار بدي را بر شما آراسته و فريبتان داده است پس بايد شكيبايي خوبي نمود و از خداي بزرگ ياري خواست. بنابراين نفس مسوّله يعني نفس فريب دهنده و گول زننده.
❇️ نفس ملهمه :
گاهي نفس مورد لطف و عنايت ذات حق جلّ و علا قرار مي گيرد و راه و چاه را به او نشان مي دهد، يعني راه فساد و گناه و انحراف و هم چنين راه هدايت و صلاح و سداد را به او ارائه مي كند؛ در اين صورت به نفس،"نفس ملهمه" مي گويند.چنانچه در سوره مباركه شمس مي فرمايد؛ در اين و ضعيت گروهي طريق فساد و كجروي را در پيش مي گيرند و به دركات جحيم مي شتابند.گروهي ديگر راه صلاح و صراط مستقيم را انتخاب مي كنند و لباس تقوا مي پوشند و اهل بهشت مي شوند.
❇️نفس مطمئنه:
نفس گاهي در زمينۀاصول و عقايد و معارف اسلامي از وادي شك و ترديد خارج مي شود و خود را عين اليقين و اطمينان مي رساند مانند نفس ناطقۀ امير المومنين (ع) كه مي فرمود: هيچ چيزي مشاهده نكردم مگر آن كه خدا را قبل و بعد ازآن و همراه آن ديدم و بالاتر از اين هم مي فرمود، اگر پرده اين جهان ماده نيز كنار رود هرگز چيزي بر يقين من افزون نخواهد شد. اين مرحله،حقيقت حقّ اليقين است.
❇️ نفس راضيه:
گاهي نفس انسان در اثر درك حقايق و تشخيص فلسفۀاحكام و حوادثي كه در جهان به و جود مي آيد مانند طوفان،زلزله،سيل و...به قضاي الهي راضي مي شود و از وقوع هيچ حادثه اي اظهار عدم رضايت نمي كند و هر چه از دوست برسد آن را نيكو مي داند، نفس را در اين حالت"نفس راضيه" مي خوانند. اين تسليم و رضا يكي از حالات بسيار خوب انسان است.
❇️ نفس مرضيه:
گاهي نفس در اثر انجام تكاليف شرعي و اداي و ظايف عبوديت و بندگي و ترك تمام معاصي و گناهان مورد رضايت و عنايت خاصۀپروردگارش قرار مي گيرد و از اين لحاظ در اين حالت،آن را نفس مرضيه مي گويند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ پرندگان اساطیری دیوان حافظ
حافظ به راستی حافظۀ ماست و شعرش بیت الغزل معرفت، وامداری حافظ از فرهنگ ایران کهن را در سراسر شعرش می توان دید. در این نوشتار بسیار کوتاه به نقش پرندگان اساطیری در شعر او پرداخته شده است.
ادبیات فارسی آئینۀ فرهنگ ایرانی است، چرا که مسائل فرهنگی با سروده شدن در زمان خویش، مانایی بیشتری مییابند و با گذر زمان به عنوان مواد خام پژوهش های تاریخی ارزش خود را روشنتر میسازند. اما بهره گیری از اسطورهها و مصداقهای اسطورهای در شعر برخی شاعران به نوعی یادآوری داشتههای فرهنگی یک ملت است. اسطورههایی که مرز میان افسانه و تاریخ است، دراین مرز گاه افسانهها پر رنگترند و گاه رگههایی از تاریخ خودنمایی می کنند.
با سرایش شاهنامه فردوسی اسطورههای ایران کهن، زندهتر و زایاتر از پیش دوباره به میان مردم راه مییابند و شاعران دیگر نیز برای بیان احساسات خود و حتی برای بیان خواستههای سیاسی و اجتماعی خود از آنها بهره گرفتهاند. ولی تفاوتهایی که در نوع نگاه هر شاعر به این اسطورهها وجود دارد سبب شده است چهرههای گوناگونی از این اسطورهها را شاهد باشیم که برخی از آنها با اسطورۀ مبدا کاملاً متفاوتند.
شعر حافظ اما از نوع دیگری است، حافظی که «حافظۀ ماست» نگاهی ویژه به فرهنگ و تاریخ ایران کهن دارد، ... در سختیها دستگیر شدن لطف تهمتن را میطلبد، گاه در تلاش است با یادآوری و بر جسته کردن اسطوره ها شکوه ایران کهن را بیان کند. اما ویژگی اصلی این نوع نگاه این است که حافظ برای بیان آرمانهای سیاسی و اجتماعی خود و بر ای ترسیم آرمانشهرش از این اسطورهها سود میجوید. گرچه میتوان گفت واژه واژۀ شعر او در خدمت هرچه بهتر به تصویر کشیدن این آرمانشهر است.
چنانگه درباره پرندگان نیز شاهد این نوع نگاه هستیم، او بارها از واژۀ «مرغ » استفاده کرده، گاه ترکیبهایی آفریده ویا ترکیب های رایج را به کاربرده است، ترکیب هایی چون مرغ دل، مرغ روح، مرغ فکر، مرغ وصل، مرغ خوشخوان و... را در شعر حافظ به فراوانی میتوان دید.
حافظ نام پرندگانی چون باز و شهباز و شاهین، تذرو، کبک، طوطی، بلبل، هزار، عندلیب، هدهد، هما، و سیمرغ را در اشعارش به کار برده است. گاه نام پرندگانی را که کمتر متداول بوده نیز در شعر او میتوان دید؛ مانند «باشه» که دیگر شاعران شاید کمتر به آن توجه داشتهاند. در برهان قاطع درباره باشه آمده است: «بروزن ماشه جانوریست شکاری از جنس زرد چشم و کوچکتر از باز باشد و معرب آن باشق است. » این پرنده که کمی کوچکتر از باز است پرندگان کوچک را شکار میکند و کمتر از بلندپروازی های باز برخوردار است. شاعر میکوشد برای بیان جایگاه خود با کنایه از این پرندگان سود جوید و خود را چون باز سفید معرفی میکند که فریب ظواهر را نمیخورد و در پی صید حقیر نمیرود:
« به تاج هدهدم از ره مبر که باز سفید/ چو باشه در پی هر صید مختصر نرود» ( 216/10 )
هما و سیمرغ /عنقا، که بارها در دیوان حافظ به نام آن ها بر می خوریم، هر بار نمودار یکی از صفات این پرندگان اسطورهای هستند:
هما:
در فرهنگ عمید درباره این مرغ آمده است : « «پ ه: humak» همای مرغ خوب یا فرخنده، مرغی نظیر شاهین و دارای جثۀ بزرگ که خوراکش استخوان است و قدما میپنداشتند سایهاش بر سر هر که بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید. در میمنت و سعادت به او مثل می زنند. » در برهان قاطع نیز به استخوان خوردن هما اشاره شده است. حافظ نیز در بیتی به این مضمون اشاره دارد:
« همایی چون تو عالی قدر حرص ِ استخوان تا کی / دریغ آن سایۀ همت که بر نااهل افگندی »( 429/6)
فرّ هما که سبب شده این مرغ سایه بر هرکس بیفکند سعادت و خوشبختی را برای او به ارمغان آورد، نیز در اشعار حافظ به چشم می خورد:
محترم دار دلم کاین مگس قندپرست / تا هواگیر تو شد فرّهمایی دارد » ( 120/4)
اما در دیوان حافظ شاید آنچه بیش از هرچیز از حالات و صفات این پرنده حکایت دارد؛ سایه خوش یمن ِ آن است که در ایران باستان نیز مورد توجه بوده است . یکی از نشانه های فرّه پادشاهی این بوده که پرنده سعادت (هما) بر شانۀ فردی بنشیند ودیری نمیگذشت که او را به پادشاهی میرساند. چنین مضمونی را در «کارنامه اردشیر بابکان» میتوان یافت. در این بیت یاری جستن از سایۀ خجستۀ هما را آورده است:
« سایه طایر کم حوصله کاری نکند / طلب از سایۀ میمون همایی بکنیم »(367/7)
حافظ حتی برای بیان صفات نیک زلف معشوق که چون همایی بر سرش سایه انداخته از این مضمون سود جسته است:
« همای زلف شاهین شهپرت را / دل شاهان عالم زیر پر باد » (99/2)
✅ ناهید زندی صادق
کارشناسی ارشد ایرانشناس
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
حافظ به راستی حافظۀ ماست و شعرش بیت الغزل معرفت، وامداری حافظ از فرهنگ ایران کهن را در سراسر شعرش می توان دید. در این نوشتار بسیار کوتاه به نقش پرندگان اساطیری در شعر او پرداخته شده است.
ادبیات فارسی آئینۀ فرهنگ ایرانی است، چرا که مسائل فرهنگی با سروده شدن در زمان خویش، مانایی بیشتری مییابند و با گذر زمان به عنوان مواد خام پژوهش های تاریخی ارزش خود را روشنتر میسازند. اما بهره گیری از اسطورهها و مصداقهای اسطورهای در شعر برخی شاعران به نوعی یادآوری داشتههای فرهنگی یک ملت است. اسطورههایی که مرز میان افسانه و تاریخ است، دراین مرز گاه افسانهها پر رنگترند و گاه رگههایی از تاریخ خودنمایی می کنند.
با سرایش شاهنامه فردوسی اسطورههای ایران کهن، زندهتر و زایاتر از پیش دوباره به میان مردم راه مییابند و شاعران دیگر نیز برای بیان احساسات خود و حتی برای بیان خواستههای سیاسی و اجتماعی خود از آنها بهره گرفتهاند. ولی تفاوتهایی که در نوع نگاه هر شاعر به این اسطورهها وجود دارد سبب شده است چهرههای گوناگونی از این اسطورهها را شاهد باشیم که برخی از آنها با اسطورۀ مبدا کاملاً متفاوتند.
شعر حافظ اما از نوع دیگری است، حافظی که «حافظۀ ماست» نگاهی ویژه به فرهنگ و تاریخ ایران کهن دارد، ... در سختیها دستگیر شدن لطف تهمتن را میطلبد، گاه در تلاش است با یادآوری و بر جسته کردن اسطوره ها شکوه ایران کهن را بیان کند. اما ویژگی اصلی این نوع نگاه این است که حافظ برای بیان آرمانهای سیاسی و اجتماعی خود و بر ای ترسیم آرمانشهرش از این اسطورهها سود میجوید. گرچه میتوان گفت واژه واژۀ شعر او در خدمت هرچه بهتر به تصویر کشیدن این آرمانشهر است.
چنانگه درباره پرندگان نیز شاهد این نوع نگاه هستیم، او بارها از واژۀ «مرغ » استفاده کرده، گاه ترکیبهایی آفریده ویا ترکیب های رایج را به کاربرده است، ترکیب هایی چون مرغ دل، مرغ روح، مرغ فکر، مرغ وصل، مرغ خوشخوان و... را در شعر حافظ به فراوانی میتوان دید.
حافظ نام پرندگانی چون باز و شهباز و شاهین، تذرو، کبک، طوطی، بلبل، هزار، عندلیب، هدهد، هما، و سیمرغ را در اشعارش به کار برده است. گاه نام پرندگانی را که کمتر متداول بوده نیز در شعر او میتوان دید؛ مانند «باشه» که دیگر شاعران شاید کمتر به آن توجه داشتهاند. در برهان قاطع درباره باشه آمده است: «بروزن ماشه جانوریست شکاری از جنس زرد چشم و کوچکتر از باز باشد و معرب آن باشق است. » این پرنده که کمی کوچکتر از باز است پرندگان کوچک را شکار میکند و کمتر از بلندپروازی های باز برخوردار است. شاعر میکوشد برای بیان جایگاه خود با کنایه از این پرندگان سود جوید و خود را چون باز سفید معرفی میکند که فریب ظواهر را نمیخورد و در پی صید حقیر نمیرود:
« به تاج هدهدم از ره مبر که باز سفید/ چو باشه در پی هر صید مختصر نرود» ( 216/10 )
هما و سیمرغ /عنقا، که بارها در دیوان حافظ به نام آن ها بر می خوریم، هر بار نمودار یکی از صفات این پرندگان اسطورهای هستند:
هما:
در فرهنگ عمید درباره این مرغ آمده است : « «پ ه: humak» همای مرغ خوب یا فرخنده، مرغی نظیر شاهین و دارای جثۀ بزرگ که خوراکش استخوان است و قدما میپنداشتند سایهاش بر سر هر که بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید. در میمنت و سعادت به او مثل می زنند. » در برهان قاطع نیز به استخوان خوردن هما اشاره شده است. حافظ نیز در بیتی به این مضمون اشاره دارد:
« همایی چون تو عالی قدر حرص ِ استخوان تا کی / دریغ آن سایۀ همت که بر نااهل افگندی »( 429/6)
فرّ هما که سبب شده این مرغ سایه بر هرکس بیفکند سعادت و خوشبختی را برای او به ارمغان آورد، نیز در اشعار حافظ به چشم می خورد:
محترم دار دلم کاین مگس قندپرست / تا هواگیر تو شد فرّهمایی دارد » ( 120/4)
اما در دیوان حافظ شاید آنچه بیش از هرچیز از حالات و صفات این پرنده حکایت دارد؛ سایه خوش یمن ِ آن است که در ایران باستان نیز مورد توجه بوده است . یکی از نشانه های فرّه پادشاهی این بوده که پرنده سعادت (هما) بر شانۀ فردی بنشیند ودیری نمیگذشت که او را به پادشاهی میرساند. چنین مضمونی را در «کارنامه اردشیر بابکان» میتوان یافت. در این بیت یاری جستن از سایۀ خجستۀ هما را آورده است:
« سایه طایر کم حوصله کاری نکند / طلب از سایۀ میمون همایی بکنیم »(367/7)
حافظ حتی برای بیان صفات نیک زلف معشوق که چون همایی بر سرش سایه انداخته از این مضمون سود جسته است:
« همای زلف شاهین شهپرت را / دل شاهان عالم زیر پر باد » (99/2)
✅ ناهید زندی صادق
کارشناسی ارشد ایرانشناس
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
یک نکته خیلی مهم در رابطه با امتحان نهایی فارسی. حتما برای دوستانتون ارسال کنید تا حقی ازشون ضایع نشه.
Telegram.me/litclass
@ferdosesokhan
Telegram.me/litclass
@ferdosesokhan
4_902013900336136201.apk
53 MB
👆👆👆👆👆👆👆👆
✍ نرم افزار OfficeSuite برای بازکردن پاورپوینت ها و برنامه های سنگین و باحجم بالا
@ferdosesokhan
✍ نرم افزار OfficeSuite برای بازکردن پاورپوینت ها و برنامه های سنگین و باحجم بالا
@ferdosesokhan
4_5875318757584275596.pdf
844.5 KB
مفاهیم مهم متوسطه دوم
در درس فارسی (درس به درس)
تهیه و تدوین: استاد محیالدین
@afshin_mohyeddin
@ferdosesokhan
در درس فارسی (درس به درس)
تهیه و تدوین: استاد محیالدین
@afshin_mohyeddin
@ferdosesokhan
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💢علوم و فنون را برای امتحان نهایی چگونه بخوانم؟
🔹افشین طالب خواه
🔸کانال آموزشی دُرد ادب
@Dordeadab
@makhzanesoalatedoroseadabi
🔹افشین طالب خواه
🔸کانال آموزشی دُرد ادب
@Dordeadab
@makhzanesoalatedoroseadabi
جزوه جمعبندی امتحان نهایی فنون.pdf
1.2 MB
جزوه جمعبندی امتحان نهایی فنون.pdf
بچهها یه جزوه خوب واسه ساعات پایانی نزدیک به امتحان نهایی علوم و فنون دوازدهم😍😍
از دوست و همکار عزیزم مهندس علی عطری از اساتید خوب #پکیج صفر تا صد ادبیات عمومی و اختصاصی
@adabiyat_ahmadi
.@makhzanesoalatedoroseadabi
بچهها یه جزوه خوب واسه ساعات پایانی نزدیک به امتحان نهایی علوم و فنون دوازدهم😍😍
از دوست و همکار عزیزم مهندس علی عطری از اساتید خوب #پکیج صفر تا صد ادبیات عمومی و اختصاصی
@adabiyat_ahmadi
.@makhzanesoalatedoroseadabi
4_5809662692041951679.pdf
4.9 MB
🔹سوالات و پاسخ نامه امتحانات نهایی
🔸درس: علوم و فنون دوازدهم
🔹رشتهٔ انسانی
@Dordeadab
@makhzanesoalatedoroseadabi
🔸درس: علوم و فنون دوازدهم
🔹رشتهٔ انسانی
@Dordeadab
@makhzanesoalatedoroseadabi
4_5821097857783957902.pdf
372.3 KB
آخرین نسخه تصحیح املا
@makhzanesoalatedoroseadabi
@makhzanesoalatedoroseadabi
برخی از اشتباهات فاحش که می تواند حساسیت طراحان آزمون ها را برانگیزد:
۱. صفت مضاف الیه وجود ندارد‼️(اشتباه است.)
۲. شاخص مضاف الیه، وابسته وابسته نیست‼️(اشتباه است.)
۳. اولین واژه ای که کسره بگیرد، هسته است‼️(اشتباه است.)
۴. ممیز همیشه پس از عدد می آید‼️(اشتباه است.)
۵. برای تعیین مراتب وابستگی، واژه های میانی را حذف کنید( تکنیک انگشت گذاری)‼️(اشتباه است.)
۶. مسند را با " چگونه است" پیدا کنید‼️(اشتباه است.)
۷. مفعول را به کمک "را" پیدا کنید‼️(اشتباه است.)
۸. در فعل مرکب، معنی جزء فعلی عوض می شود‼️(اشتباه است.)
۹. جمله پایه (هسته) مقصود اصلی گوینده را دربر دارد‼️(اشتباه است.)
۱۰. هر جمله ای که ترتیب عادی نداشته باشد، ایراد ویرایشی دارد‼️(اشتباه است.)
۱۱. در فعل "نیست" صامت میاجی به کار رفته است‼️(اشتباه است.)
۱۲. رستاخیز، مهجور، بارگاه، پدیدار و... واژه های غیرساده هستند‼️(اشتباه است.)
۱۳. در هر بیتی که بگویند اغراق داریم یا نه، حتما اغراق داریم‼️(اشتباه است.)
۱۴. در کنکور، اضافه اقترانی را استعاره بگیرید‼️(اشتباه است.)
۱۵. برای پیدا کردن اسلوب معادله، بین دو مصراع بیت ها " همچنان که" بگذارید یا ببینید می شود بیت را پشت وانتبار نوشت یا خیر( تکنیک پشت وانتبار)‼️(اشتباه است.)
۱۶. هر بیتی که در آن "از آن" آمده باشد، حسن تعلیل دارد‼️(اشتباه است.)
۱۷. هر بیتی که مصراع دومش با " که" شروع شود. اسلوب معادله ندارد‼️(اشتباه است.)
۱۸. از انواع اضافه، لف و نشر، ایهام تناسب، در کنکور سوال نمی دهند‼️(اشتباه است.)
۱۹. صاحب قران یعنی ضرب کننده ی یک قرانی ‼️(اشتباه است.)
۲۰. شهر در معنی کشور، مجاز دارد‼️(اشتباه است.)
این اشتباهات فاحش است و خوراک طرح تست در آزمون سراسری، که تاکنون از چندین مورد( ۱- ۵- ۶- ۷- ۹- ۱۲- ۱۴- ۱۵- ۱۷- ۱۸) در آزمون سراسری یا سنجش موارد نقضش طرح شده است.
@makhzanesoalatedoroseadabi
۱. صفت مضاف الیه وجود ندارد‼️(اشتباه است.)
۲. شاخص مضاف الیه، وابسته وابسته نیست‼️(اشتباه است.)
۳. اولین واژه ای که کسره بگیرد، هسته است‼️(اشتباه است.)
۴. ممیز همیشه پس از عدد می آید‼️(اشتباه است.)
۵. برای تعیین مراتب وابستگی، واژه های میانی را حذف کنید( تکنیک انگشت گذاری)‼️(اشتباه است.)
۶. مسند را با " چگونه است" پیدا کنید‼️(اشتباه است.)
۷. مفعول را به کمک "را" پیدا کنید‼️(اشتباه است.)
۸. در فعل مرکب، معنی جزء فعلی عوض می شود‼️(اشتباه است.)
۹. جمله پایه (هسته) مقصود اصلی گوینده را دربر دارد‼️(اشتباه است.)
۱۰. هر جمله ای که ترتیب عادی نداشته باشد، ایراد ویرایشی دارد‼️(اشتباه است.)
۱۱. در فعل "نیست" صامت میاجی به کار رفته است‼️(اشتباه است.)
۱۲. رستاخیز، مهجور، بارگاه، پدیدار و... واژه های غیرساده هستند‼️(اشتباه است.)
۱۳. در هر بیتی که بگویند اغراق داریم یا نه، حتما اغراق داریم‼️(اشتباه است.)
۱۴. در کنکور، اضافه اقترانی را استعاره بگیرید‼️(اشتباه است.)
۱۵. برای پیدا کردن اسلوب معادله، بین دو مصراع بیت ها " همچنان که" بگذارید یا ببینید می شود بیت را پشت وانتبار نوشت یا خیر( تکنیک پشت وانتبار)‼️(اشتباه است.)
۱۶. هر بیتی که در آن "از آن" آمده باشد، حسن تعلیل دارد‼️(اشتباه است.)
۱۷. هر بیتی که مصراع دومش با " که" شروع شود. اسلوب معادله ندارد‼️(اشتباه است.)
۱۸. از انواع اضافه، لف و نشر، ایهام تناسب، در کنکور سوال نمی دهند‼️(اشتباه است.)
۱۹. صاحب قران یعنی ضرب کننده ی یک قرانی ‼️(اشتباه است.)
۲۰. شهر در معنی کشور، مجاز دارد‼️(اشتباه است.)
این اشتباهات فاحش است و خوراک طرح تست در آزمون سراسری، که تاکنون از چندین مورد( ۱- ۵- ۶- ۷- ۹- ۱۲- ۱۴- ۱۵- ۱۷- ۱۸) در آزمون سراسری یا سنجش موارد نقضش طرح شده است.
@makhzanesoalatedoroseadabi
علوم فنون یازدهم.docx
249.8 KB
علوم و فنون یازدهم (ترم دوم؛ خرداد)
فایل وُرد (word)
برای دبیران
@adabiyat_ahmadi
@makhzanesoalatedoroseadabi
فایل وُرد (word)
برای دبیران
@adabiyat_ahmadi
@makhzanesoalatedoroseadabi
علوم فنون یازدهم.pdf
110 KB
علوم و فنون یازدهم (ترم دوم؛ خرداد)
فایل پیدیاف (PDF)
برای دانشآموزان
@adabiyat_ahmadi
@makhzanesoalatedoroseadabi
فایل پیدیاف (PDF)
برای دانشآموزان
@adabiyat_ahmadi
@makhzanesoalatedoroseadabi
گروه بزرگ کتابخانه ادمین خاتون.pdf
124.3 MB
گروه بزرگ کتابخانه ادمین خاتون.pdf
📗 کتاب ادبیات سیر تا پیاز دهم
🟢 انتشارات گاج
✅ ویژه 1400
#ادبیات #دهم #گاج
@makhzanesoalatedoroseadabi
📗 کتاب ادبیات سیر تا پیاز دهم
🟢 انتشارات گاج
✅ ویژه 1400
#ادبیات #دهم #گاج
@makhzanesoalatedoroseadabi
🔹بارم بندی علوم و فنون به همراه دروس مربوطه
🔸افشین طالب خواه
🔹کانال آموزشی دُرد ادب
@makhzanesoalatedoroseadabi
🔸افشین طالب خواه
🔹کانال آموزشی دُرد ادب
@makhzanesoalatedoroseadabi