پرواز فکر و اندیشه
1.17K subscribers
4.25K photos
2.15K videos
84 files
997 links
‏جاویدشاه فقط یه شعار نیست…

عهد ما با ایران و هزاران سال پادشاهی‌ست…
Download Telegram
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٠
همه ميدانيم كه رضاشاه لشكركشي بخوزستان كرد و آن مخالف سياست انگليسها، بلكه مخالف ميل آنها بود و كار باعتراض و يادداشت دادن انجاميد. در محاكمه مختاري كه حزب توده در آن دخالت داشت، پرونده شهرباني شيخ خزعل بدست افتاده دانسته گرديد كه در سال ١٩١٤ كه جنگ با آلمان و عثماني آغاز شده بود، انگليسها با خزعل پيماني بسته بوده اند كه بر طبق آن خزعل در تحت حمايت انگليس باشد و با دستور آنها رفتار كند و انگليسها نيز حكومت خوزستان را در خانواده شيخ، ارثي و دائمي شناسند. با اينحال رضاشاه لشكر بر سر خزعل فرستاده ترتيب او را بهمزد و دولت را در خوزستان داراي اقتدار گردانيد. در آن قضيه، سيد حسن مدرس مخالف رضاشاه بود، كه چه در مجلس و چه در بيرون، كارشكني هاي بسيار كرده آشكار بخزعل حمايت نشان ميداد. با اينحال شما رضاشاه را آلت سياست انگليسها ميشماريد و مدرس را يكي از قهرمانان ملت بحساب ميآوريد. اينست نمونهاي از وارونه بودن حقايق در اين كشور. اگر رضاشاه افزار دست انگليسها بوده پس چرا براي ايران آرتش تهيه كرد؟!.. چرا ايلات را بتحت اقتدار دولت درآورد؟!.. چرا زنها را از چادر و چاقچور بيرون كشيد؟!.. چرا از قمه زني و زنجيرزني و ديگر رسواييها جلو گرفت؟!.. شما از يكسو ميگوييد انگليسها طرفدار ارتجاعند و از يكسو رضاشاه را كه كارهايش بضد ارتجاع بوده آلت دست انگليسها ميخوانيد. من نميدانم اين دو سخن با هم چگونه سازگار است؟!. ميدانم خواهند گفت: از رضاشاه دفاع ميكند. ولي چنين نيست. رضاشاه اگر دفاع لازم داشته پسرش شاه ايرانست. ايشان بهتر ميتوانند دفاع از پدرشان كنند. من از حقيقت دفاع ميكنم، از تاريخ ايران دفاع ميكنم. در اين چند سال تاريخ هم لگدمال شد و راهش گم گرديد. من عادت نكردهام سخني را برخلاف حقيقت بشنوم و بدفاع قادر باشم و خودداري نشان دهم. من از رضاشاه جز زيان و گزند نديدم. از اين شاه جانشينش هم كمترين نيكي نديده ام و اگر بگويم بدي هم ديده ام دور نرفته ام. اين دليل حقيقت پرستي منست كه از كسانيكه بدي ديدهام هواداري نشان ميدهم و از گفتن حقايق باز نميايستم. رشته را از دست ندهيم. چنانكه گفتم اين دو اشتباه در ايران ريشه دوانيده: يكي اينكه ايرانيان قادر نيستند خودشان خود را راه برند. ديگري آنكه همه كارهاي ايران را انگليسها ميكنند. اينها باعث شده كه در اين كشور تمايل بدولت شوروي بيشتر گرديده. ولي باز بايد گفت: اينها اشتباه است. جهت ندارد ايرانيان خودشان خود را راه نتوانند برد. اينها چه چيزشان از ديگران كمتر است؟!.. اگر گرفتاري هايي هست بايد بچاره آنها كوشيد. درباره دخالت انگليسها نيز مبالغه ميشود. قضيه بيش از آن نيست كه بيشتري از وزراي ايران از سست نهادي پيروي از نظر آنها ميكنند. بر فرض كه انگليسها چيزهايي درباره ما ميخواهند، ما هنگاميكه گردن نگزاريم و زير بار تحميل نرويم قضيه پايان پذيرفته.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


كاريكاتور روزنامه گاردين عليه دكتر مصدق
متن: پس از آنچه چند شب قبل مقابل منزلش اتفاق افتاد, مصدق درباره عدم آرامش شکایت کرد. تداکراتی صورت گرفتند برای انتقال او به یک چاه نفتی
⬇️⬇️



@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

در اواخر فروردین ماه سال ۱۳۹۰ میزگردی در فصلنامه سیاووشان درباره آن چه که از سوی منتقدین دکتر مصدق ” خطاهای سیاسی مصدق ” قلمداد می شود، برگزار شد.
ایرج امینی – فرزند دکتر علی امینی نخست وزیر رژیم شاه – و دکتر صادق زیباکلام به عنوان منتقدین دکتر مصدق در این میزگرد حضور یافتند. در سوی مقابل، مرحوم مهندس عزت الله سحابی و دکتر هرمیداس باوند حضور داشتند که مدافع عملکرد مصدق بودند.
اکنون که متن این میزگرد در پیش روی خوانندگان قرار دارد، مهندس عزت الله سحابی رخ در نقاب خاک کشیده و به دیاری پر کشیده است که – به تعبیر مولانا – جز باقی ِآباد نیست.
چند روز پس از این میزگرد، مهندس سحابی به علت سکته مغزی به کما رفت و چندی بعد نیز به دیدار پاکان و بزرگانی چون دکتر مصدق، یدالله سحابی، آیت الله طالقانی و مهندس بازرگان شتافت. سحابی که عمر خود را به دفاع از پیوند عقلانی ملیت و دیانت گذراند و همواره بر حقانیت دکتر محمد مصدق پای می فشرد، در این میزگرد نیز برای آخرین بار به دفاع از کارنامه سیاسی مراد و مقتدای خویش برخاست. آنچه در پی می آید، متن گفتگوی آن ” عزیز سفرکرده ” با ایرج امینی، هرمیداس باوند و صادق زیباکلام است.
فایل زیر حاوی متن کامل مصاحبه است.
⬇️⬇️




@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

#عزت‌_الله_سحابی در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۰۹ متولد شد. وی فرزند یدالله سحابی از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران و پدر هاله سحابی از فعالان حقوق زنان و زندانی سیاسی بود. عزت‌الله سحابی با زری سحابی (زرین دخت عطایی) ازدواج کرد و دارای ۲ فرزند بود. دایی همسر سحابی، مهدی بازرگان بود. او یکی از زندانیان سیاسی سرشناس ایران بود که بیش از ۱۲ سال از عمر خود را در زندان‌های حکومت پهلوی و ۳ سال را در جمهوری اسلامی سپری کرد.
به دلیل فعالیت‌های سیاسی پدرش یدالله سحابی که از بنیانگذاران نهضت آزادی ایران-در سال ۱۳۴۰-بود، عزت‌الله سحابی از کودکی با فعالیت‌های سیاسی آشنا بود و از اولین اعضای نهضت آزادی ایران به شمار می‌رود.
وی در سالهای ۱۳۳۳، ۱۳۴۲، ۱۳۵۰، ۱۳۶۹، ۱۳۷۵، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۹ دستگیر شد و در زندانهای مختلفی هم چون اوین، قزل‌قلعه و قصر زندانی بود.
سحابی دانش‌آموخته رشته مهندسی مکانیک دانشکده فنی دانشگاه تهران بود. او در سال‌های ۱۳۲۷ و ۱۳۲۸ در مجله «فروغ علم» و در سال‌های ۱۳۳۱ و ۱۳۳۲ در مجله «گنج شایگان» به عنوان سردبیر این نشریات فعالیت می‌کرد.
با وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سحابی در کمیته دانشگاه "نهضت مقاومت ملی" فعال شد. او مسئولیت توزیع نشریات نهضت، از جمله اعلامیه‌ها و روزنامه «راه مصدق» را برعهده داشت. سحابی در تیرماه ۱۳۳۳ پس از توقیف چاپخانه روزنامه «راه مصدق» دستگیر شد و در بازجویی‌ها مسئولیت تهیه و تنظیم و انتشار و توزیع روزنامه را به تنهایی بر عهده گرفت. پس از آزادی از زندان، بار دیگر فعالیت‌های خود را درنهضت مقاومت ملی و در کمیته انتشارات و تبلیغات آن-به ریاست مهدی بازرگان-پی گرفت. فعالیت‌های او، بار دیگر منجر به دستگیری وی شد و سحابی باز هم مسئولیت انتشار روزنامه را پذیرفت.
او در پس از خرداد سال ۱۳۴۲ با حکم شش ساله راهی زندان شد.
در آخرین مورد پیش از انقلاب سحابی در سال ۱۳۵۰ به ۱۵ سال حبس محکوم شد و تا ماه‌های آخر حیات حکومت پهلوی در زندان عادل آباد شیراز زندانی بود.
سحابی عضو شورای انقلاب، رئیس سازمان برنامه و بودجه دولت مهدی بازرگان، نماینده مجلس خبرگان قانون اساسی، نماینده تهران در دوره اول مجلس شورای اسلامی، و دبیر هیئت اجرایی نهضت آزادی ایران بود. سحابی سال‌ها زندان هر دوحکومت پهلوی و جمهوری اسلامی را تجربه کرده‌بود.
سحابی در مجلس خبرگان قانون اساسی به اتفاق محمود طالقانی، مرتضی حائری یزدی، ابوالحسن بنی صدر و علی گلزاده غفوری از جمله کسانی بود که به ولایت فقیه رأی منفی داد. او در بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی در سال۱۳۶۸ که ولایت مطلقه فقیه به قانون اساسی افزوده شد، نیز به ولایت مطلقه فقیه رای منفی داد.
او در سال ۱۳۷۰ مجله ایران فردا را منتشر کرد که به روزگار خود از حرفه‌ای‌ترین و بانفوذترین نشریات ایران بود. ایران فردا نیز در سال ۱۳۷۹ توقیف شد.
وی در ابتدا از اعضای نهضت آزادی ایران بود، ولی پس از انقلاب، در پی اختلاف در مورد مواضع اقتصادی نهضت آزادی ایران، به همراه ۱۲ تن دیگر از جمله محمد بسته نگار، محمدعلی رجایی و محمدمهدی جعفری از نهضت آزادی جدا شد و گروه فعالان ملی مذهبی را تشکیل داد. سحابی تا زمان مرگش ریاست گروه ملی مذهبی را عهده‌دار بود. زندگی زنده‌یاد سحابی در بعد از انقلاب 57 با فراز و نشیب زیادی همراه بود و چندین بار به دلیل اظهار نظر و فعالیت‌های مطبوعاتی به زندان افتادند.
عزت‌الله سحابی در بامداد ۱۰ خرداد ۱۳۹۰ در بیمارستان مدرس تهران و پس از ۶۰ سال فعالیت سیاسی درگذشت. او هنگام مرگ ۸۱ سال داشت.
با تجمع حدود ۱۰۰ نفر از نزدیکان خانوادگی سحابی در منزل وی در لواسان، نیروهای امنیتی و گارد ویژه حضور پیدا کردند که در محدوده منزل وی جو امنیتی ایجاد شد.
در این مراسم، هاله سحابی که برای تشییع جنازه پدرش، عزت‌الله سحابی به محل قبرستان رفته‌بود، در پی درگیری با نیروهای امنیتی و پس از ضرب وشتم در ناحیه ریه و شکم، دچار «سکته قلبی» شده و کشته شد. در این راستا منصور سحابی، برادر عزت‌الله سحابی در گفتگوی کوتاهی اعلام کرد ایست قلبی او ناشی از ضرباتی است که به شکم و ریه او وارد شده‌است.
سوابق شغلی
عضو شورای انقلاب، نماینده دور اول مجلس شورای اسلامی، نماینده دور اول مجلس خبرگان قانون اساسی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، عضو شورای ملی صلح، رئیس سازمان صنایع ملی ایران، ریاست ستاد بسیج اقتصادی کشور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، مدیر عامل شرکت تست، مدیریت کارخانه صافیاد، مدیریت شرکت شرکت سهامی انتشار، مدیریت کارخانه‌های سنگ معدن، رهبر گروه فعالان ملی مذهبی، دبیر هیئت اجرایی نهضت آزادی ایران، سردبیر و مدیر مسئول نشریات راه مصدق، گنج شایگان، فروغ علم و ایران فردا




@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
توفيق نهم خوداد١٣٣٠@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


نهم خرداد سالگرد درگذشت مهدي آذر است. به همين مناسبت به معرفي مجدد ايشان مي‌پردازيم. دکتر مهدی آذر در١٢٨١شمسی در مشهد در یک خانواده روحانی چشم به جهان گشود.
او پس از تحصیلات مقدماتی در سال ۱۳۰۲ وارد مدرسه عالی طب دارالفنون شد و و در سال ۱۳۰۷ توانست دکتری خویش را دریافت کند و سپس برای ادامه تحصیل عازم پاریس شد و توانست در سال ۱۳۱۳ در گرایش بیماریهای داخلی از دانشگاه پاریس تخصص بگیرد. در پی بازگشت به ایران پس از یک سلسله مسئولیت‌ها در بیمارستان‌های مختلف، در سال ۱۳۲۸ استاد دانشکده پزشکی گردید. دکتر آذر در سال ١٣٢٨ رییس بیمارستان رازی بود، در بازدیدی که رزم‌آرا از آن بیمارستان داشت اهانتی به دکتر آذر می‌کند که باعث اعتراض جامعه پزشکی می‌شود و در نهایت رزمآرا از دکتر آذر عذرخواهی می‌کند. وی پایه گذار رشته طب داخلی در ایران به شمار می‌آید. اولین فعالیت سیاسی دکتر آذر به حضورش در انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده پزشکی در سال ١٣٢١باز می‌گردد. انجمن اسلامی نمی‌توانست عطش سیاسی دکتر آذر را فرونشاد پس از آن احزاب پیکار، استقلال و میهن‌پرستان حزب میهن را تشکیل می‌دهند و دکتر آذر در کنار دکتر سنجابی از اعضای شورای مرکزی حزب میهن بود. این حزب پس از حزب توده شناخته شده‌ترین حزب آن دوران بود.
دکتر آذر در دوره دوم نخست‌وزیری دکتر محمد مصدق در سال ۱۳۳۱ به مقام وزارت فرهنگ منصوب شد و تا پایان دوره نخست‌وزیری مصدق در این مقام باقی ماند. در دوران حضور دکتر آذر در وزارت فرهنگ صاحبنظران نیکنامی از سوی او به کار دعوت شدند. افرادی چون غلامحسین مصاحب، دکتر نصیری و احمد آرام به عنوان معاونان دکتر آذر با وی همکاری می‌کردند. احمد راد،‌علامه مجتبی مینویی و استاد علی‌محمد عامری در کنار دیگر بزرگانی چون احمدعلی رجایی و دکتر علی‌اکبر شهابی در وزارت فرهنگ مشغول به فعالیت بودند. علامه دهخدا، اللهیار صالح و محمدتقی دانش‌پژوه از دوستان و همراهان دکتر آذر بودند. وی بارها از جانب نمایندگانی چون بقایی و شمس قنات‌آبادی در مجلس مورد اهانت قرار گرفت.
پس از کودتای ۲۸ امرداد ۱۳۳۲ دکتر آذر دستگیر و زندانی شد. در آخرین جلسه دادگاه دکتر مصدق در سی‌ام آذر ١٣٣٢حضور داشت و سخنی جز احترام و اعتماد به دکتر مصدق نگفت. پس از آزادی اجازه تدریس در دانشگاه به وی داده نشد. دکتر آذر به علت اینکه پزشک مورد اعتماد دکتر مصدق بود در زمان بستری ایشان برای معالجه در بیمارستان نجمیه و سپس در منزل ایشان به عنوان پزشک معالج دکتر مصدق فعالیت داشتند و جزء معدود افرادی بودند که در هنگام درگذشت دکتر مصدق در احمد آباد و در کنار دکتر مصدق حضور داشتند.
وی در تیر ١٣٣٩با انتخاب هیات ٣٥ نفری به عنوان هیات موسس جبهه ملی دوم تجدید فعالیت کردند این فعالیت همزمان با انتخابات دوره بیستم مجلس شورای ملی بود. کنگره جبهه ملی در سال ۱۳۴۱ به سمت نایب اول کنگره از سوی شرکت کنندگان انتخاب شد. وی جز ۱۰ نفر اول منتخب کنگره برای شورای مرکزی جبهه ملی ایران (جبهه ملی دوم) بود. در ۱ بهمن ۱۳۴۰ دکتر مهدی آذر به دنبال نا آرامی‌های دانشگاه‌ها بازداشت شد. در ۷ شهریور ۱۳۵۷، ۱۴ حزب سیاسی در ایران اعلام موجودیت کردند که مهدی آذر جزء منفردین بود.
دکتر آذر از ابتدای شروع فعالیت‌های جبهه ملی چهارم دوباره در عرصه سیاست گام نهاد و به همراه آقایان دکتر مسعود حجازی، دکتر پرویز ورجاوند، حاج قاسم لباسچی، مهدی غضنفری، علی اکبر محمودیان و دکتر حسین موسویان به سمت عضویت در هیأت اجرایی جبهه ملی چهارم انتخاب شد.
دکتر آذر نشریه پیام جبهه ملی ایران را به عنوان ارگان رسمی جبهه ملی تاسیس نمود و به عنوان صاحب امتیاز آن معرفی گردید. این نشریه هفته‌ای سه شماره منتشر می‌شد واصغر پارسا مدیر مسئول روزنامه و دکتر سید حسین موسویان مدیر اجرایی آن بود.
پس از اعلام ارتداد جبهه ملی دکتر آذر به مدت چندین ماه بصورت مخفیانه در ایران زندگی می‌کند و سرانجام از طریق مرز کردستان از کشور خارج شده به امریکا می‌رود. دکتر آذر مابقی عمر را در شیکاگو زندگی نمود. وی در ٩ خرداد ١٣٧٣ درگذشت. از نکات برجسته شخصیت دکتر آذر عدم توصیه پذیری وی از هیچ مقامی بود.
برای اکسب اطلاع بیشتر از دکتر آذر وی طی چند مصاحبه (۸ نوار مصاحبه) با دکتر حبیب لاجوردی زندگانی خود و نظراتش را پیرامون تاریخ معاصر در پروژه پروژه تاریخ شفاهی ایران -دانشگاه هاروارد - مرکز مطالعات خاورمیانه شرح داده‌است.
کتاب همه مردان مصدق نوشته منوچهر کدیور، انتشارات کویر . ص٣٩/٥٨



@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


#سرنوشت_ايران_چه_خواهد_بود

#احمد_كسروى



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢١
اينها ايرادهاييست كه بحزب توده از نظر تشكيل و مرام وارد است. اما از نظر عمل، بديهي است كه اقدام و رفتار تابع انديشه و مرام است. ما ديديم از هنگاميكه آقا سيد ضياء از فلسطين آمد اين دو دسته با هم كشاكش آغازيدند. دو سال و نيم چند روزنامه از آنسو و چند روزنامه از اينسو با هم نبرد كردند. هزارها تون كاغذ سياه كردند، سخنان زشت بهم نوشتند، توهينهاي بسيار كردند، سرانجام نتيجه اينست كه كشور را ميدان جنگ و خونريزي ساختهاند. آدم وقتيكه فكر ميكند آيا كشاكش بر سر چه بوده نميتواند بخود پاسخ درستي بدهد. وقتي كه بجستجو ميپردازد ميبيند تنها دو موضوع در روزنامه هاي توده انعكاس يافته: يكي آنكه آقا سيد ضياء مرتجع است. ميگويم: بسيار خوب، ولي شما كه با ارتجاع مبارزه نداريد. آنگاه درباره ارتجاع اينهمه هاي وهوي چيست؟!.. ميتوانستيد شما هم يك دفترچه در برابر »شعائر ملي« آقا سيد ضياء بنويسيد و انتشار دهيد و اثر آنرا از ميان بريد. ديگري آنكه آقا سيد ضياء هوادار سياست يكطرفه است. ميگويم: بسيار خوب. ولي چنانكه هواداري از سياست يكطرفه غلط است، هواداري از سياست دوطرفه نيز غلط است. ايرانيان بايد در انديشه خود باشند. مال متوفي نيست كه بر سر تقسيم آن كشاكش باشد. ظاهر قضيه اينست كه كشاكش بر سر منافع انگليس و روس است. آقا سيد ضياء كاركن انگليس ميباشد و حزب توده كاركن روس، عقيده اكثر مردم نيز بر اينست. اكثر مردم اين كشاكش را جز بر سر منافع ديگران نميدانند. ولي چون ميانديشم و در ميان حزب توده آن جوانان بافهم و حساس را بجلو چشم ميآورم، ميبينم اين راست نيست. ناچار ميشوم بگويم اشتباه در ميانست. جوانان ايراني نميتوانند كشور را با اين حال بدبختي ببينند و چاره را هم در تمايل بدولت شوروي ميپندارند، و اين تمايلست كه آنها را تا باينجا ميرساند. بهرحال در اين گرفتاري كه براي ايران پيش آمده چه حزب توده و چه آقا سيد ضياء و همدستان او مسئوليت عمده را دارند. ٣ ـ اقليت و اكثريت مجلس: اكنون بياييم بر سر اقليت و اكثريت مجلس. من نميخواهم تاريخچه اين مجلس را بنويسم و از همه بديها يا نيكيهاي آن سخن رانم. بلكه ميخواهم تنها از دخالت آن در اين قضيه سخن رانده اندازه مسئوليت آنرا نيز معين گردانم: بايد گفت او ًلا مجلس چهاردهم از روز نخست ميدان كشاكش گرديد، ميدان غرضراني شد، وكلا بيكديگر توهينهاي زشت كردند، آبروي همديگر را بردند، مجلس را كه بي اعتبار بود بي اعتبارتر گردانيدند. مجلس دزدخانه ناميده شد و چون تحقيقات بعمل آمد دانسته شد از بعضي از نمايندگان كارهايي سرزده كه زشتتر از دزدي بوده، زشتتر از راهزني بوده. ثاني ًا از مجلس كارهايي سر زد كه جز غرض ورزي معنايي نداشت. براي مثل ميگويم: اعتبارنامه پيشه وري را چرا نپذيرفتند؟!.. علتش چه بود؟!.. آيا اكثريت حق دارد بدلخواه يكي را بپذيرد و يكي را نپذيرد؟!.. اگر ميگويند: پيشه وري هوادار شوروي بود، هوادار شوروي ديگران هم بودند، پس چرا تنها اين را بكنار زدند؟!.. اگر ميگويند:



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٢
انتخابش طبيعي نبود، او ًلا من آنچه شنيدهام انتخاب پيشهوري از تبريز طبيعي بوده است. ثانيا كسانيكه انتخابشان طبيعي نبود در مجلس بسيار بودند. فلان مرد كه يك عمر در تهران زيسته در اينجا هرچه تلاش كرد بجايي نرسيد، و از فلان گوشه آذربايجان، از شهريكه ده نفر او را نميشناختند، وكيل درآمد. پس چرا او را رد نكرده اند؟!.. آيا اينها جز ديكتاتوري معنايي دارد؟!.. تصور نشود من ميخواهم از پيشه وري طرفداري كنم، يا چون اكنون در آذربايجان يكي از سران دموكراتست ميخواهم به دلجويي پردازم. من آقاي جعفر پيشه وري را تاكنون نديدهام و كمترين آشنايي ندارم و ازو هم دلجويي نميخواهم. من طرفداري از حقيقت مينمايم. اين نمونه اي از كارهاي بد مجلس بود. ثالثأ در قضيه صدرالاشراف مجلس يكباره ميدان نبرد گرديده تنها آن ماند كه نمايندگان قمه و غداره بندند و در سالن مجلس شكم يكديگر را پاره كنند. ما ندانستيم اكثريت چه محسناتي در صدرالاشراف ديده بود كه در چنان هنگامي او را برگزيد؟!.. چه مزايايي در او سراغ داشت كه در ديگران نبود؟!.. درباره صدرالاشراف ما هرچه انصاف بخرج دهيم باز چند ايراد بزرگي باو وارد است: نخست او نام بدي در تاريخ مشروطه بيادگار گزارده. در آنروزيكه مردان غيرتمند در برابر استبداد بالا افراشته براي استوار گردانيدن بنياد مشروطه ميكوشيدند، اين مرد در نتيجه نافهمي و غرض ورزي، با مشروطه خواهان دشمني نموده، افزار دست هواداران استبداد گرديده، عضو انجمن آل محمد بوده، در باغشاه مستنطقي كرده. اين بدنامي نبايستي فراموش گردد. دوم صدرالاشراف مرد بي دانشي است كه نه چيزي از زبانهاي اروپا ميداند و نه از اوضاع جهان آگاهست. دانسته هاي او بيش از اندازه يك پيشنماز محلهاي نيست. سوم بسيار كهنه انديش است. در واقع يك آخوند حسابيست و بخرافات عاميانه پابند است. چهارم اين مرد با نداري وارد ميدان زندگي شده و اكنون داراي ثروت هنگفتي ميباشد. يكمرد وقتيكه بكارهاي اجتماعي دخالت كرد و در اداره هاي دولتي داراي مقامي بود، تحصيل ثروت براي او دشوار نخواهد بود. لازم نيست رشوه بگيرد. غير از رشوه راههاي استفاده فراوان. است. چيزيكه هست بايد مصالح كشور را زير پا گذاشته همه را قرباني استفاده گرداند. بايد وظيفه خود را فراموش سازد. از اينراه است كه ميتوان ثروتمند گرديد. اينست كسانيكه از دخالت در كارهاي اجتماعي ثروت پيدا كردهاند، حسن عقيده بآنها نتوان داشت. اينها عيب هايي است كه در محسن صدر هست و جاي انكار هم نيست. با اينحال اكثريت مجلس او را بنخست وزيري برگزيد، و چون روزنامه ها و آزاديخواهان و اقليت ناخرسندي نمودند، ايستادگي نشانداد. از اينسو اقليت هم لجاجت نموده اوبستركسيون را پيش كشيد و چند ماه مجلس بحال وقفه افتاد. هر چند روز يكبار كشاكش بميان آمد، سخنان زشتي در ميانه گفته شد. در همان هنگام، صدرالاشراف، بجاي اينكه اقتضاي موقع را فهميده كناره جويد و بآن كشاكش خاتمه دهد، با صد پررويي نشست و كارها را دنبال كرد و بخشم آزاديخواهان افزوده آنها را از حال اعتدال



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٣
بيرون برد، كه بايد گفت در آنزمان بود كه تخم هاي فتنه كه از چند سال پيش در اين كشور پاشيده شده بود، آبياري شده سر از خاك برآورد. در آن قضيه اقليت و اكثريت هر دو لجاجت كردند. ولي ايراد بيشتر باكثريت متوجه بود. زيرا آنها رشته كارهاي اين كشور را بدست داشته مسئوليت بزرگي بگردن گرفته بودند. اين بود نبايستي لجاجت كنند. نبايستي تنها در بند پيشرفت دادن بسخن خود باشند. آنها بايستي مصالح توده را بهر چيزي مقدم دارند. بايستي در نظر گيرند كه از آن ايستادگي كه در برابر اقليت و روزنامه ها مينمودند، چه نتيجه حاصل خواهد شد. اگر شورويها در شمال عكس العملي نشان دادند چه اشكالاتي پديد خواهد آمد. آنها نميتوانستند بگويند ما چون اكثريت داريم حرف خود را پيش خواهيم برد، هرچه باداباد!.. اين با مسئوليتي كه بگردن داشتند منافي بود. يك چيز كه در اين كشاكشها دانسته شد آن بود كه اين اكثريت در ميان خود داراي اتحاد نظر نميباشند و مسلك و مقصد روشني در ميان آنها نيست، و اگر در انتخاب يك نخست وزير توافق ميكنند بيش از همه از روي اشتراك منافع ميباشد، و اينست پس از چندي آن توافق بهم ميخورد و كابينه متزلزل ميگردد. ميبايد گفت: اين ننگ بزرگي در تاريخ دوره چهاردهم مجلس شوري است. يكي از چيزهاييكه در ايران مايه بدبختي شده اينست كه دخالت در كارهاي اجتماعي كسب گرديده. كسانيكه در كارهاي اجتماعي دخالت ميكنند از آنراه نان ميخورند، دارايي مي اندوزند. اين رفتاريست كه از آغاز مشروطه در ايران رواج يافته و شما بيگمان باشيد كه يكي از علل رسوايي مشروطه همين بوده. مردك خود را كانديد وكالت ميكند و با وسايل نامشروع وكيل ميشود براي آنكه از نفوذ نمايندگي استفاده كند و بمعاملات نامشروع دولتي وارد شود و يا از اين و از آن پولها گيرد و كار انجام دهد. اين رذالت و پستي در اكثريت دوره چهاردهم بيش از هميشه نمودار گرديد. بهرحال در اين غائله نمايندگان مجلس از مسئوليت بري نيستند. اگر روزي پاي داوري بميان آيد، بايد همه را، چه اقليت و چه اكثريت، بدادگاه كشانيد. اينها يا نميفهم ميدند صلاح كشور چيست، و يا فهميده نميكردند. در هر دو صورت گناهكار ميباشند. آمديم بموضوع تحريم انتخابات در بودن آرتشهاي بيگانه، من باين كار مجلس ايراد ندارم. مجلس خواسته است آرزوي خود را درباره تهي شدن ايران از آرتشهاي بيگانه اظهار كند، خواسته است باين موضوع علاقه مندي نشان دهد. از سوي ديگر پيداست كه با بودن بيگانگان در ايران، انتخابات خالي از اشكال نخواهد بود. پيداست كه هر دو طرف دخالت خواهند كرد و هريكي خواهد كوشيد هواداران سياست خود را بنمايندگي رساند، و با چنان وضعي جاي گفتگو نيست كه مجلس آينده بدتر از اين مجلس خواهد بود و رسوايي بيشتر از اين خواهد گرديد. پس بد نبوده كه انتخابات دوره پانزده به پس از تهي شدن ايران از آرتشهاي بيگانه بماند. اين كار مجلس در خور تحسين است. ولي بايد ديد اگر بيرون رفتن بيگانگان بتأخير افتاد تكليف كشور چه خواهد بود؟.. آيا اين، فترت و آشفتگي را بيشتر نخواهد گردانيد؟.. آيا كار بديكتاتوري نخواهد كشيد؟.. پرسش هايي است كه پاسخي براي آنها نوشته نشده.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٤
٤ ـ كابينه هايي كه آمده و رفته اند: در اين دو سال و نيم كه يك طرف حزب توده بوده و يك طرف آقا سيد ضياء و پيروان او، و هميشه اين دو دسته با هم كشاكش كرده اند، هر بافهمي ميدانست كه پايان آن كشاكش بايران خطرناك ميباشد. هركسي ميدانست كه با ارتباط قطعي كه اين دسته بنديها با سياست همسايگان دارد، در آينده غائله بزرگي در اين كشور برپا خواهد گرديد. دولتهايي كه در اين مدت آمده و رفته اند، از اين حيث مسئولند كه بايستي فتنه تا بزرگ نشده جلو گيرند. بايستي دورانديشي نمايند و چاره هايي بديده گيرند. ممكن است ما اين اندازه را بآنها ايراد نگيريم. چه ميدانيم اين كابينه ها كه آمده و رفته اند آن پايداري و استواري را نداشتهاند كه بتوانند در مصالح كشور غور كنند و دورانديشيه ها نمايند. آنگاه چنانكه ميدانيم بسياري از ايشان وزارت پيشگاني بودهاند كه وزارت را شغلي ميدانند و جز در بند آن حقوق گزافي كه چند ماهه خواهند گرفت نميباشند. اينها كدام انديشه سياسي را بر سر ميدارند؟!.. تاكنون كدام شايستگي را از خود نشان دادهاند؟!.. مثًلا ساعد مراغه اي كه بوده و چه بوده كه ما ازو توقع دورانديشي درباره كشور داشته باشيم؟!.. از اين باره ميتوان معذورشان داشت. چيزيكه هست آنها در اين اندازه هم نايستاده با رفتار خود بآتش دامن زدهاند: نخست آنها باارتجاع هواداري آشكار كرده بنوميدي آزاديخواهان افزودهاند. من نميدانم آنها چه عذري در اين باره دارند؟!.. اگر روزي پاي محاكمه بميان آيد از آن پافشاري كه در زمينه بازپس گردانيدن ايران نشان داده اند چه پاسخي خواهند گفت؟!.. ساعد مراغه اي كه نامش را با توهين بردم بيجهت نبود. اينمرد كه دوباره كابينه تشكيل داد دشمني خود را با ايران ـ با آن كشوريكه همه چيزش ازوست ـ بجايي رسانيده كه با نفوذ دولتي به ازدياد گدايان و ويلگردان سعي كرده و بدست يك سيد گردن كلفت گدايي نوشته دولتي داده. دوم آنها در ميان دو دسته متخالف، بيطرفي ننموده اند كه باري مقام و احترام دولت را محفوظ دارند. آنها بايستي يا با حزب توده مخالفت آشكار كنند و با زبان منطق زيانهاي آنرا بكشور و به سياست دولت روشن گردانند و آنرا ببندند، و يا چون به بودنش اجازه داده بودند جدايي در ميانه آن با حزب آقا سيد ضياء نگزارند و مخصوص ًا در مقام اجراي قانون در شهرباني و در عدليه كمترين جدايي در ميانه آنها گزارده نشود. در اين دو سال و نيم، دولت ـ يا بهتر بگويم اين يكدسته وزراء ـ رفتاري كرده اند كه به همه ثابت نموده اند به آزادي و دموكراسي احترامي قايل نيستند و اگر روزي فرصت يافتند با آزاديخواهان هيچگونه بدرفتاري دريغ نخواهند داشت. مخصوصا در كابينه صدر اين مسئله محرز گرديد. به هنگاميكه هنوز به كابينه رأي اعتماد داده نشده بلكه زمينه هم آماده نگرديده بود و در ميانه اقليت و اكثريت كشاكش ميرفت، آقاي صدر بي باك و بي پروا دست بكار گشاد و با مخالفين خود به هرگونه بدرفتاري برخاست. كارهايي كه اين آخوند محلاتي در زمان نخست وزيري خود كرد، همه ميدانند و نياز بگفتگو نيست. من ميخواهم تنها اين بگويم كه رفتار صدرالاشراف يك درسي به آزاديخواهان داد، يك معناي نافهميده اي را به انان فهمانيد، و



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٥
آن اينكه اگر آرتش هاي متفقين از ايران بروند، اختيار كشور در دست امثال صدرالاشراف خواهد بود و آنها نه تنها بساط آزادي را خواهند درچيد، دستگاه انگيزيسيون برپا كرده جلو انديشه و عقيده را هم خواهند گرفت. شايد كساني نميدانند كه صدرالاشراف دست بكار انگيزيسيون هم زده بود. در دادسرا پرونده ها تشكيل مييافت، چرا كه فلان نويسنده فلان كتابها را نوشته است. در زمان اين مرد فرماندار نظامي كلوپ حزب توده را بست و سخت گيريهاي بسيار كرد. من به آنها ايراد نميگيرم. دولت بايد در كار خود پافشار و استوار باشد. دولت آگاهي يافته بود كه نقشه اي براي كودتا كشيده شده، پيش افتاد و از آن جلو گرفت. در تهران چون گمان آشوب ميرفت باحتياط هايي برخاست. اين كار بد نبود و نيك بود. ما بايد بي طرفانه قضاوت كنيم. ولي بشكستن سر دكتر كشاورز چه گوييم؟!.. آيا به يك نماينده پارلمان احترام نبايد گزاشت؟!.. آنچه دانسته شد افسري او را شناخته و با شناختن، سرش را شكسته. بهانه هاييكه آوردند پذيرفتني نبود. سر نماينده مجلس را شكستند و اين يك خطا، قضيه را وارونه باز نمودند و اين خطاي ديگر. من اگر بخواهم خطاهاي دولت را در اين دو سال شرح دهم سخن به درازي خواهد انجاميد. تنها يك نمونه ديگر ياد ميكنم: همه شنيده ايد كه سيدي در اردبيل )يا در نزديكيهاي آن( بنام ميرخاص، بر عليه حزب توده برخاسته و آنها را تكفير كرده و مردم را بكشتن شان تحريص نموده. زنها را بنام ارتداد شوهرشان از آنها جدا گردانيده بشوهر ديگر داده. در كشوريكه با رژيم مشروطه و با قانون اساسي اداره ميشود، بچنين رفتار وحشيانه پرداخته است. همان سيد اكنون در تهران است. ميگردد و مورد احترام وزراء ميباشد. دولت كه ميبايست او را دستگير گرداند و بدست دادستان سپارد، تعظيم و احترام برايش قايل شده. اين نمونه اي از رفتار سفاهت آميز وزراء است. هيچ نينديشيده اند كه عكس العمل چنين رفتاري چه تواند بود. نينديشيده اند كه حمايت از چنين وحشيگري همه آزاديخواهان با شرف را به ترس انداخته دشمن دولت خواهد گردانيد. نينديشيده اند كه همين باعث خواهد بود حزب توده يا ديگران خود را بدامن دولت شوروي اندازند و وسايل فراهم ساخته از رفتن آرتش آنها جلو گيرند. دولت با اين حمايتي كه از آن سيد و رفتار وحشيانه او مينمايد، به همه مي فهماند كه اگر روزي آرتش هاي بيگانه از ايران بروند و اقتدار يكباره بدست اين وزراء بيفتد، آزاديخواهان نه تنها جانشان، شرافتشان نيز در خطر خواهد بود. از هر گوشه اي آخوندي سر برآورده اينگونه وحشيگريها تكرار خواهد يافت. رفتار چنين سفي هانه اي را كردهاند و توقع دارند كه كشور هم آشفته نباشد و غائله برپا نگردد. در اينجاست كه بايد اندازه كوتاه انديشي آنانرا دانست. دوباره تكرار ميكنم: دولت اگر با تشكيل حزب توده مخالف بود و آنرا بزيان سياست ايران ميشناخت بايستي نخست سران آنها را بخواهد و با منطق قانع شان گرداند، و اگر گوش نميدادند ميتوانست روزنامه هاي طرفدار خود را بنوشتن گفتارهايي )با منطق و دليل( واداشته و جوانان را از پيروي بآنحزب باز دارد. ميتوانست حزبهاي مخالف را )كه بصلاح ايران ميكوشيدند( تقويت كند. بالاخره ميتوانست قانوني از مجلس گذراند و از تشكيل آن حزب ممانعت




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه

سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٦
نمايد... اينها قابل تحمل بود. ولي قابل تحمل نيست كه آخوند بلهوسي برخيزد و آن وحشيگري را درباره افراد حزب بكار بندد و دولت نيز حامي درآيد. آيا اين تاريخ كشور را آلوده گردانيدن نيست؟!.. آيا اين پشت پا بتمدن و انسانيت زدن نيست؟!.. آيا دولت حق دارد با مخالفين خود چنين رفتار كند؟!.. حق دارد حس ناموس پرستي آنها را نيز زخمي سازد؟!.. آيا ميتوان پنداشت كه اين رفتار و مانندهاي آن كه از دولت سرزده در پيدايش غائله مؤثر نيفتاده است؟!.. كوتاه سخن: در اين گرفتاري كه براي ايران پيدا شده كابينه هايي كه در اين دو سال و نيم آمده و رفته اند، شريك جرمند. آنها نه تنها به جلوگيري نكوشيدهاند، با طرفداري آشكاري كه بارتجاع نموده و با بدرفتاري هاي ديگري به نوميدي آزاديخواهان افزوده بدست ماجراجويان هم بهانه دادهاند. همين آقاي حكيمي وكابينه اش الان چه ميكنند؟!.. چه نقشه اي كشيده اند كه استقلال ايران را نگه دارند؟!.. آيا كاري از دستشان بر ميآيد؟!.. اگر بر نميآيد آيا حاضرند ناتواني خود را بگردن بگيرند و بكنار روند و ميدان را بديگران وا گزارند؟!.. نميدانم به اين پرسش ها چه پاسخ داده شود؟!..
٥ ـ حزب دموكرات آذربايجان:
ميآييم به حزب دموكرات كه اين غائله را پديد آورده و مسئوليت بيشتر بگردن آنهاست. از آنها نيز سخنهايي ميرانيم. ولي اين سخنها براي آن نيست كه پيشروان حزب دموكرات در آذربايجان بشنوند و بپذيرند )چه ميدانيم آنها نخواهند پذيرفت(، بلكه براي اينست كه خودمان بدانيم چه كنيم و با چه نظري بآن حزب و كارهايش نگريم. در اين زمينه اول بايد ديد آيا ما به »استقلال« قيمت ميگزاريم يا نه ؟.. آيا در بند استقلال ايران ميباشيم يا نه؟.. در اين چند سال تا توانسته اند انديشه ها را زهرآلود گردانيده اند. من بسيار شنيده ام كه ميگويند استقلال چيست؟.. يا ميگويند استقلال هم يك خرافه سياسي است، اگر نبود نبوده. ميگويند: چه زيان دارد كه ما به جمهوري هاي شوروي پيونديم و با آنها زندگي كنيم و از كشاكش ها آسوده گرديم. گاهي ديده ام كساني اينرا درباره انگليس ميگويند. زندگاني آزادانه مردم انگليس دلهاشان ربوده است و آرزو ميكنند كه به آن توده پيوندند. بسياري هم اينها را در انديشه ميدارند، ولي خجالت ميكشند كه بزبان آورند و از هو ميترسند. اينست بايد در اين زمينه گفتگو كنيم. آنچه من ميدانم استقلال به اين پوچي نيست كه پنداشته شده. استقلال بسيار ارجمند است و نتايج بسياري در بر تواند داشت. در ايران بسيار چيزهاست كه معنايش روشن نيست و استقلال هم از آنهاست. من ناچارم آنرا معني كنم و براي آنكه زمينه بگفتگوهاي ديگري كه سپس بميان خواهد آمد آماده باشد، بايد سخن را از يك جاي دوري آغاز كرده پيش آيم: همه ميدانيم اين تيره هايي كه امروز در روي زمينند و هر كدام تودهاي شده جداگانه زندگي ميكنند، در نتيجه حوادث به اينحال رسيدهاند. مثلا مردم فرانسه كه زبان و نژاد علي حده دارند و جدا از ديگران، در كشور خود زندگي ميكنند، تاريخ درازي دارند و در نتيجه صد حادثه تاريخي بوده كه به اينحال رسيدهاند. همين است ترتيب آلمان و انگليس و روس و چين و ژاپون و ايران و ديگران.




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٧
تبار آدميان يكيست. همه فرزندان يك پدر و مادرند. ولي گردش جهان آنها را تيره به تيره گردانيده و اين جدايي ها را در ميان آنها پديد آورده. اكنون ببينيم ما باين جداييها با چه نظر مينگريم؟.. آيا آنها را زيانمند ميدانيم يا سودمند؟.. در بيرون چنين است كه اين جداييها زيانمند است و جهان را گرفتار جنگ و خونريزي ميگرداند. چون توده ها جدايند هريكي ميخواهد بديگران برتري پيدا كند و چيره درآيد و بر سر آن جنگها و خونريزي ها برميخيزد. آن جنگي كه شش سال جهان را ناآسوده ميگردانيد و تازه پايان پذيرفته، آيا جز اين بود كه آلمان ميخواست بديگران برتري جويد و مايه آن همه خونريزي ها گرديد؟!.. اين است سوسياليستها كه دشمن جنگند براي جلوگيري از آن، آرزو ميكنند كه كشورها بهم خورد و مرزها از ميان رود و همه توده ها يكي باشند. اين انديشه آنهاست. ولي اگر حقيقت را خواهيم اين جدايي ها زيانمند نيست. مردميكه زبان و نژاد و تاريخشان جداست، اگر زندگيشان هم جدا باشد زياني در ميان نخواهد بود. بلكه ما ميتوانيم از اين جداييها سود هم جوييم. ما در يك كشور هم براي آساني كارها تقسيمات پديد ميآوريم. مثلا ايران كه يك كشور است ما آنرا به چند استان و شهرستان تقسيم كردهايم و به هر استان يا شهرستان استاندار يا فرماندار جداگانه ميفرستيم و اداره هاي جداگانه برپا ميگردانيم. در يك كوي كه هزار خانواده مي نشينند، ما بهتر دانسته ايم هر خانوادهاي در خانه جدايي نشيند و در كارهاي خانواده آزاد و مستقل باشد. اينرا نه تنها زيانمند نشناخته، سودمند و لازم دانسته ايم. اگر روزي آرزوي سوسياليست ها برآورده شود و سراسر جهان يك كشور گردد و داراي يك حكومت باشد، باز بايد تقسيماتي پديد آورده شود و هريكي از كشورهاي كنوني بخش جدايي بوده هر تودهاي در كارهاي دروني خود آزاد باشد. پس اين كشورها و توده ها كه پديد آمده و هست زيانمند نيست. حا ِل آنها، حا ِل خانه ها و خانواده هاست. آنچه زيانمند است و بجنگ و خونريزي ميانجامد، آن انديشه هاي جهانگيري و كشورگشايي است كه در مغزها جا گرفته. آنچه بايد چه سوسياليست ها و چه ما نبرد كنيم اين هاست. چندي پيش در روزنامه ها ديده شد مستر اتلي نخست وزير انگليس براي آنكه ديگر جنگي پيش نيايد و خطر بمب اتمي در ميان نباشد، آرزو كرده كه جهان يك امپراتوري باشد. من نميدانم نقشه مستر اتلي چيست و مقصودش از آن امپراتوري جهاني چه ميباشد. آنچه ما ميدانيم اگر جهان بهمين حال كه هست بماند و تنها دو چيز بآن افزوده گردد: يكي آنكه انديشه چيرگي بديگران يا برتري فروشي از ميان برخيزد. ديگري اينكه يك دادگاه بين الملل نيرومندي براي رسيدگي باختلافات دولتها و توده ها و جلو گرفتن از متجاوزان و كيفر دادن به آنها تأسيس يابد. با اين دو كار جهان بهترين حال را پيدا خواهد كرد و نياز به نقشه يا طرح ديگري نخواهد ماند.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٨
خلاصه امروز بهترين راه آنست كه هر تودهاي در كشور خود آزاد باشند و دلسوزانه باصلاح كارها و آبادي كشورشان كوشند. استقلال كه ميگوييم بهمين معنيست. استقلال آنست كه هر مردمي براي خود زندگي كنند نه براي ديگران، و در اداره كردن كارهاي خود آزاد باشند. مردمي كه استقلال ندارند در كارهاي خود آزاد نخواهند بود، براي خود زندگي نخواهند كرد. آشكارتر گويم: ايرانيان اگر بروس پيوندند و يا خود را به انگليس بندند، در راه بردن كارهاي خود آزاد نخواهند بود، در آبادي كشور نظر خود را بكار بستن نخواهند توانست، قانون هاشان با انديشه خودشان گزارده نخواهد شد. از هرباره اختيار از ايشان سلب گرديده تابع يك سياست بزرگ عمومي خواهند بود كه آن دولت يا اين يكي براي نگهداري امپراتوري بزرگ خود پيش گرفته است. بيش از اين بسخن نياز نيست. ميخواستم بگويم استقلال يك چيز خيالي نيست كه بودن و نبودنش يكي باشد. استقلال بودن، و نبودنش تفاوت بسيار دارد. استقلال، آزاديست و ميانه آزادي و بردگي جدايي آشكار است. اكنون كه چنين. است ما نخواهيم توانست با رفتار حزب دموكرات آذربايجان موافقت كنيم. ناچار خواهيم بود بآن با ديده دشمني نگريم. ناچار خواهيم بود مخالفت كنيم و ايستادگي نشان دهيم. خواهند گفت: چرا؟!.. مگر دموكرات هاي آذربايجان استقلال ايران را بهم ميزنند؟!.. مگر ميخواهند ايران را بدست بيگانگان دهند؟!.. آنها كه چنين چيزي را نميخواهند!.. ميگويم: چه آنها بخواهند و چه نخواهند، نتيجه رفتارشان بهم خوردن استقلال ايران است. اگر با رفتار آنها موافقت شود، تاريخ چند هزار ساله ايران در اينجا پايان خواهد پذيرفت. شايد آنها نتيجه كار خود را نميدانند. شايد ديگران هم در اين باره در اشتباه هستند. يا شايد من اشتباه ميكنم. به هرحال بهتر است قضيه را بگفتگو و بررسي گزاريم: دموكراتها براي آذربايجان استقلال داخلي خواسته اند، و خود اسلحه بدست گرفته و از بودن ارتش شوروي در آذربايجان استفاده كرده بمقصود خود با زور پيشرفت دادهاند. طبيعي است كه اگر ايستادگي در برابرشان نباشد استانهاي ديگر در شمال بآنها پيروي خواهند كرد. گيلان و مازندران و گرگان و خراسان هريكي حال آذربايجان را پيدا خواهد كرد. باز طبيعي است كه در جنوب نيز همان رفتار خواهد بود و خوزستان و فارس و كرمان هريكي استان يا كشور مستقل ديگري خواهد بود. در نتيجه چند استان پديد خواهد آمد كه هريكي خود را در كارهاي دروني آزاد ميشمارد و چيزيكه آنها را بهم مربوط ميسازد يك نام خشك ايرانست. آيا چنين استانهايي با هم راه خواهند رفت؟!.. آيا با هم خواهند ساخت؟!.. بيگمان با هم نخواهند ساخت. بيگمان آنها در شمال تمايل به شوروي داشته اينها در جنوب در زير نفوذ انگليس خواهند بود. بي گفتگوست كه هميشه با هم كشاكش خواهند داشت. بي گفتگوست كه عداوت از آقا سيد ضياء و حزب توده بآنها ارث خواهد رسيد. با اين همه عشاير لگام گسيخته و آلودگي هاي ديگر، كسي چه تواند دانست كه در چنان حالي چه آشفتگي ها در اين كشور پديد خواهد آمد و چه رسوايي ها رخ خواهد داد.



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٢٩
تازه اينها در جاييست كه دولتهاي همسايه دخالت نكنند. در حاليكه مسلم ًا آنها نيز دخالت خواهند كرد. جاي پرده پوشي نيست كه آن خيزشي كه در آذربايجان رخداده موافق سياست دولت شوروي بوده و با نظر آن دولت انجام گرفته. دليلش گذشته از همه چيز، تحسين و تصويبي است كه راديوي مسكو و روزنامه هاي شوروي درباره آن خيزش مينمايند. آنگاه چنانكه ديديم، از قواي دولت جلو گرفتند و به آذربايجان راه ندادند. با اينحال آيا دولت ايران چه بايستي بكند و چه رفتاري پيش گيرد؟!.. سخنم در ساعد و صدر و حكيمي نيست. بالاخره اين كشور زمام داراني ميخواهد. من ميپرسم: آن زمامداران چه بايستي كنند؟!.. آيا ميتوانستند بخاموشي گرايند و به هيچ كاري برنخيزند؟!.. ميتوانستند خود را در برابر يك كار انجام شده تصور نمايند؟!.. روزنامه هايي كه در تهران از دموكراتهاي آذربايجان هواداري نشان ميدهند، من نميدانم آيا انديشه اي بكار ميبرند؟!.. آيا پايان پيشآمد را بديده ميگيرند؟!.. جاي گفتگو نيست كه با آن نتايج بسيار وخيمي كه از اقدام دموكراتها تواند برخاست )نتايجي كه من باجمال ياد كردم( و با آن موقعيتي كه ايران در كشاكش هاي سياسي انگليس و شوروي دارد، دولت نميتوانست بخاموشي گرايد. جاي گفتگو نيست كه بايستي اقدامي كند و چارهاي انديشد، و چون روسها جلو آزادي اقدام را ميگيرند ناچار بود كه از دولتهاي انگليس و آمريكا ميانجيگري طلبد ـ چنانكه طلبيده ـ اگر دولت ايران هم نميخواست، آنها خود ميخواستند ميانجيگري كنند و دخالت نمايند، چنانكه نموده اند. همه ميدانيم كه موضوع آذربايجان و رفتار دولت شوروي يكي از موضوع هايي است كه در كنفرانس وزراي خارجه سه دولت در مسكو كه از ديروز آغاز شده بگفتگو گزارده خواهد شد. شايد اكنون كه اين سطرها را مينويسم آن وزيران در مسكو در همين زمينه سخن ميرانند. سه دولت روس و انگليس و آمريكا با يكديگر اختلافات بسيار داشتند، اين هم به آنها افزوده شده. نتيجه كارها تا به اينجا رسيده: دموكراتها با اسلحه قيام كرده آذربايجان را از ايران جدا ساخته اند، دولت خواسته اقدامي كند و روسها جلو گرفته اند، انگليس و آمريكا دخالت كردهاند و قضيه در فهرست اختلافات دولتها جا گرفته. اكنون ببينيم از اين پس چه خواهد بود و چه تواند بود؟.. همه شقوق را بديده گيريم، و چون موضوع بسيار مهم است بايد كاملا بي پرده حرف زنيم و حقايق را بي لفافه به ميان گزاريم: جاي گفتگو نيست كه چه دولت شوروي و چه دولتهاي انگليس و آمريكا در اين قضيه خودشان منافع دارند. باز جاي هيچ گفتگو نيست كه آنها منافع خود را بملاحظه حال ما مقدم خواهند داشت. ما نبايستي كار را بآنجا رسانيم كه ديگران دخالت كنند. اكنون كه رسانيده ايم نبايد تصور كنيم سياستمداران روس و انگليس و آمريكا تنها در بند ما خواهند بود و سياستهاي مهم و بزرگ خود را فداي منافع ما خواهند گردانيد. بايد از هر نتيجه اي كه درآمد گله مند نباشيم. بهرحال از چنديست رشته روابط سه دولت بسيار تيره شده در حال گسيختن است. آن اميدها كه بانجمن سانفرانسيسكو و منشور ملل متفق بسته ميشد همه بيجا درآمده. جهان بار ديگر با جنگ و خونريزي تهديد ميشود. كنفرانس وزراي خارجه در لندن با نافيروزي پايان پذيرفت و اكنون همه چشمها بسوي كنفرانس مسكو دوخته شده، و



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه


سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٠
در چنين هنگامى است كه در كشور ما نيز غائله برپا گرديده و يك موضوع ديگر )يك موضوع حساس( براي اختلاف و رنجش دولتها پيدا شده كه جاي خطرناك همينجاست. اكنون اگر دولتها آماده جنگند و سود خود را در آن ميبينند، هرآينه بروي حرف هاي خود ايستادگي نموده وارد جنگ خواهند شد و هرآينه ايران يكي از ميدانهاي كارزار خواهد گرديد. در آنحال خدا ميداند كه اين كشور آشفته چه صورتي پيدا خواهد كرد و اين مردم جنگ نديده و سختي نكشيده با چه بدبختي هايي روبرو خواهند شد. خدا ميداند كه چه ويراني ها در شهرها و آباديها رخ خواهد داد. آنوقت هم چون جنگ بپايان رسد، دولتي كه فاتح درآمده ايران را طعمه اي خواهد شمرد كه از چنگال و دهان شير بيرون آورده است. آمديم كه دولتها آماده جنگ نيستند و يا آنرا صلاح خود نميدانند، در آن صورت هم دولت شوروي در شمال نفوذ خود را بسيار ريشه دار گردانيده و چون دولت ايران تواناي جنگ و لشكركشي نيست، انگليسها بخود حق خواهند داد كه در جنوب مقابله بمثل كنند، و ايران بار ديگر به منطقه هاي نفوذ منقسم خواهد شد و شيرازه استقلال اين كشور بيكبار از هم خواهد گسيخت. من نميخواهم همه چيز را پيش بيني كنم. خوانندگان خودشان بينديشند در چنان حالي چه كشاكشها در ميان شمال و جنوب رخ خواهد داد، چه طعنه ها از دو سو به يكديگر خواهند زد، در روزنامه هاشان چه دشنامها بهم خواهند نوشت. بسود بيگانگان صد رسوايي بسر يكديگر خواهند آورد. تاريخ استقلال ايران پايان پذيرفته ولي رسواييها قرنها ادامه خواهد داشت. در اين قضيه خطاي بزرگ در آنست كه بسياست بيگانه دخالت داده شده. اين دخالت دادن خطر را بزرگتر گردانيده. دموكراتها درخواست هاشان بجا يا بيجا، چرا آن نكردند كه صبر كنند تا آرتش هاي بيگانه از اين كشور بيرون روند و آنگاه هر كاريكه ميخواهند بكنند؟!.. چرا اين نفهميدند كه هنگاميكه يك دولت دخالت كرد، دولتهاي ديگر در كنار نخواهند ايستاد؟!.. ميگويند: اگر صبر ميكردند، پس از رفتن آرتش هاي بيگانه دولت فرصت دم زدن نميداد. ميگويم: اين معنايش آنست كه آنها از بودن آرتش شوروي در ايران استفاده كرده اند، اين معنايش آنست كه به سياست بيگانه دخالت داده اند. اين اقرار به مسئوليت آنهاست. آنها خواسته اند كار خود را آسان گردانند و كشور را دچار دشواريهاي بيمانند گردانيده اند. روزنامه هايي كه طرفداري از آنها ميكنند بدرفتاريهاي صدر و اكثريت مجلس را بميان ميكشند. ميگويم: آنها عنوان نتوانستي بود كه دموكراتها باقدامي برخيزند كه استقلال كشور را بخطر اندازند. اگر قيام دموكراتها عكس العمل رفتار صدرالاشراف و اكثريت مجلس است ديگر بدتر!.. يك دسته چون از دولت فشار ديدهاند بنابودي كشور كوشيده اند!.. اينست معني آن رفتار. رويهمرفته كسانيكه از دولت دل پر دارند از پيشآمد خوشحالي مينمايند. چنين ميدانند كه انتقامي از دولت كشيده شده. ولي اين انتقامي است كه از توده كشيده شده. اين غائله آسيب هايش همه به توده خواهد رسيد. اگر روز



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷