@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
در هنگام کودتای ۲۸ امرداد ۱۳۳۲، رئیس سی.آی.ای. در ایتالیا درکنار شاه بود. شاه موافقت کرد نقش بیگانگان در کودتا پنهان بماند.
سازمان سیا ازپیامد شکست کودتای نخست درنیمه شب ٢۵ مرداد وفرارشاه به - بغداد آن چنان بیمناک و دل مشغول بودکه درزمانی که شاه از بغداد به رم پرواز می کرد، آلن دالس، رییس از سازمان نیز به رم رفت. اگرچه درگزارش هایی که از دیدار دالس با شاه در هتل اکسلسیور رم در شماره ۱۲۵ ویا ونتو به ما رسیده، چنین گفته می شودکه این دیدارکاملا تصادفی و بدون برنامه بوده، این سرپوش را نمی توان پذیرفت. چگونه می توان باورکردکه رییس سازمان سیا، یک روز پس از ناکامی یکی ازبزرگ ترین پروژه های پنهانی مشترک با سازمان اطلاعاتی بریتانیاکه رییس جمهور ایالات متحد و نخست وزیر بریتانیا هردو در آن درگیر بوده اند، برآن شده که کارسرپرستی این پروژه را رها کند و به سفر تفریحی به ایتالیا برود. چگونه می توان پذیرفت که پایگاه سیا و سفارت ایالات متحد در بغداد، ستاد را آگاه نساخته که شاه در پرواز به رم است تا آن ها رییس سازمان سیا را بیآگاهند. چگونه می توان پذیرفت که شاه، نه از راه همان وزارت مورخارجه و سازمان سیا،که از راه دوستانش دررم، یا به یاری یک شرکت مسافرتی، هتل اکسلسیور را یافته وکسی پایگاه سیا را آگاه نکرده که هتل دیگری برای رییس آن سازمان که به یک باره نیاز به تفریح در رم داشته بیابند تا او در سرسرای هتل در برابر کارمندان، با شاه روبرو نگردد و به شاه نگوید که «پس از شما اعلیحضرت». راستی این است که در همان هنگام که هندرسون برای دیداربا مصدق و بررسی چند وچون رویدادهای پس ازکودتای ناکام ٢۵ مرداد ازپوشش مرخصی به تهران بازگشته، دالس نیز برای آرامش بخشیدن به شاه و با آگاهی از این که پروژه نمرده است، دیدارشخصی با او را در رم بایسته دانسته است و این پوشش سفرتفریحی و دیدارتصادفی را برای روزنامه نگاران ساخته اند. دالس همچنان در رم و درکنار شاه بوده که برگ به سودکودتاچیان بازگشته و رویدادهای ۲۸ مرداد، بازگشت پیروزمندانه شاه و زندانی شدن مصدق و یارانش را به دنبال داشته است.
نامهنگاریهایی درباره کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به تازگی از ردهبندی محرمانه خارج شده که نشان میدهد شاه با پنهان کردن نقش بیگانگان در کودتا علیه دولت دکتر محمد مصدق موافقت کرده بود.
طبق این اسناد که توسط آرشیو امنیت ملی منتشر شده، سفیر آمریکا در عراق به شاه ایران (که به عراق گریخته بود) پیشنهاد میدهد تا به نقش بیگانگان در انجام کودتا اشاره نکند و شاه نیز «موافقت» میکند.
در ۱۶ آگوست ۱۹۵۳ (۲۵ مرداد ۳۲) پس از تلاشی نافرجام برای سرنگونی مصدق، شاه به عراق میگریزد و در آنجا با سفیر آمریکا در عراق ملاقات میکند تا دربارهٔ مشکل پدید آمده رایزنی کنند. در تلگراف فوق محرمانهای که توسط سفیر آمریکا به واشنگتن فرستاده شد، سفیر گزارش میدهد: «شاه پس از سه شب بیخوابی و سرگشته از وقایع پدید آمده بسیار خسته به نظر میرسید، ولی او هیچگونه نظر ناخوشایندی (تکرار میکنم هیچگونه) نسبت به آمریکاییها که این عملیات را طرحریزی و اجرا کردند، نداشت. به او پیشنهاد کردم که برای حفظ موقعیتش در ایران هرگز به نقش بیگانگان در حوادث اخیر اشاره نکند. او موافقت کرد.»
منبع ها:
سوداگری با تاریخ، محمد امینی، ص ۶۰۹-۶۱۰
تاریخ ایرانی
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
در هنگام کودتای ۲۸ امرداد ۱۳۳۲، رئیس سی.آی.ای. در ایتالیا درکنار شاه بود. شاه موافقت کرد نقش بیگانگان در کودتا پنهان بماند.
سازمان سیا ازپیامد شکست کودتای نخست درنیمه شب ٢۵ مرداد وفرارشاه به - بغداد آن چنان بیمناک و دل مشغول بودکه درزمانی که شاه از بغداد به رم پرواز می کرد، آلن دالس، رییس از سازمان نیز به رم رفت. اگرچه درگزارش هایی که از دیدار دالس با شاه در هتل اکسلسیور رم در شماره ۱۲۵ ویا ونتو به ما رسیده، چنین گفته می شودکه این دیدارکاملا تصادفی و بدون برنامه بوده، این سرپوش را نمی توان پذیرفت. چگونه می توان باورکردکه رییس سازمان سیا، یک روز پس از ناکامی یکی ازبزرگ ترین پروژه های پنهانی مشترک با سازمان اطلاعاتی بریتانیاکه رییس جمهور ایالات متحد و نخست وزیر بریتانیا هردو در آن درگیر بوده اند، برآن شده که کارسرپرستی این پروژه را رها کند و به سفر تفریحی به ایتالیا برود. چگونه می توان پذیرفت که پایگاه سیا و سفارت ایالات متحد در بغداد، ستاد را آگاه نساخته که شاه در پرواز به رم است تا آن ها رییس سازمان سیا را بیآگاهند. چگونه می توان پذیرفت که شاه، نه از راه همان وزارت مورخارجه و سازمان سیا،که از راه دوستانش دررم، یا به یاری یک شرکت مسافرتی، هتل اکسلسیور را یافته وکسی پایگاه سیا را آگاه نکرده که هتل دیگری برای رییس آن سازمان که به یک باره نیاز به تفریح در رم داشته بیابند تا او در سرسرای هتل در برابر کارمندان، با شاه روبرو نگردد و به شاه نگوید که «پس از شما اعلیحضرت». راستی این است که در همان هنگام که هندرسون برای دیداربا مصدق و بررسی چند وچون رویدادهای پس ازکودتای ناکام ٢۵ مرداد ازپوشش مرخصی به تهران بازگشته، دالس نیز برای آرامش بخشیدن به شاه و با آگاهی از این که پروژه نمرده است، دیدارشخصی با او را در رم بایسته دانسته است و این پوشش سفرتفریحی و دیدارتصادفی را برای روزنامه نگاران ساخته اند. دالس همچنان در رم و درکنار شاه بوده که برگ به سودکودتاچیان بازگشته و رویدادهای ۲۸ مرداد، بازگشت پیروزمندانه شاه و زندانی شدن مصدق و یارانش را به دنبال داشته است.
نامهنگاریهایی درباره کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به تازگی از ردهبندی محرمانه خارج شده که نشان میدهد شاه با پنهان کردن نقش بیگانگان در کودتا علیه دولت دکتر محمد مصدق موافقت کرده بود.
طبق این اسناد که توسط آرشیو امنیت ملی منتشر شده، سفیر آمریکا در عراق به شاه ایران (که به عراق گریخته بود) پیشنهاد میدهد تا به نقش بیگانگان در انجام کودتا اشاره نکند و شاه نیز «موافقت» میکند.
در ۱۶ آگوست ۱۹۵۳ (۲۵ مرداد ۳۲) پس از تلاشی نافرجام برای سرنگونی مصدق، شاه به عراق میگریزد و در آنجا با سفیر آمریکا در عراق ملاقات میکند تا دربارهٔ مشکل پدید آمده رایزنی کنند. در تلگراف فوق محرمانهای که توسط سفیر آمریکا به واشنگتن فرستاده شد، سفیر گزارش میدهد: «شاه پس از سه شب بیخوابی و سرگشته از وقایع پدید آمده بسیار خسته به نظر میرسید، ولی او هیچگونه نظر ناخوشایندی (تکرار میکنم هیچگونه) نسبت به آمریکاییها که این عملیات را طرحریزی و اجرا کردند، نداشت. به او پیشنهاد کردم که برای حفظ موقعیتش در ایران هرگز به نقش بیگانگان در حوادث اخیر اشاره نکند. او موافقت کرد.»
منبع ها:
سوداگری با تاریخ، محمد امینی، ص ۶۰۹-۶۱۰
تاریخ ایرانی
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#حکایت
🔹دزدی به خانه ای رفت. جوانی را خفته دید. پرده ای که بر دوش داشت بگسترد تا هر چه باید در وی نهاده بر دوش کشد.
🔸جوان بغلتید و در میان پرده بخفت. دزد هر چه گشت چیزی نیافت. چون مراجعت کرد که پرده را بردارد و بیرون رود جوان را دید که با هیبت شیران و هیات دلیران در میان پرده خوابیده است.
🔹با خود گفت: حال مصلحت در آن است که ترک پرده کنم تا راز آشکار نشود. پرده را در خانه رها کرد و از خانه بیرون آمد.
🔸جوان فریاد زد: ای دزد! در را ببند تا کسی به خانه نیاید.
🔹دزد روی برگرداند و گفت: به جان تو! در نبندم زیرا که من زیرانداز تو آوردم، باشد که دیگری رواندازت بیاورد.
#فخرالدین_علی_صفی
#لطائف_الطوایف
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#حکایت
🔹دزدی به خانه ای رفت. جوانی را خفته دید. پرده ای که بر دوش داشت بگسترد تا هر چه باید در وی نهاده بر دوش کشد.
🔸جوان بغلتید و در میان پرده بخفت. دزد هر چه گشت چیزی نیافت. چون مراجعت کرد که پرده را بردارد و بیرون رود جوان را دید که با هیبت شیران و هیات دلیران در میان پرده خوابیده است.
🔹با خود گفت: حال مصلحت در آن است که ترک پرده کنم تا راز آشکار نشود. پرده را در خانه رها کرد و از خانه بیرون آمد.
🔸جوان فریاد زد: ای دزد! در را ببند تا کسی به خانه نیاید.
🔹دزد روی برگرداند و گفت: به جان تو! در نبندم زیرا که من زیرانداز تو آوردم، باشد که دیگری رواندازت بیاورد.
#فخرالدین_علی_صفی
#لطائف_الطوایف
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#ابوریحان_بیرونی در کتاب ماللهند می گوید:
اهل هند خود را از همه ی مردم جهان برتر می دانند و معتقدند که دین و علم همان است که خودشان دارند؛ از این جهت بر دیگران فخر می فروشند و از خویش کمال رضایت را دارند.
آنان از آگاهی یافتن هموطنان خود بر معلوماتشان ابا دارند، تا چه رسد به بیگانگان. آنان باور نمی کنند که روی زمین غیر از شهرها و دانشمندان آنان، شهر یا دانشمند دیگری وجود داشته باشد، به گونه ای که اگر گفته شود در خراسان و فارس علم و عالمی هست، گوینده را نادان شمرده، گفته ی او را نمی پذیرند.
بیرونی در تأیید گفته خویش نقل می کند که وقتی منجمان هند از مقام علمی او آگاه شدند، می پرسیدند نزد کدام استاد هندی علم آموخته است، و چون جواب می داده که آنچه می داند از دانشمندان هند یاد نگرفته است، سخن او را نمی پذیرفتند و نسبت سحر و ساحری به او می دادند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#ابوریحان_بیرونی در کتاب ماللهند می گوید:
اهل هند خود را از همه ی مردم جهان برتر می دانند و معتقدند که دین و علم همان است که خودشان دارند؛ از این جهت بر دیگران فخر می فروشند و از خویش کمال رضایت را دارند.
آنان از آگاهی یافتن هموطنان خود بر معلوماتشان ابا دارند، تا چه رسد به بیگانگان. آنان باور نمی کنند که روی زمین غیر از شهرها و دانشمندان آنان، شهر یا دانشمند دیگری وجود داشته باشد، به گونه ای که اگر گفته شود در خراسان و فارس علم و عالمی هست، گوینده را نادان شمرده، گفته ی او را نمی پذیرند.
بیرونی در تأیید گفته خویش نقل می کند که وقتی منجمان هند از مقام علمی او آگاه شدند، می پرسیدند نزد کدام استاد هندی علم آموخته است، و چون جواب می داده که آنچه می داند از دانشمندان هند یاد نگرفته است، سخن او را نمی پذیرفتند و نسبت سحر و ساحری به او می دادند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص٧
» چرا اينهمه فرق ميكند تاريكي با تاريكي؟ چرا تاريكي تهِ گور فرق ميكند با تاريكي اتاق؟ ... فرق ميكند با تاريكي تهِ چاه؟ ... فرق ميكند با تاريكي زهدان؟... وقتي دايي، با آن دو حفرهي خالي چشمها توي صورتش، برگشت طرف درخت انجير وسط حياط طوري برگشت كه انگار ميبيند. طوري برگشت كه من ترسيدم. تو بگو، " نايي". چرا تاريكي ازل فرق ميكند با تاريكي ابد؟ چرا تاريكي پشت چشمهام سوزن سوزن ميشود، نايي؟ تو كه از ستارهي ديگري آمدهاي... تو بگو...«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص٧
» چرا اينهمه فرق ميكند تاريكي با تاريكي؟ چرا تاريكي تهِ گور فرق ميكند با تاريكي اتاق؟ ... فرق ميكند با تاريكي تهِ چاه؟ ... فرق ميكند با تاريكي زهدان؟... وقتي دايي، با آن دو حفرهي خالي چشمها توي صورتش، برگشت طرف درخت انجير وسط حياط طوري برگشت كه انگار ميبيند. طوري برگشت كه من ترسيدم. تو بگو، " نايي". چرا تاريكي ازل فرق ميكند با تاريكي ابد؟ چرا تاريكي پشت چشمهام سوزن سوزن ميشود، نايي؟ تو كه از ستارهي ديگري آمدهاي... تو بگو...«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٠
1
از جمله دلايلي كه براي اثبات تناسخ ميآورند يكي اين است كه در زندگي بارها به اشخاصي برميخوريم كه نميشناسيم و با اين حال چهره شان به طرز غريبي آشناست؛ طوري كه بيوقفه از خود ميپرسيم: »كجا ممكن است ديده باشماش؟« مندو هم چشمش كه به فليسيا افتاد از خودش همين را پرسيد. بيگمان اگر كسي از معتقدان به تناسخ كنار دستش بود، ميگفت: »در زندگي پيشين!« كسي كه كنار دستش بود به تناسخ اعتقادي نداشت. از پرسش سوزاني هم كه كاسه سر مندو را به جوش آورده بود خبر نداشت. با اينهمه، ديري نگذشت كه مندو به ياد آورد فليسيا را دو قرن پيش ديده است؛ در روسيه، در كاخ تزار الكساندر! اما تا به اين ماجرا برسيم ابتدا بايد از شمايل سرگردان فليسيا بگوييم؛ شمايلي رنگ و روغن كه شاهكاري مسلم بود و كار استادي زبر دست و، با اينهمه، به هر خانه اي ميرفت جايش در پستو بود يا انباري؛ طوري كه حالا سطح تابلو را لايه هاي متعددي از غبار پوشانده بود؛ از غبارهاي چرب اتاقي زيرشيرواني تا خاكهاي نرم و محجوب انباري قصر آدم محترمي مثل » ف. و. ژ. «. فكر نكنيد ميخ كنده ميشد يا، بر اثر اتفاقي بيرون از دايرهي فهم، شمايل خودش راه ميافتاد و از ديوار پايين ميآمد)حالا ديوارهايي ميسازند كه ميخ در آن فرو نميرود يا اگر برود ديگر درنميآيد(. نه. چيزي در خود شمايل بود كه بينندهي مجذوب را واميداشت دست به جيب ببرد، دسته چكاش را بيرون بياورد، با رغبت ترين امضاي همه عمرش را بيندازد پاي آن و فليسياي سرگردان را با خودش ببرد. حالا اگر يكي دو روز بعد فليسيا را از ديوار برميداشت و به پستو ميبرد و بعد طوري رفتار ميكرد كه انگار چيزي ديده است كه نبايست ميديده)يا حالا كه ديده، انگار عهد بسته است كه شتر ديده، نديده( گناهش گردن كس ديگريست. درست است كه» كمال« اين اواخر معتقد شده بود اثر هنري بايد آرامش را از مخاطبش سلب كند، و شمايلهايي هم كه ميكشيد غالباْ از كساني بود كه چشمشان چپ بود)يا اگر هم نبود، باز، چشمشان را چپ ميكشيد(، اما چشم فليسا چپ نبود. البته، گمان نكنيد كمال مردم آزاري داشت يا در آن روزگار وانفسا كه آرامش حكم كيميا را داشت بخل به خرج ميداد و چشم ديدن همان مختصر آرامشي را نداشت كه بعضيها سعي ميكردند داشته باشند، يا داشتند بيآنكه سعي كرده باشند. نه، انصاف را، اگر هم سريشي پيدا شود كه اين اتهامات را به او
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص١٠
1
از جمله دلايلي كه براي اثبات تناسخ ميآورند يكي اين است كه در زندگي بارها به اشخاصي برميخوريم كه نميشناسيم و با اين حال چهره شان به طرز غريبي آشناست؛ طوري كه بيوقفه از خود ميپرسيم: »كجا ممكن است ديده باشماش؟« مندو هم چشمش كه به فليسيا افتاد از خودش همين را پرسيد. بيگمان اگر كسي از معتقدان به تناسخ كنار دستش بود، ميگفت: »در زندگي پيشين!« كسي كه كنار دستش بود به تناسخ اعتقادي نداشت. از پرسش سوزاني هم كه كاسه سر مندو را به جوش آورده بود خبر نداشت. با اينهمه، ديري نگذشت كه مندو به ياد آورد فليسيا را دو قرن پيش ديده است؛ در روسيه، در كاخ تزار الكساندر! اما تا به اين ماجرا برسيم ابتدا بايد از شمايل سرگردان فليسيا بگوييم؛ شمايلي رنگ و روغن كه شاهكاري مسلم بود و كار استادي زبر دست و، با اينهمه، به هر خانه اي ميرفت جايش در پستو بود يا انباري؛ طوري كه حالا سطح تابلو را لايه هاي متعددي از غبار پوشانده بود؛ از غبارهاي چرب اتاقي زيرشيرواني تا خاكهاي نرم و محجوب انباري قصر آدم محترمي مثل » ف. و. ژ. «. فكر نكنيد ميخ كنده ميشد يا، بر اثر اتفاقي بيرون از دايرهي فهم، شمايل خودش راه ميافتاد و از ديوار پايين ميآمد)حالا ديوارهايي ميسازند كه ميخ در آن فرو نميرود يا اگر برود ديگر درنميآيد(. نه. چيزي در خود شمايل بود كه بينندهي مجذوب را واميداشت دست به جيب ببرد، دسته چكاش را بيرون بياورد، با رغبت ترين امضاي همه عمرش را بيندازد پاي آن و فليسياي سرگردان را با خودش ببرد. حالا اگر يكي دو روز بعد فليسيا را از ديوار برميداشت و به پستو ميبرد و بعد طوري رفتار ميكرد كه انگار چيزي ديده است كه نبايست ميديده)يا حالا كه ديده، انگار عهد بسته است كه شتر ديده، نديده( گناهش گردن كس ديگريست. درست است كه» كمال« اين اواخر معتقد شده بود اثر هنري بايد آرامش را از مخاطبش سلب كند، و شمايلهايي هم كه ميكشيد غالباْ از كساني بود كه چشمشان چپ بود)يا اگر هم نبود، باز، چشمشان را چپ ميكشيد(، اما چشم فليسا چپ نبود. البته، گمان نكنيد كمال مردم آزاري داشت يا در آن روزگار وانفسا كه آرامش حكم كيميا را داشت بخل به خرج ميداد و چشم ديدن همان مختصر آرامشي را نداشت كه بعضيها سعي ميكردند داشته باشند، يا داشتند بيآنكه سعي كرده باشند. نه، انصاف را، اگر هم سريشي پيدا شود كه اين اتهامات را به او
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١١
بچسباند، اتهام خودآزاري به او نمي چسبد. آخر، مردم تابلو را ميخرند كه وقتي به ديوار ميزنند خانه را قابل سكونت كند؛ نه تبديل به مكاني كه... منتقدين تحسينش ميكردند. نمايشگاهها برايش سر و دست ميشكستند، اما كسي نميخريد. و كمال بيچاره ناچار ميشد پول همان مختصر عرقش را از راه كشيدن آگهي براي انواع مشروب الكلي فراهم كند؛ يا از راه كشيدن طرح براي جعبه قرصهاي آرام بخش: ـ نظرتان راجع به طرح اين جعبه چيست؟ ـ مرده شورش ببرد، دكان ما را تخته كرده است. ـ ميدانيد كار كيست؟ ـ اگر مي دانستم...! ـ اگر كسي كه همين را كشيده بهترش را براي شما بكشد؟... ـ مگر مي شود؟ لعنتي، انگار دست شيطان قلمش را چرخانده. ـ مي شود! قيمتش را بپردازيد، مي شود! ـ شما!؟... و كمال بهترش را براي او ميكشيد. اينطور بود كه ناچار ميشد دائم با خودش رقابت كند و خويشتن را شكست بدهد تا بتواند به هر قيمتي كه شده تابلوهايش را بكشد؛ تابلوهايي كه بيننده را درگير كند و واداردش هي سر بگرداند به طرف ديوار. هي خيره شود به شمايل. و بعد...
2
در آن هنگام، يعني دو قرن پيش، مندو مندو نبود. ايلچي مخصوص شاه بود و نامش »ابوالحسن«. كيا بيايي داشت و مثل حالا نبود كه لخت و كونپتي باشد. صبح زود كه نوكر مخصوص شاه آمد عقبش، تا از پشت در گفت : » نوكر خاصه «، ايلچي كه از دو روز پيش با دلهره انتظار ميكشيد سر را از پنجره بيرون كرد و، به ديدن درشكه مخصوص،
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص١١
بچسباند، اتهام خودآزاري به او نمي چسبد. آخر، مردم تابلو را ميخرند كه وقتي به ديوار ميزنند خانه را قابل سكونت كند؛ نه تبديل به مكاني كه... منتقدين تحسينش ميكردند. نمايشگاهها برايش سر و دست ميشكستند، اما كسي نميخريد. و كمال بيچاره ناچار ميشد پول همان مختصر عرقش را از راه كشيدن آگهي براي انواع مشروب الكلي فراهم كند؛ يا از راه كشيدن طرح براي جعبه قرصهاي آرام بخش: ـ نظرتان راجع به طرح اين جعبه چيست؟ ـ مرده شورش ببرد، دكان ما را تخته كرده است. ـ ميدانيد كار كيست؟ ـ اگر مي دانستم...! ـ اگر كسي كه همين را كشيده بهترش را براي شما بكشد؟... ـ مگر مي شود؟ لعنتي، انگار دست شيطان قلمش را چرخانده. ـ مي شود! قيمتش را بپردازيد، مي شود! ـ شما!؟... و كمال بهترش را براي او ميكشيد. اينطور بود كه ناچار ميشد دائم با خودش رقابت كند و خويشتن را شكست بدهد تا بتواند به هر قيمتي كه شده تابلوهايش را بكشد؛ تابلوهايي كه بيننده را درگير كند و واداردش هي سر بگرداند به طرف ديوار. هي خيره شود به شمايل. و بعد...
2
در آن هنگام، يعني دو قرن پيش، مندو مندو نبود. ايلچي مخصوص شاه بود و نامش »ابوالحسن«. كيا بيايي داشت و مثل حالا نبود كه لخت و كونپتي باشد. صبح زود كه نوكر مخصوص شاه آمد عقبش، تا از پشت در گفت : » نوكر خاصه «، ايلچي كه از دو روز پيش با دلهره انتظار ميكشيد سر را از پنجره بيرون كرد و، به ديدن درشكه مخصوص،
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٢
سرمايي گزنده تيره پشتش را به لرزه در آورد. شاه را خوب مي شناخت، دسته گلي را هم كه به آب داده بود ميدانست. نگاهي به شيشه هاي رنگي پنجره كرد و نگاهي به افق خونين كه پرتو كم رنگي از آن حالا برگهاي پيچ امين الدولهي لب ديوار باغ را به رنگ عقيق درآورده بود. آهي كشيد و به افسوس زير لب ناليد: »تو هيج وقت آدم نميشوي! پس، چشمت كور، بكِش!« همينطور كه با فليسيا دست ميداد، از يادآوري آن صبح پاييزي، لرزه يي خفيف احشايش را جا به جا كرد. دامنه اين ارتعاش كه به گردن رسيد، سر به لرزه يي پنهان چند بار به راست و چپ حركت كرد. كسي كه كنار دستش بود»نادر« بود كه به تناسخ اعتقادي نداشت، از پرسش سوزاني هم كه كاسه سر مندو را به جوش آورده بود خبر نداشت، ولي عادتهاي او را خوب ميشناخت. لرزش سيبك گلويش را كه ديد به لبخندي پرشيطنت دهان گشود: »فليسيا؛ از دوستان اهل مولوز. از عصر كه نوار را شنيده است بي صبرانه منتظر است.« مندو كه از همان لحظه ورود، به شنيدن سروصداي بچه ها، براي هزارمين بار خود را لعنت كرده بود كه چرا باز پا به اين خانه نهاده است، چشمان فليسيا را كه ديد فراموش كرد چه چيزي در اين خانه عذابش ميداد؛ چشماني به زلالي عمق درياچه يي نامسكون كه دو الماسِ بيطاقت در آن شنا ميكرد. ميخواست، بنا به عادت، فروتني كند و بگويد: »باز اسباب رسوايي فراهم كردي؟« اما چيزي در اعماق آن درياچه بود كه نميگذاشت. گفت: »براي تعطيلات آمدهايد؟« نه. آمده بود بماند. ـ اينجا كسي را داريد؟ خواهري، برادري... سكوني سحرآميز اعماق درياچه را مسخر كرد. سيبك مندو به رعشه يي پنهان لرزيد. فليسيا سيگاري روشن كرد: »نه، من تنها بچه مادرم هستم.« تنها بچه مادر؟ چرا نگفت خانواده؟ يعني خانواده يي نداشت؟ مندو، هنوز نيامده، داشت همه جيك وپيك او را بيرون مي كشيد. »آن لور« از داخل آشپزخانه جيغ كشيد: »مندو!«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص١٢
سرمايي گزنده تيره پشتش را به لرزه در آورد. شاه را خوب مي شناخت، دسته گلي را هم كه به آب داده بود ميدانست. نگاهي به شيشه هاي رنگي پنجره كرد و نگاهي به افق خونين كه پرتو كم رنگي از آن حالا برگهاي پيچ امين الدولهي لب ديوار باغ را به رنگ عقيق درآورده بود. آهي كشيد و به افسوس زير لب ناليد: »تو هيج وقت آدم نميشوي! پس، چشمت كور، بكِش!« همينطور كه با فليسيا دست ميداد، از يادآوري آن صبح پاييزي، لرزه يي خفيف احشايش را جا به جا كرد. دامنه اين ارتعاش كه به گردن رسيد، سر به لرزه يي پنهان چند بار به راست و چپ حركت كرد. كسي كه كنار دستش بود»نادر« بود كه به تناسخ اعتقادي نداشت، از پرسش سوزاني هم كه كاسه سر مندو را به جوش آورده بود خبر نداشت، ولي عادتهاي او را خوب ميشناخت. لرزش سيبك گلويش را كه ديد به لبخندي پرشيطنت دهان گشود: »فليسيا؛ از دوستان اهل مولوز. از عصر كه نوار را شنيده است بي صبرانه منتظر است.« مندو كه از همان لحظه ورود، به شنيدن سروصداي بچه ها، براي هزارمين بار خود را لعنت كرده بود كه چرا باز پا به اين خانه نهاده است، چشمان فليسيا را كه ديد فراموش كرد چه چيزي در اين خانه عذابش ميداد؛ چشماني به زلالي عمق درياچه يي نامسكون كه دو الماسِ بيطاقت در آن شنا ميكرد. ميخواست، بنا به عادت، فروتني كند و بگويد: »باز اسباب رسوايي فراهم كردي؟« اما چيزي در اعماق آن درياچه بود كه نميگذاشت. گفت: »براي تعطيلات آمدهايد؟« نه. آمده بود بماند. ـ اينجا كسي را داريد؟ خواهري، برادري... سكوني سحرآميز اعماق درياچه را مسخر كرد. سيبك مندو به رعشه يي پنهان لرزيد. فليسيا سيگاري روشن كرد: »نه، من تنها بچه مادرم هستم.« تنها بچه مادر؟ چرا نگفت خانواده؟ يعني خانواده يي نداشت؟ مندو، هنوز نيامده، داشت همه جيك وپيك او را بيرون مي كشيد. »آن لور« از داخل آشپزخانه جيغ كشيد: »مندو!«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٣
مندو انديشيد: »تند رفته ام!« و از جا برخاست. نرسيده به آشپزخانه، پايش رفت روي جسمي سخت، و دردي جانكاه تا كشاله رانش بالا آمد. خم شد. زير پايش سربازِ آهنيِ كوچكي بود كه لابد به»شارل« تعلق داشت يا شايد هم »مينو«. »گيتا« كه هنوز شيرخواره بود. سرباز آهني را گوشه يي انداخت و زير لب غريد: »خواهر و مادر هرچه...« بچه؟ يا سرباز؟ معلوم نشد. به آشپزخانه وارد شد. آن لور كه نان پيچها را توي تابه زير و رو ميكرد به طرف او برگشت: » ببين شارل چه مي گويد!« و همينطور كه قاشق چوبي چربي را كه دستش بود كنار ميگرفت، با او روبوسي كرد. شارل كه موهاي طلايياش را به پاهاي كت و كلفت مادر ميماليد، حالا داشت وسط پاهاي او را طلا ميزد. مندو نشست تا دستي به سروگوش او بكشد كه تازه متوجه لباس آن لور شد و با وحشت از جا برخاست: »بازهم!« و در همين حال با انگشت به شكم، يا لباس آن لور) شايد هم هر دو( اشاره كرد. آن لور با كرشمه يي دخترانه كه تناسب چنداني با پايين تنه از قواره افتادهاش نداشت، گفت : »نه!« و همينطور كه اين »نه«ي پر طول و تفصيل را ميكشيد برگشت و به كمك قاشق شروع كرد به برداشتن نان پيچهاي سرخ شده از داخل تابه: »به تو چه مربوط است؟! ببين شارل چه مي گويد.« با چرخيدن آن لور به طرف اجاق، شارل كه راه پيش به رويش بسته شده بود، حالا طلاها را به كپلهاي مادر ميماليد. انبوه چربيهايي كه با هر حركت سر شارل بالا و پايين ميرفت از چشم مندو پنهان نماند. فكر كرد: »به من چه مربوط است؟ همه مكافاتش مال من است !« روي پاها نشست و دست شارل را گرفت. رعشه يي از دستها گذشت و مثل تيري كه بنشيند به تنه درخت همانجا ماند. گردن را چند بار به راست وچپ چرخاند و گفت: »خب، من آمدهام ببينم شارل چه ميگويد. تا بعد بگويم كه چقدر دوستش دارم و وقتي نميبينمش چقدر دلم برايش تنگ ميشود.« شارل از طرز حرف زدن مندو خندهاش گرفت. كوه چربي را رها كرد و خودش را به آرامي در بغل او جا داد. مندو شروع كرد به نوازش طلاها : » خب چه ميخواستي بگويي؟«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص١٣
مندو انديشيد: »تند رفته ام!« و از جا برخاست. نرسيده به آشپزخانه، پايش رفت روي جسمي سخت، و دردي جانكاه تا كشاله رانش بالا آمد. خم شد. زير پايش سربازِ آهنيِ كوچكي بود كه لابد به»شارل« تعلق داشت يا شايد هم »مينو«. »گيتا« كه هنوز شيرخواره بود. سرباز آهني را گوشه يي انداخت و زير لب غريد: »خواهر و مادر هرچه...« بچه؟ يا سرباز؟ معلوم نشد. به آشپزخانه وارد شد. آن لور كه نان پيچها را توي تابه زير و رو ميكرد به طرف او برگشت: » ببين شارل چه مي گويد!« و همينطور كه قاشق چوبي چربي را كه دستش بود كنار ميگرفت، با او روبوسي كرد. شارل كه موهاي طلايياش را به پاهاي كت و كلفت مادر ميماليد، حالا داشت وسط پاهاي او را طلا ميزد. مندو نشست تا دستي به سروگوش او بكشد كه تازه متوجه لباس آن لور شد و با وحشت از جا برخاست: »بازهم!« و در همين حال با انگشت به شكم، يا لباس آن لور) شايد هم هر دو( اشاره كرد. آن لور با كرشمه يي دخترانه كه تناسب چنداني با پايين تنه از قواره افتادهاش نداشت، گفت : »نه!« و همينطور كه اين »نه«ي پر طول و تفصيل را ميكشيد برگشت و به كمك قاشق شروع كرد به برداشتن نان پيچهاي سرخ شده از داخل تابه: »به تو چه مربوط است؟! ببين شارل چه مي گويد.« با چرخيدن آن لور به طرف اجاق، شارل كه راه پيش به رويش بسته شده بود، حالا طلاها را به كپلهاي مادر ميماليد. انبوه چربيهايي كه با هر حركت سر شارل بالا و پايين ميرفت از چشم مندو پنهان نماند. فكر كرد: »به من چه مربوط است؟ همه مكافاتش مال من است !« روي پاها نشست و دست شارل را گرفت. رعشه يي از دستها گذشت و مثل تيري كه بنشيند به تنه درخت همانجا ماند. گردن را چند بار به راست وچپ چرخاند و گفت: »خب، من آمدهام ببينم شارل چه ميگويد. تا بعد بگويم كه چقدر دوستش دارم و وقتي نميبينمش چقدر دلم برايش تنگ ميشود.« شارل از طرز حرف زدن مندو خندهاش گرفت. كوه چربي را رها كرد و خودش را به آرامي در بغل او جا داد. مندو شروع كرد به نوازش طلاها : » خب چه ميخواستي بگويي؟«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٤
چشمان شارل به رنگ چشمان فليسيا بود. اما در اعماق اين درياچه هزار ماهيي پريشان بود. يك لحظه همه
ي ماهيها رو به مندو ايستادند و كلماتي مبهم و جويده فاصله ميان دهان شارل و گوش مندو را طي كرد. رو كرد به آن لور و گفت: »چه ميگويد؟ من فرانسه ام...« آن لور نان پيچ ديگري توي تابه گذاشت: »دفعه پيش به او قول داده يي اين بار كه ميآيي برايش آواز بخواني.« در كدام لحظه خريت چينن قول احمقانه يي داده بود؟ مگر نه عهد كرده بود ديگر لب از لب باز نكند؟ اما نه، امروز روز ديگري بود. بايد همه اين اتفاقات را به فال نيك ميگرفت و، با دلي قرص از ياري بخت، آن آخرين حربه را به كار ميانداخت. اما خواندن آسان نبود. شعر نبود. دريدن پردههاي پنهان بود. حكايت اول بود؛ حكايت دورافتادگي. اعتراف بود. اعتراف به همه چيز . پس آسان نبود. چيزي را از درون مي كاست. چيزي كه هيچگاه برگشت نداشت. پس بايد خرج چيزي ميشد كه ارزش داشت. اينطور بود كه نميخواند، اما وقتي ميخواند پا به دايره سحر مينهاد؛ افسون ميكرد و از افسونيان هركه را ميلش بود به ريسمان نامريي ميكشيد و با خود ميبرد. اما نه! به هيچ قيمتي نبايد لب از لب باز ميكرد! ميلي سوزان او را به سمت سالن پذيرايي ميكشاند؛ به سوي دو الماس بي طاقت، آن درياچه نامسكون . در همه عمر، اين نخستين بار بود پرده يي چنين پنهان را نشان او ميدادند. دستي به موهاي شارل كشيد و برخاست: » باشد. اما بعد از شام؛ كه همه سروصداها بخوابد. و به يك شرط: به شرط آنكه وقتي آواز تمام شد تو هم بگويي چه كار ميكني كه اين قدر پسر خوبي هستي. باشد؟« آن لور حيرتزده به طرف او برگشت: »واقعا؟«
3
ناتالي« ، با لحن شكاك زني كه به قصد مچ گيري به استقبال شوهر رفته و سرانجام موفق شده تار موي زن ديگري را روي شانهاش بيابد، گفت: »حالت خوش نيست؟«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص١٤
چشمان شارل به رنگ چشمان فليسيا بود. اما در اعماق اين درياچه هزار ماهيي پريشان بود. يك لحظه همه
ي ماهيها رو به مندو ايستادند و كلماتي مبهم و جويده فاصله ميان دهان شارل و گوش مندو را طي كرد. رو كرد به آن لور و گفت: »چه ميگويد؟ من فرانسه ام...« آن لور نان پيچ ديگري توي تابه گذاشت: »دفعه پيش به او قول داده يي اين بار كه ميآيي برايش آواز بخواني.« در كدام لحظه خريت چينن قول احمقانه يي داده بود؟ مگر نه عهد كرده بود ديگر لب از لب باز نكند؟ اما نه، امروز روز ديگري بود. بايد همه اين اتفاقات را به فال نيك ميگرفت و، با دلي قرص از ياري بخت، آن آخرين حربه را به كار ميانداخت. اما خواندن آسان نبود. شعر نبود. دريدن پردههاي پنهان بود. حكايت اول بود؛ حكايت دورافتادگي. اعتراف بود. اعتراف به همه چيز . پس آسان نبود. چيزي را از درون مي كاست. چيزي كه هيچگاه برگشت نداشت. پس بايد خرج چيزي ميشد كه ارزش داشت. اينطور بود كه نميخواند، اما وقتي ميخواند پا به دايره سحر مينهاد؛ افسون ميكرد و از افسونيان هركه را ميلش بود به ريسمان نامريي ميكشيد و با خود ميبرد. اما نه! به هيچ قيمتي نبايد لب از لب باز ميكرد! ميلي سوزان او را به سمت سالن پذيرايي ميكشاند؛ به سوي دو الماس بي طاقت، آن درياچه نامسكون . در همه عمر، اين نخستين بار بود پرده يي چنين پنهان را نشان او ميدادند. دستي به موهاي شارل كشيد و برخاست: » باشد. اما بعد از شام؛ كه همه سروصداها بخوابد. و به يك شرط: به شرط آنكه وقتي آواز تمام شد تو هم بگويي چه كار ميكني كه اين قدر پسر خوبي هستي. باشد؟« آن لور حيرتزده به طرف او برگشت: »واقعا؟«
3
ناتالي« ، با لحن شكاك زني كه به قصد مچ گيري به استقبال شوهر رفته و سرانجام موفق شده تار موي زن ديگري را روي شانهاش بيابد، گفت: »حالت خوش نيست؟«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
ص١٥
»ف. و. ژ.« دستي به موهاي سپيد و كم پشت وسط سرش كشيد: » نه چيز مهمي نيست.« ـ سروصورتت عرق كرده. خيره شد به بشقاب سوپ كه همچنان دست نخورده باقي مانده بود. ميخواست بگويد »بخار سوپ است.« اما سوپ چنان سرد ويخ زده بود كه گويي هزار سال است همانجا مانده. سرش را بالا كرد و گفت: »گمان مي كنم تب دارم.« ناتالي برخاست و دست به پيشاني او كشيد: »كارِ زياد خسته ات كرده. مخصوصاْ كه خودت را هم توي چاه انداخته اي!« »ف. و. ژ.« بشقاب سوپ را كنار زد: »سرزنشم ميكني؟« ـ چرا اين حرف را ميزني؟ ـ احساس مي كنم تو هم به آن هشتاد و دو درصدي پيوسته يي كه ديگر به من اعتماد نميكنند. ـ فكر سلامتي ات هستم. اين را گفت و برخاست. چوبي را كه انتهايش توپ پلاستيكي سپيدي بود، برداشت و روي كزيلوفون كوچكي كه هديه پادشاه اسپانيا بود، نواخت. عاجها و صدفهايي كه به طرزي زيبا روي چوب فوفل نشسته بودند، با نوتهاي بندِ اول والس »دانوب آبي« به رقص درآمدند: دام دام دام، دام دام دام، د...ام دام دام. چوب را نهاد كنار كزيلوفون و گفت: »بگويم كمي بستني ايتاليايي بياورند.« »ف. و. ژ.« نگاهش كرد. خدمتكار جواني وارد شد و درست زير چلچراغ ايستاد. »ف. و. ژ.« صورت عرق كردهاش را بالا گرفت، نگاهي به دختر كرد و نگاهي به چلچراغ آويزان از سقف، گفت: »بيا اين طرف بايست، اليزابت.« اليزابت كه سر در نياورده بود با حيرت نگاهي به »اين طرف« انداخت، نگاهي به چلچراغ، و به سمت راست سالن رفت؛ نزديكتر به ميز كار »ف. و. ژ.«. ناتالي لب هايش را جمع كرد و با لحني خشك گفت: »سوپ را ببر.« اليزابت كاسه سوپ را برداشت: »چيز ديگري ميل نداريد؟« ناتالي روكرد به »ف. و. ژ.«: » كمي شامپاني سر حالت ميآورد.«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
ص١٥
»ف. و. ژ.« دستي به موهاي سپيد و كم پشت وسط سرش كشيد: » نه چيز مهمي نيست.« ـ سروصورتت عرق كرده. خيره شد به بشقاب سوپ كه همچنان دست نخورده باقي مانده بود. ميخواست بگويد »بخار سوپ است.« اما سوپ چنان سرد ويخ زده بود كه گويي هزار سال است همانجا مانده. سرش را بالا كرد و گفت: »گمان مي كنم تب دارم.« ناتالي برخاست و دست به پيشاني او كشيد: »كارِ زياد خسته ات كرده. مخصوصاْ كه خودت را هم توي چاه انداخته اي!« »ف. و. ژ.« بشقاب سوپ را كنار زد: »سرزنشم ميكني؟« ـ چرا اين حرف را ميزني؟ ـ احساس مي كنم تو هم به آن هشتاد و دو درصدي پيوسته يي كه ديگر به من اعتماد نميكنند. ـ فكر سلامتي ات هستم. اين را گفت و برخاست. چوبي را كه انتهايش توپ پلاستيكي سپيدي بود، برداشت و روي كزيلوفون كوچكي كه هديه پادشاه اسپانيا بود، نواخت. عاجها و صدفهايي كه به طرزي زيبا روي چوب فوفل نشسته بودند، با نوتهاي بندِ اول والس »دانوب آبي« به رقص درآمدند: دام دام دام، دام دام دام، د...ام دام دام. چوب را نهاد كنار كزيلوفون و گفت: »بگويم كمي بستني ايتاليايي بياورند.« »ف. و. ژ.« نگاهش كرد. خدمتكار جواني وارد شد و درست زير چلچراغ ايستاد. »ف. و. ژ.« صورت عرق كردهاش را بالا گرفت، نگاهي به دختر كرد و نگاهي به چلچراغ آويزان از سقف، گفت: »بيا اين طرف بايست، اليزابت.« اليزابت كه سر در نياورده بود با حيرت نگاهي به »اين طرف« انداخت، نگاهي به چلچراغ، و به سمت راست سالن رفت؛ نزديكتر به ميز كار »ف. و. ژ.«. ناتالي لب هايش را جمع كرد و با لحني خشك گفت: »سوپ را ببر.« اليزابت كاسه سوپ را برداشت: »چيز ديگري ميل نداريد؟« ناتالي روكرد به »ف. و. ژ.«: » كمي شامپاني سر حالت ميآورد.«
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
«...کسی که اشتباه نمی کند، وجود ندارد! و اگر هم وجود داشته باشد، از این دنیا و دست اندرکاران این دنیا نیست. اما لازم به تاکید است که ذکر این واقعیت که مصدق نیز اشتباه کرد، ابدا به این معنی نیست که مصدق اشتباه کرد، شاه هم اشتباه کرد، زاهدی هم اشتباه کرد، کاشانی هم اشتباه کرد، سرهنگ نصیری هم اشتباه کرد...پس نتیجه می گیریم که همه اشتباه میکنند و تفاوتی بین آنان نیست! افراد بشر همه اشتباه میکنند، اما آنان، هم در نوع اشتباهاتی که میکنند و هم در انگیزههایی که آنان را به اشتباه میکشاند، سخت با یکدیگر متفاوتاند و هم در اشتباهاتی که نمیکنند و وسوسههایی که به آن تسلیم نمیشوند! و از این جمله، فرق بسیار است بین آنان که به خاطر استقلال کشور خود و استقرار دموکراسی در آن و رشد کمی و کیفی هم میهنان خود، گاهی دچار اشتباه میشوند و آنان که در راه استقرار استبداد فردی و به خاطر منافع بیحد و اندازهای که برای شخص خود قایل هستند، به اشتباه میافتند و راه خطا میپیمایند.»
منبع: استبداد ، دموکراسی و نهضت ملی، دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان، نشر مرکز، چاپ پنجم ص ۱۱۲
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
«...کسی که اشتباه نمی کند، وجود ندارد! و اگر هم وجود داشته باشد، از این دنیا و دست اندرکاران این دنیا نیست. اما لازم به تاکید است که ذکر این واقعیت که مصدق نیز اشتباه کرد، ابدا به این معنی نیست که مصدق اشتباه کرد، شاه هم اشتباه کرد، زاهدی هم اشتباه کرد، کاشانی هم اشتباه کرد، سرهنگ نصیری هم اشتباه کرد...پس نتیجه می گیریم که همه اشتباه میکنند و تفاوتی بین آنان نیست! افراد بشر همه اشتباه میکنند، اما آنان، هم در نوع اشتباهاتی که میکنند و هم در انگیزههایی که آنان را به اشتباه میکشاند، سخت با یکدیگر متفاوتاند و هم در اشتباهاتی که نمیکنند و وسوسههایی که به آن تسلیم نمیشوند! و از این جمله، فرق بسیار است بین آنان که به خاطر استقلال کشور خود و استقرار دموکراسی در آن و رشد کمی و کیفی هم میهنان خود، گاهی دچار اشتباه میشوند و آنان که در راه استقرار استبداد فردی و به خاطر منافع بیحد و اندازهای که برای شخص خود قایل هستند، به اشتباه میافتند و راه خطا میپیمایند.»
منبع: استبداد ، دموکراسی و نهضت ملی، دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان، نشر مرکز، چاپ پنجم ص ۱۱۲
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#حقوق_نفت استدلال بريتانيا در دعوي با ايران
در سال 1951 دولت بريتانيا در لايحه خود در دعوي معروف «شركت نفت انگليس- ايران» كوشيده بود كه اولاً بين يك قرارداد معمولي و ساده با قراردادي كه دولت صريحاً ملتزم به خودداري از فسخ آن گرديده است تفاوت قائل شود و ثانياً به اين مسئله كه آيا دولت میتواند به موجب قرارداد حق حاكميت خود را محدود گرداند پاسخ دهد.
راجع به مورد اول اين سؤال مطرح هست كه آيا يك تبعه خارجي كه امتيازي از دولتي میگیرد نمیداند كه دولت به استناد حاكميت خود و در قبال پرداخت غرامت میتواند حقي را كه به او داده است پس بگيرد؟ بريتانيا قبول دارد كه اين يك مطلب قابل بحثي است ولي میگوید: آنجا كه دولت در برابر تبعه خارجي ملتزم به عدم تغيير قرارداد شده باشد وضعيت فرق میکند، زيرا صاحبامتیاز با اعتماد به چنان تعهد و التزامي است كه ريسك عظيم سرمایهگذاری را به گردن میگیرد. اگر صاحبامتیاز چنين شرطي را در قرارداد میگذارد به اين جهت است كه فكر میکند غرامتي كه معمولاً در برابر ملي كردن پرداخته میشود براي جبران خسارات او كافي نخواهد بود. بنابراين دولتي كه چنان قراردادي را فسخ كند تعهد خود را نقض كرده است؛ يعني عمل دولت اگر هم نقض حقوق بینالملل تلقي نگردد نقض حقوق قراردادي تلقي خواهد شد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#حقوق_نفت استدلال بريتانيا در دعوي با ايران
در سال 1951 دولت بريتانيا در لايحه خود در دعوي معروف «شركت نفت انگليس- ايران» كوشيده بود كه اولاً بين يك قرارداد معمولي و ساده با قراردادي كه دولت صريحاً ملتزم به خودداري از فسخ آن گرديده است تفاوت قائل شود و ثانياً به اين مسئله كه آيا دولت میتواند به موجب قرارداد حق حاكميت خود را محدود گرداند پاسخ دهد.
راجع به مورد اول اين سؤال مطرح هست كه آيا يك تبعه خارجي كه امتيازي از دولتي میگیرد نمیداند كه دولت به استناد حاكميت خود و در قبال پرداخت غرامت میتواند حقي را كه به او داده است پس بگيرد؟ بريتانيا قبول دارد كه اين يك مطلب قابل بحثي است ولي میگوید: آنجا كه دولت در برابر تبعه خارجي ملتزم به عدم تغيير قرارداد شده باشد وضعيت فرق میکند، زيرا صاحبامتیاز با اعتماد به چنان تعهد و التزامي است كه ريسك عظيم سرمایهگذاری را به گردن میگیرد. اگر صاحبامتیاز چنين شرطي را در قرارداد میگذارد به اين جهت است كه فكر میکند غرامتي كه معمولاً در برابر ملي كردن پرداخته میشود براي جبران خسارات او كافي نخواهد بود. بنابراين دولتي كه چنان قراردادي را فسخ كند تعهد خود را نقض كرده است؛ يعني عمل دولت اگر هم نقض حقوق بینالملل تلقي نگردد نقض حقوق قراردادي تلقي خواهد شد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درباره ی مصدق
به مناسب سالروز ربوده شدن امام موسی صدر، متن مصاحبه ایشان درباره دكتر مصدق
اما دربارۀ روابط خاص من با جریانات دینی و سیاسی ایران. در واقع، چنان که میدانید من در ایران متولد شدم و دوران جوانی و آغاز جوانی را در ایران گذراندم. تقریباً ۲۶ ساله بودم که ایران را ترک کردم. بالطبع، مانند هر شهروندی تمایلات و دیدگاهها و آرزوهایی در این دوره داشتم. آن زمان، ایام جنبش مصدق بود. مصدق شعار ملی کردن نفت را مطرح کرد. «ملی کردن» و تلاش برای محدود کردن مطامع اقتصادی و سیاسی استعمار، در واقع، از ایران و با حرکت مصدق و دوستانش آغاز شد. سپس، این تلاش به این شکل موج آزادیخواهی پس از استقلال سرزمینهایمان خاورمیانه را فرا گرفت. من هم مانند هر جوان دیگری به جنبش مصدق توجه تام داشتم و از حامیان این جنبش بودم. مصدق در رأس جبهۀ ملی بود و در این جبهه عدهای از جوانان و رهبران سیاسیای حضور داشتند که فرهنگ و تمایلاتشان دینی و اسلامی بود. از میان همین جونان، جنبشهای دانشجویی و انجمن اسلامی دانشجویان شکل گرفت.
مصدق جبهۀ ملی را رهبری میکرد و این جبهه شامل مجموعهای از رهبران سیاسی و احزاب بود، از جملۀ آنها سازمان ملی اسلامی بود. این سازمان از کنفرانسی آغاز به کار کرد که شامل جنبش پیوند مسلمین و معلمان و مسلمان و مهندسین مسلمان و غیر اینها بود. این جنبش، جنبشی پیشرو و اسلامی بود که مهندس بازرگان و سید محمود طالقانی و دکتر سحابی و مهندس سنجابی و دیگر شخصیتهای ملی مخلص از جملۀ عناصر آن بودند. شخصیتهایی که نقش بزرگی در نهضت مصدق و پیشرفت آن داشتند. در آن زمان به صورت جدی با آنها سمپات بودم. وقتی که از ایران دور شدم و مسئولیتهای خود را در لبنان به دوش گرفتم، به طور طبیعی، از جریانات سیاسی و دینی در ایران جدا شدم.
منبع: imam-sadr.com
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درباره ی مصدق
به مناسب سالروز ربوده شدن امام موسی صدر، متن مصاحبه ایشان درباره دكتر مصدق
اما دربارۀ روابط خاص من با جریانات دینی و سیاسی ایران. در واقع، چنان که میدانید من در ایران متولد شدم و دوران جوانی و آغاز جوانی را در ایران گذراندم. تقریباً ۲۶ ساله بودم که ایران را ترک کردم. بالطبع، مانند هر شهروندی تمایلات و دیدگاهها و آرزوهایی در این دوره داشتم. آن زمان، ایام جنبش مصدق بود. مصدق شعار ملی کردن نفت را مطرح کرد. «ملی کردن» و تلاش برای محدود کردن مطامع اقتصادی و سیاسی استعمار، در واقع، از ایران و با حرکت مصدق و دوستانش آغاز شد. سپس، این تلاش به این شکل موج آزادیخواهی پس از استقلال سرزمینهایمان خاورمیانه را فرا گرفت. من هم مانند هر جوان دیگری به جنبش مصدق توجه تام داشتم و از حامیان این جنبش بودم. مصدق در رأس جبهۀ ملی بود و در این جبهه عدهای از جوانان و رهبران سیاسیای حضور داشتند که فرهنگ و تمایلاتشان دینی و اسلامی بود. از میان همین جونان، جنبشهای دانشجویی و انجمن اسلامی دانشجویان شکل گرفت.
مصدق جبهۀ ملی را رهبری میکرد و این جبهه شامل مجموعهای از رهبران سیاسی و احزاب بود، از جملۀ آنها سازمان ملی اسلامی بود. این سازمان از کنفرانسی آغاز به کار کرد که شامل جنبش پیوند مسلمین و معلمان و مسلمان و مهندسین مسلمان و غیر اینها بود. این جنبش، جنبشی پیشرو و اسلامی بود که مهندس بازرگان و سید محمود طالقانی و دکتر سحابی و مهندس سنجابی و دیگر شخصیتهای ملی مخلص از جملۀ عناصر آن بودند. شخصیتهایی که نقش بزرگی در نهضت مصدق و پیشرفت آن داشتند. در آن زمان به صورت جدی با آنها سمپات بودم. وقتی که از ایران دور شدم و مسئولیتهای خود را در لبنان به دوش گرفتم، به طور طبیعی، از جریانات سیاسی و دینی در ایران جدا شدم.
منبع: imam-sadr.com
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درباره ی مصدق
#شعر_کودتا نصرت رحمانی
بعد ازکودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ديماه، يعنی حدود پنج ماه بعد، شعر "منادی" از نصرت رحمانی منتشر شد. در اين اثر شاعر از زبان «منادی»، خبر«زنده بودن سردار» را، در جّوی مشحون از اندوه و وحشت و ارعاب، بيان داشته بود.
در آن دوران نام نصرت رحمانی، که چند سالی بود بصورت يکی از با استعداد ترين شاعران نو پرداز نسل خود در عرصه ی شعر ايران ظاهر شده بود، درخشيدن آغازکرده بود.
آثار بعدی او نشان داد که آوازهی بلند اين سخنسرای پرمايه بیدليل نبوده است.
رحمانی، که مانند دوستانش، در اشعارش نيز از خود به نصرت نام می برد، در سال ۱۳۷۹ در سن۷۰ سالگی درگذشت.
منادی يا «سردار زنده است!...»
درظلمت فشرده ی يک شام وهمناک
يک قطره خون ز حنجره ی مرغ شب چکيد
خاری برُست بر سر بيراهه ی کوير
شعری به آسياب دو دندان من لِهيد
در نعره های خامشی و مرگ نعره ها
تيغ سکوت دوخت لبان اميد را !
اشکی فتاد و شمع فروخفت و ماه مرد کفتار خورد لاشه ی مردی شهيد را
ای قصر های مات! کجا شد حماسه ها؟ /سردارِ پيرِ شهرِ طلای سياه* کو؟
خورشيد از چه روی نمايان نمی شود؟ مداح هرزه شاعرِ آن بارگاه**کو؟
برف از درخت کاج فروريخت، سارها / در آبی و کبود افق دور می شدند
سگ پارس کرد، جغد به بيغوله ای گريخت / خفاش ها ز نور شفق کور می شدند!
روبان سرخ دخترکی را گرفت باد / آن را به شاخه های بلند چنار زد
شب دست و پای می زد و افتاد و جان سپرد / در کوچه های شهر منادی هوار زد:
ــ سردار زنده است!...
نصرت رحمانی (ديماه ١٣٣۲)
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درباره ی مصدق
#شعر_کودتا نصرت رحمانی
بعد ازکودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ديماه، يعنی حدود پنج ماه بعد، شعر "منادی" از نصرت رحمانی منتشر شد. در اين اثر شاعر از زبان «منادی»، خبر«زنده بودن سردار» را، در جّوی مشحون از اندوه و وحشت و ارعاب، بيان داشته بود.
در آن دوران نام نصرت رحمانی، که چند سالی بود بصورت يکی از با استعداد ترين شاعران نو پرداز نسل خود در عرصه ی شعر ايران ظاهر شده بود، درخشيدن آغازکرده بود.
آثار بعدی او نشان داد که آوازهی بلند اين سخنسرای پرمايه بیدليل نبوده است.
رحمانی، که مانند دوستانش، در اشعارش نيز از خود به نصرت نام می برد، در سال ۱۳۷۹ در سن۷۰ سالگی درگذشت.
منادی يا «سردار زنده است!...»
درظلمت فشرده ی يک شام وهمناک
يک قطره خون ز حنجره ی مرغ شب چکيد
خاری برُست بر سر بيراهه ی کوير
شعری به آسياب دو دندان من لِهيد
در نعره های خامشی و مرگ نعره ها
تيغ سکوت دوخت لبان اميد را !
اشکی فتاد و شمع فروخفت و ماه مرد کفتار خورد لاشه ی مردی شهيد را
ای قصر های مات! کجا شد حماسه ها؟ /سردارِ پيرِ شهرِ طلای سياه* کو؟
خورشيد از چه روی نمايان نمی شود؟ مداح هرزه شاعرِ آن بارگاه**کو؟
برف از درخت کاج فروريخت، سارها / در آبی و کبود افق دور می شدند
سگ پارس کرد، جغد به بيغوله ای گريخت / خفاش ها ز نور شفق کور می شدند!
روبان سرخ دخترکی را گرفت باد / آن را به شاخه های بلند چنار زد
شب دست و پای می زد و افتاد و جان سپرد / در کوچه های شهر منادی هوار زد:
ــ سردار زنده است!...
نصرت رحمانی (ديماه ١٣٣۲)
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#تاریخ_نفت
در ادامه روایت تاریخ نفت به ایدهشکلگیری "طرح موازنه منفی" پرداختیم. دراین قسمت پیشزمینههای قرارداد نفت ایران را با شوروی بررسی میکنیم.
با عدمِ خروجِ شوروی از شمال ایران در سال 1945 (1324)، چهره و هدف این دولت برای تجزیه ایران آشکار شد. دولت ایران دسامبر 1945 توسط حسن تقیزاده سفیر ایران در لندن شکایتنامهای را بر علیه دولت شوروی تسلیم شورای امنیت کرد که با مخالفت شوروی روبهرو شد چون آنرا بین دو دولت ایران و شوروی تکرار کرد و آن را در صلاحیت شورای امنیت ندانست. در تاریخ 26 ژانویه 1946 شکایت ایران را تقیزاده مجدداً طرح نمود و به شورای امنیت اطلاع داد که دولت شوروی در تاریخ 26 نوامبر 1946 رسماً اعلام داشته که به نیرویهای ارتش ایران اجازه عبور از آذربایجان را برای سرکوبیِ شورش حکومت خودمختار آذربایجان را نخواهد داد که این امر برخلاف پیمان سهگانۀ 1942 و اعلامیه تهران میباشد. شورای امنیت رأی به مذاکره بین دو دولت داد و این حق را برای خود قائل شد که در این مذاکرات دخالت کند و در جریان نتیجه مذاکرات قرار گیرد. 10 روز بعد از صدور این قطعنامه یعنی در 30 دیماه 1324 حکیمی استعفا داد و قوام در 6 بهمن 1324 به نخستوزیری برگزیده شد. قوام در ابتدای نخستوزیری خود خواستار مذاکراتی با مقامات شوروی گردید ولی از شکایتِ دولت ایران در سازمان ملل نیز صرفنظر نکرد.
این مذاکرات در تاریخ 30 بهمن 1324 با ورود قوام در رأس هیئتی به مسکو آغاز شد. مذاکرات تا مهرماه 1326 به طول انجامید و البته با فشار روسها این مذاکرات مکتوم مانده بود. قوام در طیِ سه مذاکرهای که با «ویاچسلاو مولوتف» و «ژوزف استالین» داشت این نکته را درک کرده بود که شوروی قصد خروج از ایران در موعد مقرر ندارد و در نهایت آنها سه خواسته مشخص از ایران دارند:
1-شناسایی رسمی حکومت خودمختار آذربایجان2-اعطای امتیاز نفت شمال 3-ادامۀ حضور ارتش سرخ در ایالات شمالی ایران بعد از تاریخ 2 مارس 1949
درخواستهای شوروی فراتر از حدِ انتظار قوام بود و او به مقامات شوروی اعلام کرد که مجاز به مذاکره در این موارد نمیباشد و به موجب مصوبۀ مجلس حق مذاکره در مورد نفت را ندارد. قوام در دور دوم مذاکرات خود با استالین، امیدواری بیشتری به دست آورد و استالین به وی قول داد اگر ایران امتیاز نفت شمال را به آنها بدهد شوروی نیز خاک ایران را ترک خواهد کرد. دولت شوروی از قوام خواست تا وی مجلس چهاردهم را منحل کند و قانون منع مذاکره دولت با کشورهای خارجی را توسط مجلس بعدی لغو کند اما قوام در جواب گفت تا نیروهای شوروی خاک ایران را ترک نکنند امکان برگزاری انتخابات جدید نخواهد بود. ایران در 18 مارس بار دیگر توسط حسین علا سفیر خود در واشنگتن قضیۀ ایران را در شورای امنیت مطرح کرد و از شورا خواست تا در مورد ادامۀ حضور نیروهای شوروی بعد از 2 مارس 1946 و ادامه مداخلات آن کشور در امور داخلی ایران از جمله حمایت از اعلام خودمختاری در آذربایجان، تصمیمی اتخاذ نماید. در این میان نماینده شوروی در شورای امنیت خواستار به تعویق افتادن طرح شکایت ایران شد زیرا ادعا میکرد مذاکرات با ایران در حال انجام است. «آندری گرومیکو» نماینده شوروی در سازمان ملل اعلام کرد که عملیات تخلیه کامل ایران از 24 مارس آغاز گشته و اگر «اتفاقات غیرمترقبهای» رخ ندهد نیروهای ارتش سرخ ظرف 5 تا 6 هفته خاک ایران را ترک میکنند. وی همچنین اعلام کرد نمیتواند در موضوع تخلیه ایران از نیروهای شوروی تا پایان مهلت در نظر گرفتهشده وارد بحث شود که این امر با مخالفت شورای امنیت روبهرو شد.
حسین علا در جلسه روز 27 مارس شورای امنیت وجود هرگونه توافقی را بین شوروی و ایران تکذیب نمود. پرونده ایران چالش بزرگی برای شورای امنیت بود زیرا از یکسو محکوم کردنِ یک کشور بزرگ در اولین مرحلۀ کارِ سازمان ملل مطرح بود و از سوی دیگر عدم اعتنا به درخواست ایران به عنوان یک کشور کوچک فلسفۀ وجودی این سازمان را زیر سوال میبرد. در نهایت شورا در جلسه چهارم آوریل راه حل پیشنهادی حسین علا نماینده ایران را پذیرفت.
علا پیشنهاد کرد چنانچه شوروی شرطِ «رخ ندادن حوادث غیر مترقبه» را برای خروج نیروهایش از ایران حذف نماید و به شورای امنیت اطمینان دهد که نیروهای آن کشور تا تاریخ 6 مه 1946 بدون هیچ قید و شرطی ایران را ترک خواهد کرد و شکایت ایران همچنان برای طرحِ مجدد در دستور کار شورای امنیت باقی بماند، دولت ایران موافقت خود را با مسکوت گذاشتن قضیه و عدم تعقیبِ شکایتِ خود تا 6 مه 1946 اعلام میدارد.شورای امنیت بر اساس پیشنهاد حسن علا قطعنامهای را با 9 رأی موافق صادر کرد که رسیدگی به شکایت ایران تا تاریخ 6 مه 1946 به تعویق افتاد و تا آن تاریخ نیز نمایندگان دو دولت موظف هستند گزارش خروج نیروهای شوروی را از خاک ایران گزارش دهند.
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#تاریخ_نفت
در ادامه روایت تاریخ نفت به ایدهشکلگیری "طرح موازنه منفی" پرداختیم. دراین قسمت پیشزمینههای قرارداد نفت ایران را با شوروی بررسی میکنیم.
با عدمِ خروجِ شوروی از شمال ایران در سال 1945 (1324)، چهره و هدف این دولت برای تجزیه ایران آشکار شد. دولت ایران دسامبر 1945 توسط حسن تقیزاده سفیر ایران در لندن شکایتنامهای را بر علیه دولت شوروی تسلیم شورای امنیت کرد که با مخالفت شوروی روبهرو شد چون آنرا بین دو دولت ایران و شوروی تکرار کرد و آن را در صلاحیت شورای امنیت ندانست. در تاریخ 26 ژانویه 1946 شکایت ایران را تقیزاده مجدداً طرح نمود و به شورای امنیت اطلاع داد که دولت شوروی در تاریخ 26 نوامبر 1946 رسماً اعلام داشته که به نیرویهای ارتش ایران اجازه عبور از آذربایجان را برای سرکوبیِ شورش حکومت خودمختار آذربایجان را نخواهد داد که این امر برخلاف پیمان سهگانۀ 1942 و اعلامیه تهران میباشد. شورای امنیت رأی به مذاکره بین دو دولت داد و این حق را برای خود قائل شد که در این مذاکرات دخالت کند و در جریان نتیجه مذاکرات قرار گیرد. 10 روز بعد از صدور این قطعنامه یعنی در 30 دیماه 1324 حکیمی استعفا داد و قوام در 6 بهمن 1324 به نخستوزیری برگزیده شد. قوام در ابتدای نخستوزیری خود خواستار مذاکراتی با مقامات شوروی گردید ولی از شکایتِ دولت ایران در سازمان ملل نیز صرفنظر نکرد.
این مذاکرات در تاریخ 30 بهمن 1324 با ورود قوام در رأس هیئتی به مسکو آغاز شد. مذاکرات تا مهرماه 1326 به طول انجامید و البته با فشار روسها این مذاکرات مکتوم مانده بود. قوام در طیِ سه مذاکرهای که با «ویاچسلاو مولوتف» و «ژوزف استالین» داشت این نکته را درک کرده بود که شوروی قصد خروج از ایران در موعد مقرر ندارد و در نهایت آنها سه خواسته مشخص از ایران دارند:
1-شناسایی رسمی حکومت خودمختار آذربایجان2-اعطای امتیاز نفت شمال 3-ادامۀ حضور ارتش سرخ در ایالات شمالی ایران بعد از تاریخ 2 مارس 1949
درخواستهای شوروی فراتر از حدِ انتظار قوام بود و او به مقامات شوروی اعلام کرد که مجاز به مذاکره در این موارد نمیباشد و به موجب مصوبۀ مجلس حق مذاکره در مورد نفت را ندارد. قوام در دور دوم مذاکرات خود با استالین، امیدواری بیشتری به دست آورد و استالین به وی قول داد اگر ایران امتیاز نفت شمال را به آنها بدهد شوروی نیز خاک ایران را ترک خواهد کرد. دولت شوروی از قوام خواست تا وی مجلس چهاردهم را منحل کند و قانون منع مذاکره دولت با کشورهای خارجی را توسط مجلس بعدی لغو کند اما قوام در جواب گفت تا نیروهای شوروی خاک ایران را ترک نکنند امکان برگزاری انتخابات جدید نخواهد بود. ایران در 18 مارس بار دیگر توسط حسین علا سفیر خود در واشنگتن قضیۀ ایران را در شورای امنیت مطرح کرد و از شورا خواست تا در مورد ادامۀ حضور نیروهای شوروی بعد از 2 مارس 1946 و ادامه مداخلات آن کشور در امور داخلی ایران از جمله حمایت از اعلام خودمختاری در آذربایجان، تصمیمی اتخاذ نماید. در این میان نماینده شوروی در شورای امنیت خواستار به تعویق افتادن طرح شکایت ایران شد زیرا ادعا میکرد مذاکرات با ایران در حال انجام است. «آندری گرومیکو» نماینده شوروی در سازمان ملل اعلام کرد که عملیات تخلیه کامل ایران از 24 مارس آغاز گشته و اگر «اتفاقات غیرمترقبهای» رخ ندهد نیروهای ارتش سرخ ظرف 5 تا 6 هفته خاک ایران را ترک میکنند. وی همچنین اعلام کرد نمیتواند در موضوع تخلیه ایران از نیروهای شوروی تا پایان مهلت در نظر گرفتهشده وارد بحث شود که این امر با مخالفت شورای امنیت روبهرو شد.
حسین علا در جلسه روز 27 مارس شورای امنیت وجود هرگونه توافقی را بین شوروی و ایران تکذیب نمود. پرونده ایران چالش بزرگی برای شورای امنیت بود زیرا از یکسو محکوم کردنِ یک کشور بزرگ در اولین مرحلۀ کارِ سازمان ملل مطرح بود و از سوی دیگر عدم اعتنا به درخواست ایران به عنوان یک کشور کوچک فلسفۀ وجودی این سازمان را زیر سوال میبرد. در نهایت شورا در جلسه چهارم آوریل راه حل پیشنهادی حسین علا نماینده ایران را پذیرفت.
علا پیشنهاد کرد چنانچه شوروی شرطِ «رخ ندادن حوادث غیر مترقبه» را برای خروج نیروهایش از ایران حذف نماید و به شورای امنیت اطمینان دهد که نیروهای آن کشور تا تاریخ 6 مه 1946 بدون هیچ قید و شرطی ایران را ترک خواهد کرد و شکایت ایران همچنان برای طرحِ مجدد در دستور کار شورای امنیت باقی بماند، دولت ایران موافقت خود را با مسکوت گذاشتن قضیه و عدم تعقیبِ شکایتِ خود تا 6 مه 1946 اعلام میدارد.شورای امنیت بر اساس پیشنهاد حسن علا قطعنامهای را با 9 رأی موافق صادر کرد که رسیدگی به شکایت ایران تا تاریخ 6 مه 1946 به تعویق افتاد و تا آن تاریخ نیز نمایندگان دو دولت موظف هستند گزارش خروج نیروهای شوروی را از خاک ایران گزارش دهند.