@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ابراهیم توفیق در مصاحبه خود با تاریخ ایرانی (لیلا ابراهیمیان) از نسبت میان مصدق امروزی و مصدق تاریخی میگوید؛ با تاکید بر اینکه مصدق زمانی برای ما غرورآفرین است که قابل دسترس و زمینی شود، چرا که اصلاحطلبی، دموکراتمنشی، ملیگرایی و پایمردی مصدق زمانی برای ما به منبعی الهامبخش تبدیل میشود که بتوانیم با او وارد گفتوگویی انتقادی شویم.
از متن مصاحبه: اگر بخواهم تاریخنگاری ما، مباحث سیاسی - ایدئولوژیک و مباحث رسانهای که به مناسبت سالگردها انجام میشود را مبنا قرار دهم، به نظرم مصدق بیشتر به یک بار سنگین تبدیل شده است تا یک نماد راهگشا. این لزوما ربطی به شخص مصدق ندارد. همان طور که گفتم، ما بر اساس نیازها و انتظارات لحظهٔ حال از وقایع و شخصیتهای تاریخی نمادسازی میکنیم. وقتی شما سراسر تاریخ دور و نزدیک ما را ذیل نظریهٔ «استبداد تاریخی» و گرفتار در سیکل معیوب استبداد - شورش - استبداد میفهمید، آنگاه انقلاب مشروطه یا جنبش ملی شدن صنعت نفت را به عنوان جنبشهایی ارزیابی میکنید که به ناچار به یک استبداد جدید ختم میشوند. در این نگاه، مصدق به یک فیگور تراژیک تبدیل میشود؛ یک قهرمان ملی که در ما شور آزادیخواهی را بر میانگیزد، اما گویی پیشاپیش میدانیم که این شور راه به جایی نخواهد برد، استبداد به هر حال بازتولید میشود. به این ترتیب ما مصدق را تبدیل به یک قهرمان مظلوم میکنیم. هم با قهرمان بودنش همذاتپنداری میکنیم و هم با مظلومیت گریزناپذیرش. شما یک قهرمان مظلوم را نمیتوانید موضوع یک بررسی عرفی و نقادانه تاریخی قرار دهید. به این ترتیب مصدق را در جایی قرار میدهیم که فقط میتوانیم یا موافقش باشیم یا مخالفش، یا به او عشق بورزیم یا نفرت. ما که با چنین نمادی همذاتپنداری میکنیم (حال مثبت یا منفی) عملا خودمان را هم بری از هر نقدی میکنیم. قبلا به تفکیک نسلها اشاره کردم و آرمانخواهی را در مقابل جهانگرایی قرار دادم. به نظرم میآید که کسی که قائل به چرخه معیوب استبداد - شورش - استبداد است، خواسته یا ناخواسته در چرخه معیوب دیگری گرفتار میآید، چرخه معیوب آرمانخواهی - کلبی مسلکی - آرمانخواهی. چنین فردی رابطهای مخدوش با جهان و زندگی دارد، نمیتواند تشخیص دهد که زندگی همواره مسائلی بدیع و بیهمتا به وجود میآورد که با وجود شباهت ظاهری با مسائل گذشته، هرگز با آنها اینهمان نیستند. زندگی برای او دور باطلی است که در یک لحظه با آن آرمانخواهانه روبهرو میشویم و در لحظهای بعد کلبی مسلکانه. تاریخ معاصر ما مملو است از آرمانخواهانی که پس از شکست گریزناپذیر آرمانشان به بزرگترین کلبی مسلکان تبدیل میشوند، بیآنکه به عذاب وجدانی گرفتار آیند. در این حالت تاریخ باری سنگین و خفقانآور بر شانههای نحیف و لرزان زندگی است.
توضیح: ابراهیم توفیق استاد سابق دانشگاه علامه طباطبایی است؛ فارغالتحصیل جامعهشناسی در آلمان و نویسنده کتابهایی چون «مدرنیسم و شبه پاتریمونیالیسم»، «علوم اجتماعی در ایران و مطالعات پسااستعماری» و ترجمه «تاریخ جهان اسلام در قرن بیستم.»
متن کامل مصاحبه در فایل زیر موجود است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ابراهیم توفیق در مصاحبه خود با تاریخ ایرانی (لیلا ابراهیمیان) از نسبت میان مصدق امروزی و مصدق تاریخی میگوید؛ با تاکید بر اینکه مصدق زمانی برای ما غرورآفرین است که قابل دسترس و زمینی شود، چرا که اصلاحطلبی، دموکراتمنشی، ملیگرایی و پایمردی مصدق زمانی برای ما به منبعی الهامبخش تبدیل میشود که بتوانیم با او وارد گفتوگویی انتقادی شویم.
از متن مصاحبه: اگر بخواهم تاریخنگاری ما، مباحث سیاسی - ایدئولوژیک و مباحث رسانهای که به مناسبت سالگردها انجام میشود را مبنا قرار دهم، به نظرم مصدق بیشتر به یک بار سنگین تبدیل شده است تا یک نماد راهگشا. این لزوما ربطی به شخص مصدق ندارد. همان طور که گفتم، ما بر اساس نیازها و انتظارات لحظهٔ حال از وقایع و شخصیتهای تاریخی نمادسازی میکنیم. وقتی شما سراسر تاریخ دور و نزدیک ما را ذیل نظریهٔ «استبداد تاریخی» و گرفتار در سیکل معیوب استبداد - شورش - استبداد میفهمید، آنگاه انقلاب مشروطه یا جنبش ملی شدن صنعت نفت را به عنوان جنبشهایی ارزیابی میکنید که به ناچار به یک استبداد جدید ختم میشوند. در این نگاه، مصدق به یک فیگور تراژیک تبدیل میشود؛ یک قهرمان ملی که در ما شور آزادیخواهی را بر میانگیزد، اما گویی پیشاپیش میدانیم که این شور راه به جایی نخواهد برد، استبداد به هر حال بازتولید میشود. به این ترتیب ما مصدق را تبدیل به یک قهرمان مظلوم میکنیم. هم با قهرمان بودنش همذاتپنداری میکنیم و هم با مظلومیت گریزناپذیرش. شما یک قهرمان مظلوم را نمیتوانید موضوع یک بررسی عرفی و نقادانه تاریخی قرار دهید. به این ترتیب مصدق را در جایی قرار میدهیم که فقط میتوانیم یا موافقش باشیم یا مخالفش، یا به او عشق بورزیم یا نفرت. ما که با چنین نمادی همذاتپنداری میکنیم (حال مثبت یا منفی) عملا خودمان را هم بری از هر نقدی میکنیم. قبلا به تفکیک نسلها اشاره کردم و آرمانخواهی را در مقابل جهانگرایی قرار دادم. به نظرم میآید که کسی که قائل به چرخه معیوب استبداد - شورش - استبداد است، خواسته یا ناخواسته در چرخه معیوب دیگری گرفتار میآید، چرخه معیوب آرمانخواهی - کلبی مسلکی - آرمانخواهی. چنین فردی رابطهای مخدوش با جهان و زندگی دارد، نمیتواند تشخیص دهد که زندگی همواره مسائلی بدیع و بیهمتا به وجود میآورد که با وجود شباهت ظاهری با مسائل گذشته، هرگز با آنها اینهمان نیستند. زندگی برای او دور باطلی است که در یک لحظه با آن آرمانخواهانه روبهرو میشویم و در لحظهای بعد کلبی مسلکانه. تاریخ معاصر ما مملو است از آرمانخواهانی که پس از شکست گریزناپذیر آرمانشان به بزرگترین کلبی مسلکان تبدیل میشوند، بیآنکه به عذاب وجدانی گرفتار آیند. در این حالت تاریخ باری سنگین و خفقانآور بر شانههای نحیف و لرزان زندگی است.
توضیح: ابراهیم توفیق استاد سابق دانشگاه علامه طباطبایی است؛ فارغالتحصیل جامعهشناسی در آلمان و نویسنده کتابهایی چون «مدرنیسم و شبه پاتریمونیالیسم»، «علوم اجتماعی در ایران و مطالعات پسااستعماری» و ترجمه «تاریخ جهان اسلام در قرن بیستم.»
متن کامل مصاحبه در فایل زیر موجود است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
#معرفی_کتاب
کودتای 28 مرداد 1332 نوشته مارک گازیوروسکی ترجمه سرهنگ غلامرضا نجاتی
ناشر: شرکت سهامی انتشار
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
#معرفی_کتاب
کودتای 28 مرداد 1332 نوشته مارک گازیوروسکی ترجمه سرهنگ غلامرضا نجاتی
ناشر: شرکت سهامی انتشار
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#شعر_کودتا
اخوان کاملا شاعر بعد از 28 مرداد است و در شعر زمستانش فضای سرد سمبولیستی حاکم است که آن را از نیما گرفته؛ یا قصهی شهر سنگستان او اصلا داستان شکست مصدق است و بردن نفت «و بردنها و بردنها و بردنها / و کشتیها و کشتیها و کشتیها». در شعر آنگاه پس از تندر هم به فرار شاه و در افتادن مصدق با امپریالیسم انگلیس و سکوت کشورهایی مثل چین و ... در قبال کودتا میپردازد و البته این شعر دیگر نه سمبولیسم که اصلا تمثیل است. اخوان همچنین شعری را هم مستقیما به مصدق، با نام پیرمحمد احمدآبادی، تقدیم کرده است. هرچند که شعرهای اصلی آن سالهای ما در حاشیه قرار داشتند و کمکم از دهه 40 به بعد مطرح شدند، وقتی که دیگر زیباییشناسی این نوع شعر جا افتاد و کسانی هم که تحت تاثیرشان بودند، از متن کنار زده شدند. در واقع شعر شاعران مطرح آن سالها شکل رنگ باخته شاعران اصلی و نوپرداز ما بود.
اخوان کاملا شاعر بعد از 28 مرداد است و در شعر زمستانش فضای سرد سمبولیستی حاکم است که آن را از نیما گرفته؛ یا قصهی شهر سنگستان او اصلا داستان شکست مصدق است و بردن نفت «و بردنها و بردنها و بردنها / و کشتیها و کشتیها و کشتیها». در شعر آنگاه پس از تندر هم به فرار شاه و در افتادن مصدق با امپریالیسم انگلیس و سکوت کشورهایی مثل چین و ... در قبال کودتا میپردازد و البته این شعر دیگر نه سمبولیسم که اصلا تمثیل است. اخوان همچنین شعری را هم مستقیما به مصدق، با نام پیرمحمد احمدآبادی، تقدیم کرده است. هرچند که شعرهای اصلی آن سالهای ما در حاشیه قرار داشتند و کمکم از دهه 40 به بعد مطرح شدند، وقتی که دیگر زیباییشناسی این نوع شعر جا افتاد و کسانی هم که تحت تاثیرشان بودند، از متن کنار زده شدند. در واقع شعر شاعران مطرح آن سالها شکل رنگ باخته شاعران اصلی و نوپرداز ما بود.
شعر اخوان و بسیاری دیگر از شاعران کودتا بیشتر دست به بازسازی صرف واقعیت میزنند. شاید شعر «زمستان است» و البته «فریاد» اخوان ثالث بهترین نمونهها برای بیان وضعیت شعر و شاعران بعد از کودتای 28 مرداد است
فریاد - دفتر زمستان - مهدی اخوان ثالث
خانهام آتش گرفته ست، آتشی جانسوز
هر طرف میسوزد این آتش
پردهها و فرشها را، تارشان با پود
من به هر سو میدوم گریان
در لهیب آتش پر دود
وز میان خندههایم تلخ
و خروش گریهام ناشاد
از درون خستهٔ سوزان
میکنم فریاد، ای فریاد! ای فریاد
خانهام آتش گرفته ست، آتشی بی رحم
همچنان میسوزد این آتش
نقشهایی را که من بستم به خون دل
بر سر و چشم در و دیوار
در شب رسوای بی ساحل
وای بر من، سوزد و سوزد
غنچههایی را که پروردم به دشواری
در دهان گود گلدانها
روزهای سخت بیماری
از فراز بامهاشان، شاد
دشمنانم موذیانه خندههای فتحشان بر لب
بر من آتش به جان ناظر
در پناه این مشبک شب
من به هر سو میدوم
گریان ازین بیداد
میکنم فریاد، ای فریاد! ای فریاد
وای بر من، همچنان میسوزد این آتش
آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان
و آنچه دارد منظر و ایوان
من به دستان پر از تاول
این طرف را میکنم خاموش
وز لهیب آن روم از هوش
ز آن دگر سو شعله برخیزد، به گردش دود
تا سحرگاهان، که میداند که بود من شود نابود
خفتهاند این مهربان همسایگانم شاد در بستر
صبح از من مانده بر جا مشت خاکستر
وای، آیا هیچ سر بر میکنند از خواب
مهربان همسایگانم از پی امداد؟
سوزدم این آتش بیدادگر بنیاد
میکنم فریاد، ای فریاد! ای فریاد
صدای اخوان
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#شعر_کودتا
اخوان کاملا شاعر بعد از 28 مرداد است و در شعر زمستانش فضای سرد سمبولیستی حاکم است که آن را از نیما گرفته؛ یا قصهی شهر سنگستان او اصلا داستان شکست مصدق است و بردن نفت «و بردنها و بردنها و بردنها / و کشتیها و کشتیها و کشتیها». در شعر آنگاه پس از تندر هم به فرار شاه و در افتادن مصدق با امپریالیسم انگلیس و سکوت کشورهایی مثل چین و ... در قبال کودتا میپردازد و البته این شعر دیگر نه سمبولیسم که اصلا تمثیل است. اخوان همچنین شعری را هم مستقیما به مصدق، با نام پیرمحمد احمدآبادی، تقدیم کرده است. هرچند که شعرهای اصلی آن سالهای ما در حاشیه قرار داشتند و کمکم از دهه 40 به بعد مطرح شدند، وقتی که دیگر زیباییشناسی این نوع شعر جا افتاد و کسانی هم که تحت تاثیرشان بودند، از متن کنار زده شدند. در واقع شعر شاعران مطرح آن سالها شکل رنگ باخته شاعران اصلی و نوپرداز ما بود.
اخوان کاملا شاعر بعد از 28 مرداد است و در شعر زمستانش فضای سرد سمبولیستی حاکم است که آن را از نیما گرفته؛ یا قصهی شهر سنگستان او اصلا داستان شکست مصدق است و بردن نفت «و بردنها و بردنها و بردنها / و کشتیها و کشتیها و کشتیها». در شعر آنگاه پس از تندر هم به فرار شاه و در افتادن مصدق با امپریالیسم انگلیس و سکوت کشورهایی مثل چین و ... در قبال کودتا میپردازد و البته این شعر دیگر نه سمبولیسم که اصلا تمثیل است. اخوان همچنین شعری را هم مستقیما به مصدق، با نام پیرمحمد احمدآبادی، تقدیم کرده است. هرچند که شعرهای اصلی آن سالهای ما در حاشیه قرار داشتند و کمکم از دهه 40 به بعد مطرح شدند، وقتی که دیگر زیباییشناسی این نوع شعر جا افتاد و کسانی هم که تحت تاثیرشان بودند، از متن کنار زده شدند. در واقع شعر شاعران مطرح آن سالها شکل رنگ باخته شاعران اصلی و نوپرداز ما بود.
شعر اخوان و بسیاری دیگر از شاعران کودتا بیشتر دست به بازسازی صرف واقعیت میزنند. شاید شعر «زمستان است» و البته «فریاد» اخوان ثالث بهترین نمونهها برای بیان وضعیت شعر و شاعران بعد از کودتای 28 مرداد است
فریاد - دفتر زمستان - مهدی اخوان ثالث
خانهام آتش گرفته ست، آتشی جانسوز
هر طرف میسوزد این آتش
پردهها و فرشها را، تارشان با پود
من به هر سو میدوم گریان
در لهیب آتش پر دود
وز میان خندههایم تلخ
و خروش گریهام ناشاد
از درون خستهٔ سوزان
میکنم فریاد، ای فریاد! ای فریاد
خانهام آتش گرفته ست، آتشی بی رحم
همچنان میسوزد این آتش
نقشهایی را که من بستم به خون دل
بر سر و چشم در و دیوار
در شب رسوای بی ساحل
وای بر من، سوزد و سوزد
غنچههایی را که پروردم به دشواری
در دهان گود گلدانها
روزهای سخت بیماری
از فراز بامهاشان، شاد
دشمنانم موذیانه خندههای فتحشان بر لب
بر من آتش به جان ناظر
در پناه این مشبک شب
من به هر سو میدوم
گریان ازین بیداد
میکنم فریاد، ای فریاد! ای فریاد
وای بر من، همچنان میسوزد این آتش
آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان
و آنچه دارد منظر و ایوان
من به دستان پر از تاول
این طرف را میکنم خاموش
وز لهیب آن روم از هوش
ز آن دگر سو شعله برخیزد، به گردش دود
تا سحرگاهان، که میداند که بود من شود نابود
خفتهاند این مهربان همسایگانم شاد در بستر
صبح از من مانده بر جا مشت خاکستر
وای، آیا هیچ سر بر میکنند از خواب
مهربان همسایگانم از پی امداد؟
سوزدم این آتش بیدادگر بنیاد
میکنم فریاد، ای فریاد! ای فریاد
صدای اخوان
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
امروز 12 شهریور سالروز درگذشت پروفسور محمود حسابی است. زندگیِ پر بار دکتر حسابی را بسیاری از سایتها و نشریات روایت کردند اما شاید چند نکته برای مخاطبان ما کمتر گفته و شنیده شده باشد.
پروفسور حسابی در سالهالی 1330 تا 1331 وزیر فرهنگ در دولت دکتر مصدق بودند.
پروفسور حسابی در سال 1330 از طرف دکتر مصدق مأمور خلع ید از شرکت نفت انگلیس را داشتند.
دکتر حسابی اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران در دولت دکتر مصدق، 1330 بودند.
بعد از کودتای 28 مرداد نیز دکتر حسابی مخالفت خود را با طرح قرارداد ننگین کنسرسیوم در مجلس، 1333 ابراز کردند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
امروز 12 شهریور سالروز درگذشت پروفسور محمود حسابی است. زندگیِ پر بار دکتر حسابی را بسیاری از سایتها و نشریات روایت کردند اما شاید چند نکته برای مخاطبان ما کمتر گفته و شنیده شده باشد.
پروفسور حسابی در سالهالی 1330 تا 1331 وزیر فرهنگ در دولت دکتر مصدق بودند.
پروفسور حسابی در سال 1330 از طرف دکتر مصدق مأمور خلع ید از شرکت نفت انگلیس را داشتند.
دکتر حسابی اولین رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران در دولت دکتر مصدق، 1330 بودند.
بعد از کودتای 28 مرداد نیز دکتر حسابی مخالفت خود را با طرح قرارداد ننگین کنسرسیوم در مجلس، 1333 ابراز کردند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٣١
بود كه مندو ميكوشيد آن تصوير دوم را پيش چشم بكشد مگر فليسيا از خاطرش برود. اما همه اش انحناي ظريف خواهش بود، عمق زلال درياچه نامسكون و خط قاطع و موقر بيني كه ميآمد موج برموج و غرقهاش ميكرد. شوربختي مرد در اين است كه سن خود را نميبيند. جسمش پير ميشود اما تمنايش همچنان جوان ميماند. زن، هستي اش با زمان گره خورده. آن ساعت دروني كه نظم ميدهد به چرخه زايمان، آن عقربه كه در لحظه يي مقرر ميايستد روي ساعت يائسگي، اينها همه پاي زن را راه ميبرد روي زمينِ سختِ واقعيت. هر روز كه ميايستد برابر آينه تا خطي بكشد به چشم يا سرخي بدهد به لب، تصويرِ روبه رو خيرهاش ميكند به رد پاي زمان كه ذره ذره چين ميدهد به پوست. اما، مرد، پايش لب گور هم كه باشد، چشمش كه بيفتد به دختري زيبا، جواني او را مي بيند اما زانوان خميده و عصاي خود را نه؛ مگر وقتي كه واقعيت با بيرحمي تمام آوار شود روي سرش. روزگاري، اگر ميخواست، ميتوانست به مجلسي داخل شود، بخواند و افسون كند و از افسونيان هركه را ميلش بود به ريسمان نامرئي ببندد و ببرد. اما همينكه ميبرد دلزده ميشد و افسوني در نظرش بيمقدار. براي همين، هميشه دل به چيزي مي بست ناممكن، يا چيزي كه دست كم در اول چنين به نظر برسد. درد آن قاتل بروجردي را داشت كه چهل سال پيش در تهران به دارش آويختند. رئيس دادگاه گفته بود: »شما متهم هستيد به قتل بيست و سه دختر و زن بيگناه. آيا قبول مي كنيد؟« ـ بله قبول ميكنم. ـ براي چه آنها را ميكشتيد؟ ـ براي چه ميكشتم؟ من سرباز بودم. عصر پنجشنبه كه از پادگان مرخصمان مي كردند، ميرفتم توي خيابانها. كس و كاري كه نداشتم. همين كه زن يا دختر تنهايي را ميديدم ميرفتم طرفش. شوخي ميكردم. برايشان آواز ميخواندم. زبانبازي ميكردم تا نرم ميشدند. بعد ميبردمشان به قناتهاي اطراف. ـ براي چه ميبرديد؟ ـ خب معلوم است ديگر، براي جماع. براي احوال پرسي كه آدم كسي را به قنات نمي برد! ـ پس چرا ميكشتيد؟
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٣١
بود كه مندو ميكوشيد آن تصوير دوم را پيش چشم بكشد مگر فليسيا از خاطرش برود. اما همه اش انحناي ظريف خواهش بود، عمق زلال درياچه نامسكون و خط قاطع و موقر بيني كه ميآمد موج برموج و غرقهاش ميكرد. شوربختي مرد در اين است كه سن خود را نميبيند. جسمش پير ميشود اما تمنايش همچنان جوان ميماند. زن، هستي اش با زمان گره خورده. آن ساعت دروني كه نظم ميدهد به چرخه زايمان، آن عقربه كه در لحظه يي مقرر ميايستد روي ساعت يائسگي، اينها همه پاي زن را راه ميبرد روي زمينِ سختِ واقعيت. هر روز كه ميايستد برابر آينه تا خطي بكشد به چشم يا سرخي بدهد به لب، تصويرِ روبه رو خيرهاش ميكند به رد پاي زمان كه ذره ذره چين ميدهد به پوست. اما، مرد، پايش لب گور هم كه باشد، چشمش كه بيفتد به دختري زيبا، جواني او را مي بيند اما زانوان خميده و عصاي خود را نه؛ مگر وقتي كه واقعيت با بيرحمي تمام آوار شود روي سرش. روزگاري، اگر ميخواست، ميتوانست به مجلسي داخل شود، بخواند و افسون كند و از افسونيان هركه را ميلش بود به ريسمان نامرئي ببندد و ببرد. اما همينكه ميبرد دلزده ميشد و افسوني در نظرش بيمقدار. براي همين، هميشه دل به چيزي مي بست ناممكن، يا چيزي كه دست كم در اول چنين به نظر برسد. درد آن قاتل بروجردي را داشت كه چهل سال پيش در تهران به دارش آويختند. رئيس دادگاه گفته بود: »شما متهم هستيد به قتل بيست و سه دختر و زن بيگناه. آيا قبول مي كنيد؟« ـ بله قبول ميكنم. ـ براي چه آنها را ميكشتيد؟ ـ براي چه ميكشتم؟ من سرباز بودم. عصر پنجشنبه كه از پادگان مرخصمان مي كردند، ميرفتم توي خيابانها. كس و كاري كه نداشتم. همين كه زن يا دختر تنهايي را ميديدم ميرفتم طرفش. شوخي ميكردم. برايشان آواز ميخواندم. زبانبازي ميكردم تا نرم ميشدند. بعد ميبردمشان به قناتهاي اطراف. ـ براي چه ميبرديد؟ ـ خب معلوم است ديگر، براي جماع. براي احوال پرسي كه آدم كسي را به قنات نمي برد! ـ پس چرا ميكشتيد؟
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٣٢
ـ از ساده لوحيشان دلم بهم ميخورد. چهارتا كلام خوش به هركدام ميگفتي بندِ تنبانشان شل ميشد. ـ خب شايد در زندگانيشان كلام خوش نشنيده بودند، آيا بايد آنها را ميكشتيد؟ ـ آقاي رئيس، مثل اينكه شما هم كلام خوش به عمرتان نشنيدهايد... وقتي در آن تاريك و روشن سحري خواستند طناب را به گردنش بيندازند، قاضي عسكر گفت: »اگر وصيتي داريد بگوييد.« اصغر قاتل نگاهي كرد به سايه هاي درهم سربازاني كه دور تا دور حياط زندان ايستاده بودند، بعد گفت: »سرم را سرسري متراش اي استاد سلماني ، كه ما هم در ديار خود سري داريم و ساماني. عرض شود به حضور انور عالي، بنده در تمام عمر آرزويم اين بود كه سرم را برفراز ببينم و ديگران را زير پا. خب حالا طناب دار را كه بالا بكشند به آرزويم رسيدهام. به مادرم بگوييد مرا ببخشد.« رئيس زندان همنيطور كه راه ميافتاد گفته بود: »اين مادر قحبه را وارونه دار بزنيد!« پس سنگي بزرگ را با ريسمان به گردنش بستند، و طناب دار را به پاهايش، و بالا كشيدند؛ آنقدر كه سنگ از زمين جدا شد و خفت ريسمان در گوشتِ گردن فرو نشست.
11
اما فليسيا از جنس قربانيان اصغر قاتل نبود. از آن بدتر، آنقدر دور از دست بود كه اگر قرار بود دست كسي به او برسد دست نادر بود كه هم جوانتر بود، هم به او جا داده بود، هم دائم دم دستش بود. از آن بدتر، از هر شش كلمه يي كه فليسيا ميگفت، هفت تايش نام آرنولد بود. يك بار، حوالي نيمه شب نادر زنگ زده بود: »با فليسيا آمده بوديم بيرون شام بخوريم، اگر حوصله اش را داري سري هم بزنيم به تو.« انديشيد: »عجب! پس تا اين وقت شب با هم بيرون ميروند! لابد وقتهايي هم كه آنلور خانه نيست...«
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٣٢
ـ از ساده لوحيشان دلم بهم ميخورد. چهارتا كلام خوش به هركدام ميگفتي بندِ تنبانشان شل ميشد. ـ خب شايد در زندگانيشان كلام خوش نشنيده بودند، آيا بايد آنها را ميكشتيد؟ ـ آقاي رئيس، مثل اينكه شما هم كلام خوش به عمرتان نشنيدهايد... وقتي در آن تاريك و روشن سحري خواستند طناب را به گردنش بيندازند، قاضي عسكر گفت: »اگر وصيتي داريد بگوييد.« اصغر قاتل نگاهي كرد به سايه هاي درهم سربازاني كه دور تا دور حياط زندان ايستاده بودند، بعد گفت: »سرم را سرسري متراش اي استاد سلماني ، كه ما هم در ديار خود سري داريم و ساماني. عرض شود به حضور انور عالي، بنده در تمام عمر آرزويم اين بود كه سرم را برفراز ببينم و ديگران را زير پا. خب حالا طناب دار را كه بالا بكشند به آرزويم رسيدهام. به مادرم بگوييد مرا ببخشد.« رئيس زندان همنيطور كه راه ميافتاد گفته بود: »اين مادر قحبه را وارونه دار بزنيد!« پس سنگي بزرگ را با ريسمان به گردنش بستند، و طناب دار را به پاهايش، و بالا كشيدند؛ آنقدر كه سنگ از زمين جدا شد و خفت ريسمان در گوشتِ گردن فرو نشست.
11
اما فليسيا از جنس قربانيان اصغر قاتل نبود. از آن بدتر، آنقدر دور از دست بود كه اگر قرار بود دست كسي به او برسد دست نادر بود كه هم جوانتر بود، هم به او جا داده بود، هم دائم دم دستش بود. از آن بدتر، از هر شش كلمه يي كه فليسيا ميگفت، هفت تايش نام آرنولد بود. يك بار، حوالي نيمه شب نادر زنگ زده بود: »با فليسيا آمده بوديم بيرون شام بخوريم، اگر حوصله اش را داري سري هم بزنيم به تو.« انديشيد: »عجب! پس تا اين وقت شب با هم بيرون ميروند! لابد وقتهايي هم كه آنلور خانه نيست...«
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٣٣
وقتي آمدند، هنوز نرسيده، فليسيا به دستشويي رفت. مندو از اين غيبت كوتاه استفاده كرد و گفت: »اي قاتل! كشتيش؟« نادر دهنش را مثل دهن ماهي باز كرد و گفت: »ما كاري نميكنيم! دوست هستيم با هم. همين. « مندو نگاه معني داري به او كرد: » تو؟! تو به سوراخ كليد هم رحم نميكني. چه برسد به اين لعبت!« ـ راستش، سعي كردم. ولي راه نمي دهد. من هم فكر كردم بهتر است دوست بمانيم. و مندو همينطور كه نگاهش مي كرد زمزمه كرد: اصغرِ ما از همه قاتل تر است نادر ما اصغرِ قاتلترا وقتي رفتند، ايستاد مقابل آينه. خودش را نميشناخت. »خداي من! اينهمه چين و چروك از كجا آمد؟ و موها؟ اين همه سپيدي از كجا آمد؟« هفت سال گذشته بود و انگار همين ديروز بود كه وقتي پايش رسيد به زمين، برفي ميباريد كه براي آب كردنش ماده يي روي آن پاشيدند كه آن همه سگ را تلف كرد و مبدأي شد تاريخي براي تبعيدش. اينطور آدمي پير ميشود؛ چند جاي خالي دندان اينجا، چند جاي خالي دندان آنجا، چهره يي كه مثل پوست درخت چروكيده ميشود، و زمان... گمان ميكرد تبعيد مثل هر سفر ديگريست كه از ميانه راه هواي بازگشت قفس سينه را تنگ ميكند و دقيقه ها به شمارش ميافتند. نميدانست اينجا زمان در توقفي ابديست. مي چرخد اما نه براي او. نميدانست كه زمان ميايستد و نميفهمد كه ايستاده؛ تا روزي كه يكي سر راهش سبز شود كه وصلش بيش از هر چيز، بله بيش از هر چيز، طراوت و جواني ميخواهد. و حالا... فليسيا به چه چيز او دلخوش باشد؟ اتاق زير شيروانياش؟ شغل درخشانش؟ درآمد سرشارش؟ آخرين تير تركشي كه به سنگ خورده بود؟ »چشمت كور! تو هيچ وقت آدم نمي شوي! حالا بايد اين عشق بي فرجام را از سر به در كني!« اين را گفت و پله هاي هفت طبقه را در چرخشي سرگيجه آور چنان فرود آمد كه گويي به اعماق چاهي ظلماني فروغلتيد .
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٣٣
وقتي آمدند، هنوز نرسيده، فليسيا به دستشويي رفت. مندو از اين غيبت كوتاه استفاده كرد و گفت: »اي قاتل! كشتيش؟« نادر دهنش را مثل دهن ماهي باز كرد و گفت: »ما كاري نميكنيم! دوست هستيم با هم. همين. « مندو نگاه معني داري به او كرد: » تو؟! تو به سوراخ كليد هم رحم نميكني. چه برسد به اين لعبت!« ـ راستش، سعي كردم. ولي راه نمي دهد. من هم فكر كردم بهتر است دوست بمانيم. و مندو همينطور كه نگاهش مي كرد زمزمه كرد: اصغرِ ما از همه قاتل تر است نادر ما اصغرِ قاتلترا وقتي رفتند، ايستاد مقابل آينه. خودش را نميشناخت. »خداي من! اينهمه چين و چروك از كجا آمد؟ و موها؟ اين همه سپيدي از كجا آمد؟« هفت سال گذشته بود و انگار همين ديروز بود كه وقتي پايش رسيد به زمين، برفي ميباريد كه براي آب كردنش ماده يي روي آن پاشيدند كه آن همه سگ را تلف كرد و مبدأي شد تاريخي براي تبعيدش. اينطور آدمي پير ميشود؛ چند جاي خالي دندان اينجا، چند جاي خالي دندان آنجا، چهره يي كه مثل پوست درخت چروكيده ميشود، و زمان... گمان ميكرد تبعيد مثل هر سفر ديگريست كه از ميانه راه هواي بازگشت قفس سينه را تنگ ميكند و دقيقه ها به شمارش ميافتند. نميدانست اينجا زمان در توقفي ابديست. مي چرخد اما نه براي او. نميدانست كه زمان ميايستد و نميفهمد كه ايستاده؛ تا روزي كه يكي سر راهش سبز شود كه وصلش بيش از هر چيز، بله بيش از هر چيز، طراوت و جواني ميخواهد. و حالا... فليسيا به چه چيز او دلخوش باشد؟ اتاق زير شيروانياش؟ شغل درخشانش؟ درآمد سرشارش؟ آخرين تير تركشي كه به سنگ خورده بود؟ »چشمت كور! تو هيچ وقت آدم نمي شوي! حالا بايد اين عشق بي فرجام را از سر به در كني!« اين را گفت و پله هاي هفت طبقه را در چرخشي سرگيجه آور چنان فرود آمد كه گويي به اعماق چاهي ظلماني فروغلتيد .
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٣٤
12
ضلع شرقي ميدان ناسيون را طي كرد و پيچيد به خيابان»فابر اگلانتين«. مقابل ساختمان شماره دوازده، در مسيري به شكل L سر انگشتش چند عدد را لمس كرد. صدايي از جنس فلز طنين انداخت و فشار ملايم كف دست به سطح چوبي در، فضاي تاريك و روشن سرسرا را به رويش گشود. هشت ضلعيهاي اُخراييِ موزائيكهاي كفِ سرسرا كش ميآمدند و از زير پاهاش ميگريختند. به پله اول كه پا نهاد، حضور نامريي چيزي نامعمول كاسه زانوها را كه براي حركتي معتاد مهيا شده بود، در درنگي از سر احتياط ، فشرده و كند كرد. چهل وهشت ساعت تمام يكسره راه رفته بود. عادتش بود آنقدر چرخ بزند تا چيزي كه مسمومش كرده بود، همراه قطره هاي عرق، از تنش بيرون بزند. از آخرين باري كه فليسيا را ديده بود ده روزي ميگذشت. ديگر زنگ زدن معنايي نداشت. زهرِ اين عشقِ بيفرجام تا بن استخوانهاش را به آتش ميكشيد . پس تصميم گرفته بود كار را يكسره كند. به ميدان باستيل كه رسيد نشست روي هره سيماني كنار كانال، و خيره شد به بالهاي طلايي مجسمه يي كه وسط ميدان بود؛ آنقدر كه صداي جيغ زني نگاهش را كشيد به آن پايين؛ سمتِ شبح هاي سپيد و لب تيزِ قايقهاي تفريحي كه بر سطحي شكسته از نور به آرامي تكان ميخوردند. روي پنجره روشن قايقي نگاهش ثابت ماند. موهاي افشان زني برهنه، در حركتي از پايئن به بالا، توي قاب روشن پنجره ظاهر ميشد و از دو سو پهنا ميگرفت. دو سينه نوك تيز كه در پايين قاب طلوع مي كرد، سر در حركتي رو به پايين غرق ميشد. لحظه يي پنجره تهي ميماند، و باز... طلوع گيسوها. ـ چرا؟ چرا معلقم كردي؟ برخاست. زهرِ درونش بالاتر آمده بود. »آويزان يعني همين. آن هم سرازير!« ميان دو كتفش نقطه يي درست به قاعده دايره يي ده سانتي تير ميكشيد. اما اين دردِ كهنه پيش دردِ ديگري كه از چندي پيش گريبانش را گرفته بود وزني نداشت. به ميدان شاتله كه رسيد، ايستاد مقابل يك آگهي بزرگ تبليغاتي. تصوير زني كه از پنجره ي قايق ديده بود آمد مقابل چشمش. »كاش اقلاْ مثل اينها بودم.« آويزان بود ميان دو دنيا. نه دنياي خود را داشت و نه دنياي اينها را. به كمال گفته بود: »هيچ چيز غم انگيزتر از منظره آدمي نيست كه شب كز ميكند گوشه اتاق، دست ميبرد لاي پاها و، نفس زنان، پا و سينه يا كپل برهنه زني را در خيال ميكشد كه روز در مترو ديده است يا كنار كانال يا پاركي.
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٣٤
12
ضلع شرقي ميدان ناسيون را طي كرد و پيچيد به خيابان»فابر اگلانتين«. مقابل ساختمان شماره دوازده، در مسيري به شكل L سر انگشتش چند عدد را لمس كرد. صدايي از جنس فلز طنين انداخت و فشار ملايم كف دست به سطح چوبي در، فضاي تاريك و روشن سرسرا را به رويش گشود. هشت ضلعيهاي اُخراييِ موزائيكهاي كفِ سرسرا كش ميآمدند و از زير پاهاش ميگريختند. به پله اول كه پا نهاد، حضور نامريي چيزي نامعمول كاسه زانوها را كه براي حركتي معتاد مهيا شده بود، در درنگي از سر احتياط ، فشرده و كند كرد. چهل وهشت ساعت تمام يكسره راه رفته بود. عادتش بود آنقدر چرخ بزند تا چيزي كه مسمومش كرده بود، همراه قطره هاي عرق، از تنش بيرون بزند. از آخرين باري كه فليسيا را ديده بود ده روزي ميگذشت. ديگر زنگ زدن معنايي نداشت. زهرِ اين عشقِ بيفرجام تا بن استخوانهاش را به آتش ميكشيد . پس تصميم گرفته بود كار را يكسره كند. به ميدان باستيل كه رسيد نشست روي هره سيماني كنار كانال، و خيره شد به بالهاي طلايي مجسمه يي كه وسط ميدان بود؛ آنقدر كه صداي جيغ زني نگاهش را كشيد به آن پايين؛ سمتِ شبح هاي سپيد و لب تيزِ قايقهاي تفريحي كه بر سطحي شكسته از نور به آرامي تكان ميخوردند. روي پنجره روشن قايقي نگاهش ثابت ماند. موهاي افشان زني برهنه، در حركتي از پايئن به بالا، توي قاب روشن پنجره ظاهر ميشد و از دو سو پهنا ميگرفت. دو سينه نوك تيز كه در پايين قاب طلوع مي كرد، سر در حركتي رو به پايين غرق ميشد. لحظه يي پنجره تهي ميماند، و باز... طلوع گيسوها. ـ چرا؟ چرا معلقم كردي؟ برخاست. زهرِ درونش بالاتر آمده بود. »آويزان يعني همين. آن هم سرازير!« ميان دو كتفش نقطه يي درست به قاعده دايره يي ده سانتي تير ميكشيد. اما اين دردِ كهنه پيش دردِ ديگري كه از چندي پيش گريبانش را گرفته بود وزني نداشت. به ميدان شاتله كه رسيد، ايستاد مقابل يك آگهي بزرگ تبليغاتي. تصوير زني كه از پنجره ي قايق ديده بود آمد مقابل چشمش. »كاش اقلاْ مثل اينها بودم.« آويزان بود ميان دو دنيا. نه دنياي خود را داشت و نه دنياي اينها را. به كمال گفته بود: »هيچ چيز غم انگيزتر از منظره آدمي نيست كه شب كز ميكند گوشه اتاق، دست ميبرد لاي پاها و، نفس زنان، پا و سينه يا كپل برهنه زني را در خيال ميكشد كه روز در مترو ديده است يا كنار كانال يا پاركي.
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٣٥
همه ديوارها را به يك باره گي بردار: چقدر تامول، چقدر ايراني، عرب، يا افريقايي، در اين عرصات بيكسي، از عشقبازي با خود تحقير ميشوند. با اينهمه، دردي هست كه هر كسي نميشناسدش: اينكه از فرط برخوداري، هيچ ديداري در تو آتشي بر نيانگيزد و در ابتداي هر ديدار، انتهايش را مثل كفِ دست ببيني. آن وقت مي گردي پي كسي كه نيست، يا اگر باشد، آسان به چشم نميآيد، يا اگر آمد، مال تو نخواهد بود. آن وقت است كه متوجه ميشوي ديگر جوان نيستي و خيلي چيزها هست كه نداري.« و حالا، فليسيا حضوري بود كه به او ياد آور ميشد كه خيلي وقت است كه ديگر صاحب چيزي نيست. اگر به جن اعتقاد داشت، ميرفت پيش جنگير. اما خودش را ميشناخت. پس راه ميرفت؛ آنقدر كه زهرِ اين عشق مثل عرق از تنش بريزد بيرون. روي پل الكساندر ايستاد؛ خيره به روشناييهاي لرزاني كه آب رود را پولك نقره و طلا ميزد. باد لرزش نامحسوسي ميداد به پل. معلق بود؛ ميان دو دنيا. جايي كه از آن آمده بود عشق اساس آفرينش بود. خدا ميخواست جمال خويش ببيند انسان را به شكل خود آفريده بود. خود را كه دراين آينه ديد عاشق جمال خويشتن شد. آنجا، عشق هاي زميني، در چرخهاي ابدي، تكرار حادثه در آينه هاي موازي اين اسطوره بود. آنجا هم، ديوارها اگر به يك باره گي فرو ميريخت، منظره غم انگيز »عشق ورزي با خود« دهشتي آخرالزماني داشت. اما، شعله گدازان وصل هم بود؛ پرتوي كه به هجران معنا ميداد. مندو اين دنيا را از دست داده بود، دنياي پشت پنجره قايق را هم به دست نياورده بود. مانده بود معلق ميان دو دنيا. دنياي آن توده ي وسيعِ »عشقبازان با خود« عاقبتي نداشت جز توليد خودشيفتگاني كه رسم گفتگو و لمس ديگري را نميشناختند. و اينجا، به كسي مثل آن زنِ پشتِ پنجره قايق كه ميرسيد، وصل بود، گفتگو هم بود، اما اشتياق و آرزومندي غايب بود؛ مگر چشمش ميافتاد به كسي مثل فليسيا... و حالا كه فليسيا نه ميآمد و نه زنگ ميزد، ميگداخت اما ديگر به جهاني تعلق نداشت كه اين سوز و گداز را اعتبار ميداد. پس قدم زده بود تا اين زهر را بيرون كند از تن. حالا، لَخت و سبكبار، پله ها را بالا ميآمد. حالِ كسي را داشت كه از خاكسپاري عزيزي ميآيد. سطح چوبي پله ها، در ارتفاعي مارپيچ، به سختي از زير پا عبور ميكرد. هرچه نزديكتر ميشد به طبقه هفتم حضورِ سنگينِ چيزي بيشتر به شانه هاش فشار
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٣٥
همه ديوارها را به يك باره گي بردار: چقدر تامول، چقدر ايراني، عرب، يا افريقايي، در اين عرصات بيكسي، از عشقبازي با خود تحقير ميشوند. با اينهمه، دردي هست كه هر كسي نميشناسدش: اينكه از فرط برخوداري، هيچ ديداري در تو آتشي بر نيانگيزد و در ابتداي هر ديدار، انتهايش را مثل كفِ دست ببيني. آن وقت مي گردي پي كسي كه نيست، يا اگر باشد، آسان به چشم نميآيد، يا اگر آمد، مال تو نخواهد بود. آن وقت است كه متوجه ميشوي ديگر جوان نيستي و خيلي چيزها هست كه نداري.« و حالا، فليسيا حضوري بود كه به او ياد آور ميشد كه خيلي وقت است كه ديگر صاحب چيزي نيست. اگر به جن اعتقاد داشت، ميرفت پيش جنگير. اما خودش را ميشناخت. پس راه ميرفت؛ آنقدر كه زهرِ اين عشق مثل عرق از تنش بريزد بيرون. روي پل الكساندر ايستاد؛ خيره به روشناييهاي لرزاني كه آب رود را پولك نقره و طلا ميزد. باد لرزش نامحسوسي ميداد به پل. معلق بود؛ ميان دو دنيا. جايي كه از آن آمده بود عشق اساس آفرينش بود. خدا ميخواست جمال خويش ببيند انسان را به شكل خود آفريده بود. خود را كه دراين آينه ديد عاشق جمال خويشتن شد. آنجا، عشق هاي زميني، در چرخهاي ابدي، تكرار حادثه در آينه هاي موازي اين اسطوره بود. آنجا هم، ديوارها اگر به يك باره گي فرو ميريخت، منظره غم انگيز »عشق ورزي با خود« دهشتي آخرالزماني داشت. اما، شعله گدازان وصل هم بود؛ پرتوي كه به هجران معنا ميداد. مندو اين دنيا را از دست داده بود، دنياي پشت پنجره قايق را هم به دست نياورده بود. مانده بود معلق ميان دو دنيا. دنياي آن توده ي وسيعِ »عشقبازان با خود« عاقبتي نداشت جز توليد خودشيفتگاني كه رسم گفتگو و لمس ديگري را نميشناختند. و اينجا، به كسي مثل آن زنِ پشتِ پنجره قايق كه ميرسيد، وصل بود، گفتگو هم بود، اما اشتياق و آرزومندي غايب بود؛ مگر چشمش ميافتاد به كسي مثل فليسيا... و حالا كه فليسيا نه ميآمد و نه زنگ ميزد، ميگداخت اما ديگر به جهاني تعلق نداشت كه اين سوز و گداز را اعتبار ميداد. پس قدم زده بود تا اين زهر را بيرون كند از تن. حالا، لَخت و سبكبار، پله ها را بالا ميآمد. حالِ كسي را داشت كه از خاكسپاري عزيزي ميآيد. سطح چوبي پله ها، در ارتفاعي مارپيچ، به سختي از زير پا عبور ميكرد. هرچه نزديكتر ميشد به طبقه هفتم حضورِ سنگينِ چيزي بيشتر به شانه هاش فشار
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٣٩
1
در ادبيات سامي دو فرشته هست به نام»هاروت« و»ماروت« كه در سحر، حيله گري عصيان و غرور مشهوراند. و شگفت آنكه همين دو نام در ادبيات اوستايي به شكل دو واژهي »هئورتات« )كمال و رسائي( و»امرتات« )بي مرگي( آمده است.اين دو نام كه امروزه به صورت خراد و مرداد خوانده ميشوند در رديف هفت امشاسبندان محسوب شده اند. در لغت نامه دهخدا آمده است: »بشر آفريده شد و در پيشگاه خدواندگار تقربي خاص يافت. فرشتگان چون گناهانش را ديدند و با تقربش در ترازوي قياس سنجيدند، با يكديگر به نجوا پرداختند. سرانجام مصلحت چنان ديدند كه سبب را از آستان حق جويا شوند. چون اين بپرسيدند خطاب رسيد بزهكاري بشر از شهوت است، و عدم شهوت در شما علت عصمت. و چون چنين است نيكي ايشان را پاداش بيش دهم. پس، بفرمود كه تني چند از ميان خود برگزينند تا به صورت آدمي به زمين بفرستد و تكاليف آدمي را بر عهده ايشان نهد. انجمني بساختند و سه تن را به نام »عزا«، »عزايا« و »عزازيل« برگزيدند. خداوندايشان را به صورت بشر درآورد و از چهار چيز نهي فرمود: شرك بر خدا، قتل نفس، زنا و باده نوشي. آنگاه بفرمود تا بر زمين شتابند و در ميان خلق به حق حكومت كنند. فرشتگان چندي بدين منوال گذراندند. روزها در زمين بودند وشبها به آسمان ميشتافتند. عزازيل فرشته اي زيرك بود. از عاقبت بينديشيد و ازاين وظيفه پوزش خواست. دو فرشته ديگر كه به »هاروت« و »ماروت« ملقب شدند همچنان وظيفه خود را انجام ميدادند تا روزي زني زيبا كه نادره دهر بود و او را به تازي »زهره« ميگفتند و به فارسي »ناهيد«، جهت مهمي داروي بديشان برد. هر دو فريفته شدند و شب هنگام به سرايش شتافتند و سرانجام ِ مهمش را به وصل موكول كردند. ناهيد شرايطي پيشنهاد كرد. عذر آوردند. عاقبت،ايشان را گفت اگر كام جوئيد بايد ساغري چند با من بپيمائيد. از جان و دل پذيرفتند و سه گناه بزرگ ديگر را مرتكب شدند. ملكوتيان انگشت حيرت به دندان گزيدند و حق تعالي آن دو بزهكار را ميان عذاب
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٣٩
1
در ادبيات سامي دو فرشته هست به نام»هاروت« و»ماروت« كه در سحر، حيله گري عصيان و غرور مشهوراند. و شگفت آنكه همين دو نام در ادبيات اوستايي به شكل دو واژهي »هئورتات« )كمال و رسائي( و»امرتات« )بي مرگي( آمده است.اين دو نام كه امروزه به صورت خراد و مرداد خوانده ميشوند در رديف هفت امشاسبندان محسوب شده اند. در لغت نامه دهخدا آمده است: »بشر آفريده شد و در پيشگاه خدواندگار تقربي خاص يافت. فرشتگان چون گناهانش را ديدند و با تقربش در ترازوي قياس سنجيدند، با يكديگر به نجوا پرداختند. سرانجام مصلحت چنان ديدند كه سبب را از آستان حق جويا شوند. چون اين بپرسيدند خطاب رسيد بزهكاري بشر از شهوت است، و عدم شهوت در شما علت عصمت. و چون چنين است نيكي ايشان را پاداش بيش دهم. پس، بفرمود كه تني چند از ميان خود برگزينند تا به صورت آدمي به زمين بفرستد و تكاليف آدمي را بر عهده ايشان نهد. انجمني بساختند و سه تن را به نام »عزا«، »عزايا« و »عزازيل« برگزيدند. خداوندايشان را به صورت بشر درآورد و از چهار چيز نهي فرمود: شرك بر خدا، قتل نفس، زنا و باده نوشي. آنگاه بفرمود تا بر زمين شتابند و در ميان خلق به حق حكومت كنند. فرشتگان چندي بدين منوال گذراندند. روزها در زمين بودند وشبها به آسمان ميشتافتند. عزازيل فرشته اي زيرك بود. از عاقبت بينديشيد و ازاين وظيفه پوزش خواست. دو فرشته ديگر كه به »هاروت« و »ماروت« ملقب شدند همچنان وظيفه خود را انجام ميدادند تا روزي زني زيبا كه نادره دهر بود و او را به تازي »زهره« ميگفتند و به فارسي »ناهيد«، جهت مهمي داروي بديشان برد. هر دو فريفته شدند و شب هنگام به سرايش شتافتند و سرانجام ِ مهمش را به وصل موكول كردند. ناهيد شرايطي پيشنهاد كرد. عذر آوردند. عاقبت،ايشان را گفت اگر كام جوئيد بايد ساغري چند با من بپيمائيد. از جان و دل پذيرفتند و سه گناه بزرگ ديگر را مرتكب شدند. ملكوتيان انگشت حيرت به دندان گزيدند و حق تعالي آن دو بزهكار را ميان عذاب
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
@flith کانال پروازفکرواندیشه
.
ص٤٠
دنيوي و اخروي مختار كرد. سزاي دنيا را برگزيدند. و الي الابد در چاهِ بابل معلق گشتند. ناهيد نيز اسم اعظم را كه بزرگترين نامهاي حق است و از فرشتگان نامبرده دريافته بود بر زبان رانده و به آسمان صعود كرد و به ستاره زهره، ربةالنوع عشرت و شادي و طرب، مبدل گشت كه شاعران و داستانسرايان ملل دراين باره نغمه ها ساخته و داستانها پرداخته اند.« ولي آنچه»ف. و. ژ.« در باغ به ناتالي گفت هيچكدام اينها نبود. روي سنگفرش هايي كه در احاطه چمنها بود راه ميرفتند وسايه هاشان دراز و درهم ميشد. زير چراغي ايستادند. »ف. و. ژ.« كه كاملا مضطرب به نظر ميرسيد گفت: »ناتالي،اين... باكايوكو به توچه گفته است؟« حالا ميشد برگشت به پنجاه سال پيش و همان جوان خجولي را ديد، كه مثل شب پرهاي رها شده در نور، پرپر ميزد. وقتي مدتها در سايه باشي هيچ چيز لذت بخش تر از تماشاي دست و پا زدن كسي نيست كه قد برافراشته و، با پهن كردن شاخ و برگ، تو را محروم كرده است ازنور. ناتالي طفره رفت. »ف. و. ژ.« گفت: »ببين، مسئله اي پيش آمده.« ـ چه مسئله اي؟ ـ آن فرشته سياهپوستِ جلوي در ورودي رستوران »فراسو« يادت هست؟ ـ خب؟ ـ امروز براي كاري رفته بودم آنجا. ـ نكند ميخواستي بخرياش؟ ـ ميخواستم ببينم اين مجسمه را از كجا آوردهاند. ـ اين هم مربوط ميشود به رماني كه در باره فرشتگان مينويسي؟ ـ راستش، تا جايي كه ميدانم آفريقاييها فرشته ندارند. آنهايي هم كه مسلمان شدهاند يا مسيحي، احتياجي به توتم ندارند. ـ خب، شايد اين مجسمه را يكي از آفريقايي هاي مسلمان شده اي ساخته كه به توتم هم احتياج داشته.
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️
.
ص٤٠
دنيوي و اخروي مختار كرد. سزاي دنيا را برگزيدند. و الي الابد در چاهِ بابل معلق گشتند. ناهيد نيز اسم اعظم را كه بزرگترين نامهاي حق است و از فرشتگان نامبرده دريافته بود بر زبان رانده و به آسمان صعود كرد و به ستاره زهره، ربةالنوع عشرت و شادي و طرب، مبدل گشت كه شاعران و داستانسرايان ملل دراين باره نغمه ها ساخته و داستانها پرداخته اند.« ولي آنچه»ف. و. ژ.« در باغ به ناتالي گفت هيچكدام اينها نبود. روي سنگفرش هايي كه در احاطه چمنها بود راه ميرفتند وسايه هاشان دراز و درهم ميشد. زير چراغي ايستادند. »ف. و. ژ.« كه كاملا مضطرب به نظر ميرسيد گفت: »ناتالي،اين... باكايوكو به توچه گفته است؟« حالا ميشد برگشت به پنجاه سال پيش و همان جوان خجولي را ديد، كه مثل شب پرهاي رها شده در نور، پرپر ميزد. وقتي مدتها در سايه باشي هيچ چيز لذت بخش تر از تماشاي دست و پا زدن كسي نيست كه قد برافراشته و، با پهن كردن شاخ و برگ، تو را محروم كرده است ازنور. ناتالي طفره رفت. »ف. و. ژ.« گفت: »ببين، مسئله اي پيش آمده.« ـ چه مسئله اي؟ ـ آن فرشته سياهپوستِ جلوي در ورودي رستوران »فراسو« يادت هست؟ ـ خب؟ ـ امروز براي كاري رفته بودم آنجا. ـ نكند ميخواستي بخرياش؟ ـ ميخواستم ببينم اين مجسمه را از كجا آوردهاند. ـ اين هم مربوط ميشود به رماني كه در باره فرشتگان مينويسي؟ ـ راستش، تا جايي كه ميدانم آفريقاييها فرشته ندارند. آنهايي هم كه مسلمان شدهاند يا مسيحي، احتياجي به توتم ندارند. ـ خب، شايد اين مجسمه را يكي از آفريقايي هاي مسلمان شده اي ساخته كه به توتم هم احتياج داشته.
@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️